ಸಂಬಳ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋ ಹರಿದಾಸರ ಸಂಗವನು purandara vittala

 *ಪಲ್ಲವಿ*

ಸಂಬಳ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋ ಹರಿದಾಸರ ಸಂಗವನು || ಪ ||

*ಅನುಪಲ್ಲವಿ*

ಇಂಬಿಟ್ಟು ಪೇಳುವೆ ಕೇಳಯ್ಯ ಬಂಧುಗಳೇ

ಡೊಂಬರಾಟದ ಬಾಳುವೆಗೇಕೆ ಸಂಬಳವೋ || ಅ.ಪ ||

*ಚರಣಗಳು*

1. ಹಸಿವಾದರೊಮ್ಮೆ ತುತ್ತು ಅನ್ನವ ನೀಡುವ

ವಸುಧೆಯೊಳಗೀ ನಮಗೆ ಅಮ್ಮ ಇಲ್ಲವೇನಯ್ಯ

ಶಿಶುವಾದ ನಮಗೀ ಜಗದೊಳಗೆ ಹರಿಯೇ

ವಸುದೇವಸುತನಲ್ಲದನ್ಯರಾರಯ್ಯ || 1 ||

2. ಸಂಬಳವನೆಂದು ಹರಿದಾಸರನು ಕೇಳಿದರೆ

ತುಂಬಿದ ಕಂಸಾಳೆಯ ತಾಳವನಿತ್ತಾನು

ಕಂಬದೊಳಗಿರ್ದ ನರಸಿಂಹನು ತಾನೆ

ತಂಬೂರಿಯ ಮೀಟಿ ಮೋಕ್ಷವನಿತ್ತಾನು || 2 ||

3. ಬಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲವೆಂದೊಮ್ಮೆ ಬೇಡಲು ಹೋದರೆ

ಕಟ್ಟೆ ಹುಣಿಸೆ ಮರದ ತೊಗಟೆ ಸಾಲದೇನಯ್ಯ

ನೆಟ್ಟನೆ ಪೇಳುವೆ ಕೇಳಯ್ಯ ಪುರಂದರ

ವಿಠ್ಠಲನ ನಂಬಿದವಗಿಲ್ಲ ಕೊರತೆ ಏನಯ್ಯ ||3||

***

2. ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಉಲ್ಲೇಖ

ಈ ಪದದಲ್ಲಿ *ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವದ* 3 ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ:

1. *ಪಂಚಭೇದ*: ಜೀವ-ಈಶ್ವರರ ನಡುವೆ ಶಾಶ್ವತ ಭೇದ.

   “ಶಿಶುವಾದ ನಮಗೀ ಜಗದೊಳಗೆ ಹರಿಯೇ | ವಸುದೇವಸುತನಲ್ಲದನ್ಯರಾರಯ್ಯ” – ನಾವು ಶಿಶುಗಳು, ಅವನು ಒಡೆಯ. ಜೀವನು ಸೇವಕ, ಹರಿಯು ಸ್ವಾಮಿ. ಸಂಬಳ ಕೊಡುವ ಯಜಮಾನ ಹರಿ, ಪಡೆಯುವ ದಾಸ ಜೀವ.

2. *ದಾಸ್ಯ ಭಕ್ತಿಯೇ ಮುಕ್ತಿಯ ಸಾಧನ*: 

ದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ 9 ವಿಧ. ಅದರಲ್ಲಿ ದಾಸ್ಯ ಭಕ್ತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

   “ತಂಬೂರಿಯ ಮೀಟಿ ಮೋಕ್ಷವನಿತ್ತಾನು” – ಹರಿದಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಹರಿಯೇ ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಸಂಬಳ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅನುಗ್ರಹ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

3. *ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ವಾದ*: ಜೀವನು ಹರಿಯ ಅಧೀನ

   “ಹರಿದಾಸರ ಸಂಗವನು ಸಂಬಳ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋ” – ಹರಿಯ ದಾಸರ ಸಂಗವೇ ಸಂಬಳ. ಏಕೆಂದರೆ ದಾಸರು ಹರಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪ. ದಾಸರ ಸೇವೆಯೇ ಹರಿಯ ಸೇವೆ.

3. ಇದೇ ಭಾವದ ಇತರ ದಾಸರ ಪದಗಳು

**ದಾಸರು****ಪದ****ಭಾವ**

ಪುರಂದರದಾಸರು

ತಂಬೂರಿ ಮೀಟಿದವ ಭವಾಬ್ದಿ ದಾಟಿದವ, ಹರಿನಾಮವೇ ಸಂಬಳ, ಮೋಕ್ಷವೇ ಫಲ

ಕನಕದಾಸರು

ಬಾಗಿಲನು ತೆರೆದು ಸೇವೆಯನು ಕೊಡೊ ಹರಿಯೆ -ದಾಸ್ಯ ಭಕ್ತಿಯ ಯಾಚನೆ

ಪುರಂದರದಾಸರು

 ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆ – “ಕಾಮನಯ್ಯನು ತಾನೆ ಬರೆದ ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆ”ಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯೇ ನಮಗೆ ಸಂಬಳದ ಒಪ್ಪಂದ

ಕನಕದಾಸರು - 

ದಾಸದಾಸರ ಮನೆಯ ದಾಸಿಯರ ಮಗ ನಾನು -ದಾಸ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠತ್ವ

4. ಸಾರಾಂಶ

*ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಸಂಬಳ vs ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಸಂಬಳ*:

1. *ಲೌಕಿಕ ಸಂಬಳ*: ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗೆ, ಬಟ್ಟೆಗೆ, ಮಾನಕ್ಕೆ – ಅದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ. “ಡೊಂಬರಾಟದ ಬಾಳುವೆ”. ಇಂದು ಬಂದು ನಾಳೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

2. *ಹರಿದಾಸ್ಯದ ಸಂಬಳ*: ಹರಿದಾಸರ ಸಂಗ, ತಾಳ-ತಂಬೂರಿ, ಹರಿನಾಮ. ಇದಕ್ಕೆ ಹರಿ ಕೊಡುವ ಪ್ರತಿಫಲ = *ಮೋಕ್ಷ*. “ತಂಬೂರಿಯ ಮೀಟಿ ಮೋಕ್ಷವನಿತ್ತಾನು”.

3. *ದ್ವೈತದ ಸಂದೇಶ*: ನಾವು ಹರಿಯ ಸಂಬಳಗಾರರು. ಅವನು ಯಜಮಾನ. ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ = ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿ. ಅವನು ಕೊಡುವ ಸಂಬಳ = ಅವನ ಅನುಗ್ರಹ. ಜೀವ ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ; ಹರಿಯ ದಾಸ.

4. *ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನೀತಿ*: ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಡು – 

“ಹೆಣ್ಣಿನಾಸೆ ಬಿಡಿರೆಂಬೊ ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆ | ಹೊನ್ನಿನಾಸೆ ಬಿಡಿರೆಂಬೊ ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆ”. ಹರಿಯ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಆಸೆಪಡು.

*ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ*: 

ದುಡ್ಡಿನ ಸಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಬದಲು, ಹರಿಯ ದಾಸರ ಸಂಗವೆಂಬ ಸಂಬಳವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹರಿದಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಕರುಣಾಮಯಿ ನರಸಿಂಹನೇ ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಬಳವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ – ಇದು ದಾಸರ ದ್ವೈತ ಭಕ್ತಿಯ ಸಾರ.

***