ನೋಡಿದೆ ಗಿರಿಯ ತಿರ್ಮಲನ ನಿತ್ಯ ಮೂಡಲ ankita vijaya vittala NODIDE GIRIYA TIRMALANA NITYA MOODALA

By Gayathri Tumkur Venkatesh and Suvarna 

ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರ ಕೃತಿ 

ರಾಗ ಹಿಂದೊಳ  ತಾಳ ಆದಿ 

ನೋಡಿದೆ ಗಿರಿಯ ತಿರ್ಮಲನ ನಿತ್ಯ
ಮೂಡಲ ದಿಕ್ಕಿನಲಿಪ್ಪ ನಿರ್ಮಲನಾ ಪ

ನೀರೇರ ಕೂಡಾಡಿದವನಾ ದೇವ
ನೀರೊಳಗೆ ಸದನವ ಬಿಗಿದವನಾ
ನೀರದ ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣನನಾ ಭವ
ನೀರಜ ಭವವಂದ್ಯಾ ದಯಾಸಾಗರನಾ 1

ನೀರು ಪಾದದಲಿ ಪೆತ್ತವನಾ ಮಹಾ
ನೀರು ದಾಟಿ ಮಕ್ಕಳ ತೋರಿದವನಾ
ನೀರಧಿ ಬಿಗಿದ ಪ್ರಬಲನಾ ಅಂದು
ನೀರುಪತಿಯ ಭಂಗವ ಮಾಡಿದವನಾ 2

ನೀರು ಕಟದ ನಿಃಸಂಗನಾ ಸರ್ವ
ನೀರು ಸೇದುವನಾಗಿ ಜಗವ ಸುತ್ತುವನ
ನೀರೊಳಗಾಡುವ ನೀರಜನಾ

ಓರ್ವ ನೀರೇಳ ನಾರಿಯ ಮಾಡಿದ ಗುಣನಾ 3

ನೀರಜೋದರ ನಿರ್ಮೋಹನನಾ ಏಳು
ನೀರಜ ದಳದಲ್ಲಿ ಪೊಳೆವ ಚನ್ನಿಗನಾ
ನೀರು ಬಯಲು ಮಾಡಿದವನಾ ಅನ್ನ
ನೀರೊಳಗಿದ್ದು ಜಗವ ಪೊತ್ತವನಾ 4

ನೀರಜಪಾಣಿ ವಲ್ಲಭನಾ ತೇಜ
ನೀರನ್ನ ತತ್ವ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡವನಾ
ನೀರೆ ಗತಿಯ ಮಾಡಿದವನಾ ನಮ್ಮ
ನೀರಜಾದ್ರಿ ತಿಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಾ 5
***

Sri Śrī Vijayadāsara Kr̥ti

Rāga: Hindoḷa | Tāḷa: Ādi

Pallavi:

Nōḍide giriya Tirmalana nitya

Mūḍala dikkinalippa nirmalanā

Caraṇa 1:

Nīrēra kūḍāḍidavanā dēva

Nīroḷage sadanava bigidavanā

Nīrada śyāma varṇananā bhava

Nīraja bhavavandyā dayāsāgaranā

Caraṇa 2:

Nīru pādadali pettavanā mahā

Nīru dāṭi makkaḷa tōridavanā

Nīradhi bigida prabalanā andu

Nīrupatiya bhaṅgava māḍidavanā

Caraṇa 3:

Nīru kaṭada niḥsaṅganā sarva

Nīru sēduvanāgi jagava suttuvana

Nīroḷagāḍuva nīrajanā

Ōrva nīrēḷa nāriya māḍida guṇanā

Caraṇa 4:

Nīrajōdara nirmōhananā ēḷu

Nīraja daḷadalli poḷeva canniganā

Nīru bayalu māḍidavanā anna

Nīroḷagiddu jagava pottavanā

Caraṇa 5:

Nīrajapāṇi vallabhanā tēja

Nīranna tatva vyāpisikoṇḍavanā

Nīre gatiya māḍidavanā namma

Nīrajādri Timma Vijayaviṭhṭhalanā

***

ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಾಸಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೇಳಲೂ ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಸುಮಧುರ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಓದಿದರೂ/ಕೇಳಿದರೂ ಅರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥ ತಿಳಿದು ದೇವರನಾಮವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಆಗುವ ಆನಂದ ಅಪಾರ ಮತ್ತು ಈ ದೇವರನಾಮದ ಕರ್ತೃ ವಿಜಯದಾಸರ ಮೇಲೆ ನಮಗಾಗುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಅನಂತ. ಆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಲಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಕೃಪೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭಿಸಲಿ ಎಂದು ಅಷ್ಟಾವಧಾನಿ ಡಾ. ಕಬ್ಬಿನಾಲೆ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ರವರು ಈ ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥ/ಭಾವಾರ್ಥ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ನೋಡಿದೆಯಾ?

1. ಗೋಪಿಕೆಯರ ಜೊತೆಗಿದ್ದವನನ್ನು, ದ್ವಾರಕಾವಾಸನನ್ನು, ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮನನ್ನು, ಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮವಂದಿತನನ್ನು ನೋಡಿದೆಯಾ?
2. ಗಂಗೆಯ ಜನಕನನ್ನು, ಸಮುದ್ರದಾಚೆಗೆ ಹೋಗಿ ದೇವಕಿಯ ಮೊದಲ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಂದುತೋರಿದವನನ್ನು, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದವನನ್ನು, ಸಮುದ್ರರಾಜನ ಗರ್ವಭಂಗಮಾಡಿದವನನ್ನು ನೋಡಿದೆಯಾ?
3. ಕೂರ್ಮಾವತಾರಿಯನ್ನು, ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರಿಯನ್ನು, ವಟಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದವನನ್ನು, ಅಹಲ್ಯೆಯ ಶಾಪವನ್ನು ಕಳೆದವನನ್ನು ನೋಡಿದೆಯಾ?
4. ಕಮಲನಾಭನನ್ನು (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೋದರ), ಮೋಹರಹಿತನನ್ನು, ಏಳನೆಯದಾದ ಸಹಸ್ರಾರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವವನನ್ನು, ಪ್ರಳಯಜಲದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಗೈದವನನ್ನು, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವವನನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕಂಡೆಯಾ?
5. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಗಂಡನನ್ನು, ಅಗ್ನೇರಾಪಃ ಎಂಬಂತೆ ಆಪೋನಾರಾಯಣತತ್ವನನ್ನು, ನೀರಿಗೆ ಗತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ನಮ್ಮ ಭೂಲೋಕದ ಶೇಷಗಿರಿಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಕಂಡೆಯಾ?!

- ಅನ್ವಯಾರ್ಥ: ಡಾ.ಕಬ್ಬಿನಾಲೆ ಭಾರದ್ವಾಜ್. June 2021

***

ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರು ವಿರಚಿಸಿದ ಈ ಕೃತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಶಬ್ದಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ 'ನೀರು' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ (ಯಮಕ ಅಲಂಕಾರ), ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 'ನೀರು' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭಗವಂತನ ದಶಾವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಪಲ್ಲವಿ

ನೋಡಿದೆ ಗಿರಿಯ ತಿರ್ಮಲನ ನಿತ್ಯ |

ಮೂಡಲ ದಿಕ್ಕಿನಲಿಪ್ಪ ನಿರ್ಮಲನಾ ||

ಅರ್ಥ: ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (ಮೂಡಲ) ನೆಲೆಸಿರುವ, ಪರಮ ಪವಿತ್ರನಾದ (ನಿರ್ಮಲ), ತಿರುಮಲ ಗಿರಿಯ ಒಡೆಯನಾದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು ಧನ್ಯನಾದೆನು.

ಚರಣ 1

ನೀರೇರ ಕೂಡಾಡಿದವನಾ ದೇವ | ನೀರೊಳಗೆ ಸದನವ ಬಿಗಿದವನಾ |

ನೀರದ ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣನನಾ ಭವ | ನೀರಜ ಭವವಂದ್ಯಾ ದಯಾಸಾಗರನಾ ||

ಅರ್ಥ:

ನೀರೇರ ಕೂಡಾಡಿದವನಾ: 'ನೀರೇರ' ಎಂದರೆ ಗೋಪಿಕೆಯರು. ಗೋಪಿಕೆಯರ ಜೊತೆ ರಾಸಲೀಲೆ ಆಡಿದವನು ಇವನೇ.

ನೀರೊಳಗೆ ಸದನವ ಬಿಗಿದವನಾ: ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ ತಾಳಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದವನು.

ನೀರದ ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣನನಾ: ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೋಡದಂತೆ (ನೀರದ) ಶ್ಯಾಮಲ ಬಣ್ಣದವನು.

ನೀರಜ ಭವವಂದ್ಯಾ: ನೀರಜ (ಕಮಲ) ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಭಯವನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ದಯಾಸಾಗರ ಇವನು.

ಚರಣ 2

ನೀರು ಪಾದದಲಿ ಪೆತ್ತವನಾ ಮಹಾ | ನೀರು ದಾಟಿ ಮಕ್ಕಳ ತೋರಿದವನಾ |

ನೀರಧಿ ಬಿಗಿದ ಪ್ರಬಲನಾ ಅಂದು | ನೀರುಪತಿಯ ಭಂಗವ ಮಾಡಿದವನಾ ||

ಅರ್ಥ:

ನೀರು ಪಾದದಲಿ ಪೆತ್ತವನಾ: ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು (ನೀರನ್ನು) ಹುಟ್ಟಿಸಿದವನು (ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾವತಾರ).

ನೀರು ದಾಟಿ ಮಕ್ಕಳ ತೋರಿದವನಾ: ಕೃಷ್ಣಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸತ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟವನು.

ನೀರಧಿ ಬಿಗಿದ ಪ್ರಬಲನಾ: ರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ (ನೀರಧಿ) ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಬಲನು.

ನೀರುಪತಿಯ ಭಂಗವ ಮಾಡಿದವನಾ: ವರುಣನ (ನೀರುಪತಿ) ಗರ್ವವನ್ನು ಭಂಗ ಮಾಡಿದವನು.

ಚರಣ 3

ನೀರು ಕಟದ ನಿಃಸಂಗನಾ ಸರ್ವ | ನೀರು ಸೇದುವನಾಗಿ ಜಗವ ಸುತ್ತುವನ |

ನೀರೊಳಗಾಡುವ ನೀರಜನಾ | ಓರ್ವ ನೀರೇಳ ನಾರಿಯ ಮಾಡಿದ ಗುಣನಾ ||

ಅರ್ಥ:

ನೀರು ಕಟದ ನಿಃಸಂಗನಾ: ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೊದಲು ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಆಲದ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಸಂಗ ರಹಿತನು.

ನೀರು ಸೇದುವನಾಗಿ: ಮೋಡಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಮೇಲೆ ಎಳೆದು ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಲಹುವವನು.

ನೀರೊಳಗಾಡುವ ನೀರಜನಾ: ಜಲದ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳ ಒಳಗೆ ನಿಂತು ಆಟವಾಡುವವನು.

ನೀರೇಳ ನಾರಿಯ ಮಾಡಿದ: ಕಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನ ಪಾದ ಸೋಕಿಸಿ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು (ನಾರಿಯನ್ನು) ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಗುಣವಂತನು.

ಚರಣ 4

ನೀರಜೋದರ ನಿರ್ಮೋಹನನಾ ಏಳು | ನೀರಜ ದಳದಲ್ಲಿ ಪೊಳೆವ ಚನ್ನಿಗನಾ |

ನೀರು ಬಯಲು ಮಾಡಿದವನಾ ಅನ್ನ | ನೀರೊಳಗಿದ್ದು ಜಗವ ಪೊತ್ತವನಾ ||

ಅರ್ಥ:

ನೀರಜೋದರ: ಹೊಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಮಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು (ಪದ್ಮನಾಭ) ಮತ್ತು ಮೋಹವಿಲ್ಲದವನು.

ನೀರಜ ದಳದಲ್ಲಿ ಪೊಳೆವ: ಏಳು ಪದರಗಳ ಕಮಲದ ದಳಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸುಂದರ (ಚನ್ನಿಗ).

ನೀರು ಬಯಲು ಮಾಡಿದವನಾ: ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಯಲು ಮಾಡುವವನು.

ಅನ್ನ ನೀರೊಳಗಿದ್ದು: ನಾವು ಉಣ್ಣುವ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಾನೇ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಲಹುವವನು.

ಚರಣ 5

ನೀರಜಪಾಣಿ ವಲ್ಲಭನಾ ತೇಜ | ನೀರನ್ನ ತತ್ವ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡವನಾ |

ನೀರೆ ಗತಿಯ ಮಾಡಿದವನಾ ನಮ್ಮ | ನೀರಜಾದ್ರಿ ತಿಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಾ ||

ಅರ್ಥ:

ನೀರಜಪಾಣಿ ವಲ್ಲಭನಾ: ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ (ನೀರಜಪಾಣಿ) ಪತಿ.

ತೇಜ ನೀರನ್ನ ತತ್ವ: ಅಗ್ನಿ (ತೇಜ), ಜಲ (ನೀರು) ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ (ಅನ್ನ) ಎಂಬ ಪಂಚಭೂತಗಳ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನು.

ನೀರೆ ಗತಿಯ ಮಾಡಿದವನಾ: ಭಕ್ತರಿಗೆ "ನೀನೇ ಗತಿ" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು.

ನೀರಜಾದ್ರಿ ತಿಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಾ: ಶೇಷಾದ್ರಿ (ನೀರಜಾದ್ರಿ) ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನೇ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನು.

***

ಜಸ್ಟ್ scroll down ಮಾಡಿ ಇತರ ದೇವರನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು.