ರಾಗ ಪಂತುವರಾಳಿ
Audio by Mrs. Nandini Sripad
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನಾ
ನರಿಯದೆ ಭವಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದೆನೊ
ಅನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನೇ
ನೆನಿಸದೆ ಮೂರುಖನಾದೆನೊ
ಅನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಚರಣ
ರತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೊಂದೆನೊ
ಅನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾವ ಪುಣ್ಯ
ದಿಂದ ಬಂದು ಇಂದೂ
ನಿನ್ನವ ನೆನಿಸಿದೆ ಆವ ಪುಣ್ಯವೆನ್ನ ಮನ
ನಿನ್ನಲ್ಲೆರಗಿತು ನೋಯದಂತೆ
ಎನ್ನ ಪೊರೆದು ಪಾಲಿಸೊ
ದೀನನಾಥ ಸಿರಿರಂಗವಿಟ್ಠಲಾ ॥ 1 ॥
ಮಠ್ಯತಾಳ
ಅನ್ನಕೆ ಪ್ರದ್ರಾವಣ ದೇಹ ನಿಮಿತ್ಯ
ಅನ್ನಕೆ ಶೋಕಾಸಿ ಎನೆ ಮಾಡಿ
ಅನ್ನದ ಲೋಭ ಆಶುಭದ ಲಾಭ
ಅನ್ನಕೆ ನನ್ನದು ನಾನೆಂಬ ಹಮ್ಮು
ಅನ್ನಕೆ ಯಾವನ್ನಕ ನಿನ್ನ ಚರಣರತಿ ದೊರಕೊಳ್ಳದೊ
ಉನ್ನತ ಗುಣ ಪರಿಪೂರ್ಣ ರಂಗವಿಟ್ಠಲಾ ॥ 2 ॥
ರೂಪಕತಾಳ
ತೊಳಲಿ ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರದಲಿ ಸಿಲುಕಿ
ಬಳಲಿದ ಜೀವಗಣಕೆ ಸಂತತ
ನಳಿನನಾಭ ನಿನ್ನ ಪಾದಾಂಬುಜ
ನೆಳಲು ನೆಮುಗೆ ಯಲ್ಲವೆ
ಉಳವೆ ಜಗದೊಳು ಪರಮ ಸುಖಂಗಳ
ಕಳವಳಿಸುವರಾರು ರಂಗವಿಟ್ಠಲ
ನಳಿನನಾಭ ನಿನ್ನ ಪಾದಾಂಬುಜ ॥ 3 ॥
ಝಂಪೆತಾಳ
ನೀ ಕರುಣಿಯೆಂದು ನಿನ್ನನೆ ನಾನು ನಂಬಿದೆನೊ
ನೀ ಕರಿಸದೆ ಎನ್ನ ಶ್ರೀಕಾಂತ ಕಾಯಯ್ಯ
ನಿನ್ನವನೆಂಬೆ ನಾನು ಮ -
ತ್ತನ್ಯ ಪರಿಯೇನೋ ಇಂದಿರೇಶಾ
ಕಂದರ್ಪನೆಂದೆಂದು ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಡೊ
ವೃಂದಾರಕಾಧೀಶ ರಂಗವಿಟ್ಠಲ ನಿನ್ನವನೆಂಬೆ ನಾನು ॥ 4 ॥
ತ್ರಿಪುಟತಾಳ
ವ್ರತ ಜಪತಪ ಹೋಮ ಮಾಡುವೆನೆಂದು
ತಪ್ಪದೆ ಮನೆಮನೆ ತಿರುಗಿ ಬಳಲುವೆ
ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಗದು ಸರಕು ಸುಡಲಿದವೈಯ್ಯಾ
ಹರಿಯೆ ಕೊಂಬುವರಿಲ್ಲ ಬೆಲೆ ಹೋಗದು
ಸರಕು ಸಡಲದಂತೆ ಕಡೆಗೆ ತೆಗೆದು ನಿನ್ನ
ಚರಣದಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕಾಯೊ ರಂಗವಿಟ್ಠಲಾ ॥ 5 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಎನ್ನ ಮನ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣದೊಳೊಮ್ಮೆ ಎರಗದು
ದುರಿತ ದುಷ್ಕೃತ ಎಂತು ಸೈರಿಪೆನೊ
ನಂದನಂದನ ಮುಕುಂದ ನಾನೆಂತು
ಎನ್ನ ಮನ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣದೊಳೊಮ್ಮೆ
ಎರಗಿಸು ರಂಗವಿಟ್ಠಲಯ್ಯಾ ಎಂತು ॥ 6 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಭವವೆಂಬಟವಿಯಲ್ಲಿ ಭಯ ಕೊಳದಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ
ತಾಪತ್ರಯವೆಂಬುದು ದಾವಾ ನತಿ
ತಪ್ಪೆ ನವರಿಗೆ ಹರಿ ನಿನ್ನ
ನಾಮತ್ರಯವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತುಂಟೆ
ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಪಾದಪದುಮ ಮನೆ
ನೆಳಲಲ್ಲಿ ನಿಲಿಸೆನ್ನ ರಂಗವಿಟ್ಠಲಾ ॥ 7 ॥
ಜತೆ
ಬೆಂದಾ ಸಂಸಾರದಿ ಬಂದು ಬಂದು ನೊಂದೆನಯ್ಯಾ
ನಂದ ನಂದನ ಕಾಯೊ ರಂಗವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ ॥
***
1. Dhṛvatāḷa
Anaṇta kāladalli ninna nā |
Nariyade bhavagaḷalli baṃdenō |
Anaṇta kāladalli ninnanē |
Nenisade mūrukhanādenō |
Anaṇta kāladalli ninna caraṇa |
Ratiyillade noṃdenō |
Anaṇta kāladalli dāva puṇya - |
Diṃda baṃdu iṃdū |
Ninnavanē niside āva puṇyavenna mana |
Ninnallēragitu nōyadaṃte |
Enna poredu pālisō |
Dīnanātha siriraṅgaviṭhṭhalā ॥ 1 ॥
2. Maṭhyatāḷa
Annake pradrāvaṇa dēha nimitya |
Annake śōkāsi ene māḍi |
Annada lōbha āśubhada lābha |
Annake nannadu nāneṃba hammu |
Annake yāvannaka ninna caraṇarati dorakoḷḷadō |
Unnata guṇa paripūrṇa raṅgaviṭhṭhalā ॥ 2 ॥
3. Rūpakatāḷa
Toḷali saṃsāra cakradali siluki |
Baḷalida jīvagaṇake saṃtata |
Naḷinanābha ninna pādāṃbuja |
Neḷalu nemuge yallave |
Uḷave jagadoḷu parama sukhaṅgaḷa |
Kaḷavaḷisuvarāru raṅgaviṭhṭhala |
Naḷinanābha ninna pādāṃbuja ॥ 3 ॥
4. Jhaṃpetāḷa
Nī karuniyēṃdu ninnanē nānu naṃbidenō |
Nī karisade enna śrīkāṃta kāyayyā |
Ninnavanēṃbe nānu ma - |
Ttanya pariyēnō iṃdirēśā |
Kaṃdarpanēṃdeṃdu kāṇadaṃte māḍo |
Vṛṇdārakādhīśa raṅgaviṭhṭhala ninnavanēṃbe nānu ॥ 4 ॥
5. Tripuṭatāḷa
Vrata japatapa hōma māduveneṃdu |
Tappade manemane tirugi baḷaluve |
Belege hōgadu saraku suḍalidavaiyyā |
Hariye koṃbuvarilla bele hōgadu |
Saraku saḍaladaṃte kaḍege tegedu ninna |
Caraṇadaḍiyalliṭṭu kāyo raṅgaviṭhṭhalā ॥ 5 ॥
6. Aṭṭatāḷa
Enna mana hari ninna caraṇadoḷomme eragadu |
Durita duṣkṛta eṃtu sairipenō |
Naṇdanaṇdana mukunda nāneṃtu |
Enna mana hari ninna caraṇadoḷomme |
Eragisu raṅgaviṭhṭhalayyā eṃtu ॥ 6 ॥
7. Āditāḷa
Bhavaveṃbaṭaviyalli bhaya koḷadali sikki |
Tāpatrayaveṃbudu dāvā nati |
Tappe navarige hari ninna |
Nāmatrayavallade mattuṇte |
Aparimitavāda pādapaduma mane |
Neḷalalli nilisenna raṅgaviṭhṭhalā ॥ 7 ॥
8. Jate
Beṇdā saṃsāradi baṃdu baṃdu noṃdenayyā |
Naṇda naṇdana kāyo raṅgaviṭhṭhalarēyā ॥
Alternate Manuscript Variations (Second Version Pattha):
For sections where the secondary version expands the lines significantly, use these variations for vocal rendering:
From Verse 5 (Jhampe Tala variant):
Parara bāgilu kāyidu hōyitī saṃsāra |
Parara guṇagaḷa tutisi hōyitī nālage |
Parara hāri hāri hōyittiṇteṇna mana |
Paramakāruṇikane namō raṅgaviṭhṭhalayya ॥
From Verse 8 (Eka Tala variant):
Bhavaveṃbaṭaviyalli bhayakōḷadali sikki |
Tāpatrayaveṃba dāvānala tapta nararige |
Hari ninna nāmāśrayavallade mattuṇte |
Manulōkadalluṇte tanupariṇavallabha |
Amṛta osaruva padapadumada |
Neḷala nelevaneyali eṇnaniriso raṅgaviṭhṭhala ॥
***
Phonetic Notes for Chanting:
Bhavaveṃbaṭaviyalli: Pronounced as Bha-va-vem-ba-ta-vi-yal-li. It breaks into Bhava (worldly cycle) + Eṃba (called) + Aṭavi (dense jungle) + Alli (inside).
Nāmatrayavallade: Pronounced as Naa-ma-thra-ya-val-la-de. Refers to the three absolute protection-granting syllables or names of the ultimate refuge: Acyuta, Ananta, and Gōvinda.
Caraṇarati: Pronounced as Cha-ra-na-ra-thi. Represents the profound spiritual attachment or love directed specifically towards the feet of the Lord.
***
ಶ್ರೀ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹರೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು (ಅಂಕಿತ: ರಂಗವಿಠ್ಠಲ / ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಪರಮೋಚ್ಚ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸುಳಾದಿಯ ಎರಡು ಪಾಠಾಂತರಗಳು (ಪ್ರತಿಗಳು) ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಎರಡರಲ್ಲೂ ಭಾವ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಪಾಠಾಂತರದ (ಹೆಚ್ಚಿನ ನುಡಿಗಳಿರುವ) ಪ್ರಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು ಸಂಸಾರದ ತಾಪತ್ರಯಗಳಿಂದ ನೊಂದ ಜೀವಿಯೊಬ್ಬನು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರವಾದ ಅಂತರಂಗದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಅನಂತ ಕಾಲದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಮರೆತು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ನೊಂದಿದ್ದನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿವು, ಭಯ, ಲೋಭ, ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಗಳು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಆಶ್ರಯವೊಂದೇ ಪರಮ ಔಷಧ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ರತ, ಜಪ, ತಪಗಳೆಂಬ ಸಾಧನಗಳು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದಾಗ ಹೇಗೆ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಒಣ ಸರಕಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಾ, ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಪಾದದಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕಾಯಬೇಕೆಂದು ಅನನ್ಯ ಶರಣಾಗತಿ ಭಾವದಿಂದ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಅನಂತ ಕಾಲದ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹರಿಕೃಪೆಯ ಉದಯ)
ಅರ್ಥ: ದೀನರ ನಾಥನಾದ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲನೇ! ನಾನು ಅನಂತ ಕಾಲದಿಂದ (ಹಲವಾರು ಜನ್ಮಗಳಿಂದ) ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯದೆಯೇ ಈ ಭವಬಂಧನಗಳೆಂಬ ಸಂಸಾರದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಬಂದು ಸಿಲುಕಿದೆನು. ಅನಂತ ಕಾಲದಿಂದ "ನಾನು ನಿನ್ನವನು" ಎಂದು ತಿಳಿಯದೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸದೆ ಕೇವಲ ಮೂಢನಾಗಿ (ಮೂರ್ಖನಾಗಿ) ಬಾಳಿದೆನು. ನಿನ್ನ ಪರಮ ಪಾವನವಾದ ಚರಣ ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ (ರತಿ) ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನರಳಿ ನೊಂದೆನು.
ಸ್ವಾಮಿ, ಇಂತಹ ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ನಾನು, ಇಂದು ಅದಾವ ಪೂರ್ವ ಜನ್ಮದ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು "ನಾನು ನಿನ್ನವನು" ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದೆನೋ ಆಶ್ಚರ್ಯ! ಅದಾವ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಈ ಚಂಚಲವಾದ ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದೇ ನೋವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಬಂದು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಗಿತೋ (ಶರಣಾಯಿತೋ) ನಾನು ಅರಿಯೆನು. ಕೃಪಾಳುವೇ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯಾದರೂ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ದಾಸನೆಂದು ಕರುಣಿಸಿ, ಸಲಹಿ ರಕ್ಷಿಸು.
೨. ಮಠ್ಯತಾಳ (ಲೌಕಿಕದ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಚರಣರತಿಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ)
ಅರ್ಥ: ಕಲ್ಯಾಣಗುಣ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ ರಂಗವಿಠಲನೇ! ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಿನ್ನ ಚರಣ ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯು (ಚರಣರತಿ) ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಈ ಶರೀರದ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ (ಹಸಿವಿಗಾಗಿ), ಭಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಸೆಗಾಗಿ ಆತನು ತೊಳಲುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಆತನು ಶೋಕ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಆಶಯಗಳೆಂಬ ಮಾಯೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅನ್ನದ (ಸಂಪತ್ತಿನ) ಮೇಲಿನ ಲೋಭದಿಂದಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಕೇವಲ ಅಶುಭಗಳೇ ಲಾಭವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಲ್ಪ ದೇಹ ಮತ್ತು ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು "ಇದು ನನ್ನದು, ನಾನು" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದ (ಹಮ್ಮಿನ) ತುತ್ತ ತುದಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಸಿಗದ ಹೊರತು ಈ ಲೌಕಿಕದ ಕಷ್ಟಗಳು ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ.
೩. ತ್ರಿಪುಟತಾಳ / ರೂಪಕತಾಳ (ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದಾಂಬುಜದ ನೆರಳು)
ಅರ್ಥ: ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಭೀಕರವಾದ ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಅಲೆದಾಡಿ, ಬಳಲಿ ಬೆಂಡಾಗಿರುವ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಸದಾಕಾಲವೂ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂಥದ್ದು ಯಾವುದು? ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ (ನಳಿನನಾಭ) ಶ್ರೀಹರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ತಾವರೆಯಂತಹ ಪಾದಕಮಲಗಳ (ಪದಾಂಭೋಜ) ದಿವ್ಯ ನೆರಳು ಒಂದೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಪರಮ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯವಲ್ಲವೇ?
ನಿನ್ನ ಪಾದದ ನೆರಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಕಲ ಸುಖಗಳು ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆತವರು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಕಳವಳ ಪಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ರಂಗವಿಠಲ.
೪. ರೂಪಕತಾಳ / ಝಂಪೆತಾಳ (ಅನನ್ಯ ಶರಣಾಗತಿ ಮತ್ತು ಕಾಮ ನಿವಾರಣೆ)
ಅರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ರಂಗವಿಠಲನೇ, ನೀನೇ ಪರಮ ಕರುಣಾಳುವೆಂದು ನಂಬಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೊರೆಹೊಕ್ಕಿದ್ದೇನೆ (ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ). ಇಂದಿರೇಶನೇ (ಶ್ರೀಕಾಂತ), ನನ್ನನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳದೆ (ನೀಕರಿಸದೆ) ದಯವಿಟ್ಟು ಕಾಯಯ್ಯಾ. "ನಾನು ನಿನ್ನವನು" ಎಂದು ನಿನಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತಾವ ಅನ್ಯ ದೈವವನ್ನೂ ನಾನು ಅರಿಯೆನು.
ಲೌಕಿಕ ಕಾಮನೆಗಳು (ಕಂದರ್ಪ/ಮನ್ಮಥ) ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡದಂತೆ (ಬಾಧಿಸದಂತೆ) ದಯಪಾಲಿಸು ಸ್ವಾಮಿ. ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನವನೆಂದೇ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.
೫. ಝಂಪೆತಾಳ (ಪರಾವಲಂಬನೆಯ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ)
ಅರ್ಥ: ಪರಮ ಕಾರುಣಿಕನಾದ ರಂಗವಿಠಲನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಈ ಇಡೀ ಸಂಸಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆಯವರ (ಪರರ) ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ಕಾಯುವುದರಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ನನ್ನ ಈ ನಾಲಗೆಯು ಭಗವಂತನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ, ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಮಾನವರ (ಪರರ) ಗುಣಗಾನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಸದಾ ಪರರ ಆಶೋತ್ತರಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಾರಿ ಹಾರಿ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಯಿತು. ಇಂತಹ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸು ದೇವ.
೬. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪಾದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಹರಿಯೇ, ನಂದನಂದನ ಮುಕುಂದನೇ, ಮಂದಹಾಸವುಳ್ಳ ಗೋವಿಂದನೇ! ನನ್ನ ಈ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರವಾದ ಚರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಎರಗುತ್ತಿಲ್ಲ (ನಮಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ). ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಘೋರ ಪಾಪಗಳನ್ನು (ದುರಿತ ದುಷ್ಕೃತಗಳನ್ನು) ನಾನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ? ನರಕದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆಯಲಿ?
ಓ ರಂಗವಿಠಲನೇ, ದಯಮಾಡಿ ನೀನೇ ಬಲವಂತವಾಗಿಯಾದರೂ ನನ್ನ ಈ ಉದ್ಧಟ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡು (ಎರಗಿಸು); ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
೭. ತ್ರಿಪುಟತಾಳ (ಸಾಧನಾ ಅಹಂಕಾರದ ತ್ಯಾಗ)
ಅರ್ಥ: ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ, ನಾನು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ, ಜಪ-ತಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ, ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮನೆಮನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ತಿರುಗಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಬಳಲಿ ಹೋದೆನು. ಆದರೆ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಸಕಲ ಕರ್ಮಗಳೆಂಬ ಒಣ ಸರಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವರು (ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು) ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲ. ಆ ಭ್ರಮೆಯು ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾಗಲಿ ಸ್ವಾಮಿ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನ ಆ ಸಾಧನೆಗಳೆಂಬ ತಪ್ಪು ಸರಕುಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಡಿಲವಾಗಿ ದಾರಿತಪ್ಪದಂತೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಡೆಗೆ ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ತಂದು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ (ಇಟ್ಟು ಕಾಯೋ). ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ರಂಗವಿಠಲ.
೮. ಏಕತಾಳ (ತಾಪತ್ರಯಗಳ ದಾವಾನಲ ಮತ್ತು ನಾಮಾಶ್ರಯ)
ಅರ್ಥ: ಈ ಭವಬಂಧನವೆಂಬ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ (ಭವವೆಂಬಟವಿಯಲ್ಲಿ), ಸಂಸಾರದ ಭಯವೆಂಬ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ (ಕೊಳದಲ್ಲಿ) ಸಿಲುಕಿ ತೊಳಲುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಆದಿಭೌತಿಕ, ಆದಿದೈವಿಕಗಳೆಂಬ 'ತಾಪತ್ರಯ'ಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚಾಗಿ (ದಾವಾನಲವಾಗಿ) ಸುಡುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ತಪ್ತರಾದ (ಬೆಂದ) ಜೀವಿಗಳಿಗೆ, ಶ್ರೀಹರಿಯೇ ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರವಾದ ನಾಮತ್ರಯಗಳ (ಅಚ್ಯುತ, ಅನಂತ, ಗೋವಿಂದ ಎಂಬ ನಾಮಗಳ) ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ರಕ್ಷಣೆಯು ಉಂಟೇ?
ಈ ಮನುಷ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪು ಮಾಡುವ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿದೆಯೇ? ಇಲ್ಲ. ಅಮೃತವನ್ನೇ ಸದಾ ಒಸರುತ್ತಿರುವ (ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವ) ನಿನ್ನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ನೆರೆನೆರಳು ಎಂಬ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಕಾಲ ಇರಿಸಿಕೊ ರಂಗವಿಠಲ.
ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ರಂಗವಿಠಲರೇಯನೇ, ನಂದನಂದನನೇ! ಈ ಸಂಸಾರದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದು, ಜನ್ಮಜನ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಬಂದು ಬಂದು ನೊಂದು ಕರಗಿ ಬಳಲಿಹೋಗಿದ್ದೇನೆ ಸ್ವಾಮಿ. ಇನ್ನು ನನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸದೆ ನಿನ್ನ ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದ ಕಾಯೋ ರಂಗವಿಠಲ.
***
This beautifully intimate Ātmanivēdana Suḷādi was composed by the revered grandfather of Haridasa literature, Sri Sripadarajar (Ankita: Raṅgaviṭhṭhala / Śrīraṅgaviṭhṭhala). It stands as a peak of unconditional surrender (Prapatti) in the Bhakti movement. Written across various rhythmic meters, this hymn captures the raw, internal conversation of a soul that has exhausted all worldly means and finally collapses in total vulnerability at the feet of the Divine.
(Note: While slightly varied manuscripts of this text exist, the core theological progression and meaning remain identical. This translation accounts for the most comprehensive version.)
Summary
In this moving composition, Sri Sripadarajar maps the agonizing trajectory of a soul trapped across infinite lifetimes in the cycle of transmigration (Bhava). He reflects on how basic biological survival (Anna), fear, greed, and ego consume human life when it lacks a connection to the Divine.
The seer addresses the futility of performing religious vows (Vrata), chanting (Japa), and sacrifices (Homa) when they are done with a sense of pride or for social validation, calling such efforts "unsellable, damaged goods." Ultimately, he strips away all religious and material pretenses, begging Lord Rangavithala to forcefully bend his stubborn mind and shield him under the cooling, nectar-showering shade of His lotus feet.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Dawn of Grace Across Infinite Eras)
Meaning: O Lord Srirangavithala, Savior of the helpless! For an infinite stretch of cosmic time (Ananta kāla), I wandered through various physical births completely blind to Your true, divine nature. For infinite lifetimes, I failed to register You in my consciousness, wasting my existence as a stubborn fool. Because I possessed absolutely no deep attachment or love (Rati) for Your sacred feet, I fractured and suffered continuously in the material world.
But Master, by what unimaginable, hidden spiritual merit accumulated from past lifetimes (Adaava puṇya) have I finally arrived at Your gates today to be designated as "Yours"? By what profound stroke of destiny has this volatile, anxious mind of mine managed to bow and collapse at Your feet so naturally and without further pain? O Lord of the destitute, do not cast me away now; guard and sustain me as Your own servant.
2. Mathya Tala (The Material Trap and the Necessity of Divine Love)
Meaning: O Rangavithala, the embodiment of ultimate, unblemished virtues! As long as a human soul does not secure a profound, genuine attachment to Your lotus feet (Charaṇarati), it remains hopelessly bound to the survival patterns of the flesh.
For the sake of bread and bodily survival (Annake), a person sells their peace, submerging themselves in deep sorrow, anxiety, and compromise. Driven by the greed for material wealth, their gains accumulate only as inauspicious demerits (Aśubhada lābha). For this temporary frame and a handful of food, man climbs to the absolute peak of arrogant pride, screaming "This is mine, and I am the doer!" Until Your devotion rescues the soul, this exhausting cycle of worldly survival never ends.
3. Triputa Tala / Rupaka Tala (The Scorching Wheel of Samsara and the Divine Umbrella)
Meaning: To the endless rows of bound souls (Jīvagaṇa) who are broken, bruised, and completely exhausted from spinning inside the relentless wheel of material existence (Saṃsāra chakra), what permanent shelter remains?
O Padmanabha (Naḷinanābha)! Is it not the divine, cool shade of Your twin lotus feet (Padāmbhuja) that stands as our solitary ground for absolute trust and security? Apart from the sanctuary of Your feet, can a soul ever find unadulterated, permanent bliss anywhere else in this entire universe? Absolutely not. Those who wander away from You spend their lifetimes in nothing but restless, chaotic anxiety (Kaḷavaḷisuvaru).
4. Rupaka Tala / Jhampe Tala (Absolute Surrender and the Erasure of Lust)
Meaning: O Rangavithala, King of the celestial assemblies! Having firmly recognized that You are the ocean of pure mercy, I have completely entered Your custody and sought absolute asylum. O Consort of Lakshmi (Śrīkānta/Indirēśa), do not push me away or reject me; save me.
I loudly proclaim that I am Yours and Yours alone; I recognize no other governing deity in this cosmos. I beg of You, ensure that material desires and lust (Kandarpa/Manmatha) never again arise to torment or hijack my consciousness. Let me permanently exist under the identity of being Your servant.
5. Jhampe Tala (The Remorse of Misplaced Allegiances)
Meaning: Salutations to You, O Lord Rangavithala, the supreme dispenser of compassion! Throughout my entire lifespan in this world, my precious time was wasted guarding the doorways of worldly masters, begging for material crumbs. This tongue of mine, which should have been vibrating with Your sacred praise, spent its energy glorifying the superficial qualities of flawed mortals.
My mind continuously scattered itself, leaping frantically after the validation and goals of others. O Master of supreme mercy, rescue and retrieve this broken consciousness of mine.
6. Atta Tala (The Plea for Forceful Correction)
Meaning: O Sri Hari! O Son of Nanda (Nandanandana)! O Mukunda who awards liberation! O Govinda of the enchanting smile! My stubborn, distorted mind refuses to bow even once with absolute sincerity at Your holy feet. Given this intense spiritual rebellion, how can I ever survive the crushing weight of my own sins and misdeeds (Durita duṣkṛta)? How am I to withstand the terrifying consequences of my actions?
Therefore, O Lord Rangavithala, out of absolute authority over me, You must forcefully bend this rigid mind of mine and bring it to its knees at Your feet (Eragisō). Fix my consciousness upon Your service, for I have no other way out.
7. Triputa Tala (The Discarding of Religious Ego)
Meaning: O Master Sri Hari! I proudly declared to myself that I was executing severe vows (Vrata), chanting scriptural metrics (Japa), practicing austerities (Tapa), and conducting massive fire sacrifices (Yāga). Driven by this spiritual vanity, I wandered restlessly from door to door across the world, only to end up completely exhausted. I now realize that without internal purity and genuine devotion, all these ritualistic achievements are but damaged, unsellable inventory (Belege hōgadu saraku). Let that burning illusion be reduced to ashes!
Therefore, before this flawed inventory of mine decays further, I have pulled it out from the commercial market of vanity and placed it entirely as an offering under Your feet. Protect me, O Rangavithala.
8. Eka Tala (The Forest Fire of Worldly Sorrows and the Sacred Name)
Meaning: For mortals trapped inside this dense, terrifying jungle of material birth (Bhavaveṃbaṭaviyalli) and caught in the deep quagmire of existential fear, the three structural miseries (spiritual, material, and celestial afflictions—Tāpatraya) act as a raging forest fire (Dāvānala), constantly scorching them. For these burnt, suffering souls, is there any other cooling medicine besides taking shelter under the triple names of Hari (Achyuta, Ananta, Govinda)? Is there any other true shelter in the human realm? No.
Take me in, O Rangavithala, and station me permanently inside the sanctuary of Your lotus feet—a home that continuously secretes and showers the cooling nectar of immortality (Amṛta osaruva pada).
Jate (Conclusion)
Meaning: O King Rangavithala! O Son of Nanda! I have arrived at Your door after being thoroughly scorched, broken, and exhausted by repeatedly entering this burning furnace of material life. Do not test me any further; wrap me in Your absolute grace and protect me.
***
ನಾಟಿ ರಾಗ
ಅನ್ನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನಾನರಿಯದೆ ಭವಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದೆನೊ
ಅನ್ನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನವನೆನಿಸದೆ ಮೂರುಖನಾದೆನೊ
ಅನ್ನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಚರಣರತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೊಂದೆನೊ
ಅನ್ನಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಬಂದು ಇಂದು
ನಿನ್ನವನೆನಿಸಿದೆ ಅದಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೆನ್ನ ಮನ
ನಿನ್ನಲ್ಲೆರಗಿತೊ ನೋಯದಂತೆ
ಎನ್ನ ಪೊರೆದು ಪಾಲಿಸೊ ದೀನನಾಥ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲ ೧
(ಮಠ್ಯತಾಳ)
ಅನ್ನಕ ಭಯದ್ರವಿಣ ದೇಹನಿಮಿತ್ತ
ಅನ್ನಕ ಶೋಕಾಶಯ ಮಾರಿ
ಅನ್ನಕ ಲೋಭ ಅಶುಭದ ಲಾಭ
ಅನ್ನಕ ನನ್ನದು ನಾನೆಂಬಹಮ್ಮಿಕೆ
ಆವನ್ನಕ ನಿನ್ನ ಚರಣರತಿ ದೊರಕೊಳ್ಳದೊ
ಉನ್ನಂತ ಗುಣಪರಿಪೂರ್ಣ ರಂಗವಿಠಲ ೨
(ತ್ರಿಪುಟತಾಳ)
ತೊಳಲಿ ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರದಲಿ ಸಿಲುಕಿ
ಬಳಲಿದ ಜೀವಗಣಕೆ ಸಂತತ
ನಳಿನನಾಭಾ ನಿನ್ನ ಪದಾಂಭೋಜ
ನೆಳಲು ನೆಮ್ಮುಗೆಯಲ್ಲವೆ
ಒಳವೆ ಜಗದೊಳು ಸಕಲ ಸುಖಂಗಳು
ಕಳವಳಿಸುವರು ರಂಗವಿಠಲ ೩
(ರೂಪಕತಾಳ)
ನೀ ಕರುಣಿಯೆಂದು ನಿನ್ನ ನಾ ಮೊರೆಹೊಕ್ಕೆ
ನೀಕರಿಸದೆ ಎನ್ನ ಶ್ರೀಕಾಂತ ಕಾಯಯ್ಯ
ನಿನ್ನವನೆಂಬೆ ನಾನು ಮತ್ತನ್ಯವನರಿಯೆ
ನಿನ್ನವನೆಂಬೆ ನಾನು
ಕಂದರ್ಪನೆಂದೆಂದು ಕಾಡದಂತೆ ಮಾಡೊ
ವೃಂದಾರಕಾಧೀಶ ರಂಗವಿಠಲ ೪
(ಝಂಪೆತಾಳ)
ಪರರ ಬಾಗಿಲು ಕಾಯಿದು ಹೋಯಿತೀ ಸಂಸಾರ
ಪರರ ಗುಣಗಳ ತುತಿಸಿ ಹೋಯಿತೀ ನಾಲಗೆ
ಪರರ ಹಾರಿ ಹಾರಿ ಹೋಯಿತ್ತಿಂತೆನ್ನ ಮನ
ಪರಮಕಾರುಣಿಕನೆ ನಮೋ ರಂಗವಿಠಲಯ್ಯ ೫
(ಅಟ್ಟತಾಳ)
ಎನ್ನ ಮನ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣದೊಳೊಮ್ಮೆ
ಎರಗದು ದುರಿತ ದುಷ್ಕೃತವೆಂತು ಸೈರಿಪೆನೊ
ನಂದನಂದನ ಮುಕುಂದ ಎಂತು ಸೈರಿಪೆನೊ
ಮಂದಹಾಸ ಗೋವಿಂದ ಎಂತು ಸೈರಿಪೆನೊ
ಎನ್ನ ಮನವನು ನಿನ್ನ ಚರಣದೊಳೊಮ್ಮೆ
ಎರಗಿಸೊ ರಂಗವಿಠಲ ಎಂತು ಸೈರಿಪೆನೊ ೬
(ತ್ರಿಪುಟತಾಳ)
ವ್ರತ ಜಪತಪ ಯಾಗಂಗಳ ಮಾಡುವೆನೆಂದು
ಮನೆಮನೆದಪ್ಪದೆ ತಿರುಗಿ ಬಳಲಿದೆ
ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಗದು ಸರಕು ಸಡಿಲದಯ್ಯಾ ಹರಿಯೆ
ಕೊಂಬುವರಿಲ್ಲ ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಗದು ಸರಕು
ಸಡಿಲುವಂತೆ ಮರೆಗೆ ತೆಗೆದು ನಿನ್ನ
ಚರಣದಡಿಯಲಿಟ್ಟು ಕಾಯೊ ರಂಗವಿಠಲ ೭
(ಏಕತಾಳ)
ಭವವೆಂಬಟವಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಕೊಳದಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ
ತಾಪತ್ರಯವೆಂಬ ದಾವಾನಲ ತಪ್ತ ನರರಿಗೆ
ಹರಿ ನಿನ್ನ ನಾಮಾಶ್ರಯವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತುಂಟೆ
ಮನುಲೋಕದಲ್ಲುಂಟೆ ತನುಪರಿಣ(?)ವಲ್ಲಭ
ಅಮೃತ ಒಸರುವ ಪದಪದುಮದ
ನೆಳಲ ನೆಲೆವನೆಯಲಿ ಎನ್ನನಿರಿಸೊ ರಂಗವಿಠಲ ೮
(ಜತೆ)
ಬೆಂದ ಸಂಸಾರದಿ ಬಂದು ನೊಂದು ಬಳಲಿದೆನಯ್ಯ
ನಂದ ನಂದನ ಕಾಯೊ ರಂಗವಿಠಲ
***************
