CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಪಂಢರಾಪುರವೆಂಬ ದೊಡ್ಡ ನಗರ
ಅಲ್ಲಿ ವಿಠೋಬನೆಂಬ ಸಾಹುಕಾರ || ಪ ||
ವಿಠೋಬನಿರುವದು ನದಿತೀರ
ಅಲ್ಲಿ ಪಂಢರಿಭಜನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ||ಅ.ಪ||
ತಂದೆ ನೀನೆ ತಾಯಿ ನೀನೆ ಪಾಂಡುರಂಗ
ನಮ್ಮ ಬಂಧು ನೀನೆ ಬಳಗ ನೀನೆ ಪಾಂಡುರಂಗ
ಭಕ್ತರ ಪೋಷಕ ಪಾಂಡುರಂಗ
ನಮ್ಮ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಪಾಂಡುರಂಗ ||೧||
ವಿಠೋಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ತುಳಸಿಹಾರ
ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ಜನರ ವ್ಯಾಪಾರ
ವಿಠೋಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ಬುಕ್ಕಿಯ ಗಂಧ
ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಸ್ನಾನ ಬಲು ಅಂದ ||೨||
ಶ್ರೀಹರಿ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ
ಜಯ ಹರಿ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ
ವಿಠ್ಠಲ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ
ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ ||೩||
***
ಅಲ್ಲಿ ವಿಠೋಬನೆಂಬ ಸಾಹುಕಾರ || ಪ ||
ವಿಠೋಬನಿರುವದು ನದಿತೀರ
ಅಲ್ಲಿ ಪಂಢರಿಭಜನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ||ಅ.ಪ||
ತಂದೆ ನೀನೆ ತಾಯಿ ನೀನೆ ಪಾಂಡುರಂಗ
ನಮ್ಮ ಬಂಧು ನೀನೆ ಬಳಗ ನೀನೆ ಪಾಂಡುರಂಗ
ಭಕ್ತರ ಪೋಷಕ ಪಾಂಡುರಂಗ
ನಮ್ಮ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಪಾಂಡುರಂಗ ||೧||
ವಿಠೋಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ತುಳಸಿಹಾರ
ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ಜನರ ವ್ಯಾಪಾರ
ವಿಠೋಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ಬುಕ್ಕಿಯ ಗಂಧ
ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಸ್ನಾನ ಬಲು ಅಂದ ||೨||
ಶ್ರೀಹರಿ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ
ಜಯ ಹರಿ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ
ವಿಠ್ಠಲ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ
ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ ||೩||
***
Pallavi
Paṇḍharāpuravemba doḍḍa nagara
Alli viṭhōbanemba sāhukāra ||
Anupallavi
Viṭhōbaniruvadu naditīra
Alli paṇḍharibhajane vyāpāra ||
Stanza 1
Tande nīne tāyi nīne pāṇḍuraṅga
Namma bandhu nīne baḷaga nīne pāṇḍuraṅga
Bhaktara pōṣaka pāṇḍuraṅga
Namma muktidāyaka pāṇḍuraṅga || 1 ||
Stanza 2
Viṭhōbanige priya tuḷasihāra
Alli bhakta janara vyāpāra
Viṭhōbanige priya bukkiya gandha
Alli candrabhāgā snāna balu anda || 2 ||
Stanza 3
Śrīhari viṭhṭhala pāṇḍuraṅga
Jaya hari viṭhṭhala pāṇḍuraṅga
Viṭhṭhala viṭhṭhala pāṇḍuraṅga
Namma purandara viṭhṭhala pāṇḍuraṅga || 3 ||
***
Key Pronunciation & Vocabulary Notes
Sāhukāra: Saa-hu-kaa-ra. A wealthy merchant, banker, or moneylender.
Vyāpāra: Vyaa-paa-ra. Business, trade, or commerce.
Baḷaga: Ba-la-ga. One's community, circle of friends, or extended family.
Bukki: Buk-ki. A specific black, fragrant powder used during Pandharpur pilgrimages, applied to the forehead.
Anda: An-da. Beauty or elegance.
***
Musical Note
This kirtana is often sung in a very upbeat, folk-inspired rhythm (often in Raga Shankarabharanam or Pilu) to mimic the bustling energy of a marketplace or a lively street procession (Prabhat Pheri). The repetition of "Vitthala Vitthala" in the final stanza is meant to be sung in a crescendo, reflecting the climax of a bhajan session.
***
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಪಂಢರಪುರದ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗನನ್ನು ಒಬ್ಬ "ಸಾಹುಕಾರ" ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಲಾಭದಾಯಕ "ವ್ಯಾಪಾರ"ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಪುರಂದರದಾಸರು ಪಂಢರಪುರವನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಠಲನನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಹುಕಾರನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಣಕಾಸಿನದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ 'ನಾಮಸ್ಮರಣೆ' ಮತ್ತು 'ಭಜನೆ'ಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಭಗವಂತನಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕೃತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಕ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ - ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಪಂಢರಾಪುರವೆಂಬ ದೊಡ್ಡ ನಗರ | ಅಲ್ಲಿ ವಿಠೋಬನೆಂಬ ಸಾಹುಕಾರ ||
ವಿಠೋಬನಿರುವದು ನದಿತೀರ | ಅಲ್ಲಿ ಪಂಢರಿಭಜನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಪಂಢರಪುರ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಊರಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಟ್ಟಣ. ಅಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರಂಗನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಹುಕಾರ (ಶ್ರೀಮಂತ ಧಣಿ). ಆತನು ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ "ಹರಿನಾಮ ಸಂಕೀರ್ತನೆ" ಎಂಬ ಪವಿತ್ರವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯ ೧:
ತಂದೆ ನೀನೆ ತಾಯಿ ನೀನೆ ಪಾಂಡುರಂಗ | ನಮ್ಮ ಬಂಧು ನೀನೆ ಬಳಗ ನೀನೆ ಪಾಂಡುರಂಗ |
ಭಕ್ತರ ಪೋಷಕ ಪಾಂಡುರಂಗ | ನಮ್ಮ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಪಾಂಡುರಂಗ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಪಾಂಡುರಂಗ, ನೀನೇ ನಮಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಬಂಧು ಮತ್ತು ಬಳಗ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ನೀನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೀಯೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವವನು ನೀನೇ.
ಪದ್ಯ ೨:
ವಿಠೋಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ತುಳಸಿಹಾರ | ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ಜನರ ವ್ಯಾಪಾರ |
ವಿಠೋಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ಬುಕ್ಕಿಯ ಗಂಧ | ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಸ್ನಾನ ಬಲು ಅಂದ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಆ ಸಾಹುಕಾರ ವಿಠಲನಿಗೆ ತುಳಸಿ ಮಾಲೆ ಎಂದರೆ ಪಂಚಪ್ರಾಣ. ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆತನಿಗೆ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ 'ಬುಕ್ಕಿ' (ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ) ಎಂದರೆ ಅತಿ ಪ್ರಿಯ. ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಆ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಒಂದು ಮನಮೋಹಕ ಅನುಭವ.
ಪದ್ಯ ೩:
ಶ್ರೀಹರಿ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ | ಜಯ ಹರಿ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ |
ವಿಠ್ಠಲ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ | ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ ಪಾಂಡುರಂಗ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಜಯವಾಗಲಿ ಶ್ರೀಹರಿ ವಿಠಲನಿಗೆ! ಪಂಢರಿಯ ಪಾಂಡುರಂಗನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ. ಪುರಂದರದಾಸರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೇ ನಮಗೆ ಪರಮ ಸುಖ.
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಢರಪುರದ ಭಜನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ "ಜೀವಂತಿಕೆ"ಯನ್ನು ದಾಸರು ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
***
This kirtana by Sri Purandara Dasa is a delightful and rhythmic composition that uses the metaphor of commerce to describe the spiritual atmosphere of Pandharpur. It portrays the divine experience not as a dry ritual, but as a vibrant, bustling "business" of devotion.
Summary
The poet describes Pandharpur as a great commercial city where Lord Vitthala is the "Sahukara" (the wealthy Merchant or Banker). In this marketplace, the currency is not gold or silver, but the chanting of the Lord's name (Bhajane). Devotees come to trade their worldly worries for spiritual liberation (Mukti). The song captures the sensory details of the pilgrimage—the fragrance of Bukki (black scented powder), the sight of Tulsi garlands, and the beauty of the river Chandrabhaga.
Stanza-wise Meaning (English)
Chorus (Pallavi & Anupallavi):
Paṇḍharāpuravemba doḍḍa nagara | alli viṭhōbanemba sāhukāra ||
Viṭhōbaniruvadu naditīra | alli paṇḍharibhajane vyāpāra ||
Meaning: Pandharpur is a vast, thriving city, and within it lives a great Merchant named Vitthoba. He resides on the banks of the river, where the primary trade (Vyapara) being conducted is the singing of holy hymns (Bhajane).
Stanza 1:
Tande nīne tāyi nīne pāṇḍuraṅga | namma bandhu nīne baḷaga nīne pāṇḍuraṅga |
Bhaktara pōṣaka pāṇḍuraṅga | namma muktidāyaka pāṇḍuraṅga ||
Meaning: O Panduranga, you are my mother and my father. You are my kin and my entire circle of relatives. You are the one who nourishes and sustains the devotees, and ultimately, you are the one who grants us the treasure of salvation (Mukti).
Stanza 2:
Viṭhōbanige priya tuḷasihāra | alli bhakta janara vyāpāra |
Viṭhōbanige priya bukkiya gandha | alli candrabhāgā snāna balu anda ||
Meaning: This Merchant, Vitthoba, is very fond of Tulsi garlands. There, a constant exchange happens between Him and His devotees. He loves the scent of Bukki (the traditional dark fragrant powder applied to the forehead). To bathe in the sacred Chandrabhaga river before seeing Him is a truly beautiful and soul-stirring experience.
Stanza 3:
Śrīhari viṭhṭhala pāṇḍuraṅga | jaya hari viṭhṭhala pāṇḍuraṅga |
Viṭhṭhala viṭhṭhala pāṇḍuraṅga | namma purandara viṭhṭhala pāṇḍuraṅga ||
Meaning: Victory to Sri Hari Vitthala Panduranga! Victory to the one who resides in the hearts of all. He is the very same Purandara Vitthala who is the beloved deity of the poet, guiding us toward the divine.
Philosophical Insight
By calling Krishna a "Sahukara", Purandara Dasa (who was himself a wealthy merchant named Navakoti Narayana before his renunciation) uses a language he knew best to show that the greatest wealth one can accumulate is the grace of God.
***
Pandharapuravemba dodda nagara
Alli vithobanemba sahukara || pa ||
Vithobaniruvadu naditira
Alli pandharibajane vyapara || apa ||
Tande nine tayi nine panduranga
Namma bandhu nine balaga nine panduranga
Baktara poshaka panduranga
Namma muktidayaka panduranga || 1 ||
Vithobanige priya tulasihara
Alli Bakta janara vyapara
Vithobanige priya bukkiya gandha
Alli chandrabaga snana balu anda || 2 ||
Srihari viththala panduranga
Jaya hari viththala panduranga
Viththala viththala panduranga
Namma purandara viththala panduranga || 3 ||
***
