.ರಾಗ ಭೌಳಿ
Audio by Mrs. Nandini Sripad
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
virata roopa sulaadi ವಿರಾಟ ರೂಪ ಸುಳಾದಿ
ಶ್ರೀ ಮೊದಲಕಲ್ಲು ಶೇಷದಾಸರ ರಚನೆ (ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಅಂಕಿತ)
ಆದಿತ್ಯವಾರದ ಸುಳಾದಿ
ಧ್ರುವತಾಳ
ಆಲಿಸಿ ಕೇಳುವದು ಆದರದಿಂದಲಿ
ಶ್ರೀ ಲಕುಮೀಶನ ಭಕುತರೆಲ್ಲಾ
ಕಾಲ ದೇಶ ವ್ಯಾಪ್ತಳೆನಿಪಳಿಗಾದರು
ಶೀಲ ಮೂರುತಿಯಿಂದ ಸುಖವೆಂಬೊದೊ
ಕೇಳಿ ಬಲ್ಲದ್ದೆ ಸರಿ ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ ಮುಖದಿಂದ
ಆಲೋಚನೆ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಣಿಸಿ ಗುಣಿಸೆ
ಮೂಲ ಜೀವರ ಸುಖಕೆ ಶ್ರೀಪತಿ ಆದ ಬಳಿಕ
ಹಲವು ಬಗೆಯಲಿ ಹರಿಯ ಸಂಪಾದಿಸು
ಇಳಿಯೊಳು ವಾಜಿಪೇಯ ಪೌಂಡರಿಕಾದಿ ಯಜ್ಞ
ನಿರ್ಮಲವಾದ ಧ್ಯಾನ ಜಪ ನೇಮವೊ
ಜಾಲ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಖ್ಯ ಮೀರಿದ ಮಹಾದಾನಾ
ಕಾಲೋಚಿತವಾದ ಕರ್ಮ ಧ್ಯಾನ ಮೌನ
ಜ್ವಾಲವಾದ ಕ್ರೂರ ತಪ ಹೋಮ ಸುರರರ್ಚನ
ಸ್ಥೂಲ ಕರ್ಮಾಭಿಜಾತ ಪುಣ್ಯದಿಂದ
ತ್ರಿಲೋಕಾಧಿಪತಿ ಸ್ಥಾನವೈದಿದ ನಂತರ
ಇಳಿಯಬೇಕೋ ಧರೆಗೆ ಭೂಯೊ ಭೂಯೊ
ಒಲಿಯನು ಇದಕ್ಕೆ ಜಲಜಾಯತೇಕ್ಷಣ
ಒಲಿಸಬೇಕೆಂಬೋದು ಮನದಲ್ಲಿತ್ತೆ
ಪೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹ ಮಾಡದಲೆ
ಸುಲಭವಾದ ಪಥ ಪಿಡಿಯೊ ಬೇಗ
ನೀಲಾಂಬುದ ಶ್ಯಾಮ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಪಾಲಿಸುವನು ಇದಕೆ ಶ್ರುತಿಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಪ್ರವರ್ತಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಅಭಿಧಾನದಿ ಕರ್ಮ
ದ್ವಿವಿಧವಾಗಿ ಉಂಟು ತಿಳಿವದು ಚೆನ್ನಾಗಿ
ಪ್ರವರ್ತಿ ಕರ್ಮವನು ಸ್ವಪ್ನದಿ ಕಾಮಿಸದೆ
ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮದಲಿ ರತಿವುಳ್ಳವನಾಗಿ
ದೇವ ಎನ್ನೊಳಗಿದ್ದು ಕಾಲ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ
ಆವಾವದು ಮಾಳ್ಪ ಮಾಡುವೆನದರಂತೆ
ಆವ ಮಾಡಿಸದಿರಲು ನಾನ್ಯಾತಕೆ ಸಲ್ಲೆ
ಕಾವ ಕೊಲ್ಲುವ ತಾನೆ ಅನ್ಯರು ಎನಗಿಲ್ಲ
ಸರ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನದಲಿ ಹರಿಯೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಇದ್ದು
ಶರ್ವಾದಿಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವ ಗೈಸಿ
ನಿರ್ವಾಹಕನಾಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾನಾಗಿ
ಓರ್ವನಾದರು ಶ್ವಾಸ ಬಿಡುವ ಸೇದಿಕೊಂಬ
ಗರ್ವಿಗಳಿಲ್ಲವೊ ಈ ಫೃಥ್ವಿ ಮಧ್ಯ
ಈ ವಿಧದಲಿ ತಿಳಿದು ಜೀವರ ಲಕ್ಷಣ
ಸಾವಧಾನದಿ ಗುಣಿಸು ಹರಿ ಕರ್ತೃತ್ವವನು
ದೇವದೇವ ಬಿಂಬ ಜೀವನೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಭಾವ ಕೆಡದಂತೆ ಯೋಚಿಸು ಸರ್ವತ್ರ
ಜೀವಭಿನ್ನ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಸೇವಕರಭಿಮಾನ ಎಂದೆಂದಿಗೆ ಬಿಡನು ॥ 2 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ತನುವಿನೊಳಗೆ ಹೊರಗೆ ವಿಭಕ್ತ ಅವಿಭಕ್ತ
ಅಣುಮಹದ್ರೂಪದಿ ಹರಿ ವಾಸವಕ್ಕು
ವನಜಜಾಂಡಾಧಾರವಾಗಿಪ್ಪ ರೂಪವನ್ನು
ಮನುಜರ ದೇಹಾಶ್ರಯವಾಗಿಪ್ಪದೊ
ನೀನೊಲಿದು ಕೇಳುವದು ಇದನೇವೆ ಅವಿಭಕ್ತ
ಘನರೂಪವೆಂಬೋರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮುನಿಗಳ ಮತವಿದು ಸಂದೇಹ ಬಡಸಲ್ಲ
ಮನದಿ ಚಿಂತಿಸು ಈ ಶೂನ್ಯಾಭಿದನ ವ -
ದನದ ಮೇಲೆ ವದನ ಶ್ರೋತ್ರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೋತ್ರ ನ -
ಯನದ ಮೇಲೆ ನಯನ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದಲಿ
ತನು ಸಮಸ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿ ತನ್ನ ಅಂಗದಿಂದ
ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಶ್ರಯವಾಗಿಪ್ಪ
ಕ್ಷೋಣಿವೊಳಗೆ ಈ ರೂಪ ಅನಪೇಕ್ಷದಿಂದ
ತನುವು ನಿಲ್ಲದಯ್ಯಾ ವಿಧಿಗಾದರೂ
ಇನಿತು ಸೊಬಗು ಪರಿಜ್ಞಾನ ರಹಿತರಾಗಿ
ವನಜ ಭವಾಂಡ ದಾನವಿತ್ತರೂನು
ವನಜನಾಭನೊಮ್ಮೆ ದೃಷ್ಟಿಲಿ ನೋಡನಯ್ಯಾ
ಅನುಮಾನ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಶ್ರುತ್ಯುಕ್ತವೊ
ವಿನಯದಿಂದಲಿ ಇದು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಜನರಿಗೆ
ಜನುಮ ಜನುಮದ ಪಾಪ ಪ್ರಶಾಂತವೊ
ಬಿನಗು ಮೈಲಿಗೆಯುಂಟೆ ಸ್ಪ್ರಷ್ಟಾಸ್ಪ್ರಷ್ಟದಿಂದ
ಅನುದಿನ ಪವಿತ್ರನು ಅಕೃತದಿಂದ
ಋಣತ್ರಯದಿಂದಲಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸತತ
ದನುಜಾರಿ ಪುರವನ್ನೇ ಐದುವರೋ ಮಲಿನ
ಮನುಜರ ಮನಸಿಗೆ ತೋರನೊಮ್ಮೆ
ನೀನೇ ಗತಿ ಎಂದು ನಂಬಿದವರ
ಮನಕೆ ಪೊಳೆವನು ಬಿಡದೆ ಮಾತರಿಶ್ವನ ದಯದಿ
ಮನುಜಾ ತಿಳಿ ಇದನೆ ಭಕುತಿಯಿಂದ
ಗುಣಗಣ ಪೂರ್ಣ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಜನನ ಮರಣಗಳಿಂದ ದೂರ ಮಾಳ್ಪ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಈ ರೀತಿಯಿಂದಲಿ ದೇಹಧಾರಿಯ ರೂಪವ
ಸಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ತಿಳಿದು ಪೂಜಿಸು ಗುಪ್ತದಿ
ಶಾರೀರ ಉಪಯೋಗವಾದ ವಿಷಯ ಜಾಲ
ಹರಿಗೆ ಷೋಡಶ ಉಪಚಾರವೆಂದೆನ್ನು
ಆರಾರು ಮಾಡುವ ವಂದನಾ ನಿಂದೆಯು
ಶ್ರೀರಮಣನಿಗಿದು ಬಲು ಸ್ತೋತ್ರವೆಂದೆನ್ನು
ದಾರಾ ಪುತ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಬಂಧುವರ್ಗ
ಪರಿಚಾರಕರೆನ್ನು ಘನ ಮಹಾಮಹಿಮಂಗೆ
ಮೆರೆವದೆಲ್ಲವು ಹರಿ ಮೆರೆವುದೆಂದೆನ್ನು
ನಿರುತದಲಿ ಇದು ಮರೆಯದೆ ಮನದೊಳು
ಕರಚರಣಾದಿ ಯಾವದ್ದವಯವ ಚೇಷ್ಟೆಯ
ಗುರುಮುಖದಲಿ ತಿಳಿದು ಯಜ್ಞಕ್ರಮದಿಂದ
ನೀರಜನಾಭನಿಗರ್ಪಿಸು ಅವದಾನ ಪೂರ್ವಕ
ಮಾರಜನಕ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಕರವ ಪಿಡಿವನು ಇದನೇವೆ ಕೈಕೊಂಡು ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಬೊಮ್ಮಾಂಡದೊಳಗಿದ್ದ ಸ್ಥೂಲವಾದ ವಸ್ತುಗಳು
ನಿಮ್ನವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಉಂಟು ಕೇಳು
ಈ ಮಹಾ ಲಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು
ಸನ್ಮಾನ್ಯವಾಗಿಪ್ಪದೊ ಜಡಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ
ಆ ಮಹಾ ಮಹಿಮನಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಭಜಿಸಿ
ಜನ್ಮವ ನೀಗುವದು ಅವ್ಯವಧಾನದಿಂದ ವೈ -
ಷಮ್ಯರಹಿತ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಸಮ್ಮುಖನಾಗುವನು ಈ ಪರಿ ತಿಳಿದರೆ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ಸಕಲ ಸಾಧನ ಮಧ್ಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವೆನಿಪದು
ನಖಶಿಖ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ವೊಲಿವ ॥
***
ಆದಿತ್ಯವಾರದ ಸುಳಾದಿ
ಧ್ರುವತಾಳ
ಆಲಿಸಿ ಕೇಳುವದು ಆದರದಿಂದಲಿ
ಶ್ರೀ ಲಕುಮೀಶನ ಭಕುತರೆಲ್ಲಾ
ಕಾಲ ದೇಶ ವ್ಯಾಪ್ತಳೆನಿಪಳಿಗಾದರು
ಶೀಲ ಮೂರುತಿಯಿಂದ ಸುಖವೆಂಬೊದೊ
ಕೇಳಿ ಬಲ್ಲದ್ದೆ ಸರಿ ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ ಮುಖದಿಂದ
ಆಲೋಚನೆ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಣಿಸಿ ಗುಣಿಸೆ
ಮೂಲ ಜೀವರ ಸುಖಕೆ ಶ್ರೀಪತಿ ಆದ ಬಳಿಕ
ಹಲವು ಬಗೆಯಲಿ ಹರಿಯ ಸಂಪಾದಿಸು
ಇಳಿಯೊಳು ವಾಜಿಪೇಯ ಪೌಂಡರಿಕಾದಿ ಯಜ್ಞ
ನಿರ್ಮಲವಾದ ಧ್ಯಾನ ಜಪ ನೇಮವೊ
ಜಾಲ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಖ್ಯ ಮೀರಿದ ಮಹಾದಾನಾ
ಕಾಲೋಚಿತವಾದ ಕರ್ಮ ಧ್ಯಾನ ಮೌನ
ಜ್ವಾಲವಾದ ಕ್ರೂರ ತಪ ಹೋಮ ಸುರರರ್ಚನ
ಸ್ಥೂಲ ಕರ್ಮಾಭಿಜಾತ ಪುಣ್ಯದಿಂದ
ತ್ರಿಲೋಕಾಧಿಪತಿ ಸ್ಥಾನವೈದಿದ ನಂತರ
ಇಳಿಯಬೇಕೋ ಧರೆಗೆ ಭೂಯೊ ಭೂಯೊ
ಒಲಿಯನು ಇದಕ್ಕೆ ಜಲಜಾಯತೇಕ್ಷಣ
ಒಲಿಸಬೇಕೆಂಬೋದು ಮನದಲ್ಲಿತ್ತೆ
ಪೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹ ಮಾಡದಲೆ
ಸುಲಭವಾದ ಪಥ ಪಿಡಿಯೊ ಬೇಗ
ನೀಲಾಂಬುದ ಶ್ಯಾಮ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಪಾಲಿಸುವನು ಇದಕೆ ಶ್ರುತಿಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಪ್ರವರ್ತಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಅಭಿಧಾನದಿ ಕರ್ಮ
ದ್ವಿವಿಧವಾಗಿ ಉಂಟು ತಿಳಿವದು ಚೆನ್ನಾಗಿ
ಪ್ರವರ್ತಿ ಕರ್ಮವನು ಸ್ವಪ್ನದಿ ಕಾಮಿಸದೆ
ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮದಲಿ ರತಿವುಳ್ಳವನಾಗಿ
ದೇವ ಎನ್ನೊಳಗಿದ್ದು ಕಾಲ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ
ಆವಾವದು ಮಾಳ್ಪ ಮಾಡುವೆನದರಂತೆ
ಆವ ಮಾಡಿಸದಿರಲು ನಾನ್ಯಾತಕೆ ಸಲ್ಲೆ
ಕಾವ ಕೊಲ್ಲುವ ತಾನೆ ಅನ್ಯರು ಎನಗಿಲ್ಲ
ಸರ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನದಲಿ ಹರಿಯೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಇದ್ದು
ಶರ್ವಾದಿಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವ ಗೈಸಿ
ನಿರ್ವಾಹಕನಾಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾನಾಗಿ
ಓರ್ವನಾದರು ಶ್ವಾಸ ಬಿಡುವ ಸೇದಿಕೊಂಬ
ಗರ್ವಿಗಳಿಲ್ಲವೊ ಈ ಫೃಥ್ವಿ ಮಧ್ಯ
ಈ ವಿಧದಲಿ ತಿಳಿದು ಜೀವರ ಲಕ್ಷಣ
ಸಾವಧಾನದಿ ಗುಣಿಸು ಹರಿ ಕರ್ತೃತ್ವವನು
ದೇವದೇವ ಬಿಂಬ ಜೀವನೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಭಾವ ಕೆಡದಂತೆ ಯೋಚಿಸು ಸರ್ವತ್ರ
ಜೀವಭಿನ್ನ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಸೇವಕರಭಿಮಾನ ಎಂದೆಂದಿಗೆ ಬಿಡನು ॥ 2 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ತನುವಿನೊಳಗೆ ಹೊರಗೆ ವಿಭಕ್ತ ಅವಿಭಕ್ತ
ಅಣುಮಹದ್ರೂಪದಿ ಹರಿ ವಾಸವಕ್ಕು
ವನಜಜಾಂಡಾಧಾರವಾಗಿಪ್ಪ ರೂಪವನ್ನು
ಮನುಜರ ದೇಹಾಶ್ರಯವಾಗಿಪ್ಪದೊ
ನೀನೊಲಿದು ಕೇಳುವದು ಇದನೇವೆ ಅವಿಭಕ್ತ
ಘನರೂಪವೆಂಬೋರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮುನಿಗಳ ಮತವಿದು ಸಂದೇಹ ಬಡಸಲ್ಲ
ಮನದಿ ಚಿಂತಿಸು ಈ ಶೂನ್ಯಾಭಿದನ ವ -
ದನದ ಮೇಲೆ ವದನ ಶ್ರೋತ್ರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೋತ್ರ ನ -
ಯನದ ಮೇಲೆ ನಯನ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದಲಿ
ತನು ಸಮಸ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿ ತನ್ನ ಅಂಗದಿಂದ
ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಶ್ರಯವಾಗಿಪ್ಪ
ಕ್ಷೋಣಿವೊಳಗೆ ಈ ರೂಪ ಅನಪೇಕ್ಷದಿಂದ
ತನುವು ನಿಲ್ಲದಯ್ಯಾ ವಿಧಿಗಾದರೂ
ಇನಿತು ಸೊಬಗು ಪರಿಜ್ಞಾನ ರಹಿತರಾಗಿ
ವನಜ ಭವಾಂಡ ದಾನವಿತ್ತರೂನು
ವನಜನಾಭನೊಮ್ಮೆ ದೃಷ್ಟಿಲಿ ನೋಡನಯ್ಯಾ
ಅನುಮಾನ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಶ್ರುತ್ಯುಕ್ತವೊ
ವಿನಯದಿಂದಲಿ ಇದು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಜನರಿಗೆ
ಜನುಮ ಜನುಮದ ಪಾಪ ಪ್ರಶಾಂತವೊ
ಬಿನಗು ಮೈಲಿಗೆಯುಂಟೆ ಸ್ಪ್ರಷ್ಟಾಸ್ಪ್ರಷ್ಟದಿಂದ
ಅನುದಿನ ಪವಿತ್ರನು ಅಕೃತದಿಂದ
ಋಣತ್ರಯದಿಂದಲಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸತತ
ದನುಜಾರಿ ಪುರವನ್ನೇ ಐದುವರೋ ಮಲಿನ
ಮನುಜರ ಮನಸಿಗೆ ತೋರನೊಮ್ಮೆ
ನೀನೇ ಗತಿ ಎಂದು ನಂಬಿದವರ
ಮನಕೆ ಪೊಳೆವನು ಬಿಡದೆ ಮಾತರಿಶ್ವನ ದಯದಿ
ಮನುಜಾ ತಿಳಿ ಇದನೆ ಭಕುತಿಯಿಂದ
ಗುಣಗಣ ಪೂರ್ಣ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಜನನ ಮರಣಗಳಿಂದ ದೂರ ಮಾಳ್ಪ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಈ ರೀತಿಯಿಂದಲಿ ದೇಹಧಾರಿಯ ರೂಪವ
ಸಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ತಿಳಿದು ಪೂಜಿಸು ಗುಪ್ತದಿ
ಶಾರೀರ ಉಪಯೋಗವಾದ ವಿಷಯ ಜಾಲ
ಹರಿಗೆ ಷೋಡಶ ಉಪಚಾರವೆಂದೆನ್ನು
ಆರಾರು ಮಾಡುವ ವಂದನಾ ನಿಂದೆಯು
ಶ್ರೀರಮಣನಿಗಿದು ಬಲು ಸ್ತೋತ್ರವೆಂದೆನ್ನು
ದಾರಾ ಪುತ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಬಂಧುವರ್ಗ
ಪರಿಚಾರಕರೆನ್ನು ಘನ ಮಹಾಮಹಿಮಂಗೆ
ಮೆರೆವದೆಲ್ಲವು ಹರಿ ಮೆರೆವುದೆಂದೆನ್ನು
ನಿರುತದಲಿ ಇದು ಮರೆಯದೆ ಮನದೊಳು
ಕರಚರಣಾದಿ ಯಾವದ್ದವಯವ ಚೇಷ್ಟೆಯ
ಗುರುಮುಖದಲಿ ತಿಳಿದು ಯಜ್ಞಕ್ರಮದಿಂದ
ನೀರಜನಾಭನಿಗರ್ಪಿಸು ಅವದಾನ ಪೂರ್ವಕ
ಮಾರಜನಕ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಕರವ ಪಿಡಿವನು ಇದನೇವೆ ಕೈಕೊಂಡು ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಬೊಮ್ಮಾಂಡದೊಳಗಿದ್ದ ಸ್ಥೂಲವಾದ ವಸ್ತುಗಳು
ನಿಮ್ನವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಉಂಟು ಕೇಳು
ಈ ಮಹಾ ಲಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು
ಸನ್ಮಾನ್ಯವಾಗಿಪ್ಪದೊ ಜಡಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ
ಆ ಮಹಾ ಮಹಿಮನಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಭಜಿಸಿ
ಜನ್ಮವ ನೀಗುವದು ಅವ್ಯವಧಾನದಿಂದ ವೈ -
ಷಮ್ಯರಹಿತ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ಸಮ್ಮುಖನಾಗುವನು ಈ ಪರಿ ತಿಳಿದರೆ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ಸಕಲ ಸಾಧನ ಮಧ್ಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವೆನಿಪದು
ನಖಶಿಖ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ವೊಲಿವ ॥
***
1. Dhruva Tāḷa
Ālisi kēḷuvadu ādaradindali |
Shrī lakumīshana bhakutarellā |
Kāla dēsha vyāptaḷenipaḷigādaru |
Shīla mūrutiyinda sukhavembodo |
Kēḷi balladde sari shruti smṛti mukhadinda |
Ālōchane idakkilla eṇisi guṇise |
Mūla jīvara sukhake shrīpati āda baḷika |
Halavu bageyali hariya sampādisu |
Iḷiyoḷu vājipēya pauṇḍarikādi yajña |
Nirmalavāda dhyāna japa nēmavo |
Jāla nakshatra saṅkhye mīrida mahādānā |
Kālōchitavāda karma dhyāna mauna |
Jvālavāda krūra tapa hōma surararchana |
Sthūla karmābhijāta puṇyadinda |
Trilōkādhipati sthānavaidida nantara |
Iḷiyabēkō dharege bhūyō bhūyō |
Oliyanu idakka jalajāyatēkshana |
Olisabēkēmbōdu manadallitte |
Pēḷida mātinalli sandēha māḍadale |
Sulabhavāda patha piḍiyo bēga |
Nīlāmbuda shyāma guruvijayaviṭṭhalarēya |
Pālisavanu idake shrutiyē sākshi ॥ 1 ॥
2. Maṭṭa Tāḷa
Pravṛtti nivṛtti abhidhānadi karma |
Dvividhavāgi uṇṭu tiḷivadu chennāgi |
Pravṛtti karmavanu svapnadi kāmisade |
Nivṛtti karmadali rativuḷḷavanāgi |
Dēva ennoḷagiddu kāla karmānusāra |
Āvāvadu māḷpa māḍuvedanadarante |
Āva māḍisadiralu nānyātake salle |
Kāva kolluva tāne anyaru enagilla |
Sarvādhiṣṭhānadali hariyē vyāpisi iddu |
Sharvādigaḷinda vyāpārava gaisi |
Nirvāhakanāha svatantra tānāgi |
Ōrvanādaru shvāsa biḍuva sēdikomba |
Garvigaḷillavo ī pṛthvi madhya |
Ī vidhadali tiḷidu jīvara lakshaṇa |
Sāvadhānadi guṇisu hari kartṛtvavanu |
Dēvadēva bimba jīvane pratibimba |
Bhāva keḍadante yōchisu sarvatra |
Jīvabhinna guruvijayaviṭṭhalarēya |
Sēvakarabhimāna endendige biḍanu ॥ 2 ॥
3. Triviḍa Tāḷa (Trivida Tāḷa)
Tanuvinoḷage horage vibhakta avibhakta |
Aṇumahadrūpadi hari vāsavakku |
Vanajajāṇḍādhāravāgippa rūpavanu |
Manujara dēhāshrayavāgippado |
Nīnolidu kēḷuvadu idanēve avibhakta |
Ghanarūpavēmbōru jñānigaḷu |
Munigaḷa matavidu sandēha baḍasalla |
Manadi chintisu ī shūnyābhidhana va - |
Danada mēle vadana shrōtrada mēle shrōtra na - |
Yanada mēle nayana ī kramadindali |
Tanu samastadalli hari tanna aṅgadinda |
Anusāravāgi āshrayavāgippa |
Kshōṇivoḷage ī rūpa anapēkshadinda |
Tanuvu nilladayyā vidhigādarū |
Initu sobagu parijñāna rahitārāgi |
Vanaja bhavāṇḍa dānavittarūnu |
Vanajanābhanomme dṛṣṭili nōḍanayyā |
Anumāna idakkilla shrutyuktavo |
Vinayadindali idu smarisida janarige |
Januma janumada pāpa prashāntavo |
Binagu mailigeyuṇṭe spṛṣṭāspṛṣṭadinda |
Anudina pavitranu akṛtadinda |
Ṛṇatrayadindali muktanāgi satata |
Danujāri puravannē aiduvarō malina |
Manujara manasige tōranomme |
Nīnē gati endu nambidavara |
Manake poḷevanu biḍade mātarishvana dayadi |
Manujā tiḷi idane bhakutiyinda |
Guṇagaṇa pūrṇa guruvijayaviṭṭhalarēya |
Janana maraṇagaḷinda dūra māḷpa ॥ 3 ॥
4. Aṭṭa Tāḷa
Ī rītiyindali dēhadhāriya rūpava |
Sāri sārige tiḷidu pūjisu guptadi |
Shārīra upayōgavāda vishaya jāla |
Harige shōdasha upachāravendennu |
Ārāru māḍuva vandanā nindeyu |
Shrīramaṇanigidu balu stōtravendennu |
Dārā putrādi samasta bandhuvarga |
Parichārakarennu ghana mahāmahimange |
Merevadellavu hari merevudaendennu |
Nirutadali idu mareyade manadoḷu |
Karacharaṇādi yāvaddavayava chēṣṭeya |
Gurumukhadali tiḷidu yajñakramadinda |
Nīrajanābhanigarpisu avadāna pūrvaka |
Mārajanaka guruvijayaviṭṭhalarēya |
Karava piḍivanu idanēve kaikoṇḍu ॥ 4 ॥
5. Ādi Tāḷa
Bommāṇḍadoḷagidda sthūlavāda vastugaḷu |
Nimnavāgi dēhadalli sūkshmavāgi uṇṭu kēḷu |
Ī mahā lakshaṇadindalē kshētravendu |
Sanmānyavāgippado jaḍagaḷa madhyadalli |
Ā mahā mahimanāda kshētrajñanannu bhajisi |
Janmava nīguvadu avyavadhānadinda vai - |
Shamyarahita guruvijayaviṭṭhalarēya |
Sammukhanāguvanu ī pari tiḷidare ॥ 5 ॥
Jate (Concluding Couplet)
Sakala sādhana madhya utkṛṣṭavenipadu |
Nakhashikha paripūrṇa guruvijayaviṭṭhala voliva ॥ 6 ॥
***
Quick Pronunciation Guide
-ē / -ō: Held long, like "ay" in say or "o" in boat (e.g., idakkillē, bārade, arivarō).
ā: Long vowel sound like the "a" in father (pālisavanu, jñānigaḷu).
ī / ū: Long "ee" and "oo" sounds, like "ee" in meet (shrī) and "oo" in boot (rūpadi).
ṇ / ḍ / ḷ / ṭ / ṣ: Retroflex letters with dots underneath require curling the tip of your tongue slightly backward against the roof of your mouth (e.g., lakshaṇa, māḍadale, tiḷidu, kshētrajñanannu).
ṣṭ / ṣṭhā: The "ṣ" sound followed by a retroflex t sound gives a heavy, dry "sh-t" combination like in spṛṣṭāspṛṣṭadinda or sarvādhiṣṭhānadali.
ṛ: Pronounced like a vocalic "ru" as in the words pravṛtti, nivṛtti, or smṛti.
***
ಇದು ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಾಸವರೇಣ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಮೊದಲಕಲ್ಲು ಶೇಷದಾಸರು (ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 'ವಿರಾಟ ರೂಪ ಸುಳಾದಿ' ಆಗಿದೆ. ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಮಾನವನ ದೇಹವೇ ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಂದೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ವಿರಾಟ ರೂಪದಿಂದ ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಸಾಧನ ಮಾರ್ಗ ಯಾವುದೆಂದೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಷದಾಸರು ಕೇವಲ ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿ, ದಾನ-ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತನ ಒಲುಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಲೋಕಗಳ ಪದವಿ ಸಿಕ್ಕರೂ, ಪುಣ್ಯ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮರಳಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 'ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮ' ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಭಗವಂತನು ವಿಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವಿಭಕ್ತ ರೂಪದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಆತನ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಆತನ ಕಿವಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೂ ಆತನೇ ಆಶ್ರಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಲೌಕಿಕ ಭೋಗಗಳನ್ನೇ ದೇವರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಯಾರು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, ತಾನು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ, ಭಗವಂತನೇ ಬಿಂಬ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ಜನನ-ಮರಣಗಳ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರತಿ ಭಾಗದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ:
ಭಾವಾರ್ಥ: ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಹರಿಯ ಭಕ್ತರೇ, ಆಲಿಸಿ ಕೇಳಿ. ಕಾಲ ಮತ್ತು ದೇಶಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹರಿಯ ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳ ರೂಪದ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಆನಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳು (ವೇದಗಳು) ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಸಮಸ್ತ ಜೀವರ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಪತಿಯೇ ಮೂಲಕಾರಣನಾದ ಮೇಲೆ, ಆತನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಕೇವಲ ವಾಜಿಪೇಯ, ಪೌಂಡರೀಕ ಮುಂತಾದ ದೊಡ್ಡ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಜಪ-ನೇಮಗಳಿಂದ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಘೋರವಾದ ತಪಸ್ಸು-ಹೋಮಗಳಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕಾಧಿಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಪುಣ್ಯ ತೀರಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರಲೇಬೇಕು! ಕೇವಲ ಇಂತಹ ಬಾಹ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಹರಿಯು ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಆತನನ್ನು ಒಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಸಂಶಯಪಡದೆ ದಾಸರು ತೋರುವ ಸುಲಭವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯಿರಿ. ನೀಲಮೇಘ ಶ್ಯಾಮನಾದ 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವೇದಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ:
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮ (ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ) ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮ (ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ) ಎಂದು ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಬಯಸದೆ, ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಉಳ್ಳವರಾಗಿರಿ. "ದೇವನೇ, ನೀನು ನನ್ನೊಳಗಿದ್ದು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಏನನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತೀಯೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಮಾಡಿಸದಿದ್ದರೆ ನಾನೇನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯುವವನೂ ನೀನೇ, ಕೊಲ್ಲುವವನೂ ನೀನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಗತಿಯಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಹರಿಯೇ ಇದ್ದು, ಶಿವನೇ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆತನೇ ಏಕೈಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ವಾಹಕ. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ವಾಸ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡಬಲ್ಲ ಗರ್ವಿಷ್ಠರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ! ಜೀವರ ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ದೇವರ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸಿ. ದೇವನೇ ಬಿಂಬ, ಜೀವನೇ ಆತನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಜೀವರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಾದ 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ತನ್ನ ಸೇವಕರ ಕೈ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
೩. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ (ತ್ರಿವಿದಿತಾಳ):
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅಣುರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾದ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಭಕ್ತನಾಗಿ (ಬೇರೆಯಾಗಿ) ಮತ್ತು ಅವಿಭಕ್ತನಾಗಿ (ಕೂಡಿಕೊಂಡು) ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಆತನ ವಿರಾಟ ರೂಪವೇ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹಕ್ಕೂ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹರಿಯ 'ಘನರೂಪ' ಅಥವಾ 'ಅವಿಭಕ್ತ ರೂಪ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮುನಿಗಳ ಈ ಮತದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹ ಬೇಡ. ಶೂನ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ (ಬಾಹ್ಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಕಾಣದ) ಆ ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಮುಖ, ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು ಎಂಬ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗಾದರೂ ಈ ಶರೀರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಪದ್ಮನಾಭನು ಒಮ್ಮೆಯೂ ಕರುಣಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲಾರ. ಆದರೆ ವಿನಯದಿಂದ ಈ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಜನರ ಜನ್ಮ ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಭಗವಂತನು ಸದಾ ಪವಿತ್ರನು, ಅನಾಘ್ರಾತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತನನ್ನು ನಂಬಿದವರು ಋಣತ್ರಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಿನ ಮನಸ್ಸಿನ ಜನರಿಗೆ ಆತ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. "ನೀನೇ ಗತಿ" ಎಂದು ನಂಬಿದವರ ಮನದಲ್ಲಿ ವಾಯುದೇವರ (ಮಾತರಿಶ್ವನ) ದಯೆಯಿಂದ ಆತ ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ನಮ್ಮನ್ನು ಜನನ-ಮರಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ:
ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ನೆನೆದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ (ಗುಪ್ತವಾಗಿ) ಪೂಜಿಸಿ. ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಉಪಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಅನುಭವಿಸುವ ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧಗಳೆಂಬ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ದೇವರಿಗೆ ಮಾಡುವ 'ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನ ಆಡುವ ನಿಂದನೆ ಅಥವಾ ವಂದನೆಗಳು (ಹೊಗಳಿಕೆಗಳು) ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಬಂಧು-ಬಳಗವನ್ನು ಆ ಮಹಾಮಹಿಮನಾದ ಹರಿಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಪರಿಚಾರಕರು (ಸೇವಕರು) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ವೈಭವಗಳು ಮೆರೆಯುತ್ತಿವೆಯೋ, ಅದೆಲ್ಲವೂ ಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯೇ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಬೇಡಿ. ನಮ್ಮ ಕೈಕಾಲುಗಳ ಚಲನೆ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಗುರುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ತಿಳಿದು, ಯಜ್ಞದ ಆಹುತಿಯಂತೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ (ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿ). ಆಗ ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
೫. ಆದಿತಾಳ:
ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಹೊರಗೆ ಕಾಣುವ ಸಮಸ್ತ ಸ್ಥೂಲ ವಸ್ತುಗಳು (ಪಂಚಭೂತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ), ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಒಳಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯಿರಿ. ಇಂತಹ ಮಹತ್ತರವಾದ ಲಕ್ಷಣವಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಡ ಶರೀರಕ್ಕೆ 'ಕ್ಷೇತ್ರ' (ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ) ಎಂದು ಗೌರವ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಹಾಮಹಿಮನಾದ 'ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ'ನನ್ನು (ಅಂತರಾಮಿಯಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು) ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಭಜಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಯಾವುದೇ ಭೇದ-ಭಾವವಿಲ್ಲದ ಕಾರುಣ್ಯಮೂರ್ತಿಯಾದ 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ಈ ರೀತಿ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವದಿಂದ ಯೋಚಿಸುವವರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸಮ್ಮುಖನಾಗುತ್ತಾನೆ (ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ).
೬. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ):
ಭಾವಾರ್ಥ: ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಸಾಧನೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ನಖದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶಿಖೆಯವರೆಗೆ (ಪಾದದ ಉಗುರಿನಿಂದ ತಲೆಯ ಕೂದಲಿನವರೆಗೆ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಜ್ಞಾನ ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ನಖಶಿಖ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ 'ಗುರುವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ'ನು ಸದಾ ಒಲಿಯುತ್ತಾನೆ.
***
summary and paragraph-wise meaning of the profound "Virata Rupa Suladi" composed by the eminent Haridasa saint Sri Modalakallu Seshadasaru (under his pen name Guru Vijaya Vitthala).
In this Suladi, the poet explains that the human body itself is a mini-universe (Brahmanda) where the Supreme Lord resides in his majestic, all-pervading Cosmic Form (Virata Rupa), and outlines the easiest path to spiritual liberation.
Summary
In this composition, Sri Seshadasaru emphasizes that external rituals—such as performing grand sacrifices (Yagnas), donating immense wealth, or practicing severe penances—cannot independently secure the permanent grace of the Lord. While these meritorious actions (Pravritti Karma) may elevate a soul to the position of heavenly rulers, the soul must eventually return to earth once that earned merit is exhausted. To truly win the Lord's heart, one must practice Nivritti Karma (performing actions selflessly as an offering to God).
The Lord resides within and outside the human body in both distinct (Vibhakta) and unified (Avibhakta) forms. He acts as the spiritual anchor behind our senses; His cosmic eyes align over our eyes, His ears over our ears, and His limbs anchor our limbs. Seshadasaru advises that we must look at our daily sensory experiences as an offering of devotion (Shodashopachara) to Him, realizing that we are merely reflections (Pratibimba) of the Supreme Source (Bimba). Ultimately, Lord Guru Vijaya Vitthala frees such humble souls from the endless cycle of birth and death.
Paragraph-wise Meaning
1. Dhruva Tala (Time Cycle 1)
Meaning: Listen with deep reverence, Oh devotees of Lord Hari, the consort of Lakshmi! The scriptures (Shruti and Smriti) proclaim that even Goddess Lakshmi—who transcends boundaries of time and space—finds her ultimate bliss only by gazing upon the auspicious form of Sri Hari. Since the Lord of Lakshmi is the root source of joy for all primordial souls, one must strive to earn His grace through various means of devotion. Performing vast earthly sacrifices like Vajapeya or Poundarika, practicing spotless meditation, chanting, or giving away charities that outnumber the stars might grant you the high position of the ruler of the three worlds. However, once that merit finishes, you are bound to drop back to earth again and again! The lotus-eyed Lord does not yield to purely mechanical external acts. If you desire to genuinely please Him, drop all doubts and adopt this simple path of devotion. The dark-complexioned Lord Guru Vijaya Vitthala will surely protect you; the Vedas stand as witness to this truth.
2. Matta Tala (Time Cycle 2)
Meaning: Understand clearly that human actions are divided into two pathways: Pravritti (actions driven by desire for rewards) and Nivritti (selfless actions performed for the pleasure of God). Do not long for Pravritti actions even in your dreams; instead, cultivate a deep love for Nivritti. Pray with the mindset: "Oh Lord, residing inside me, I merely execute whatever you make me do according to time and destiny. If you do not prompt me to act, what am I worth? You are my sole protector and my sole destroyer; I have no one else." Lord Hari pervades the entire cosmic foundation, driving the functions of all beings, including deities like Lord Shiva (Sharva). He is the only independent orchestrator (Svatantra). There is not a single arrogant person on this earth who can draw a breath or exhale by their own independent power! Understanding this vulnerability of living beings, calmly contemplate the supreme doership (Kartrutva) of Hari. Always remember that the Supreme Lord is the original object (Bimba) and the individual soul is merely His reflection (Pratibimba). Lord Guru Vijaya Vitthala, who is eternally distinct from the souls, never abandons His true servants.
3. Trivida Tala (Time Cycle 3)
Meaning: Inside and outside the physical body, the Supreme Lord resides in both minute (Anu) and colossal (Mahat) forms, manifesting as distinct (Vibhakta) and inseparable (Avibhakta). The very same grand form that anchors the external cosmic egg (Brahmanda) also serves as the internal anchor for the human body. Wise sages call this the glorious, unmanifested form (Avibhakta Ghana Rupa). This is the absolute conclusion of the seers; do not doubt it. Contemplate in your heart how this unmanifested Lord resides symmetrically over your form—His face over your face, His ears over your ears, and His eyes over your eyes. Without His silent consent, this physical body cannot sustain itself for a moment, even for the creator Brahma. Without this vital spiritual realization, even if a person were to donate the entire universe, the lotus-naveled Lord will not cast His merciful glance upon them. Conversely, those who remember this cosmic presence with humility will find the accumulated sins of countless lifetimes instantly destroyed. He remains untouched and forever pure despite residing within us. Souls who break free from the three cosmic debts through this awareness eternally reach the pristine abode of the Lord, while minds clouded by ignorance can never perceive Him. By the grace of the Wind God (Matarishva / Vayu), the Lord constantly illuminates the hearts of those who look up to Him as their ultimate refuge. Lord Guru Vijaya Vitthala frees such devoted humans from the cycle of birth and death.
4. Atta Tala (Time Cycle 4)
Meaning: Comprehending this manifestation of the Lord within the body, worship Him continuously and silently (Guptadi). Consider all the sensory experiences (sound, touch, sight, taste, smell) that your body naturally interacts with as the sixteen ritual offerings (Shodashōpachāra) dedicated directly to the Lord. View all the praise or criticism directed at you by the world as a grand hymn of praise (Stotra) meant for the Lord of Lakshmi. View your spouse, children, and entire circle of relatives as attendants (Paricharaka) created to serve that Almighty Lord. Remind yourself constantly that whatever glory is witnessed in this world is actually the glory of Sri Hari reflecting through it. Learning from a true spiritual preceptor (Guru), look at every single movement of your hands and feet as a sacred ritual of sacrifice (Yagna), and dedicate it with absolute surrender to the Lord. When you do this, Lord Guru Vijaya Vitthala, the father of Cupid, will hold your hand and lead you forward.
5. Aadi Tala (Time Cycle 5)
Meaning: Know that the massive, tangible objects found scattered throughout the external universe exist in a subtle, microscopic form within your own body. Because of this phenomenal alignment, the material body is honored by wise sages as a sacred field (Kshetra) amidst inert matter. By worshiping the magnificent Indweller—the Knower of the Field (Kshetrajna)—who resides within this body, one can break the shackles of mortal birth without delay. The impartial Lord Guru Vijaya Vitthala manifests directly before anyone who develops this deep spiritual insight.
6. Jate (Concluding Couplet)
Meaning: Among all spiritual disciplines and practices, realizing that the Supreme Lord completely pervades your entire being from head to toe (Nakha Shikha) is the most excellent and supreme path. Lord Guru Vijaya Vitthala, who is perfect in every aspect, showers His absolute grace upon those who possess this realization.
***
ಧೃವತಾಳ
ಆಲಿಸಿ ಕೇಳುವುದು ಆದರದಿಂದಲಿ |
ಶ್ರೀ ಲಕುಮೀಶನ ಭಕುತರೆಲ್ಲ |
ಕಾಲ ದೇಶ ವ್ಯಾಪ್ತಳೆನಿಪಳಿಗಾದರು |
ಶೀಲ ಮೂರುತಿ ಇಂದ ಸುಖವೆಂಬೋದೋ |
ಕೇಳಿಬಲ್ಲದ್ದೆಸರಿ ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ ಮುಖದಿಂದ |
ಆಲೋಚನೆ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಣಿಸಿಗುಣಿಸು |
ಮೂಲಜೀವರ ಸುಖಕೆ ಶ್ರೀಪತಿ ಆದ ಬಳಿಕ |
ಹಲವು ಬಗೆಯಲಿ ಹರಿಯ ಸಂಪಾದಿಸಿಸು |
ಇಳಿಯೋಳು ವಾಜಿಪೇಯ ಪೌಂಡರಿಕಾದಿ ಯಜ್ಞ |
ನಿರ್ಮಲವಾದ ಧ್ಯಾನ ಜಪ ನೇಮವೋ |
ಜಾಲ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಖ್ಯ ಮೀರಿದ ಮಹಾದಾನಾ |
ಕಾಲೋಚಿತವಾದ ಕರ್ಮ ಧ್ಯಾನ ಮೌನ |
ಜ್ವಾಲವಾದ ಕ್ರೂರ ತಪ ಹೋಮ ಸುರರರ್ಚನ |
ಸ್ಥೂಲ ಕರ್ಮಾಭಿಜಾತ ಪುಣ್ಯದಿಂದ |
ತ್ರಿಲೋಕಾಧಿಪತಿ ಸ್ಥಾನ ವೈದಿದ ನಂತರ |
ಇಳಿಯಬೇಕೊ ಧರಿಗೆ ಭೂಯೊಭೂಯೊ |
ಒಲಿಯನು ಇದಕ್ಕ ಜಲಜಾಯತೇಕ್ಷಣ |
ಒಲಿಸಬೇಕೆಂಬೋದು ಮನದಲ್ಲಿತ್ತೆ |
ಪೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹ ಮಾಡದಲೆ |
ಸುಲಭವಾದ ಪಥಪಿಡಿಯೊ ಬೇಗ |
ನೀಲಾಂಬುದ ಶ್ಯಮ ಗುರು ವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲರೇಯ |
ಪಾಲಿಸುವನು ಇದಕೆ ಶ್ರುತಿಯೆ ಸಾಕ್ಷಿ || ೧ ||
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಪ್ರವೃತ್ತಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಅಭಿಧಾನದಿ ಕರ್ಮ |
ದ್ವಿವಿಧವಾಗಿ ವುಂಟು ತಿಳಿವದು ಚೆನ್ನಾಗಿ |
ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮವನು ಸ್ವಪ್ನದಿ ಕಾಮಿಸದೆ |
ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮದಲಿ ರತಿಉಳ್ಳವನಾಗಿ |
ದೇವ ಎನ್ನೋಳಗಿದ್ದು ಕಾಲಕರ್ಮಾನುಸಾರ |
ಆವಾವದು ಮಾಳ್ಪ ಮಾಡುವೆನದರಂತೆ |
ಆವ ಮಾಡಿಸದಿರಲು ನಾನ್ಯಾತಕೆ ಸಲ್ಲೆ |
ಕಾವಕೊಲ್ಲುವ ತಾನೆ ಅನ್ಯರು ಎನಗಿಲ್ಲ |
ಸರ್ವಾಧಿಷ್ಟಾನದಲಿ ಹರಿಯೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಇದ್ದು |
ಶರ್ವಾದಿಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವ ಗೈಸಿ |
ನಿರ್ವಾಹಕನಾಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾನಾಗಿ |
ಓರ್ವನಾದರು ಶ್ವಾಸ ಬಿಡುವ ಸೇದಿಕೊಂಬ |
ಗರ್ವಿಗಳಿಲ್ಲವೊ ಈ ಪೃಥ್ವಿಮಧ್ಯ |
ಈ ವಿಧದಲಿ ತಿಳಿದು ಜೀವರ ಲಕ್ಷಣ |
ಸಾವಧಾನದಿ ಗುಣಿಸು ಹರಿ ಕತೃತ್ವವನು |
ದೇವದೇವ ಬಿಂಬ, ಜೀವನೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ |
ಭಾವಕೆಡದಂತೆ ಯೋಚಿಸು ಸರ್ವತ್ರ |
ಜೀವಭಿನ್ನಗುರು ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ |
ಸೇವಕರಭಿಮಾನ ಯೆಂದೆಂದಿಗೆ ಬಿಡನು || ೨ ||
ತ್ರಿವಿದಿತಾಳ
ತನುವಿನೊಳಗೆ ಹೊರಗೆ ವಿಭಕ್ತ ಅವಿಭಕ್ತ |
ಅಣುಮಹದ್ರೂಪದಿ ಹರಿ ವಾಸವಕ್ಕು |
ವನಜ ಜಾಂಡಾಧಾರವಾಗಿಪ್ಪ ರೂಪವನ್ನು |
ಮನುಜರ ದೇಹಾಶ್ರಯ ವಾಗಿಪ್ಪದೊ |
ನೀನೊಲಿದು ಕೇಳುವದು ಇದನೇವೆ ಅವಿಭಕ್ತ |
ಘನರೂಪವೆಂಬೋರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು |
ಮುನಿಗಳಮತವಿದು ಸಂದೇಹ ಬಡಸಲ್ಲ |
ಮನದಿ ಚಿಂತಿಸು ಈ ಶೂನ್ಯಾಭಿದನ ವ |
ದನದ ಮೇಲೆ ವದನ ಶ್ರೋತ್ರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೋತ್ರ ನ |
ಯನದ ಮೇಲೆ ನಯನ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದಲಿ |
ತನು ಸಮಸ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿ ತನ್ನ ಅಂಗದಿಂದ |
ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ವಾಗಿಪ್ಪ |
ಕ್ಷೋಣಿವೊಳಗೆ ಈರೂಪ ಅನುಪೇಕ್ಷದಿಂದ |
ತನುವುನಿಲ್ಲದಯ್ಯಾ ವಿಧಿಗಾದರೂ |
ಇನಿತು ಸೊಬಗ ಪರಿಜ್ಞಾನರಹಿತಗಾಗಿ |
ವನಜ ಭವಾಂಡ ದಾನವಿತ್ತರೂನು |
ವನಜನಾಭಾನೊಮ್ಮೆ ದೃಷ್ಟಿಲಿ ನೋಡನಯ್ಯಾ |
ಅನುಮಾನ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಶೃತ್ಯುಕ್ತವೊ |
ವಿನಯದಿಂದಲಿ ಇದು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಜನರಿಗೆ |
ಜನುಮ ಜನುಮದ ಪಾಪ ಪ್ರಶಾಂತವೊ |
ಬಿನಗು ಮೈಲಿಗೆ ಯುಂತೆ ಸ್ಪ್ರುಷ್ಟಾಸ್ಪ್ರುಷ್ಟದಿಂದ |
ಅನುದಿನ ಪವಿತ್ರನು ಆಕೃತದಿಂದ |
ಋಣತ್ರಯದಿಂದಲಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸತತ |
ದನುಜಾರಿ ಪುರವನ್ನೆ ಐದುವರೋಮಲಿನ |
ಮನುಜರ ಮನಸಿಗೆ ತೋರನೊಮ್ಮೆ |
ನೀನೆಗತಿಎಂದು ನಂಬಿದವರ |
ಮನಕೆ ಪೊಳೆವನು ಬಿಡದೆ ಮಾತರಿಶ್ವನ ದಯದಿ |
ಮನುಜಾ ತಿಳಿ ಇದನೆ ಭಕುತಿಇಂದ |
ಗುಣಗಣ ಪೂರ್ಣ ಗುರು ವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲರೇಯ |
ಜನನ ಮರಣಗಳಿಂದ ದೂರಮಾಳ್ಪ || ೩ ||
ಅಟ್ಟ ತಾಳ
ಈ ರೀತಿ ಇಂದಲಿ ದೇಹ ಧಾರಿಯ ರೂಪವ |
ಸಾರಿಸಾರಿಗೆ ತಿಳಿದು ಪೂಜಿಸು ಗುಪ್ತದಿ |
ಶಾರೀರ ಉಪಯೋಗವಾದ ವಿಷಯ ಜಾಲ |
ಹರಿಗೆ ಷೋಡಶ ಉಪಚಾರ ವೆಂದೆನ್ನು |
ಆರಾರು ಮಾಡುವ ವಂದನಾ ನಿಂದ್ಯೆಯು |
ಶ್ರೀರಮಣನಿಗಿದು ಬಲು ಸ್ತೋತ್ರವೆಂದೆನ್ನು |
ದಾರಾಪುತ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಬಂಧುವರ್ಗ |
ಪರಿಚಾರಕರೆನ್ನು ಘನ ಮಹಾಮಹಿಮಂಗೆ |
ಮೆರೆವದೆಲ್ಲವು ಹರಿ ಮೆರವುದೆಂದೆನ್ನು |
ನಿರುತದಲಿ ಇದು ಮರೆಯದೆ ಮನದೊಳು |
ಕರಚರಣಾದಿಯಾವದ್ದವಯವ ಚೇಷ್ಟೆಯಾ |
ಗುರುಮುಖದಲಿ ತಿಳಿದು ಯಜ್ಞಕ್ರಮದಿಂದ |
ನೀರಜನಾಭನಿಗರ್ಪಿಸು ಅವದಾನ ಪೂರ್ವಕ |
ಮಾರಜನಕ ಗುರು ವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲರೇಯ |
ಕರವ ಪಿಡಿವನು ಇದನೇವೆ ಕೈಕೊಂಡು || ೪ ||
ಆದಿತಾಳ
ಬೊಮ್ಮಾಂಡದೊಳಗಿದ್ದ ಸ್ಥೂಲವಾದ ವಸ್ತುಗಳು |
ನಿಮ್ನವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೂಷ್ಮವಾಗಿ ಉಂಟುಕೇಳು |
ಈಮ್ಮಹಾ ಲಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು |
ಸನ್ಮಾನ್ಯವಾಗಿಪ್ಪದೊ ಜಡಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ |
ಆ ಮಹಾ ಮಹಿಮನಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಭಜಿಸಿ |
ಜನ್ಮವ ನೀಗುವದು ಅವ್ಯವಧಾನದಿಂದ ವೈ |
ಷಮ್ಯರಹಿತ ಗುರು ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ |
ಸಮ್ಮುಖನಾಗುವನು ಈಪರಿ ತಿಳಿದರೆ || ೫ ||
ಜತೆ
ಸಕಲ ಸಾಧನ ಮಧ್ಯ ಉತ್ಕ್ರುಷ್ಟವೆನಿಪದು |
ನಖಶಿಖ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುರುವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲ ವೊಲಿವ || ೬ ||
***
