ಇದು ಪುರಂದರದಾಸರ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಮಂಗಳದ ಹಾಡು:
ಮಂಗಳದ ಹಾಡು
ಪಲ್ಲವಿ:
ಸಣ್ಣ ರುಮಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಜುಂಗ ಬಿಟ್ಟು
ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು || ಪಲ್ಲವಿ ||
ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಚಿನ್ನದ ಕೋಲು ಚೆಂಡು ಬುಗುರಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು
ಹೊಸ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲುವಿಯೊಂದು
ಕೈಲಿ ಕೊಟ್ಟು, ಮಂಗಳ ಜಯ ಮಂಗಳ
ಮಂಗಳ ಶುಭ ಮಂಗಳ ||
ಚರಣ 1:
ಎಡದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಬಿಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು
ಬಲದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಚೆಂಡು ಕೊಟ್ಟು
ವಾರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಕೂಡಿ ಬಿಟ್ಟು ಹಲಧರವಿಯ
ಒಡೆಯಲೊಂದು ಕಲ್ಲು ಕೊಟ್ಟು
ಮಂಗಳ ಜಯ ಮಂಗಳ | ಮಂಗಳ ಶುಭ ಮಂಗಳ ||
ಚರಣ 2:
ಇಂತೆಂದು ರಂಗಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಟ್ಟು
ಪರಿ ಪಡಿ ಬೋಧನೆ ತುಂಬಿ ಬಿಟ್ಟು
ನಿಗಮ ಗೋಚರನೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟು
ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಘುಳಿ ಬಿಟ್ಟು |
ಮಂಗಳ ಜಯ ಮಂಗಳ
ಮಂಗಳ ಶುಭ ಮಂಗಳ ||
***
Pallavi
Sanna rumālu kaṭṭi juṅga biṭṭu
Baṇṇisi kastūri tilakaviṭṭu
Anupallavi
Chinnada kōlu cheṇḍu buguri kaiyalli koṭṭu
Hosa beṇṇeya meluviyondu
Kaili koṭṭu, maṅgaḷa jaya maṅgaḷa
Maṅgaḷa śubha maṅgaḷa
Charana 1
Eḍada kaiyalli puṭṭa billa koṭṭu
Balada kaiyalli puṭṭa cheṇḍu koṭṭu
Vārige makkaḷa kūḍi biṭṭu haladharaviya
Oḍeyalondu kallu koṭṭu
Maṅgaḷa jaya maṅgaḷa | maṅgaḷa śubha maṅgaḷa
Charana 2
Intendu raṅgage appaṇe koṭṭu
Pari paḍi bōdhane tumbi biṭṭu
Nigama gōcharanemba hesaranniṭṭu
Namma purandara viṭhalana ghuḷi biṭṭu |
Maṅgaḷa jaya maṅgaḷa
Maṅgaḷa śubha maṅgaḷa
***
Recitation Tips:
Double Consonants: Words like 'kat-ti' or 'bit-tu' should have a sharp, crisp stop on the first 't'.
The 'zh' sound: In 'man-ga-la' (ಮಂಗಳ), the 'la' is the heavy 'L' sound (ಳ) made by curling the tongue back.
Soft 'th': In 'thi-la-ka' or 'bo-dha-ney', keep the 'th' soft like in "think."
***
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ಮಂಗಳದ ಹಾಡು. ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮದ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಕೃತಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಸಣ್ಣ ರುಮಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಜುಂಗ ಬಿಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ತಲೆಗೆ ಸಣ್ಣದೊಂದು ರುಮಾಲನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಅದರ ಜುಟ್ಟನ್ನು (ಜುಂಗ) ಅಂದವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಹಣೆಗೆ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಕೈಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಚಿನ್ನದ ಕೋಲು, ಚೆಂಡು ಮತ್ತು ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ತಿನ್ನಲು ಹೊಸ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಬುದ್ದಲಿಯನ್ನು (ಮೆಲುವಿ) ಕೊಟ್ಟು 'ಜಯ ಮಂಗಳ' ಎಂದು ಹರಸಲಾಗಿದೆ.
ಚರಣ 1:
ಎಡದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಬಿಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ಕೃಷ್ಣನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಬಿಲ್ಲನ್ನು, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ (ವಾರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ) ಸೇರಿ ಆಟವಾಡಲು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾ, ಮೊಸರು ಮಡಕೆಯನ್ನು (ಹಲಧರವಿ - ಹಾಲಿನ ಮಡಕೆ ಅಥವಾ ಮೊಸರು ಗಡಿಗೆ) ಒಡೆಯಲು ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಶುಭ ಕೋರಲಾಗಿದೆ.
ಚರಣ 2:
ಇಂತೆಂದು ರಂಗಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ರಂಗನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ (ಬೋಧನೆ ತುಂಬಿ), ಆಟವಾಡಲು ಅಪ್ಪಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವೇದಗಳಿಗೂ ನಿಲುಕದವನಿಗೆ (ನಿಗಮ ಗೋಚರ) ಸಣ್ಣ ಬಾಲಕನ ಹೆಸರಿಟ್ಟು, ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನನ್ನು ಈ ಸುಂದರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕವಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
***
Mangala Haadu (auspicious closing song) by Sri Purandara Dasaru:
Summary
This song is a charming depiction of Bala Krishna (Child Krishna) getting ready to go out and play. It describes his mother (Yashoda) dressing him up, giving him toys like a top and a ball, and handing him a piece of butter for a snack. The song celebrates his innocent childhood mischiefs and concludes by offering auspicious salutations (Mangala) to the Lord.
Stanza-wise Meaning
Pallavi & Anupallavi:
Sanna rumalu katti junga bittu...Meaning: A small turban (Rumalu) is tied around Krishna's head, leaving a decorative tuft of hair (Junga) hanging out. He is adorned with a beautiful mark of musk (Kasturi Tilaka) on his forehead. He is given a golden stick, a ball, and a spinning top (Buguri) to play with. A fresh lump of butter is placed in his hand as a treat. The stanza ends with "Mangala Jaya Mangala"—wishing him victory and auspiciousness.
Charana 1:
| Edada kaiyalli putta billa kottu...Meaning: A tiny bow is placed in his left hand, and a small ball is placed in his right. He is sent out to join his friends of the same age (Vaarige makkala). He is even given a small stone, playfully intended for him to break the pots of milk or curds (Haladharavi), as is his famous habit.
Charana 2:
| Intendu rangage appane kottu...Meaning: Having given these instructions and permission to go play, he is filled with motherly advice. Though he is the one known only through the Vedas (Nigama Gocharane), he is given a simple name here. The poet offers Mangala to "Our Purandara Vitthala," seeing the supreme Lord in this lovely, playful child form.
***
