by khakandaki krishnadasa
ರಾಮ ಬಂದನೇನೆ | ಶ್ರೀ ರಘು ರಾಮ ಬಂದನೇನೆ || pa ||
ಪ್ರೇಮಿಕ ಜನರನು ಹೊರೆಯಲಾಗಿ | ಶ್ರೀರಘು || a. PA ||
ಜಾನಕಿ ಸಹಿತ ಲಕ್ಷಣರೊಡಗೂಡಿ |
ಸ್ವಾನಂದದಿ ದಿಗ್ವಿಜಯಮಾಡಿ || 1 ||
ಈರೇಳು ವರುಷಕೆ ಬರುವೆನೆಂದು ಮುನ್ನ |
ಸಾರಿದ ನುಡಿ ಸತ್ಯಮಾಡಿ ದೋರಲು || 2 ||
ಹಾರೈಸಿ ನೋಡಲು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ |
ದೋರಲು ಮೋಹದ ಮುದ್ದು ಮೊಗದಾ || 3 ||
ಅವಧಿಯ ಮೀರಲು ಅಸುವ ತೊರೆವೆಸಿಂದು |
ತವಕದಿ ಭರತನ ಪಾಲಿಸಲಿಕ್ಕೆ || 4 ||
ಸಾಕೇತ ಪುರಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಲೋಲನಾಗಿ |
ಸಾಕುವ ಜಗಗುರು ಮಹೀಪತಿ ಪ್ರಭು || 5 ||
***
Pallavi
Rāma bandanēne | śrī raghu rāma bandanēne ||
Anupallavi
Prēmika janaranu horeyalāgi | śrīraghu ||
Stanza 1
Jānaki sahita lakṣhaṇaroḍagūḍi |
Svānandadi digvijayamāḍi ||
Stanza 2
Īrēḷu varuṣake baruvenendu munna |
Sārida nuḍi satyamāḍi dōralu ||
Stanza 3
Hāraisi nōḍalu kaṇṇige habba |
Dōralu mōhada muddu mogadā ||
Stanza 4
Avadhiya mīralu asuva torevēsindu |
Tavakadi bharatana pālisalikke ||
Stanza 5
Sākēta purapati sāmrājyalōlanāgi |
Sākuva jagaguru mahīpati prabhu ||
***
Key Pronunciation & Vocabulary NotesĪrēḷu: Pronounced Ee-ray-loo.
Īru (two) + Ēḷu (seven). 2 \times 7 = 14 years.
Horeyalāgi: Ho-re-ya-laa-gi. Means "to protect" or "to bear the responsibility of.
"Asuva: A-su-va. Refers to the life-breath or the soul.Tavakadi:
Ta-va-ka-di. Means with haste, eagerness, or intense concern.Sākēta
Purapati: Saa-kay-ta Pu-ra-pa-ti. Saketa is another name for Ayodhya;
Purapati means the Lord of the city.Mahīpati: Ma-hee-pa-ti. This is the ankita (signature) of the composer, Khakandaki Krishnadasa, which he shares with his Guru.
***
Linguistic Note
Khakandaki Krishnadasa belongs to the Bijapur/North Karnataka tradition of Haridasas. His language often carries a rhythmic simplicity that was meant for mass congregational singing (Bhajan). The phrase "Rāma bandanēne" uses the interrogative suffix "-ne" as an exclamation of joyful disbelief, similar to saying "Hasn't Rama arrived?!" or "Rama has indeed come!"
Historical Note
Khakandaki Krishnadasa was a prominent Haridasa who lived during the 17th century. His ankita "Guru Mahipati" is unique as it honors his spiritual teacher, Mahipati Raya of Kakhandaki. This song is frequently sung in a fast, celebratory tempo (often in Raga Madhyamavati or Mohana) to mirror the excitement of Rama’s homecoming.
***
ಶ್ರೀ ಖಾಖಂಡಕಿ ಕೃಷ್ಣದಾಸರು (೧೬೧೦-೧೬೮೫) ವಿರಚಿಸಿದ ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ಸುಂದರ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಆಗಮನದಿಂದ ಭಕ್ತರಿಗಾದ ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಭರತನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದ ಪರಿಯನ್ನು ದಾಸರು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಅಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿ ಸೀತಾ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಡನೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ರಾಮನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾನು ನೀಡಿದ ಮಾತಿನಂತೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ, ಅಣ್ಣನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಭರತನನ್ನು ರಾಮನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಸಕಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಲಹುವ ಆ ಪ್ರಭುವು, ದಾಸರ ಅಂಕಿತವಾದ 'ಮಹೀಪತಿ' (ಗುರು ಮಹೀಪತಿ) ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ - ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ರಾಮ ಬಂದನೇನೆ | ಶ್ರೀ ರಘು ರಾಮ ಬಂದನೇನೆ ||
ಪ್ರೇಮಿಕ ಜನರನು ಹೊರೆಯಲಾಗಿ | ಶ್ರೀರಘು ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ನೋಡಿ, ರಘುಕುಲ ತಿಲಕನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ! ತನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಲಹಲು (ಹೊರೆಯಲು) ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ ರಾಮನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ."
ಪದ್ಯ ೧:
ಜಾನಕಿ ಸಹಿತ ಲಕ್ಷಣರೊಡಗೂಡಿ | ಸ್ವಾನಂದದಿ ದಿಗ್ವಿಜಯಮಾಡಿ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಜಾನಕಿ (ಸೀತಾಮಾತೆ) ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ ಕೂಡಿ, ಲಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿ (ದಿಗ್ವಿಜಯ), ಆತ್ಮಾನಂದದಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾನೆ."
ಪದ್ಯ ೨:
ಈರೇಳು ವರುಷಕೆ ಬರುವೆನೆಂದು ಮುನ್ನ | ಸಾರಿದ ನುಡಿ ಸತ್ಯಮಾಡಿ ದೋರಲು ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಹದಿನಾಲ್ಕು (ಈರೇಳು) ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವನವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಮರಳಿ ಬರುವೆನೆಂದು ಅಂದು ತಂದೆಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಮಾತನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿಸಲು, ಆ ದಿವ್ಯಮೂರ್ತಿಯು ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ."
ಪದ್ಯ ೩:
ಹಾರೈಸಿ ನೋಡಲು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ | ದೋರಲು ಮೋಹದ ಮುದ್ದು ಮೊಗದಾ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ರಾಮನ ಬರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಈ ದರ್ಶನವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬದಂತಿದೆ. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಮುದ್ದಾದ ಮುಖಕಮಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ರಾಮನು ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ."
ಪದ್ಯ ೪:
ಅವಧಿಯ ಮೀರಲು ಅಸುವ ತೊರೆವೆಸಿಂದು | ತವಕದಿ ಭರತನ ಪಾಲಿಸಲಿಕ್ಕೆ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ರಾಮನು ಬರುವುದು ತಡವಾದರೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ (ಅಸು) ಬಿಡುವುದಾಗಿ ಶಪಥ ಮಾಡಿದ್ದ ಭರತನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತ ರಾಮನು, ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಮೀರುವ ಮೊದಲೇ ಅತ್ಯಂತ ತವಕದಿಂದ (ಆತುರದಿಂದ) ಬಂದು ಭರತನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು."
ಪದ್ಯ ೫:
ಸಾಕೇತ ಪುರಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಲೋಲನಾಗಿ | ಸಾಕುವ ಜಗಗುರು ಮಹೀಪತಿ ಪ್ರಭು ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಸಾಕೇತಪುರದ (ಅಯೋಧ್ಯೆಯ) ಒಡೆಯನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲು ರಾಮನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ರಕ್ಷಿಸುವ ಜಗದ್ಗುರುವಾಗಿರುವ ಈತನೇ ದಾಸರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾದ 'ಮಹೀಪತಿ' (ಗುರು ಮಹೀಪತಿ ಪ್ರಭು)."
***
This joyful kirtana by Khakandaki Krishnadasa (1610–1685) celebrates the triumphant return of Lord Rama to Ayodhya after his fourteen-year exile. The song captures the relief and ecstasy of the people of Ayodhya as their King returns to fulfill his promise.
Summary
The composition describes Rama's return alongside Sita and Lakshmana after their victory over evil. It emphasizes Rama's commitment to his word—returning exactly after fourteen years to save his brother Bharata, who had vowed to end his life if Rama delayed even by a moment. The poet concludes by hailing Rama as the King of Ayodhya and the Universal Guru who protects all, identifying him with the composer's deity, Guru Mahipati.
Stanza-wise Meaning
Chorus (Pallavi & Anupallavi):
Rāma bandanēne | śrī raghu rāma bandanēne ||
Prēmika janaranu horeyalāgi | śrīraghu ||
Meaning: "Look! Rama has arrived! The illustrious Rama of the Raghu dynasty has returned. He has come to protect and sustain (Horeyalagi) all those who love and worship him with pure devotion."
Stanza 1:
Jānaki sahita lakṣhaṇaroḍagūḍi |
Svānandadi digvijayamāḍi || 1 ||
Meaning: "Accompanied by Janaki (Sita) and Lakshmana, and having achieved a grand victory (Digvijaya) over the forces of unrighteousness, Rama has arrived in a state of supreme bliss (Svananda)."
Stanza 2:
Īrēḷu varuṣake baruvenendu munna |
Sārida nuḍi satyamāḍi dōralu || 2 ||
Meaning: "He has appeared before us to fulfill the promise he made long ago—that he would return after exactly fourteen (Eerelu) years. He has proven his word to be the absolute truth."
Stanza 3:
Hāraisi nōḍalu kaṇṇige habba |
Dōralu mōhada muddu mogadā || 3 ||
Meaning: "To gaze upon him after such a long wait is a festival (Habba) for the eyes. He stands before us, revealing his enchanting and most charming face."
Stanza 4:
Avadhiya mīralu asuva torevēsindu |
Tavakadi bharatana pālisalikke || 4 ||
Meaning: "Knowing that Bharata had vowed to give up his life (Asu) if the deadline (Avadhi) was missed, Rama rushed back with great haste (Tavaka) to save and protect his brother."
Stanza 5:
Sākēta purapati sāmrājyalōlanāgi |
Sākuva jagaguru mahīpati prabhu || 5 ||
Meaning: "As the Lord of Saketa-pura (Ayodhya), he is ready to take pleasure in ruling the empire. This protector of the universe is the Universal Guru and the supreme Lord Mahipati (referring to the composer's Ankita)."
***
Rāma bandanēne | śrī raghu rāma bandanēne || pa ||
prēmika janaranu horeyalāgi | śrīraghu || a. PA ||
jānaki sahita lakṣaṇaroḍagūḍi | svānandadi digvijayamāḍi || 1 ||
īrēḷu varuṣake baruvenendu munna | sārida nuḍi satyamāḍi dōralu || 2 ||
hāraisi nōḍalu kaṇṇige habba | dōralu mōhada muddu mogadā || 3 ||
avadhiya mīralu asuva torevesindu | tavakadi bharatana pālisalikke || 4 ||
sākēta purapati sāmrājyalōlanāgi | sākuva jagaguru mahīpati prabhu || 5 ||
Plain English
Rama bandanene | sri raghu rama bandanene || pa ||
premika janaranu horeyalagi | sriraghu || a. PA ||
janaki sahita laksanarodagudi | svanandadi digvijayamadi || 1 ||
irelu varusake baruvenendu munna | sarida nudi satyamadi doralu || 2 ||
haraisi nodalu kannige habba | doralu mohada muddu mogada || 3 ||
avadhiya miralu asuva torevesindu | tavakadi bharatana palisalikke || 4 ||
saketa purapati samrajyalolanagi | sakuva jagaguru mahipati prabhu || 5 ||
***
