ಹಾಡು: ಆನಂದ ಆನಂದ ನಿನ್ನ ನೋಡಿದವರಿಗೆ
ರಚನೆ: ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರು / ನಾರಾಯಣ ಶರ್ಮ
ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರ ಈ ಕೃತಿಯ ವಿಶೇಷವೇನಂದರೆ, ಪಲ್ಲವಿ ಒಂದು ತಾಳದಲ್ಲಿದ್ದು (ತ್ರಿಶ್ರ ತಾಳ) ಚರಣಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ತಾಳದಲ್ಲಿದೆ (ಮಿಶ್ರ ಛಾಪು ತಾಳ)
ಆನಂದ ಆನಂದ ಆನಂದ ಪ
ಆನಂದ ನಿನ್ನ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಅ.ಪ
ಆ ಮುಖ ಆ ಕಂಠವಾನಂದ
ಆ ಮಹಾಭುಜಕೀರ್ತಿ ಆನಂದ
ಸಾಮಜ ಶಂಖಚಕ್ರಗಳಾನಂದ
ಹೊಮ್ಮುವ ಗದೆ ಹಸ್ತ ಜಗದಾನಂದ 1
ಸುರಾಸುರರು ದೇವಾನುದೇವರು ತಂ-
ಬುರ ನಾರದ ಮೊದಲಾದವರು
ವರುಣಿಸಲಾರರು ನಿನ್ನಳವನ್ನು
ಅರಿಯಲು ಪೊಗಳಲು ಆನಂದವನ್ನು 2
ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಎಟುಕದ ಆನಂದವಯ್ಯ
ಅಂಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಆನಂದವಯ್ಯ
ಅಂಕುಡೊಂಕಿಲ್ಲದ ಆನಂದವಯ್ಯ
ಬಿಂಕವ ಬಿಟ್ಟು ಪಾಡಿರೋ ಅಯ್ಯ 3
ಕಮಲವದನದ ಚೆಲುವಾನಂದ
ಕಮಲಲೋಚನದ ಸುಂದರ ಅಂದ
ಕಮಲೋದ್ಭವನಿಹ ವಕ್ಷವಾನಂದ
ಕಮಲಯುಗಳ ಶ್ರೀಪಾದವಾನಂದ 4
ಎಣೆಯಿಲ್ಲಾನಂದಕೆ ಎಣೆಯಿಲ್ಲವಯ್ಯ
ಕಣಕಣವು ನೋಡಲು ತಣಿಯದವಯ್ಯ
ಅಣಿಗೊಂಡ ಜಾಜಿಪುರೀಶನವ್ವಯ್ಯ
ವರ್ಣಿಸಲಾನು ಪಾಮರನಯ್ಯ 5
***
Pallavi
Ānaṃda ānaṃda ānaṃda ॥
Anupallavi
Ānaṃda nīna nōḍidavarige ॥
Charaṇa 1
Ā mukha ā kaṃṭhavānaṃda |
Ā mahābhujakīrti ānaṃda |
Sāmaja śaṅkhachakragalānaṃda |
Hommuva gade hasta jagadānaṃda ॥ 1 ॥
Charaṇa 2
Surāsuraru dēvānudēvaru taṃ - |
Bura nārada modalādavaru |
Varuṇisalāraru ninnaḷavannu |
Ariyalu pogaḷalu ānaṃdavannu ॥ 2 ॥
Charaṇa 3
Saṃkhyēge eṭukada ānaṃdavayya |
Aṃkēge nilukada ānaṃdavayya |
Aṃkuḍoṃkillada ānaṃdavayya |
Biṃkava biṭṭu pāḍirō ayya ॥ 3 ॥
Charaṇa 4
Kamalavadanada cheluvānaṃda |
Kamalalōchanada suṃdara aṃda |
Kamalōdbhavaniha vakṣavānaṃda |
Kamalayugaḷa śrīpādavānaṃda ॥ 4 ॥
Charaṇa 5
Eṇeyillānaṃdake eṇeyillavayya |
Kaṇakaṇavu nōḍalu taṇiyadavayya |
Aṇigoṃda jājipurīśanavvayya |
Varṇisalānu pāmaranayya ॥ 5 ॥
***
Pronunciation Guide
Vowel Length: Letters with a horizontal bar (like ā, ī, ū, ē, ō) are long vowels—stretch their sound out for two beats instead of one.
The Soft 'D' and 'T': The symbols t and d are pronounced softly with your tongue touching your upper teeth (like "th" in theme or this), while ṭ and ḍ are hard sounds made by curling the tongue back (like two or dog).
The Nasal 'M' and Dot: An ṃ or ḥ at the end of a word adds a resonant nasal hum or a quick, breathing echo sound.
The Looped 'L': The special letter ḷ is a retroflex sound made by flipping your tongue quickly against the very roof of your mouth.
No Blind Breaks: Read conjunct letters (like kṣa, rthā, jña, śra) as single, fluidly connected sounds without placing an artificial pause or vowel gap between them.
***
ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಸಂತರಾದ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರ (ಅಂಕಿತ: ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥ / ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲವರು ನಾರಾಯಣ ಶರ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ದಿವ್ಯವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, ಈ ಹಾಡಿನ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಪಲ್ಲವಿಯು ಒಂದು ತಾಳದಲ್ಲಿದ್ದರೆ (ತ್ರಿಶ್ರ ನಡೆ/ತಾಳ), ಚರಣಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ತಾಳಕ್ಕೆ (ಮಿಶ್ರ ಛಾಪು ತಾಳ) ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಸಂಗೀತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಭಕ್ತನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದದ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ದಾಸರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ: ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಲಭಿಸುವ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕವನ್ನು ಮರೆಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದವು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
೧ ಮತ್ತು ೨ನೇ ನುಡಿ: ಭಗವಂತನ ಮುಖದ ತೇಜಸ್ಸು, ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಮಹಾ ಬಾಹುಗಳು ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಆ ಹಸ್ತಗಳು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ, ಅಸುರರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ತಂಬುರಿ ಹಿಡಿದು ತಿರುಗುವ ನಾರದಾದಿ ಮುನಿಗಳಾಗಲಿ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಅನಂತ ಮಹಿಮೆಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಆಳವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
೩ ಮತ್ತು ೪ನೇ ನುಡಿ: ಹರಿಯಿಂದ ಸಿಗುವ ಆನಂದವು ಯಾವುದೇ ಲೌಕಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಿಗುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಪಟ ಅಥವಾ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಂಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆತನನ್ನು ಪಾಡಿರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಾವರೆಯಂತಹ ಮುಖ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವ ಆತನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಮಲದಂತಹ ಪಾದಯುಗಳಗಳು ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
೫ನೇ ನುಡಿ (ಮುಕ್ತಾಯ): ಈ ದಿವ್ಯ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ (ಎಣೆಯಿಲ್ಲ). ಆ ದೇವರ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣವನ್ನು ಎಷ್ಟು ನೋಡಿದರೂ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ತಣಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾದ ಜಾಜಿಪುರಿಯ (ವರಾಹೂರು) ವೆಂಕಟರಮಣನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲು ನನ್ನಂತಹ ಪಾಮರನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಭಕ್ತಿಪರವಶರಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಆನಂದ ಆನಂದ ಆನಂದ ||
ಆನಂದ ನಿನ್ನ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ||
ಅರ್ಥ: ಓ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸುಂದರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆನಂದ, ಆನಂದ, ಪರಮಾನಂದವೊಂದೇ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಂಸಾರದ ಸಕಲ ದುಃಖಗಳೂ ಮರೆತುಹೋಗಿ ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪರಮ ಸುಖವು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
೧. ಒಂದನೇ ನುಡಿ
ಆ ಮುಖ ಆ ಕಂಠವಾನಂದ ಆ ಮಹಾಭುಜಕೀರ್ತಿ ಆನಂದ
ಸಾಮಜ ಶಂಖಚಕ್ರಗಳಾನಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಗದೆ ಹಸ್ತ ಜಗದಾನಂದ || ೧ ||
ಅರ್ಥ: ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಭಗವಂತನ ಆ ದಿವ್ಯ ಮುಖ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕಂಠವನ್ನು (ಕುತ್ತಿಗೆ) ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಆನಂದ. ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ಆತನ ವಿಶಾಲವಾದ ತೋಳುಗಳು (ಮಹಾಭುಜ) ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಆ ದೇವನು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರುವ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆನಂದಮಯವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಕೌಮೋದಕೀ ಎಂಬ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಆತನ ಹಸ್ತವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ (ಜಗದಾನಂದ).
೨. ಎರಡನೇ ನುಡಿ
ಸುರಾಸುರರು ದೇವಾನುದೇವರು ತಂಬುರ ನಾರದ ಮೊದಲಾದವರು
ವರುಣಿಸಲಾರರು ನಿನ್ನಳವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪೊಗಳಲು ಆನಂದವನ್ನು || ೨ ||
ಅರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳು (ಸುರರು), ರಾಕ್ಷಸರು (ಅಸುರರು), ಹಾಗೂ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ದೇವಾನುದೇವರುಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಂಬುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸದಾ 'ನಾರಾಯಣ' ಎಂದು ಭಜಿಸುವ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾತ್ಮರಾಗಲಿ—ಯಾರಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯ ಆಳ-ಅಗಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಹೊಗಳಿ ಮುಗಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
೩. ಮೂರನೇ ನುಡಿ
ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಎಟುಕದ ಆನಂದವಯ್ಯ ಅಂಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಆನಂದವಯ್ಯ
ಅಂಕುಡೊಂಕಿಲ್ಲದ ಆನಂದವಯ್ಯ ಬಿಂಕವ ಬಿಟ್ಟು ಪಾಡಿರೋ ಅಯ್ಯ || ೩ ||
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನಿಂದ ಲಭಿಸುವ ಆನಂದವು ಲೌಕಿಕ ಗಣಿತದ ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವಂಥದ್ದಲ್ಲ (ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಎಟುಕದ). ಅದು ಯಾವುದೇ ಮನುಷ್ಯನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡದ (ಅಂಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ) ಅಪಾರವಾದ ಆನಂದವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿವ್ಯ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಪಟ, ಮೋಸ ಅಥವಾ ಚಂಚಲತೆಯೆಂಬ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳಿಲ್ಲ; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾದದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲೈ ಮಾನವರೇ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಸುಳ್ಳು ಅಹಂಕಾರ, ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಬಿಂಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಡಿರಿ.
೪. ನಾಲ್ಕನೇ ನುಡಿ
ಕಮಲವದನದ ಚೆಲುವಾನಂದ ಕಮಲಲೋಚನದ ಸುಂದರ ಅಂದ
ಕಮಲೋದ್ಭವನಿಹ ವಕ್ಷವಾನಂದ ಕಮಲಯುಗಳ ಶ್ರೀಪಾದವಾನಂದ || ೪ ||
ಅರ್ಥ: ತಾವರೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಸದಾ ಅರಳಿರುವ ಆತನ ಮುಖಕಮಲದ (ಕಮಲವದನದ) ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಆನಂದ. ಕಮಲದ ದಳಗಳಂತಹ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳ (ಕಮಲಲೋಚನದ) ಆ ಸುಂದರ ನೋಟದ ಅಂದವೇ ಅಪಾರ. ಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗೆ (ಕಮಲೋದ್ಭವಂಗೆ) ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವು (ಎದೆ) ಆನಂದದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ ಆತನ ದಿವ್ಯ ಪಾದಯುಗಲಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದೇ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಪರಮ ಆನಂದ.
೫. ಐದನೇ ನುಡಿ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಎಣೆಯಿಲ್ಲಾನಂದಕೆ ಎಣೆಯಿಲ್ಲವಯ್ಯ ಕಣಕಣವು ನೋಡಲು ತಣಿಯದವಯ್ಯ
ಅಣಿಗೊಂಡ ಜಾಜಿಪುರೀಶನವ್ವಯ್ಯ ವರ್ಣಿಸಲಾನು ಪಾಮರನಯ್ಯ || ೫ ||
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಸಿಗುವ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಲೌಕಿಕ ಸುಖವೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ (ಎಣೆಯಿಲ್ಲ). ಆ ಸ್ವಾಮಿಯ ದಿವ್ಯ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣಕಣವನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ನೋಡಿದರೂ ಭಕ್ತನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಸಾಕೆನಿಸದೇ ತಣಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ (ಇನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ). ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವ 'ಜಾಜಿಪುರಿ'ಯ (ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವರಾಹೂರು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ) ಒಡೆಯನಾದ ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ನಾನೊಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಪಾಮರ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಕಾರುಣ್ಯವೇ ನನ್ನ ಆಧಾರ ಎಂದು ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರು ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
***
Ānaṃda Ānaṃda Nīna Nōḍidavarige composed by the great saint-composer Śrī Nārāyaṇa Tīrtharu (often remembered as Nārāyaṇa Śarma).
As you noted, this masterpiece holds a highly unique rhythmic structure in Carnatic music—the Pallavi is set to one rhythm (Trishra Tāla / 3-beat cycle) while the Charanas seamlessly transition into another (Mishra Chāpu Tāla / 7-beat cycle). This structural shift creates a beautiful, fluid movement that mirrors the text: the overwhelming, rising waves of pure spiritual bliss (Satchidananda) experienced upon witnessing the Divine.
Summary
Pallavi and Anupallavi: The poet proclaims that for those who catch a glimpse of the Supreme Lord, there is only bliss, absolute bliss. Witnessing His divine form instantly dissolves all worldly miseries, plunging the soul into an ocean of unmitigated spiritual ecstasy.
Charana 1 & 2: The radiance of His face, His neck, His massive shoulders trailing cosmic glory, and His hands bearing the holy conch, discus, and mace provide an all-encompassing joy to the entire universe. Neither the gods (Suras), the demons (Asuras), nor the celestial sages like Narada playing his lute (Tambura) can ever successfully measure or fully articulate the sheer depth of this divine ecstasy.
Charana 3 & 4: This bliss defies all human arithmetic; it cannot be counted, calculated, or brought under the restrictive rules of material logic. It is completely straight, innocent, and free from any deceitful twists. Therefore, Dasa invites everyone to cast away their petty pride and sing. He praises the Lord's lotus-like face, His expansive lotus eyes, His magnificent chest (the birthplace of Lord Brahma), and His twin lotus feet.
Charana 5: The song reaches its peak by declaring this state of bliss entirely peerless (Eṇeyilla). Every single atom of His form is so magnetic that no matter how long one gazes, the eyes and soul are never satiated. The poet humbly concludes that as a simple mortal (Pāmara), he lacks the capacity to fully describe the glory of his beautifully adorned Deity, the Lord of Jājipurī.
Section-wise Meaning
Pallavi and Anupallavi
Ānaṃda ānaṃda ānaṃda ||
Ānaṃda nīna nōḍidavarige ||
Meaning: Bliss, pure bliss, absolute ecstasy! For those blessed souls who look upon You and witness Your divine form, their inner consciousness is filled with nothing but an endless, overwhelming stream of spiritual joy.
Charana 1
Ā mukha ā kaṃṭhavānaṃda ā mahābhujakīrti ānaṃda
Sāmaja śaṅkhachakragalānaṃda hommuva gade hasta jagadānaṃda || 1 ||
Meaning: To behold that radiant face and that perfectly structured neck (Kaṇṭha) is pure ecstasy. His massive, mighty arms (Mahābhuja) that carry eternal cosmic glory bring instant joy to the heart of a seeker. The sacred conch and the sharp Sudarshana discus—which rushed to save Gajendra the elephant (Sāmaja)—are an absolute delight to look upon. Furthermore, His hand wielding the glowing, brilliant mace (Gade) brings protective joy to the entire universe (Jagadānanda).
Charana 2
Surāsuraru dēvānudēvaru taṃ- | bura nārada modalādavaru
Varuṇisalāraru ninnaḷavannu ariyalu pogaḷalu ānaṃdavannu || 2 ||
Meaning: Neither the brilliant gods (Suras), the mighty demons (Asuras), the myriad lesser deities of the cosmos, nor the divine Sage Narada strumming his lute (Tambura) can ever truly measure the boundlessness of Your nature. It is impossible for anyone to fully comprehend, calculate, or adequately praise the sheer magnitude of the bliss that flows from You.
Charana 3
Saṃkhyēge eṭukada ānaṃdavayya aṃkēge nilukada ānaṃdavayya
Aṃkuḍoṃkillada ānaṃdavayya biṃkava biṭṭu pāḍirō ayya || 3 ||
Meaning: O human minds, this divine joy cannot be caught by the net of numbers (Saṅkhyēge eṭukada) nor can it be restricted by human boundaries or calculations (Aṅkēge nilukada). This bliss is completely pure, straight, and unadulterated, lacking any deceptive curves, terms, or conditions (Aṅkuḍoṅkillada). Therefore, drop your false pretenses, cast away your bloated pride (Binkava), and sing His glories together.
Charana 4
Kamalavadanada cheluvānaṃda kamalalōchanada suṃdara aṃda
Kamalōdbhavaniha vakṣavānaṃda kamalayugaḷa śrīpādavānaṃda || 4 ||
Meaning: The exquisite charm of His lotus-like face (Kamalavadana) is a source of pure bliss, and the immense beauty of His wide, lotus-petal eyes (Kamalalōchana) is breathtaking. His chest (Vakṣa), which serves as the ultimate source of birth for the lotus-born Creator Brahma (Kamalōdbhavan), radiates divine joy, and meditating upon His pair of soft, lotus-like holy feet (Kamalayugaḷa) is the ultimate spiritual ecstasy for a devotee.
Charana 5
Eṇeyillānaṃdake eṇeyillavayya kaṇakaṇavu nōḍalu taṇiyadavayya
Aṇigoṃda jājipurīśanavvayya varṇisalānu pāmaranayya || 5 ||
Meaning: There is absolutely no comparison or parallel (Eṇeyilla) to this spiritual bliss anywhere in the material creation. His form is so profoundly attractive that even if one examines it atom by atom (Kaṇa-kaṇavu), the eyes are never satisfied and always crave for more. O Lord of Jājipurī (the sacred town of Varahur), who stands resplendent in gorgeous decorations—I am merely an ordinary, ignorant mortal (Pāmara); how can I ever possess the words to fully describe Your infinite grandeur? I simply surrender.
***
