ಇಂದಿರೇಶ ಬಂದು ಕಾಯೋ ಸಿಂಧು ಶಾಯಿವಾಸುದೇವ
ನೊಂದೆನಯ್ಯ ತಾಪತ್ರಯದಿ | ಪಾಲಿಸಯ್ಯ
ಹರಿಯೇ ಪಾಲಿಸಯ್ಯ ಪ
ಧ್ಯಾನ ವರಿಯೆ ಜ್ಞಾನವರಿಯೆ | ಮೌನವರಿಯೆ ನಾ
ದೀನ ಬಂಧು ನೀನೆ ಎಂದು |
ನಾನಂಬಿದೆ ಹರಿಯೆ ನಾನಂಬಿದೆ 1
ಸಾರವೆಂಬೊ ಸಂಸಾರ | ಶರಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವೆ
ಪಾರುಗಾಣದೆ ಬಾಯಿ ಬಿಡುವೆ
ನಾರಾಯಣ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ 2
ಆಸೆಯೆಂಬ ಪಾಶಕಡಿಯೊ | ದಾಸನೆಂದು ನೀ ಎನ್ನ |
ದೋಷದೂರ ಶಾಮಸುಂದರ |
ಫೋಷಿಸಯ್ಯ ಹರಿಯೆ ಪೋಷಿಸಯ್ಯ 3
***
Pallavi
Indirēśa bandu kāyō sindhu śāyivāsudēva
Nondenayya tāpatrayadi | pālisayya
Hariyē pālisayya || pa ||
Caraṇa 1
Dhyāna variye jñānavariye | maunavariye nā
Dīna bandhu nīne endu |
Nānambide hariye nānambide ॥ 1 ॥
Caraṇa 2
Sāravembo saṁsāra | śaradhiyalli muḷugiruve
Pārugāṇade bāyi biḍuve
Nārāyaṇa śrīmannārāyaṇa ॥ 2 ॥
Caraṇa 3
Āseyemba pāśakaḍiyo | dāsanendu nī enna |
Dōṣadūra śāmasundara |
Phōṣisayya hariye pōṣisayya ॥ 3 ॥
***
Pronunciation Guide
ā, ē, ī, ō, ū: Long, extended vowel sounds (e.g., kāyō is "kaa-yoh", nīne is "nee-neh").
ś: A soft, palatal "sh" sound produced with the flat of the tongue, as in śāyivāsudēva ("shaa-yee..."), śaradhiyalli ("shuh-ruh-dhee..."), and śāmasundara ("shaa-muh...").
ṣ: A hard, retroflex "sh" sound made by curling the tongue backward toward the roof of the mouth, as in dōṣadūra and phōṣisayya.
t, d, th, dh: Soft, gentle dental consonants made by resting the tongue tip against the back of your top front teeth (tāpatrayadi, dīna, bindu).
ṭ, ḍ: Sharp, retroflex tongue-clicks against the roof of your mouth (pāśakaḍiyo, biḍuve).
ḷ: The heavy retroflex 'L' specific to Kannada script (ಳ), found here in muḷugiruve.
ṁ: A soft, nasalized transition, as in saṁsāra (sounds like "sum-saa-ruh").
***
ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾಸರಾದ ಶ್ರೀ ಶಾಮಸುಂದರ ದಾಸರ (ಅಂಕಿತ: ಶಾಮಸುಂದರ) ವಿರಚಿತ ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಶರಣಾಗತಿ ಭಾವದ ಕೀರ್ತನೆಯ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅರ್ಥ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಾಮಸುಂದರ ದಾಸರು ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಧನಾ ಮಾರ್ಗಗಳು ತಿಳಿಯದೆ, ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ಮೂರು ತಾಪಗಳಿಂದ (ತಾಪತ್ರಯಗಳು - ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಆದಿಭೌತಿಕ, ಆದಿದೈವಿಕ ಕಷ್ಟಗಳು) ನೊಂದು ಬೆಂದು ಹೋಗಿರುವ ದಾಸರು, ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ.
ತಮಗೆ ಪೂಜೆ, ಧ್ಯಾನ, ಜ್ಞಾನ ಯಾವುದೂ ಬಾರದು; ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಕೇವಲ "ದೀನಬಂಧು" ಆದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ನಂಬುವುದು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ದಾಸರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಭವಸಾಗರದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಆಸೆಗಳೆಂಬ ಹಗ್ಗವನ್ನು (ಪಾಶ) ಕತ್ತರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ದೋಷಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಸಲಹು ಎಂದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದೈನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಇಂದಿರೇಶ ಬಂದು ಕಾಯೋ ಸಿಂಧು ಶಾಯಿವಾಸುದೇವ
ನೊಂದೆನಯ್ಯ ತಾಪತ್ರಯದಿ | ಪಾಲಿಸಯ್ಯ
ಹರಿಯೇ ಪಾಲಿಸಯ್ಯ ॥ ಪ ॥
ಅರ್ಥ: ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿಯಾದ ಇಂದಿರೇಶನೇ, ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿರುವ (ಸಿಂಧು ಶಾಯಿ) ವಾಸುದೇವನೇ, ದಯಮಾಡಿ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಸಂಸಾರದ ತಾಪತ್ರಯಗಳಿಂದ (ಮೂರು ಬಗೆಯ ದುಃಖಗಳಿಂದ) ನಾನು ತುಂಬಾ ನೊಂದು ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ಹರಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು.
೧ನೇ ಚರಣ
ಧ್ಯಾನ ವರಿಯೆ ಜ್ಞಾನವರಿಯೆ | ಮೌನವರಿಯೆ ನಾ
ದೀನ ಬಂಧು ನೀನೆ ಎಂದು |
ನಾನಂಬಿದೆ ಹರಿಯೆ ನಾನಂಬಿದೆ ॥ 1 ॥
ಅರ್ಥ: ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುವ ಧ್ಯಾನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯೆ, ನಿನ್ನ ಸತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಜ್ಞಾನವೂ ನನಗಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಮೌನ ವ್ರತವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಆದರೆ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಅನಾಥರ ಏಕೈಕ ಬಂಧು (ದೀನ ಬಂಧು) ನೀನೇ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ ಎಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಚಲವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದೇನೆ ಹರಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಂಬಿದ್ದೇನೆ.
೨ನೇ ಚರಣ
ಸಾರವೆಂಬೊ ಸಂಸಾರ | ಶರಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವೆ
ಪಾರುಗಾಣದೆ ಬಾಯಿ ಬಿಡುವೆ
ನಾರಾಯಣ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ ॥ 2 ॥
ಅರ್ಥ: ನಶ್ವರವಾಗಿದ್ದರೂ ಮನುಷ್ಯರು ಸುಖವೆಂದು (ಸಾರವೆಂದು) ಭ್ರಮಿಸುವ ಈ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ (ಶರಧಿಯಲ್ಲಿ) ನಾನು ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ, ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ನಾರಾಯಣಾ, ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣಾ ಎಂದು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಾಯಿ ಬಿಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
೩ನೇ ಚರಣ
ಆಸೆಯೆಂಬ ಪಾಶಕಡಿಯೊ | ದಾಸನೆಂದು ನೀ ಎನ್ನ |
ದೋಷದೂರ ಶಾಮಸುಂದರ |
ಫೋಷಿಸಯ್ಯ ಹರಿಯೆ ಪೋಷಿಸಯ್ಯ ॥ 3 ॥
ಅರ್ಥ: ಲೌಕಿಕ ಸುಖಗಳ ಮೇಲೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಗಿದಿರುವ ಆಸೆಗಳೆಂಬ ಗಡುಸಾದ ಹಗ್ಗವನ್ನು (ಪಾಶವನ್ನು) ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕು. ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಚರಣದಾಸನೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಕಲ ದೋಷಗಳನ್ನು, ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡು. ಹೇ ಹಿತಕರನಾದ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಯೇ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ (ಶಾಮಸುಂದರ), ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿ ಸಲಹು (ಪೋಷಿಸು ಹರಿಯೆ ಪೋಷಿಸು).
***
summary and paragraph-wise meaning in English for this deeply moving hymn of absolute surrender, composed by the prominent Haridasa, Sri Syamasundara Dasaru (who weaves his own name into the final line as his signature ankita nama).
Summary
This song is a classic expression of Sharanagati (total, unreserved surrender) where the poet lays bare his helplessness before the Lord. Bruised and exhausted by the threefold miseries of material life (Tapatraya—physical, mental, and cosmic suffering), the poet confesses that he possesses no spiritual merits: he knows no deep meditation (Dhyana), has no higher spiritual wisdom (Jnana), and cannot practice meditative silence (Mauna).
His only strength is his unshakeable faith that the Lord is the ultimate "Friend of the Helpless" (Deena Bandhu). He begs Lord Narayana to rescue him from the vast ocean of worldly illusion (Samsara), to cut the tight noose of worldly attachments (Aasa), to cleanse him of his sins, and to gather him into His protective care.
Paragraph-wise Meaning
Pallavi (Refrain)
Indirēśa bandu kāyō sindhu śāyivāsudēva
Nondenayya tāpatrayadi | pālisayya
Hariyē pālisayya || pa ||
Meaning: O Lord of Indira (Lakshmi), Indiresha! O Vasudeva, who peacefully reclines upon the cosmic ocean (sindhu śāyi)! Come down and rescue me. I am deeply aching and suffering from the threefold miseries (tapatrayadi) of this world. Protect me, O Lord Hari, please shield and protect me!
Charana 1
Dhyāna variye jñānavariye | maunavariye nā
Dīna bandhu nīne endu |
Nānambide hariye nānambide || 1 ||
Meaning: I do not know the path of meditation (dhyāna variye), I do not possess sacred wisdom (jñānavariye), nor do I know how to practice the vow of holy silence (maunavariye). But knowing that You, and You alone, are the True Friend of the broken and helpless (Dīna Bandhu), I have placed my absolute faith in You, Lord Hari; in You alone do I trust!
Charana 2
Sāravembo saṁsāra | śaradhiyalli muḷugiruve
Pārugāṇade bāyi biḍuve
Nārāyaṇa śrīmannārāyaṇa || 2 ||
Meaning: I am completely drowning in this vast ocean (śaradhi) of worldly existence (saṁsāra)—a life that people falsely chase thinking it is substantial and meaningful (sāravembo). Unable to see the shore or find a way out, I call out helplessly with an open mouth, gasping: "Narayana! Sriman Narayana!"
Charana 3
Āseyemba pāśakaḍiyo | dāsanendu nī enna |
Dōṣadūra śāmasundara |
Phōṣisayya hariye pōṣisayya || 3 ||
Meaning: Sever the tight, binding rope (pāśa) of worldly desires and expectations (āseyemba) that shackles me! Accept me as Your humble servant (dāsanendu), and banish all my faults and sins (dōṣadūra). O beautiful, dark-hued Lord (Śāmasundara), nurture, feed, and sustain my soul (pōṣisayya). O Lord Hari, please sustain me!
***
pantuvarali raga or nadanmakriya (may differ in audio)
