CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಆರೋಗಣೆ ಮಾಡಮ್ಮ ಮಂಗಳಗೌರಿ
ಬೇಡಿಕೊಂಬೆನೆ ಬೇಡಿದಡಿಗೆ ಎಡೆ
ಮಾಡಿ ತಂದಿಹೆ ಜೋಡಿಸಿ ನಿನಗೆ
ಕೈ ಮುಗಿವೆನೆ ಮಹಾತಾಯೆ ||pa||
ನಂದಿವಾಹನನರ್ಧಾಂಗಿಯ ಪೂಜಿಸಿ
ಗಂಧಕುಂಕುಮದಿಂ
ತಂದು ಕಸ್ತೂರಿ ಕಮಲದ ಪುಷ್ಪಗಳುಡಿ
ತುಂಬಿ ನೈವೇದ್ಯವ ತಂದಿರಿಸುವೆ ತಾಯೆ ||
ಅಚ್ಚ ಮುತ್ತಿನ ಹರಿವಾಣದಿ ಮಾಲತಿ
ಬಟ್ಟ್ಟಿವಿ ಗೌಲಿಗಳು
ಅಷ್ಟಗುಳ್ಳವು ಶಾವಿಗೆ ಪರಡಿ ಪಾಯಸ
ಭಕ್ಷ ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ಭಾರಿಬಟ್ಟಲು ತುಪ್ಪ ||
ಮಂಡಿಗೆ ಚೂರ್ಮವು ಬುಂದ್ಯ ಬೀಸೋರಿಗೆ
ದುಂಡುಗುಳ್ಳೋರಿಗೆಯು
ಚೆಂದವಾಗಿದ್ದ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕರ್ಜಿಕಾಯ್ಗಳು
ಅಂದವಾದ ಕಾಯಿರಸ ಶಾಖ ಪಾಕವು ||
ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಕಿಯ ಶಾಲ್ಯಾನ್ನಕೊಪ್ಪುವ ತವ್ವೆ
ಇನ್ನು ದಧ್ಯನ್ನಗಳು
ಸಮ್ಮತವಾಗಿದ್ದ ಶಾವಿಗೆಫೇಣಿ ಸಕ್ಕರೆ
ರುಬ್ಬಿದ ಆಂಬೊಡೆ ರುಚಿಯಾದ ಕಲಸನ್ನ ||
ಘೃತ ಸೀಕರ್ಣೆ ಕಾಯ್ಹಾಲು
ಹೊಯ್ಗಡುವನಿಟ್ಟು
ಸಾರು ಸಾಂಬಾರ ಚಟ್ಟಣಿ ಕೋಸಂಬರಿ
ನೀರೆ ನಿನಗೆ ಪನ್ನೀರು ತಂದಿರಿಸುವೆ ||
ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಮನೋಭಾವ ತಿಳಿದು ನಾ
ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನಿಗೆ
ಬ್ಯಾಗ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಮಹಾದೇವ
ಸ್ವಾದ ಸವಿದಾಸುಖದಿಂದಡ್ವಿಳ್ಯವ ಕೊಳ್ಳೆ ||
***
Pallavi
Ārōgaṇe māḍamma mangaḷagauri |
Bēḍikombene bēḍidaḍige eḍe |
Māḍi tandihe jōḍisi ninalū |
Kai mugivene mahātāye || pa ||
Stanza 1
Nandivāhananardhāngiya pūjisi gandhakuṅkumadiṁ
Tandu kastūri kamalada pushpagaḷuḍi
Tumbi naivēdyava tandirisuve tāye || 1 ||
Stanza 2
Accha muttina harivāṇadi mālati baṭṭivi gauligaḷu
Ashṭaguḷḷavu shāvige paraḍi pāyasa
Bhaksha eṇṇōrige bhāribaṭṭalu tuppa || 2 ||
Stanza 3
Maṇḍige chūrmavu bundya bīsōrige duṇḍuguḷḷōrigeyu
Chendavāgidda chakkuli karjikāygaḷu
Andavāda kāyirasa shākha pākavu || 3 ||
Stanza 4
Saṇṇa akkiya shālyānnakoppuva tavve innu dadhyannagaḷu
Sammatavāgidda shāvigephēṇi sakkare
Rubbida āmbōḍe riciyāda kalasanna || 4 ||
Stanza 5
Ghruta sīkarṇe kāyhālu hoygaḍuvaniṭṭu
Sāru sāmbāra chaṭṭani kōsambari
Nīre ninage pannīru tandirusuve || 5 ||
Stanza 6 (Mangaḷa / Phalashruti)
Dēvi ninna manōbhāva tiḷidu nā bhīmēshakrishnanige
Byāga samarpaṇe māḍalu mahādēva
Svāda savidāsukhadindadviḷyava koḷḷe || 6 ||
***
Quick Pronunciation Notes
-ē / -ō: Vowels with macrons like "ē" and "ō" are held long, like "ay" in say or "o" in boat (e.g., tāye is pronounced taa-yay, bīsōrige is bee-soh-ri-gay).
ā: This is always drawn out long—like the "a" in father (māḍu, bhāva).
ī / ū: Long "ee" and "oo" sounds, like "ee" in meet (gōri) and "oo" in boot (kastūri).
ṅ / ñ: The "ṅ" in gandhakuṅkumadiṁ represents a soft nasal sound, like the "ng" in song.
ṇ / ḍ / ḷ / ṭ: Letters with dots underneath are retroflex sounds. Pronounce them by curling the tip of your tongue slightly backward against the roof of your mouth (e.g., ārōgaṇe, mangaḷagauri, maṇḍige, baṭṭalu).
***
ಇದು ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳಾ ಸಂಕೀರ್ಣರಾದ ಶ್ರೀ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವನವರು (ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿರಸ ಪ್ರಧಾನವಾದ ನೈವೇದ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಅಥವಾ ಮಂಗಳಗೌರಿ ವ್ರತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತೆಯಾದ ಭೀಮವ್ವನವರು ಮಂಗಳಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಂದಿವಾಹನನಾದ ಶಿವನ ಅರ್ಧಾಂಗಿಯಾದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಗಂಧ, ಕುಂಕುಮ, ಕಸ್ತೂರಿ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಮುತ್ತಿನ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ತರಲಾಗಿದೆ. ಹಪ್ಪಳ, ಲಡ್ಡು, ಚಕ್ಕುಲಿ, ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ, ಶಾವಿಗೆ ಪಾಯಸ, ಮಂಡಿಗೆ, ಚುರ್ಮು, ಬೂಂದಿ, ದೋಸೆ (ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ), ದುಂಡುಗುಳ್ಳೋರಿ, ಕಾಯಿರಸ, ಉತ್ತಮ ಶಾಲ್ಯಾನ್ನ (ಅನ್ನ), ತವ್ವೆ (ಬೇಳೆ ಸಾರು), ದಧ್ಯನ್ನ (ಮೊಸರನ್ನ), ಆಂಬೊಡೆ (ವಡೆ), ಸೀಕರ್ಣೆ, ಹೋಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಾನ್ನಗಳ ಮಹಾ ಭೋಜನವನ್ನೇ ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, "ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಬೇಗನೆ ಬಂದು ಇದನ್ನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನಿಗೆ (ಹರಿ-ಹರ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀಹರಿಗೆ) ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಸುಖವಾಗಿ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು" ಎಂದು ದೇವಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಆರೋಗಣೆ ಮಾಡಮ್ಮ ಮಂಗಳಗೌರಿ |
ಬೇಡಿಕೊಂಬೆನೆ ಬೇಡಿದಡಿಗೆ ಎಡೆ |
ಮಾಡಿ ತಂದಿಹೆ ಜೋಡಿಸಿ ನಿನಗೆ |
ಕೈ ಮುಗಿವೆನೆ ಮಹಾತಾಯೆ || ಪ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಮಂಗಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಹೇ ಮಂಗಳಗೌರಿ ದೇವಿಯೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಬಂದು ಈ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು (ಆರೋಗಣೆ ಮಾಡು). ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಇಷ್ಟಪಡುವ (ಬೇಡಿದ) ಎಲ್ಲಾ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಅಂದವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಜಗನ್ಮಾತೆಯೇ, ನಿನಗೆ ಕೈಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬಂದು ಭುಂಜಿಸು.
ಚರಣ ೧:
ನಂದಿವಾಹನನರ್ಧಾಂಗಿಯ ಪೂಜಿಸಿ ಗಂಧಕುಂಕುಮದಿಂ
ತಂದು ಕಸ್ತೂರಿ ಕಮಲದ ಪುಷ್ಪಗಳುಡಿ
ತುಂಬಿ ನೈವೇದ್ಯವ ತಂದಿರಿಸುವೆ ತಾಯೆ || ೧ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ನಂದಿವಾಹನನಾದ ಪರಶಿವನ ಅರ್ಧಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾದೇವಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಸುಗಂಧಿತ ಗಂಧ ಮತ್ತು ಮಂಗಲಕರ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಕಸ್ತೂರಿಯ ಪರಿಮಳದೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಮಡಲಿಗೆ ಕಮಲದ ಸುಂದರ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಉಡಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಿನ್ನ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮಹಾ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ತಂದು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಇರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ತಾಯೇ.
ಚರಣ ೨:
ಅಚ್ಚ ಮುತ್ತಿನ ಹರಿವಾಣದಿ ಮಾಲತಿ ಬಟ್ಟಿವಿ ಗೌಲಿಗಳು
ಅಷ್ಟಗುಳ್ಳವು ಶಾವಿಗೆ ಪರಡಿ ಪಾಯಸ
ಭಕ್ಷ ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ಭಾರಿಬಟ್ಟಲು ತುಪ್ಪ || ೨ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಶುಭ್ರವಾದ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ದೊಡ್ಡ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ (ಹರಿವಾಣದಿ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಾದ ಮಾಲತಿ ಲಡ್ಡು, ಬಟ್ಟಿಗಳು, ಗೌಲಿಗಳನ್ನು ಬಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಉಂಡೆಗಳು, ಗರಿಗರಿಯಾದ ಶಾಖಾ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಪರಡಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಶಾವಿಗೆ ಪಾಯಸ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ ರುಚಿಯಾದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಬಟ್ಟಲು ತುಂಬಾ ಘಮಘಮಿಸುವ ಹಸುವಿನ ಕಾಸಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ಬಡಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಚರಣ ೩:
ಮಂಡಿಗೆ ಚೂರ್ಮವು ಬುಂದ್ಯ ಬೀಸೋರಿಗೆ ದುಂಡuಗುಳ್ಳೋರಿಗೆಯು
ಚೆಂದವಾಗಿದ್ದ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕರ್ಜಿಕಾಯ್ಗಳು
ಅಂದವಾದ ಕಾಯಿರಸ ಶಾಖ ಪಾಕವು || ೩ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇವಿಯ ಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾದ ಮಂಡಿಗೆ (ಹೋಳಿಗೆಯಂತಹ ತಿಂಡಿ), ಚುರ್ಮು, ಸಿಹಿಯಾದ ಬೂಂದಿ, ದೋಸೆಗಳು (ಬೀಸೋರಿ/ಎಣ್ಣೋರಿ), ದುಂಡಗಿರುವ ಗುಳ್ಳೋರಿ ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ರುಚಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಚಕ್ಕುಲಿಗಳು, ಸಿಹಿ ತುಂಬಿದ ಕರ್ಜಿಕಾಯಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಲಿಗೆಗೆ ರುಚಿ ನೀಡುವ ಕಾಯಿರಸ (ಗೊಜ್ಜು) ಮತ್ತು ಬಗೆಬಗೆಯ ಪಲ್ಯಗಳನ್ನು (ಶಾಖ ಪಾಕ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಚರಣ ೪:
ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಕಿಯ ಶಾಲ್ಯಾನ್ನಕೊಪ್ಪುವ ತವ್ವೆ ಇನ್ನು ದಧ್ಯನ್ನಗಳು
ಸಮ್ಮತವಾಗಿದ್ದ ಶಾವಿಗೆಫೇಣಿ ಸಕ್ಕರೆ
ರುಬ್ಬಿದ ಆಂಬೊಡೆ ರುಚಿಯಾದ ಕಲಸನ್ನ || ೪ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಉತ್ತಮ ತಳಿಯ ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಶಾಲ್ಯಾನ್ನ (ಅನ್ನ), ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹದವಾಗಿ ಬೆಂದ ಬೇಳೆಯ ತವ್ವೆ (ತೊವ್ವೆ), ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣಲು ತಂಪಾದ ದಧ್ಯನ್ನವನ್ನು (ಮೊಸರನ್ನ) ಬಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ (ಸಮ್ಮತವಾದ) ಕಾಯಿಸಿದ ಶಾವಿಗೆ, ಫೇಣಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಯನ್ನು ಹದವಾಗಿ ರುಬ್ಬಿ ಕರಿದ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಆಂಬೊಡೆ (ವಡೆ) ಹಾಗೂ ರುಚಿಕರವಾದ ಬಗೆಬಗೆಯ ಕಲಸನ್ನಗಳನ್ನು (ಚಿತ್ರಾನ್ನ/ಪುಳಿಯೋಗರೆ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಚರಣ ೫:
ಘೃತ ಸೀಕರ್ಣೆ ಕಾಯ್ಹಾಲು ಹೊಯ್ಗಡುವನಿಟ್ಟು
ಸಾರು ಸಾಂಬಾರ ಚಟ್ಟಣಿ ಕೋಸಂಬರಿ
ನೀರೆ ನಿನಗೆ ಪನ್ನೀರು ತಂದಿರಿಸುವೆ || ೫ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಸೀಕರ್ಣೆ (ಶಿಖರಿಣಿ), ರುಚಿಯಾದ ಕಾಯಿಹಾಲು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೊಯ್ಗಡುಬುಗಳನ್ನು ಎಡೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಾಲಿಗೆಗೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಸಾರು, ಸಾಂಬಾರು, ಬಗೆಬಗೆಯ ಚಟ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಕೋಸಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರಿಯೇ (ನೀರೆ ಗೌರಿ), ನೀನು ಕೈತೊಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ಸುವಾಸನೆಭರಿತವಾದ ಪನ್ನೀರನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
ಚರಣ ೬ (ಫಲಶ್ರುತಿ):
ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಮನೋಭಾವ ತಿಳಿದು ನಾ ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನಿಗೆ
ಬ್ಯಾಗ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಮಹಾದೇವ
ಸ್ವಾದ ಸವಿದಾಸುಖದಿಂದಡ್ವಿಳ್ಯವ ಕೊಳ್ಳೆ || ೬ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭೀಮವ್ವನವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ ಮಂಗಳಗೌರಿ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಷ್ಟವನ್ನು (ಮನೋಭಾವ) ಅರಿತು ನಾನಿಷ್ಟೊಂದು ಅಡುಗೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಬೇಗನೆ ಬಂದು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ಸ್ವಾದವನ್ನು (ರುಚಿಯನ್ನು) ಸವಿದು, ಇದನ್ನು ನಿನ್ನ ಆರಾಧ್ಯದೈವನಾದ ಶ್ರೀ ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸು. ನಂತರ ಪರಮ ಸುಖ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಅಡಿಕೆ-ಎಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು (ಅಡ್ವಿಳ್ಯವ - ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ/ತಾಂಬೂಲ) ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಹರಸು."
***
summary and paragraph-wise meaning of this beautifully descriptive, culinary-devotional song by the legendary female Haridasa saint, Sri Harapanahalli Bheemavva (under her pen name Bheemesha Krishna).
This song is traditionally sung during the Swarna Gowri or Mangala Gowri festival, capturing a devotee’s maternal affection as she prepares a lavish, traditional feast for Goddess Gowri.
Summary
In this deeply affectionate song, Saint Bheemavva cordially invites Goddess Mangala Gowri to partake in a grand festival lunch. After worshiping the Goddess—the divine consort of Lord Shiva—with sandal paste, vermilion, musk, and lotus flowers, a magnificent feast is presented on a pearl-studded platter. The menu is an absolute treasure trove of traditional South Indian and Madhwa cuisine: featuring varieties of laddoos, crunchy savories like Chakkuli and Karajikai, sweet Payasa, Mandige, fresh Dosas, Ambode (spiced lentil vadas), aromatic Shalyanna (premium white rice), Tovve (creamy lentils), Dadhyanna (curd rice), fruit Seekarne, and a side of spicy chutneys, sambar, and salads. The song concludes with the devotee praying that the Goddess relish these flavors, offer them conceptually to her eternal counterpart (Lord Bheemesha Krishna), and happily accept the royal betel-nut chew (Tamboola) to complete the meal.
Paragraph-wise Meaning
Pallavi (Chorus):
Aarogane maadamma mangalagouri
Baedikombene baedidadige ede
Maadi tandihe jodisiri ninage
Kai mugivene mahaataye || pa ||
Meaning: Oh auspicious Goddess Mangala Gowri, please come and accept this sacred meal (Aarogane maadamma). I humbly beg of you; I have lovingly cooked all the dishes that you desire (Baedidadige) and have beautifully arranged them before you. I fold my hands in deep reverence to you, Oh Supreme Mother, please begin your feast.
Stanza 1:
Nandivaahananardhaangiya poojisi gandhakunkumadim
Tandu kastoori kamalada pushpagaludi
Tumbi naivedyava tandirisuve taaye || 1 ||
Meaning: Having worshiped you—the divine half and consort of Lord Shiva, who rides the sacred bull Nandi—with fragrant sandalwood paste (Gandha) and sacred vermilion (Kunkuma), I have filled your lap with the rich scent of musk (Kastoori) and pristine lotus blossoms. Now, my dear Mother, I have brought this grand food offering and placed it right before you.
Stanza 2:
Accha muttina harivaanadi maalati battivi gauligalu
Ashtagullavu shaavige paradi paayasa
Bhaksha ennoorige bhaaribattalu tuppa || 2 ||
Meaning: Upon a premium, pure pearl-studded platter (Accha muttina harivaanadi), I have served traditional sweets like Malati laddoos, Batti, and Gauli. Accompanying them are round sweet meats, crisp savory bits, a whole bowl (Paradi) filled to the brim with vermicelli Payasa, deep-fried festival breads, and a massive cup containing aromatic, warm clarified butter (Ghee).
Stanza 3:
Mandige choormavu bundya beesoorige dundugulloorigeyu
Chendavaagidda chakkuli karjikaaygalu
Andavaada kaayirasa shaakha paakavu || 3 ||
Meaning: For your culinary pleasure, I have served delicate Mandige (sweet layered crepes), Churma, sweet Boondi, flat Beesoorige pancakes, and perfectly round Gulloori dumplings. I have also beautifully laid out symmetric, crunchy Chakkuli, sweet-stuffed Karajikai pastry pockets, delicious tang-infused Kaayirasa (coconut-based curry), and perfectly seasoned vegetable stir-fries (Shaakha paaka).
Stanza 4:
Sanna akkiya shaalyaannakoppuva tavve innu dadhyannagalu
Sammatavaagidda shaavigephaeni sakkare
Rubbida aambode ruciyaada kalasanna || 4 ||
Meaning: I offer you steaming hot Shalyanna cooked from the finest variety of slender, aromatic rice (Sanna akki), paired perfectly with seasoned lentil puree (Tavve), alongside cool and comforting curd rice (Dadhyanna). I have also included your favorite melt-in-the-mouth Pheni with sugar, crispy Ambode (spiced lentil vadas made from freshly ground batter), and flavorful mixed rices (Kalasanna).
Stanza 5:
Ghruta seekarne kaayhaalu hoygaduvanittu
Saaru saambaara chattaney kosambari
Neere ninage panneeru tandirusuve || 5 ||
Meaning: I have presented rich mango-banana Seekarne infused with ghee, sweet coconut milk (Kaayhaalu), and traditional steamed Hoygaduobu dumplings. To balance the sweets, I have served hot lentil soup (Saaru), robust vegetable sambar, assorted chutneys, and refreshing lentil salads (Kosambari). Oh noble Queen (Neere), I have even kept fragrant rose-water (Panneeru) ready for you to refresh your hands.
Stanza 6 (Concluding Verses / Phalashruti):
Devi ninna manobhaava tilidu naa bhemeshakrishnanige
Byaga samarpane maadalu mahaadeva
Svaada savidaasukhadindadvilyava kolle || 6 ||
Meaning: In conclusion, Bheemavva prays: "Oh Great Goddess, understanding your innermost culinary desires (Manobhaava), I have meticulously crafted this entire feast. Please relish these exquisite flavors with joy, conceptually offer this devotion to your supreme counterpart, Lord Bheemesha Krishna, and then, with absolute peace and contentment, accept this refreshing betel-leaf and areca-nut chew (Advilyava / Tamboola) to finish your meal."
***
ಆರೋಗಣೆ ಮಾಡಮ್ಮ ಮಂಗಳಗೌರಿ
ಬೇಡಿಕೊಂಬೆನೆ ನಿನಗೆ ಬೇಡಿದಡಿಗೆ ಎಡೆ
ಮಾಡಿ ತಂದಿಟ್ಟಿಹೆ ಜೋಡಿಸಿ ನಿನಗೆ
ಕೈ ಮುಗಿವೆನೆ ಮಹಾತಾಯೆ ||pa||
ನಂದಿವಾಹನನರ್ಧಾಂಗಿಯ ಪೂಜಿಸಿ
ಗಂಧಕುಂಕುಮದಿಂದ
ತಂದು ಕಸ್ತೂರಿ ಕಮಲದ ಪುಷ್ಪಗಳುಡಿ
ತುಂಬಿ ನೈವೇದ್ಯವ ತಂದಿರಿಸುವೆ ತಾಯೆ ||
ಅಚ್ಚ ಮುತ್ತಿನ ಹರಿವಾಣದಿ ಮಾಲತಿ
ಬಟ್ಟ್ಟಿವಿ ಗೌಲಿಗಳು
ಅಷ್ಟಗುಳ್ಳವು ಶಾವಿಗೆ ಪರಡಿ ಪಾಯಸ
ಭಕ್ಷ ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ಭಾರಿಬಟ್ಟಲು ತುಪ್ಪ ||
ಮಂಡಿಗೆ ಚೂರ್ಮವು ಬುಂದ್ಯ ಬೀಸೋರಿಗೆ
ದುಂಡುಗುಳ್ಳೋರಿಗೆಯು
ಚೆಂದವಾಗಿದ್ದ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕರ್ಜಿಕಾಯ್ಗಳು
ಅಂದವಾದ ಕಾಯಿರಸ ಶಾಖ ಪಾಕವು ||
ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಕಿಯ ಶಾಲ್ಯಾನ್ನಕೊಪ್ಪುವ ತವ್ವೆ
ಇನ್ನು ದಧ್ಯನ್ನಗಳು
ಸನ್ಮತವಾಗಿದ್ದ ಶಾವಿಗೆಫೇಣಿ ಸಕ್ಕರೆ
ರುಬ್ಬಿದ ಆಂಬೊಡೆ ರುಚಿಯಾದ ಕಲಸನ್ನ ||
ಘೃತ ಸೀಕರ್ಣೆ ಕಾಯ್ಹಾಲು
ಹೊಯ್ಗಡುವನಿಟ್ಟು
ಸಾರು ಸಾಂಬಾರ ಚಟ್ಟಣಿ ಕೋಸಂಬರಿ
ನೀರೆ ನಿನಗೆ ಪನ್ನೀರು ತಂದಿರಿಸುವೆ ||
ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಮನೋಭಾವ ತಿಳಿದು ನಾ
ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನಿಗೆ
ಬ್ಯಾಗ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಮಹಾದೇವ
ಸ್ವಾದ ಸವಿದಾಸುಖದಿಂದಡ್ವಿಳ್ಯವ ಕೊಳ್ಳೆ
***
ಬೇಡಿಕೊಂಬೆನೆ ನಿನಗೆ ಬೇಡಿದಡಿಗೆ ಎಡೆ
ಮಾಡಿ ತಂದಿಟ್ಟಿಹೆ ಜೋಡಿಸಿ ನಿನಗೆ
ಕೈ ಮುಗಿವೆನೆ ಮಹಾತಾಯೆ ||pa||
ನಂದಿವಾಹನನರ್ಧಾಂಗಿಯ ಪೂಜಿಸಿ
ಗಂಧಕುಂಕುಮದಿಂದ
ತಂದು ಕಸ್ತೂರಿ ಕಮಲದ ಪುಷ್ಪಗಳುಡಿ
ತುಂಬಿ ನೈವೇದ್ಯವ ತಂದಿರಿಸುವೆ ತಾಯೆ ||
ಅಚ್ಚ ಮುತ್ತಿನ ಹರಿವಾಣದಿ ಮಾಲತಿ
ಬಟ್ಟ್ಟಿವಿ ಗೌಲಿಗಳು
ಅಷ್ಟಗುಳ್ಳವು ಶಾವಿಗೆ ಪರಡಿ ಪಾಯಸ
ಭಕ್ಷ ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ಭಾರಿಬಟ್ಟಲು ತುಪ್ಪ ||
ಮಂಡಿಗೆ ಚೂರ್ಮವು ಬುಂದ್ಯ ಬೀಸೋರಿಗೆ
ದುಂಡುಗುಳ್ಳೋರಿಗೆಯು
ಚೆಂದವಾಗಿದ್ದ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕರ್ಜಿಕಾಯ್ಗಳು
ಅಂದವಾದ ಕಾಯಿರಸ ಶಾಖ ಪಾಕವು ||
ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಕಿಯ ಶಾಲ್ಯಾನ್ನಕೊಪ್ಪುವ ತವ್ವೆ
ಇನ್ನು ದಧ್ಯನ್ನಗಳು
ಸನ್ಮತವಾಗಿದ್ದ ಶಾವಿಗೆಫೇಣಿ ಸಕ್ಕರೆ
ರುಬ್ಬಿದ ಆಂಬೊಡೆ ರುಚಿಯಾದ ಕಲಸನ್ನ ||
ಘೃತ ಸೀಕರ್ಣೆ ಕಾಯ್ಹಾಲು
ಹೊಯ್ಗಡುವನಿಟ್ಟು
ಸಾರು ಸಾಂಬಾರ ಚಟ್ಟಣಿ ಕೋಸಂಬರಿ
ನೀರೆ ನಿನಗೆ ಪನ್ನೀರು ತಂದಿರಿಸುವೆ ||
ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಮನೋಭಾವ ತಿಳಿದು ನಾ
ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನಿಗೆ
ಬ್ಯಾಗ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಮಹಾದೇವ
ಸ್ವಾದ ಸವಿದಾಸುಖದಿಂದಡ್ವಿಳ್ಯವ ಕೊಳ್ಳೆ
***
Arogane madamma mangalagauri
Bedikombene ninage bedidadige ede
Madi tandittihe jodisi ninage
Kai mugivene mahataye ||pa||
Nandivahana nardhangiya pujisi
Gandhakumkumadinda
Tandu kasturi kamalada pushpagaludi
Tumbi naivedyava tamdirisuve taye ||1||
Accha muttina harivanadi malati
Batttivi gauligalu
Ashtagullavu savige paradi payasa
Baksha ennorige baribattalu tuppa ||2||
Mandige curmavu bundya bisorige
Dundugullorigeyu
Chendavagidda chakkuli karjikaygalu
Andavada kayirasa saka pakavu ||3||
Sanna akkiya salyannakoppuva tavve
Innu dadhyannagalu
Sanmatavagidda savigepeni sakkare
Rubbida ambode ruciyada kalasanna ||4||
Gruta sikarne kayhalu
Hoygaduvanittu
Saru sambara chattani kosambari
Nire ninage panniru tandirisuve ||5||
***
