Audio by Vidwan Sumukh Moudgalya
ಶ್ರೀವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ರಾಮೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅನಿಲತನುಜರಿಂದ ವನನಿಧಿಯಮ್ಯಾಲೆ
ಮುನಿದು ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಆಪೋಷಣವೆಗೊಳಗಾಗಿ
ವನಚರಾದಿಗಳು ನೀರನು ಕಾಣಾದೆ ಬಳಲೆ
ಅನಿಮಿಷ ಮಿಗಲಾದ ಗಣದವರು ಚಿಂತಿಸೆ
ಮುನಿಸುತೆ ನದಿಯಾಗಿ ವಿನಯದಿಂದಲಿ ಬಂದು
ಮುನಿ ಪುಂಗವಗೆ ವಂದಿನಿಯಾ ಮಾಡಾಲಾಗಿ
ಘನವಾಗಿ ಅಳಿದು ಲವಣ ಸಾಗರೆನಿಸಾಲು
ಅನುಮಾನದಲ್ಲಿ ವರುಣದೇವರು ನಿರುತಿದೆ
ಮುನಿ ಸುರಪಾಲಕ ವಿಜಯವಿಠಲರೇ -
ಯನ ದಯದಿಂದ ಉದ್ಧರಣೆಯಾದ ವನಧಿ
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಲೋಪಮುದ್ರಾಪತಿ
ಕೂಪಾರಗೆ ಇತ್ತಾ ಶಾಪವ ಪರಿಹರಿಸಿ, ವಿ
ಶಾಪವನೆ ಕೊಟ್ಟು ಅಪಾರ ದಯದಿಂದ
ಆ ಪಾವಕಜರಿಗೆ ತಾಪಸಿಗನು ಮುನಿದು
ಶಾಪವನೀಯೆ ಕಪಿರೂಪವನು ಧರಿಸಿ
ಶ್ರೀಪತಿ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನ ಸೇವೆ
ಆಪಾರವಾಗಿ ಲೋಪವಾಗದೆ ರಚಿಸೆ
ರೂಪಕತಾಳ
ಒಂದು ದಿನ ವೈಕುಂಠ ಮಂದಿರಕೆ ಸನಕಸ
ನಂದನರೂ ವೇಗ ಬಂದು ಬಾಗಿಲ ಮುಂದೆ
ನಿಂದಿರಲಾಗಿ ಬ್ಯಾಡೆಂದು ಜಯ ವಿಜಯರು
ಅಂದು ಪೇಳಲಾಜಾನಂದನರೂ ಶಾಪಾ
ತಂದು ಇತ್ತರು ಕೋಪದಿಂದ ಖಳರಾಗನೆ
ಒಂದು ಜನ್ಮವ ತೆತ್ತು ಹಿಂದಾದ ತುರುವಾಯ
ಸಿಂಧು ನಡುವೆ ದಶಕಂಧರನೆಂದೆನಿಸೀ
ಇಂದ್ರದ್ಯರನೆಲ್ಲಾ ಮುಂದುಗೆಡಿಸಿ
ಶೋಕದಿಂದವರ ಬಳಲೀಸಿ
ಮಂದರಧರ ಸಿರಿ ವಿಜಯವಿಠಲನಿಗೆ
ಬಂದು ಬಿನ್ನೈಸಿದರಿಂದ್ರಾದಿಗಳಾಗ
ಝಂಪೆತಾಳ
ಮನುಜವೇಷಧರಿಸಿ ಜನಪತಿ ದಶರಥಗೆ
ತನುಜನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಮುನಿಯು ಕಾಯ್ದೂ ಶಿವನ
ಧನುವನು ಮುರಿದು ಜನಕಜಿಯಕೂಡ ಮೆರೆದೂ
ಅನುಜನೊಡನೆ ಚರಿಸಿ ಅನಿಲಜನ ನೋಡಿ
ಇನಸುತನ ಕಾಯ್ದು ವನಧಿಯ ಬಂಧಿಸೀ ವಿಭೀ -
ಷಣನ ಮನ್ನಿಸಿದ ರಾವಣನ ಕೊಂದೂ
ದಿನ ಕುಲೋತ್ತುಮ ರಾಮ ವಿಜಯವಿಠಲ ತನ್ನ
ವನಿತೆ ಸಹಿತಲಿ ಮೆರೆದ ಅನಿಮಿಷರು ಸುಖಿಸೆ
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ಹಿಂದೆ ಬೊಮ್ಮನ ಸಿರ ಇಂದು ಶೇಖರನಿಗೆ
ಬಂದು ಬಿಡದಿರಲು ಬಂದು ವ್ಯಾಕುಲದಿಂದ
ಇಂದಿರಾಪತಿ ರಾಮಾಚಂದ್ರನ್ನ ಪಾದಾರ
ವಿಂದ ತುತಿಸಿ ದೇವ ಅಂದು ಒಲಿದು ಇತ್ತ
ಅಂದ ಭಾಷಿಗೆ ಹರಿಗೋವಿಂದ ಜನಸಿ, ದಶ
ಕಂಧರಾದಿಯಾ ಕೊಂದು ಸಿಂಧು ತಡೆಯಲ್ಲಿ
ಅಂಧಕ ರಿಪುವಿನ ಕಂದನಂತೆ ಮನ್ನಿಸಿ
ದಂದದಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಈಶನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ
ಬಂದ ಬೊಮ್ಮ ಹತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪಥವ ತೋರಿ
ಸಿಂಧುವಿನಲಿ ಸೇತೂ ಬಂಧನದಲಿ ಶಿವ
ನಿಂದರೆ ದೋಷವು ಹಿಂದಾಗುವದೆಂದು
ಗಂಧ ಮಾದನಾದ್ರಿವಾಸ ವಿಜಯವಿಠಲ
ಮಂದಗತಿಗಳಿಗೆ ಪರನೆಂದು ಶಿವನತೋರಿದಾ
ಅಟ್ಟತಾಳ
ರಾಮನೆ ಬಂದು ಸಂಚರಿಸಿದ ಕಾರಣ
ರಾಮೇಶ್ವರವೆಂಬೊ ನಾಮದಿಂದೀ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಯಿತು
ಈ ಮಹೋದಧಿ ಸದಾ ಪವಿತ್ರವೆನಿಸಿತು
ಆ ಮಹ ಚತುರ ವಿಂಶತಿ ತೀರ್ಥಂಗಳೂ
ಕಾಮಿತಾರ್ಥವನಿತ್ತು ಸಲಹುತಲಿಪ್ಪವು
ರಾಮನೆ ವಿಜಯವಿಠಲ ಪರದೈವ, ನಿ -
ಸ್ಸೀಮ ಕೋದಂಡ ದೀಕ್ಷಾಗುರು ಗುಣನಿಧಿ
ಆದಿತಾಳ
ಕೋತಿಗಳಿಂದಲಿ ರಘುನಾಥ ಗಿರಿಗಳ ತರಿಸಿ
ಸೇತು ಲಂಕೆಗೆ ಬಿಗಿಸಿ ಖ್ಯಾತನಾದಾ ಜಗದೊಳಗೆ
ಪೂತೂರೆ ಈತನ ಮಹಿಮೆ
ಭೂತನಾಥ ಕಾಣಲರಿಯ ದ್ವೈತಮತದವರಿಗೆ
ಪ್ರೀತಿಯಹುದು ಮಾಯಿಗೇನೊ
ಸೇತು ಮಾಧವರಾಮಾ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯಾ
ಸೇತುಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದವರಾವಾತನಿಂದ ಪಾಲಿಸುವಾ
ಜತೆ
ಏನು ಸೋಜಿಗವೊ ಸೇತು ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು
ದ್ಯುನಾಥ ಎಣಿಸುವ ವಿಜಯವಿಠಲನಿಂದ
***
1. Dhṛvatāḷa
Anilatanujariṃda vananidhiyammāle |
Munidu agastyanu āpōṣaṇavegoḷagāgi |
Vanacharādigaḷu nīranu kāṇāde baḷale |
Animiṣa migalāda gaṇadavaru chiṃtise |
Munisute nadiyāgi vinayadiṃdali baṃdu |
Muni puṃgavage vaṃdiniyā māḍālāgi |
Ghanavāgi aḷidu lavaṇa sāgarenisālu |
Anumānadalli varuṇadēvaru nirutide |
Muni surapālaka vijayaviṭhalarē - |
Yana dayadiṃda uddharaṇeyāda vanadhi ॥ 1 ॥
2. Maṭṭatāḷa
Kōpadalli iddu lōpāmudrāpati |
Kūpārage ittā śāpava pariharisi, vi - |
Śāpavane koṭṭu apāra dayadiṃda |
Ā pāvakajarige tāpasiganu munidu |
Śāpavanīye kapirūpavanu dharisi |
Śrīpati vijayaviṭhalarēyana sēve |
Āpāravāgi lōpavāgade rachise ॥ 2 ॥
3. Rūpakatāḷa
Oṃdu dina vaikāuṃṭha maṃdirake sanakasa - |
Naṃdanarū vēga baṃdu bāgila muṃde |
Niṃdiralāgi byāḍeṃdu jaya vijayaru |
Aṃdu pēḷalājānaṃdanarū śāpā |
Taṃdu ittaru kōpadiṃda khaḷarāgane |
Oṃdu janmava tettu hiṃdāda turuvāya |
Siṃdhu naḍuve daśakhaṃdharaneṃdanisī |
Iṃdradyaranellā muṃdugeḍisi |
Śōkadiṃdavara baḷalīsi |
Maṃdaradhara siri vijayaviṭhalanige |
Baṃdu binnaisidariṃdrādingaḷāga ॥ 3 ॥
4. Jhampetāḷa
Manujavēṣadharisi janapati daśarathage |
Tanujanāgi janisi muniyu kāydū śivana |
Dhanuvanu muridu janakajiyakūḍa meredū |
Anujanoḍane charisi anilajana nōḍi |
Inasutana kāydu vanadhiya baṃdhisī vibhī - |
Ṣaṇana mannisida rāvaṇana koṃdū |
Dina kulōttuma rāma vijayaviṭhala tanna |
Vanite sahitali mereda animiṣaru sukhise ॥ 4 ॥
5. Triviḍatāḷa
Hiṃde bommana sira iṃdu śēkharaniga |
Baṃdu biḍadiralu baṃdu vyākuladiṃda |
Iṃdirāpati rāmāchaṃdranna pādāra - |
Viṃda tutisi dēva aṃdu olidu itta |
Aṃda bhāṣige harigōviṃda janasi, daśa |
Khaṃdharādiyā koṃdu siṃdu taḍeyalli |
Aṃdhaka ripuvina kaṃdanate mannisi |
Daṃdadalli rāmāchaṃdra īśana sthāpisi |
Baṃda bomma hatyakke oṃdu pathava tōri |
Siṃdhuvinalu sētū baṃdhanadali śiva |
Niṃdare dōṣavu hiṃdāguvadeṃdu |
Gaṃdha mādhanādrivāsa vijayaviṭhala |
Maṃdagatigaḷige paraneṃdu śivanatōridā ॥ 5 ॥
6. Aṭṭatāḷa
Rāmane baṃdu saṃcharisida kāraṇa |
Rāmēśvaraveṃbo nāmadiṃdī kṣētra |
Bhūmiyoḷage prakāśitavāyitu |
Ī mahōdadhi sadā pavitravenisitu |
Ā maha chatura viṃṣati tīrthaṃgaḷū |
Kāmitārthavaniṭṭu salahutalippavu |
Rāmane vijayaviṭhala paradaiva, ni - |
Ssīma kōdaṃda dīkṣāguru guṇanidhi ॥ 6 ॥
7. Āditāḷa
Kōtigaḷiṃdali raghunātha girigaḷa tarisi |
Sētu laṃkege bigisi khyātanādā jagadoḷage |
Pūtūre ītana mahime |
Bhūtanātha kāṇalariya dvaitamatadavarige |
Prītiyahudu māyigēno |
Sētu mādhavarāmā vijayaviṭhalarēyā |
Sētuyātre māḍidavarāvātaniṃda pālivuvā ॥ 7 ॥
8. Jate
Ēnu sōjigavo sētu mahātmyeyannu |
Dyunātha eṇisuva vijayaviṭhalaniṃda ॥
***
Phonetic Notes for Recitation:
Āpōṣaṇavegoḷagāgi: Pronounced as Aa-pō-ṣa-na-ve-go-ḷa-gā-gi. An Aposhana refers to the ritualistic sipping of water from the palm; here used metaphorically for Agastya drawing up the ocean depths.
Lōpāmudrāpati: Pronounced as Lō-pā-mu-drā-pa-ti. A title for Sage Agastya, referencing his wife Lopamudra.
Manda-gatigaḷu: Pronounced as Man-da-ga-ti-ga-ḷu. Literally means those who move slowly or possess heavy, unrefined, superficial intellects unable to grasp hidden theological secrets.
Chatur viṃṣati: Pronounced as Cha-tur viṃ-ṣa-ti. The classical Sanskrit number denoting the twenty-four highly celebrated water reservoirs of the peninsula.
***
ಶ್ರೀ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೂರ್ಯರೆನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ವಿಜಯವಿಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ರಾಮೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಾರತದ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಮೇಶ್ವರ (ಸೇತು ಕ್ಷೇತ್ರ)ದ ಉಗಮ, ಅದರ ದಿವ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಶ್ರೀರಾಮನು ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಹಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಾಸರು ರಾಮೇಶ್ವರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ:
ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟತಾಳ: ಹಿಂದೆ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ಸಾಗರದ ನೀರನ್ನೆಲ್ಲ ಕುಡಿದುಬಿಟ್ಟಾಗ ಸಾಗರವು ಒಣಗಿಹೋಯಿತು. ನಂತರ ಕಾವೇರಿ (ಮುನಿಸುತೆ) ನದಿಯಾಗಿ ಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಕೃಪೆತೋರಿ ಮತ್ತೆ ಸಾಗರವು ತುಂಬುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ವರುಣದೇವನು ಕಪಿಗಳ (ವಾನರರ) ಸಹಾಯದಿಂದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಸಾಗರವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದನು.
ರೂಪಕ ಮತ್ತು ಝಂಪೆತಾಳ: ವೈಕುಂಠದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾದ ಜಯ-ವಿಜಯರು ಸನಕಾದಿ ಮುನಿಗಳ ಶಾಪದಿಂದ ರಾವಣ-ಕುಂಭಕರ್ಣರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಶ್ರೀಹರಿಯು ದಶರಥನ ಮಗನಾಗಿ (ಶ್ರೀರಾಮನಾಗಿ) ಅವತರಿಸಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಸುಗ್ರೀವ-ಹನುಮಂತರ ಗೆಳತನ ಬೆಳೆಸಿ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ತ್ರಿವಿಡತಾಳ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಾಗ. ಹಿಂದೆ ಶಿವನಿಗೆ ತಗುಲಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಶ್ರೀರಾಮನು ಮಾರ್ಗ ತೋರಿದ್ದನು. ಈಗ ತನಗೂ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಬಂದ ಲೋಕಾಚಾರದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀರಾಮನು ಸಮುದ್ರ ತಟದಲ್ಲಿ (ಸೇತುವೆಯ ಬಳಿ) ತನಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯನಾದ, ತನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ಶಿವನನ್ನು (ರುದ್ರದೇವನನ್ನು) ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಜನರಿಗೆ ಶಿವನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂದು ತೋರುವಂತೆ ಲೀಲೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಮನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮ.
ಅಟ್ಟ, ಆದಿ ಮತ್ತು ಜತೆ: ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕೆ 'ರಾಮೇಶ್ವರ' ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ೨೪ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳು ಭಕ್ತರ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೇತುಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಕೋದಂಡಧಾರಿಯಾದ ವಿಜಯವಿಠಲನು ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಆಪೋಷಣ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಉದ್ಧಾರ)
ಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆ ವಾಯುದೇವರ ಅವತಾರವಾದ ಹನುಮಂತನಿಂದ (ಅನಿಲತನುಜರಿಂದ) ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಘಟನೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ತಮಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದ ರಕ್ಕಸರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಇಡೀ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನೇ ಆಪೋಷಣ ತಗೆದುಕೊಂಡು (ಕುಡಿದು) ಬಿಟ್ಟರು. ಇದರಿಂದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಲಚರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಜೀವಿಗಳು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಳಲಿದವು. ದೇವತೆಗಳು (ಅನಿಮಿಷರು) ಮುಂದೇನು ಮಾಡುವುದೆಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರಲು, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು (ಮುನಿಸುತೆಯಾದ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯ ಅಥವಾ ಕಾವೇರ ಮುನಿಯ ಮಗಳು) ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯದಿಂದ ಹರಿದುಬಂದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು.
ಆಗ ಮುನಿವರ್ಯರ ಕೋಪವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದು, ಕಾವೇರಿಯ ಜಲದಿಂದ ಸಮುದ್ರವು ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿ ಲವಣ ಸಾಗರವೆನಿಸಿತು. ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ವರುಣದೇವನು ಅಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆಲೆಸುವಂತಾಯಿತು. ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನ ಅಪಾರ ದಯೆಯಿಂದಲೇ ಆ ಸಮುದ್ರವು ಮತ್ತೆ ಉದ್ಧಾರವಾಯಿತು.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಲೋಪಾಮುದ್ರಾಪತಿಯ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ವಾನರರ ಸೇವೆ)
ಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆ ಕೋಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯ ಪತಿಯಾದ ಆ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ (ಕೂಪಾರಗೆ) ಇತ್ತ ಶಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಶಾಪಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಅಪಾರವಾದ ದಯೆಯನ್ನು ತೋರಿದರು.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಅಗ್ನಿಪುತ್ರರಾದ (ಪಾವಕಜರಿಗೆ) ನಳ-ನೀಲ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಋಷಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ವಾನರ (ಕಪಿ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಕಪಿರೂಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನ (ಶ್ರೀರಾಮನ) ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಲೋಪವಿಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾರವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಚಿಸಿದರು (ಮಾಡಿದರು).
೩. ರೂಪಕತಾಳ (ಜಯ-ವಿಜಯರ ಶಾಪ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಉಗಮ)
ಅರ್ಥ: ಒಂದು ದಿನ ವೈಕುಂಠದ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರಾದ ಸನಕ, ಸನಂದನ, ಸನಾತನ, ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದು ಬಾಗಿಲ ಮುಂದೆ ನಿಂತರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾದ ಜಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯರು "ಈಗ ಒಳಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ" ಎಂದು ತಡೆದರು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರರು (ಅಜಾನಂದನರು) ಜಯ-ವಿಜಯರಿಗೆ "ನೀವು ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಖಳರಾಗಿ (ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿ) ಹುಟ್ಟಿರಿ" ಎಂದು ಶಾಪವಿತ್ತರು.
ಅವರು ಆ ಶಾಪದಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಲಂಕಾಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ತಲೆಯ ರಾವಣನೆಂದು (ದಶಕಂಧರನೆಂದು) ಜನಿಸಿದರು. ಇಂದ್ರನೇ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಗೆಡಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಶೋಕದಿಂದ (ದುಃಖದಿಂದ) ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಬಳಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ರೂಪೀ ವಿಜಯವಿಠಲನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಬಿನ್ನವಿಸಿಕೊಂಡರು (ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು).
೪. ಝಂಪೆತಾಳ (ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರ)
ಅರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಭಗವಂತನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ (ರಾಮನಾಗಿ), ರಾಜನಾದ ದಶರಥನಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಾಯ್ದು, ಶಿವನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು (ಧನುವನ್ನು) ಸಲೀಸಾಗಿ ಮುರಿದು, ಜನಕರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಸೀತಾದೇವಿಯೊಡನೆ (ಜನಕಜೆಯಕೂಡ) ವೈಭವದಿಂದ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮೆರೆದನು.
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ತమ్ముನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ (ಅನುಜನೊಡನೆ) ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ವಾಯುಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನನ್ನು (ಅನಿಲಜನ) ಭೇಟಿಯಾದನು. ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನಾದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು (ಇನಸುತನ) ವಾಲಿಯ ಕಾಟದಿಂದ ಕಾಯ್ದು, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಶರಣುಬಂದ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ರಾಜನೆಂದು ಮನ್ನಿಸಿದನು. ಕೊನೆಗೆ ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ (ದಿನಕುಲೋತ್ತುಮ) ಆ ಶ್ರೀರಾಮ ವಿಜಯವಿಠಲನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸೀತಾದೇವಿಯೊಡನೆ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆಯಲು, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.
೫. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷದ ನೆಪ ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ)
ಅರ್ಥ: (ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗೂಢ ತತ್ತ್ವವಿದೆ): ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಐದನೇ ತಲೆಯನ್ನು ಶಿವನು ಸೀಳಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಪಾಲವು (ಶಿರ) ಶಿವನ ಕೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಬಿಡದೆ ವ್ಯಾಕುಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಶಿವನು ದುಃಖದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಸ್ವಾಮಿಯು ಒಲಿದು ಆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದನು (ಹರಿಗೋವಿಂದನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ದಾರಿ ತೋರಿದನು). ಈಗ ಅದೇ ರಾಮಚಂದ್ರನು ದಶಕಂಠನಾದ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು ಸಮುದ್ರದ ತಟಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಲೋಕಾಚಾರದಂತೆ ತನಗೆ ಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ನೆಪ ಹೂಡಿದನು.
ತನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾದ, ಅಂಧಕಾಸುರನ ಶತ್ರುವಾದ ಶಿವನನ್ನು (ರುದ್ರದೇವನನ್ನು) ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನ್ನಿಸಿದನು. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ರಾಮಚಂದ್ರನು ಸಮುದ್ರದ ತಟದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು (ರಾಮನೇ ಈಶನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ರಾಮೇಶ್ವರ).
"ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಈ ಸೇತುವೆಯ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯರ ಸಕಲ ಪಾಪದೋಷಗಳು ಹಿಂದಾಗುತ್ತವೆ (ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ)" ಎಂದು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲನು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಜನರಿಗೆ (ಮಂದಗತಿಗಳಿಗೆ) ಶಿವನೇ ಪರದೈವವೆಂಬಂತೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದರೂ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ರಾಮನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರುಹಿದನು.
೬. ಅಟ್ಟತಾಳ (ರಾಮೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ೨೪ ತೀರ್ಥಗಳು)
ಅರ್ಥ: ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಸಂಚರಿಸಿ, ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ 'ರಾಮೇಶ್ವರ' ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ನಾಮವು ಬಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಸಮುದ್ರವು (ಮಹೋದಧಿ) ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸದಾ ಪವಿತ್ರವೆನಿಸಿತು.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರವಾದ (ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ) ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು (ಚತುರ್ ವಿಂಶತಿ) ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಇವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರ ಸಕಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು (ಕಾಮಿತಾರ್ಥವನ್ನು) ಈಡೇರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಲಹುತ್ತಿವೆ. ಈ ರಾಮನೇ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪರದೈವ. ಆತನೇ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ (ನಿಸ್ಸೀಮ) ಕೋದಂಡ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ದೀಕ್ಷಾಗುರುವಾದ ಸಕಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
೭. ಆದಿತಾಳ (ಸೇತುಬಂಧನ ಮತ್ತು ದ್ವೈತಮತದವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ)
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀರಾಮನು ಕೇವಲ ಕೋತಿಗಳಿಂದಲೇ (ವಾನರರಿಂದಲೇ) ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗಿರಿಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ, ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಲಂಕಾಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಭದ್ರವಾದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬಿಗಿದು ಇಡೀ ಜಗದೊಳಗೆ ಖ್ಯಾತನಾದನು. ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಈತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸದಾ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ (ಪೂತೂರೆ). ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭೂತನಾಥನಾದ ಶಿವನಿಗೇ ಈತನ ಪೂರ್ಣ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!
ಇಂತಹ ಮಹಿಮೆಯು ಸತ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದ್ವೈತಮತದವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾಯಾವಾದಿಗಳಿಗೆ (ಮಾಯಿಗಳಿಗೆ) ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೌಕಿಕ ಕಥೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಸೇತುಮಾಧವನಾದ ಆ ರಾಮನೇ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನು. ಈ ಸೇತುಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಆತನು ಸಕಲ ವಿಧದ ಆಪತ್ತುಗಳಿಂದ (ಆವಾತದಿಂದ) ರಕ್ಷಿಸಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
೮. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸೂರ್ಯದೇವನೇ (ದ್ಯುನಾಥ) ಬೆರಗಾಗಿ ಎಣಿಸುವಂತಹ ಈ ಸೇತು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವು ಎಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸೋಜಿಗವೋ (ಆಶ್ಚರ್ಯವೋ)! ಇಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಡೆಯನಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲನಿಗೆ ಅನಂತ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
***
This culturally and philosophically profound composition, Śrī Rāmeśvara Mahātme Suḷādi, was composed by the legendary Sri Vijaya Dasaru (Ankita: Vijaya Viṭhṭhala). It meticulously documents the sacred origin of Rameshwaram (The Sethu Kshetra) in Tamil Nadu.
While it operates as a geographic and historical chronicle of Rama building the bridge to Lanka, its core objective is to unravel a deep theological riddle within the Dvaita school of philosophy: Why did Lord Rama, the Supreme Being, establish a Shiva Linga at Rameshwaram? Sri Vijaya Dasaru brilliantly demonstrates that this act was a display of affection for His devotee, Lord Shiva, and a blueprint for human societal conduct, rather than an admission of subordination.
Summary
In this Suḷādi, Sri Vijaya Dasaru maps out the history of Rameshwaram in a systematic narrative:
Dhruva and Matta Talas describe the prehistoric setting of the coast. When Sage Agastya drank the entire ocean to punish hiding demons, the sea dried up. Upon the prayer of the river Kaveri, Agastya relented, and the ocean was refilled, setting the stage for the Vanaras (who were celestial gods cursed into monkey forms) to serve Sri Hari.
Rupaka and Jhampa Talas trace the cosmic cause of the war: the gatekeepers of Vaikuntha, Jaya and Vijaya, cursed by sages, take birth as Ravana and Kumbhakarna. To eliminate them and relieve the suffering of the gods, Vishnu incarnates as Rama, marries Sita, breaks Shiva's bow, and marches to the southern coast.
Trivida Tala delivers the theological core of the hymn. It reveals that Lord Shiva was previously freed from the sin of Brahma-hatya (decapitating Brahma's fifth head) by praying to Rama's feet. Now, at the coast, Rama pretends to incur Brahma-hatya by killing Ravana (who was a Brahmin by lineage). As a performance for ordinary humans (Manda-gatigaḷu), Rama installs his devotee Shiva in the form of a Linga to establish the rules of local atonement, showing that while ordinary minds might see Shiva as supreme, the enlightened recognize Rama as the ultimate source.
Atta, Adi, and Jate Talas celebrate the sanctification of the sea, the 24 sacred Tirthas (springs) of Rameshwaram, and promise that anyone who undertakes the Sethu Yatra (pilgrimage) will be permanently shielded from worldly miseries by our Lord Vijaya Vithala.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Prehistoric Emptying of the Sea)
anilatanujariṃda vananidhiyammāle | munidu agastyanu āpōṣaṇavegoḷagāgi |
vanacharādigaḷu nīranu kāṇāde baḷale | animiṣa migalāda gaṇadavaru chiṃtise |
munisute nadiyāgi vinayadiṃdali baṃdu | muni puṃgavage vaṃdiniyā māḍālāgi |
ghanavāgi aḷidu lavaṇa sāgarenisālu | anumānadalli varuṇadēvaru nirutide |
muni surapālaka vijayaviṭhalarē - | yana dayadiṃda uddharaṇeyāda vanadhi ॥ 1 ॥
Meaning: Long before the bridge was constructed across the ocean by Hanuman and the monkeys (Anilatanujariṃda), a strange crisis had occurred. The fiery Sage Agastya, furious at hidden demons, had swallowed the entire ocean (Āpōṣaṇavegoḷagāgi) in a single gulp. As a result, the marine life and earthly creatures (Vanacharādigaḷu) withered away without water. While the immortal Devas (Animiṣa) anxiously pondered a solution, the river Kaveri (the daughter of Sage Kavera) humbly flowed down as a river, bowing before the supreme sage with deep reverence.
Moved by her grace, the sage's intense anger dissolved; he released the waters, and the empty basin filled up once more to become the vast salt sea (Lavaṇa sāgara). Without any further uncertainty, Varuna (the Lord of Oceans) re-established his kingdom. This entire restoration of the dried-up sea was made possible solely by the divine grace of our Lord Vijaya Vithala, the ultimate protector of sages and gods.
2. Matta Tala (The Cursed Devas Ready for Service)
kōpadalli iddu lōpāmudrāpati | kūpārage ittā śāpava pariharisi, vi - |
śāpavane koṭṭu apāra dayadiṃda | ā pāvakajarige tāpasiganu munidu |
śāpavanīye kapirūpavanu dharisi | śrīpati vijayaviṭhalarēyana sēve |
āpāravāgi lōpavāgade rachise ॥ 2 ॥
Meaning: Sage Agastya, the husband of Lopamudra (Lōpāmudrāpati), cooled his anger, withdrew his wrath from the vast ocean (Kūpārage), and neutralized the crisis, showing immense compassion to the world.
Meanwhile, various celestial demigods, such as Nala and Nila (the sons of Agni, Pāvakajarige), had been cursed by ancient ascetics to assume the lower physical forms of monkeys (Kapirūpa). Yet, turning this curse into a blessing, they utilized their monkey bodies to execute immense, unblemished, flawless physical service (Sēve) for Sri Rama—the consort of Lakshmi and our Vijaya Vithala—by gathering mountains to bridge the sea.
3. Rupaka Tala (The Cosmic Blueprint for War)
oṃdu dina vaikāuṃṭha maṃdirake sanakasa - | naṃdanarū vēga baṃdu bāgila muṃde |
niṃdiralāgi byāḍeṃdu jaya vijayaru | aṃdu pēḷalājānaṃdanarū śāpā |
taṃdu ittaru kōpadiṃda khaḷarāgane | oṃdu janmava tettu hiṃdāda turuvāya |
siṃdhu naḍuve daśakhaṃdharaneṃdanisī | iṃdradyaranellā muṃdugeḍisi |
śōkadiṃdavara baḷalīsi | maṃdaradhara siri vijayaviṭhalanige |
baṃdu binnaisidariṃdrādingaḷāga ॥ 3 ॥
Meaning: One afternoon, the high mind-born sons of Brahma—Sanaka, Sanandana, Sanatana, and Sanatkumara—arrived swiftly at the gates of the Vaikuntha palace. The gatekeepers, Jaya and Vijaya, stopped them at the threshold, saying, "Do not enter right now." Incensed by this obstruction, the great sages (Ajānaṃdanarū) issued a terrifying curse, decreeing that the guards must fall from grace and be born on earth as malicious demons (Khaḷarāgane).
Consequently, they took birth in the middle of the southern sea (Siṃdhu naḍuve) on the island of Lanka, with Jaya manifesting as the ten-headed tyrant Ravana (Daśakhaṃdhara). He conquered King Indra and the planetary gods, breaking their collective power and plunging the universe into deep mourning (Śōka). Utterly exhausted and broken, Indra and the devas rushed to Vaikuntha, laying their agonies before our Lord Vijaya Vithala—the cosmic lifter of Mount Mandara.
4. Jhampa Tala (The Advent of the Prince of Ayodhya)
manujavēṣadharisi janapati daśarathage | tanujanāgi janisi muniyu kāydū śivana |
dhanuvanu muridu janakajiyakūḍa meredū | anujanoḍane charisi anilajana nōḍi |
inasutana kāydu vanadhiya baṃdhisī vibhī - | ṣaṇana mannisida rāvaṇana koṃdū |
dina kulōttuma rāma vijayaviṭhala tanna | vanite sahitali mereda animiṣaru sukhise ॥ 4 ॥
Meaning: Answering their prayers, the Supreme Lord donned a human disguise (Manujavēṣadharisi), taking birth as the crown prince and son of King Dasaratha. While still a youth, He guarded the sacrifice of Sage Vishvamitra, effortlessly snapped the heavy bow of Lord Shiva, and grandly wedded Princess Sita, the daughter of Janaka (Janakajiyakūḍa).
He marched into the wilderness with his loyal brother Lakshmana (Anujanoḍane), met Hanuman—the son of the wind god (Anilajana)—and protected Sugriva—the son of the sun god (Inasutana)—from the tyranny of Vali. He constructed the massive bridge across the ocean (Vanadhiya baṃdhisī), accepted and honored the surrendering Vibhishana as king, and ultimately executed the wicked Ravana. Having restored cosmic order, Sri Rama, the jewel of the Solar Dynasty and our Vijaya Vithala, shone gloriously alongside His bride, filling the hearts of the liberated gods with supreme comfort.
5. Trivida Tala (The Riddle of the Linga and the Absolution of Sins)
hiṃde bommana sira iṃdu śēkharaniga | baṃdu biḍadiralu baṃdu vyākuladiṃda |
iṃdirāpati rāmāchaṃdranna pādāra - | viṃda tutisi dēva aṃdu olidu itta |
aṃda bhāṣige harigōviṃda janasi, daśa | khaṃdharādiyā koṃdu siṃdu taḍeyalli |
aṃdhaka ripuvina kaṃdanate mannisi | daṃdadalli rāmāchaṃdra īśana sthāpisi |
baṃda bomma hatyakke oṃdu pathava tōri | siṃdhuvinalu sētū baṃdhanadali śiva |
niṃdare dōṣavu hiṃdāguvadeṃdu | gaṃdha mādhanādrivāsa vijayaviṭhala |
maṃdagatigaḷige paraneṃdu śivanatōridā ॥ 5 ॥
Meaning: (The poet addresses the deeper philosophical mystery): In a previous cosmic epoch, when Lord Shiva (Indu Śēkhara—the one who wears the moon) severed the arrogant fifth head of Brahma, the skull (Kapala) stuck to his hand and could not be removed, causing him intense agony. In deep distress, Shiva meditated upon and praised the lotus feet of Lord Ramachandra (Indirāpati), who gracefully blessed him and showed him the path to cleanse that Brahma-hatya stain (by manifesting as the savior in Kashi).
Now, centuries later, that very same Lord Ramachandra, after executing Ravana (who belonged to the Brahmin lineage through Sage Pulastya), arrived at the edge of the ocean. To uphold the laws of human society and showcase an ideal example of standard atonement, He acted as if He needed to cleanse a worldly sin. Treating Lord Shiva—the slayer of the demon Andhaka—with the tender affection one shows to an innermost son (Kaṃdanate mannisi), Rama established the Linga of Shiva (Īśana sthāpisi) right on the coast.
Our Lord Vijaya Vithala, who sits atop the Gandhamadhana mountain, decreed: "If Shiva resides here at the base of this cosmic bridge, whosoever visits this confluence shall find their heaviest sins instantly neutralized." While to ordinary, superficial minds (Manda-gatigaḷu) it appeared as though Shiva was the supreme deity being worshiped, the inner reality known to sages is that Rama performed this pastime to honor His devotee and set a path of righteousness for the world.
6. Atta Tala (The 24 Sacred Inlets of Rameshwaram)
rāmane baṃdu saṃcharisida kāraṇa | rāmēśvaraveṃbo nāmadiṃdī kṣētra |
bhūmiyoḷage prakāśitavāyitu | ī mahōdadhi sadā pavitravenisitu |
ā maha chatura viṃṣati tīrthaṃgaḷū | kāmitārthavaniṭṭu salahutalippavu |
rāmane vijayaviṭhala paradaiva, ni - | ssīma kōdaṃda dīkṣāguru guṇanidhi ॥ 6 ॥
Meaning: Because the Supreme Lord Rama walked, lived, and performed His pastimes across this landscape, this sanctuary earned the famous name of 'Rāmeśvaram' across the earth, radiating immense spiritual light. This vast ocean (Mahōdadhi) became permanently sanctified because it was touched by His divine feet.
Within the geography of this single field, there exist twenty-four (Chatur Viṃṣati) highly intelligent, spiritually charged holy springs (Tirthas). They continuously grant the innermost desires of visiting pilgrims and sustain their lives. This Rama is none other than our Vijaya Vithala, the absolute supreme God (Paradaiva). He is the flawless master of the grand bow Kodanda, the ultimate preceptor of the universe, and an endless treasury of perfect attributes.
7. Adi Tala (The Faith of the Dualists)
kōtigaḷiṃdali raghunātha girigaḷa tarisi | sētu laṃkege bigisi khyātanādā jagadoḷage |
pūtūre ītana mahime | bhūtanātha kāṇalariya dvaitamatadavarige |
prītiyahudu māyigēno | sētu mādhavarāmā vijayaviṭhalarēyā |
sētuyātre māḍidavarāvātaniṃda pālivuvā ॥ 7 ॥
Meaning: Using nothing but wild forest monkeys (Kōtigaḷiṃdali), the Lord of the Raghu clan commanded massive mountains to be uprooted, locking them into a flawless bridge (Sētu) across the open sea to Lanka, earning immortal renown across the universe. The entire creation constantly sings and praises His glorious attributes (Pūtūre). Even Lord Shiva (Bhūtanātha) cannot fully map the entire depth of Rama's administrative majesty!
This realization brings immense, unadulterated joy to the followers of the Dvaita philosophy, who see the clear distinction between the Lord and His devotee, whereas to philosophers of illusion (Māyigaḷu), it remains a misunderstood paradox. That master of the bridge, Sethu Madhava, is our King Vijaya Vithala. He shields and preserves anyone who undertakes this Rameshwaram pilgrimage from every conceivable material danger and calamity (Āvātaniṃda).
Jate (Conclusion)
ēnu sōjigavo sētu mahātmyeyannu | dyunātha eṇisuva vijayaviṭhalaniṃda ॥
Meaning: How completely staggering and wondrous (Sōjigavo) is the spiritual potency of this bridge sanctuary! Even the sun god (Dyunātha) stands in awe trying to calculate its merit, which flows directly from its master—our Lord Vijaya Vithala.
***
