CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಕೊಳಲನೂದುವ ಚದುರನ್ಯಾರೆ ಪೇಳಮ್ಮಯ್ಯ
ತಳಿರಂದದಿ ತಾ ಪೊಳೆವ ಕರದಿ ಪಿಡಿದು || ಪ ||
ನಾದದಿ ತುಂಬಿತು ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿ
ಯಾದವಕುಲ ನಭ ನೆರೆದಿತು ಖಗಕುಲ
ಸಾಧಿಸಿ ನೋಡಲು ಕೃಷ್ಣನ ಈಗಲೆ
ಸಾಧ್ಯವೇನೆ ಬೃಂದಾವನದೊಳು || 1 ||
ಮೇವು ಮರೆತವು ಗೋವುಗಳೆಲ್ಲವು
ಸಾವಧಾನದಿ ಹರಿದಳು ಜಮುನಾ
ಆವು ಕಾವುತಲಿ ಗೋವಳರೆಲ್ಲರ
ಹಾವ ಭಾವದಲಿ ಬೃಂದಾವನದೊಳು || 2 ||
ಸುರರು ಸುರಿದರಾಕಾಶದಿ ಸುಮಗಳ
ಸರಿದು ಪೋಗಿ ನೋಡೆ ಬೃಂದಾವನದೊಳು
ಸರಿ ಸರಿ ಈ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈಗಲೆ
ತುರಗಳ ಕಾಯ್ವ ಕದಂಬ ವನದೊಳು || 3 ||
***
ತಳಿರಂದದಿ ತಾ ಪೊಳೆವ ಕರದಿ ಪಿಡಿದು || ಪ ||
ನಾದದಿ ತುಂಬಿತು ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿ
ಯಾದವಕುಲ ನಭ ನೆರೆದಿತು ಖಗಕುಲ
ಸಾಧಿಸಿ ನೋಡಲು ಕೃಷ್ಣನ ಈಗಲೆ
ಸಾಧ್ಯವೇನೆ ಬೃಂದಾವನದೊಳು || 1 ||
ಮೇವು ಮರೆತವು ಗೋವುಗಳೆಲ್ಲವು
ಸಾವಧಾನದಿ ಹರಿದಳು ಜಮುನಾ
ಆವು ಕಾವುತಲಿ ಗೋವಳರೆಲ್ಲರ
ಹಾವ ಭಾವದಲಿ ಬೃಂದಾವನದೊಳು || 2 ||
ಸುರರು ಸುರಿದರಾಕಾಶದಿ ಸುಮಗಳ
ಸರಿದು ಪೋಗಿ ನೋಡೆ ಬೃಂದಾವನದೊಳು
ಸರಿ ಸರಿ ಈ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈಗಲೆ
ತುರಗಳ ಕಾಯ್ವ ಕದಂಬ ವನದೊಳು || 3 ||
***
Pallavi
Koḷalanūduva caduranyāre pēḷammayya |
Taḷirandadi tā poḷeva karadi piḍidu ||
Charaṇa 1
Nādadi tumbitu Gōvardhanagiri |
Yādavakula nabha nereditu khagakula |
Sādhisi nōḍalu Kr̥ṣṇana īgale |
Sādhyavēne Br̥ndāvanadoḷu ||
Charaṇa 2
Mēvu maretavu gōvugaḷellavu |
Sāvadhānadi haridaḷu Jamunā |
Āvu kāvutali gōvaḷarellara |
Hāva bhāvadali Br̥ndāvanadoḷu ||
Charaṇa 3
Suraru suridarākāśadi sumagaḷa |
Saridu pōgi nōḍe Br̥ndāvanadoḷu |
Sari sari ī Śrīkr̥ṣṇanu īgale |
Turagaḷa kāyva kadamba vanadoḷu ||
***
Quick Pronunciation Key
ā, ē, ī, ū: Long vowels (hold the sound longer).
ḷ: Retroflex 'l' (tongue curls back to touch the roof of the mouth).
ṇ: Retroflex 'n' (tongue curls back, as in Kannaṇa).
ḍ / ṭ: Hard 'd' and 't' sounds (as in Drum or Tomato).
r̥: Vocalic 'ri' sound (used in Kr̥ṣṇa).
ś / ṣ: Soft 'sh' sounds (as in Shakti).
***
ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರು (ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರು) ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವೇಣುನಾದದ (ಕೊಳಲಿನ ದನಿ) ಮೋಡಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೋಪಿಕೆಯರು ಕೃಷ್ಣನ ಕೊಳಲಿನ ನಾದಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಚಿಗುರಿನಂತಹ ಕೋಮಲ ಹಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ನುಡಿಸುವಾಗ, ಅದರ ನಾದಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸ್ಥಬ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ, ಯಮುನಾ ನದಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶುಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಸುದಾನವನ್ನೇ ಮರೆತು ಆ ನಾದಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿವೆ. ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೂಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಸರಾಜರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಕೊಳಲನೂದುವ ಚದುರನ್ಯಾರೆ ಪೇಳಮ್ಮಯ್ಯ |
ತಳಿರಂದದಿ ತಾ ಪೊಳೆವ ಕರದಿ ಪಿಡಿದು ||
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಸಖಿಯೇ, ಚಿಗುರಿನಂತೆ (ತಳಿರಂದದಿ) ಮೃದುವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಇಷ್ಟು ಚತುರತೆಯಿಂದ ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ಜಾಣ (ಚದುರ) ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಳಮ್ಮ? ಅವನ ನಾದ ಇಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎಂದು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚರಣ ೧:
ನಾದದಿ ತುಂಬಿತು ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿ | ಯಾದವಕುಲ ನಭ ನೆರೆದಿತು ಖಗಕುಲ |
ಸಾಧಿಸಿ ನೋಡಲು ಕೃಷ್ಣನ ಈಗಲೆ | ಸಾಧ್ಯವೇನೆ ಬೃಂದಾವನದೊಳು ||
ಅರ್ಥ: ಆ ಕೊಳಲಿನ ನಾದವು ಇಡೀ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನೇ ಆವರಿಸಿದೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಮೂಹವೇ (ಖಗಕುಲ) ನೆರೆದು ಆ ನಾದಕ್ಕೆ ಬೆರಗಾಗಿದೆ. ಬೃಂದಾವನದ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿರುವ ಈ ಮೋಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಅವನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈಗ ಸಾಧ್ಯವೇ? (ಅವನು ಅಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮರುಳು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ).
ಚರಣ ೨:
ಮೇವು ಮರೆತವು ಗೋವುಗಳೆಲ್ಲವು | ಸಾವಧಾನದಿ ಹರಿದಳು ಜಮುನಾ |
ಆವು ಕಾವುತಲಿ ಗೋವಳರೆಲ್ಲರ | ಹಾವ ಭಾವದಲಿ ಬೃಂದಾವನದೊಳು ||
ಅರ್ಥ: ಕೃಷ್ಣನ ಕೊಳಲಿನ ದನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಸುಗಳು ಮೇವು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ಮರೆತು ನಿಂತಿವೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಯಮುನಾ ನದಿಯು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ, ಸಾವಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹರಿಯತೊಡಗಿದ್ದಾಳೆ. ದನಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಗೋಪಾಲಕರೆಲ್ಲರೂ ಕೃಷ್ಣನ ಹಾವ-ಭಾವಗಳಿಗೆ ಸೋತು, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಮರೆತು ಬೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆತು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
ಚರಣ ೩:
ಸುರರು ಸುರಿದರಾಕಾಶದಿ ಸುಮಗಳ | ಸರಿದು ಪೋಗಿ ನೋಡೆ ಬೃಂದಾವನದೊಳು |
ಸರಿ ಸರಿ ಈ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈಗಲೆ | ತುರಗಳ ಕಾಯ್ವ ಕದಂಬ ವನದೊಳು ||
ಅರ್ಥ: ಈ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ದೇವತೆಗಳು (ಸುರರು) ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೂಮಳೆಯನ್ನು (ಸುಮಗಳ) ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೃಂದಾವನದ ಕದಂಬ ವನದೊಳಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು (ತುರಗಳ) ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗೆ ಸಾಟಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನ ನಾದದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಸರಾಜರು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಕೊಳಲಿನ ನಾದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಣುಅಣುವು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.
***
This composition by Shri Vyasarajaru (the Guru of Purandara Dasa and Kanaka Dasa) is a beautiful portrayal of the enchanting power of Shri Krishna's flute in the woods of Brindavana.
Summary
The song captures the reaction of the Gopis and all of nature to the divine music of Krishna. The poet describes how Krishna’s flute-playing is so skillful and charming that it brings the entire world to a standstill. From the unmoving Govardhana hill to the silent Yamuna river, every living and non-living being is mesmerized. Even the gods in heaven are so moved that they shower flowers upon the young cowherd in the Kadamba forest.
Stanza-wise Meaning
Pallavi
Kolalanūduva caduranyāre pēḷammayya |
Taḷirandadi tā poḷeva karadi piḍidu ||
Meaning: "O friend, tell me, who is this clever artist (Chadura) playing the flute? Look how he holds it in his hands, which are as tender and radiant as fresh young leaves (Taliru)." The Gopis are wonderstruck by the grace with which he handles the instrument.
Charana 1
Nādadi tumbitu Gōvardhanagiri | Yādavakula nabha nereditu khagakula |
Sādhisi nōḍalu Kr̥ṣṇana īgale | Sādhyavēne Br̥ndāvanadoḷu ||
Meaning: The vibration of the flute has filled the entire Govardhana hill. The sky is crowded with flocks of birds (Khagakula) who have stopped flying just to listen. Is it even possible to fully capture or understand Krishna’s glory in Brindavana right now? His music has made him elusive yet omnipresent.
Charana 2
Mēvu maretavu gōvugaḷellavu | Sāvadhānadi haridaḷu Jamunā |
Āvu kāvutali gōvaḷarellara | Hāva bhāvadali Br̥ndāvanadoḷu ||
Meaning: The cows have forgotten to graze (mevu maretavu), standing still with grass in their mouths. The River Yamuna (Jamuna), which usually flows rapidly, is now moving slowly and calmly so as not to disturb the melody. The cowherd boys (Gopalas), who were supposed to be guarding the cattle, are lost in the expressions (Hava-Bhava) and the charm of Krishna’s performance.
Charana 3
Suraru suridarākāśadi sumagaḷa | Saridu pōgi nōḍe Br̥ndāvanadoḷu |
Sari sari ī Śrīkr̥ṣṇanu īgale | Turagaḷa kāyva kadamba vanadoḷu ||
Meaning: The gods (Suraru) are raining flowers down from the heavens in admiration. If you move closer and look into the Kadamba forest, you will see this amazing Shri Krishna tending to the cattle (Turagala/Govugala) while simultaneously enchanting the entire universe with his song. There is truly no equal to him.
A Note on the Composer
Shri Vyasarajaru often wrote about the "Balakrishna" (Child Krishna) persona. In this song, he highlights the Venugopala aspect—the protector of cows who rules through music.
***
Kolalanuduva chaduranyare pelammayya |
Talirandadi tapolevakaradi pididu |
Nadadi tumbitu govardhanagiri |
Yadavakulanaba nereditu Kagakula
Sadhisi nodalu krushnana Igale |
Sadhyavene brundavanadolu ||1||
Mevu maretavu govugalellavu |
Savadhanadi haridalu yamuna
Avu kavutali govalarellaru |
Havabavadali brundavanadolu ||2||
Suraru suridarakasadi sumamale |
Saridu pogi node brundavanadolu |
Sari sari srikrushnana Igale |
Turugala kayva kadamba vanadolu | |3||
***
pallavi
koLanUduva caduranyAre pELammayya taLirandadi tA poLeva karadi piDidu
caraNam 1
nAdadi tumbitu gOvardhanagiri yAdavakulanabha nereditu khagakula
sAdhisi nODalu kruSNana Igale sAdhyavEne brundAvanadoLu
caraNam 2
mEvu maretavu gOvugaLellavu sAvadhanadi haridaLu yamunA
Avu kAvutali gOvaLarellara hAvabhaAvadali brundAvanadoLu
caraNam 3
suraru suridarAkAshadi sumagaLa saridu pOgi nODe brundAvanadoLu
sari sari I shrI kruSNanu Igale turugaLa kAyva kadamba vanadoLu
***
