. ರಾಗ ಕಾನಡ
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿನಾಮ ಮಹಿಮೆ ಸುಳಾದಿ
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅನಂತ ಅಪರಾಧ ಎನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟೊ ದೇವ
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆಗೋವು ಅನಂತವಿದ್ದರನ್ನ
ಮುನ್ನೆ ನಿನ್ನ ಆ ನಾಮವನ್ನು ನೆನೆಯದೆ
ಅನಂತ ಅಪರಾಧಗಧಿಕಾರಿ ಆನಾದೆನೊ
ನಿನ್ನ ನಾಮದಿಂದ ಹೋಗುವಷ್ಟು ದೋಷ
ಎನ್ನಿಂದ ಮಾಡಲಿ ಇನ್ನಳವಲ್ಲವು
ಇನ್ನು ತಿಳಿದು ಹೋಗೆ ಎನ್ನ ಮನವು
ನಿನ್ನ ನೆನೆಸದನ್ಯಕೆರಗುತದೆ
ಕಣ್ಣಿಲಿ ಕಂಡರೆ ಕರ್ನದಿ ಕೇಳಿದರೆ
ಇನ್ನೆಂಥ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ನಾ ತೋರುವೆ
ಕುನ್ನಿ ಸ್ವಪ್ನದಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡು
ಸನ್ನುತ ಪರರನ್ನವ ತಿಂದಂತೆ
ಎನ್ನ ದಾಸತ್ವವು ಇನ್ನಿಚ್ಛೈಸಲಿಕಯ್ಯ
ಅನಂತ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಂಗಳೆಲ್ಲ ತಿಳಿದು
ತನ್ನ ಸತಿಯನು ಅನ್ಯರಿಗೊಪ್ಪಿಸಿ
ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುವು ಪಡೆದು ಕನ್ಯಾದಾನವ ಮಾಡಿ
ಪುಣ್ಯ ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಎನ್ನ ಧರ್ಮವಯ್ಯಾ
ನಿನ್ನ ದಾಸನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮುದ್ರೆಯ ಧರಿಸಿ
ನಿನ್ನ ಹಾಡಿ ಪಾಡಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸದೆ
ಹೊನ್ನು ಉಳ್ಳವನಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾಗಿ ಪೋಗಿನ್ನು
ನಿನ್ನಂಥ ದಾತನ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಕಾಣೆನೆಂ -
ದುನ್ನತ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕೊಂಡಾಡಿ
ಹೊನ್ನು ಗಳಿಸಿ ತಂದು ಅನ್ನದಾನವ ಮಾಡಿ
ಘನ್ನತೆ ಪಡೆದೆನೊ ನಿನ್ನನೊಯಿದು ಬೀರಿ
ಇನ್ನೆನಾಯಿತೆಂಬೊ ಪುಣ್ಯಪಾಪಂಗಳು
ಮುನ್ನೆ ಮಾಡಿದದೆಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಮಾಡುತಲಿಪ್ಪೆ
ಸನ್ನುತ ಮುನಿಪ್ರಿಯ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ
ಎನ್ನ ದೇಹ ಬಲು ಭಂಗಗೆಟ್ಟಿತ್ತಲ್ಲೊ ॥ 1 ॥
ಮಠ್ಯತಾಳ
ಆಶೆ ಎಂಬೋದು ದೊಡ್ಡ ದೋಷವೆಂಬೋದು ತಿಳಿದು
ರಾಶಿ ನರಕದೊಳು ವಾಸ ಮಾಡುವೆನಯ್ಯಾ
ಹೇಸಿ ಜಂಬುಕ ತಾನು ಗ್ರಾಸಕಕ್ಕಿಯ
ವಾಸೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಘಾಸೆ ಬಟ್ಟ ತೆರದಿ
ಮೋಸ ಹೋಗಿ ದುರಾಶಿಗೆರಗಿ ಇನ್ನು
ಮೀಸಲದ ಪುಣ್ಯ ಹ್ರಾಸ ಮಾಳ್ಪೆನಯ್ಯಾ
ಈ ಸಮಸ್ತ ದೋಷರಾಶಿ ಒಪ್ಪಿಸಿನ್ನು
ಬೇಸರದಲೆ ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವ ನಿನ್ನ ಸಾಸಿರನಾಮವು
ಸೂಸಿ ವೃಷ್ಟಿಗರೆದು ನಾಶಮಾಡು ಅಘ -
ಪಾಶ ಕಡಿಯೋ ಬೇಗ
ಶೇಷಶಾಯಿ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ನಿಜ -
ದಾಸರಲಿ ಭಕುತಿ ಲೇಸು ಆಗಿನೀಯೊ ॥ 2 ॥
ತ್ರಿಪುಟತಾಳ
ಆವಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಜೀವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅರಿದು
ದೇವ ನೀನು ಫಲವನು ನೀವುತಲಿರೇ
ಆ ಒಂದು ಪರಿ ಯತನವ ಮಾಡಿ ನಿನ್ನ
ಸೇವಿಗೆ ಅನ್ಯಥಾವಾಗುವೆನೊ ತನುವಿನ
ಗ್ರಾಸವು ಕಾವುವಾತನೆ ಬಲ್ಲ
ಹಾವು ಬಲ್ಲದೆ ವೃಥಾ ಧಾವತಿ ಅಲ್ಲದೆ
ಹೇವ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾನ ಈ ವಿಧ ಯೆಳೆದು
ಸಾವು ಕೊಲ್ಲುತಲಿದೆ ದೇವ ಕೇಳೊ
ಆವದಾದರು ನಿಷ್ಠುರ ಆಡಿದಡೆ
ದೇವನೆ ಪ್ರೇರಕನೆಂದು ಅರಿಯದಲೆ
ನೋವಾಗುವೆನೊ ನಿನ್ನ ಭಾವಾರ್ಥ ತಿಳಿಯದೆ
ಆವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಆವ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ
ಆವಾವರಲ್ಲಿನ್ನು ಯಾವತ್ತರಲ್ಲಿ ನೀ ವ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು
ಜೀವರ ಕೈಯ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿಸಿ ಇನ್ನು
ಆ ಉದಕದಿ ಕಮಲವು ಇದ್ದಂಥಾ
ಈ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಸಾವಧಾನದಿ ಮಾಳ್ಪ
ಜೀವರಿಗೆ ಇನ್ನು ನೀವರಿಯೆ ರಂಗ
ದೇವಕಿನಂದನ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ
ಆವರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರನ್ನ ಕಾವ ಭಾರ ನಿನ್ನದೊ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಸಾಕು ಸಾಕು ದುರ್ವಿಷಯ ಕೆರಗಿಸದೆ
ನೂಕ ಬೇಡವು ನರಕದ ಜನುಮಕ್ಕೆ
ನೂಕು ನೂಕು ದುರಿತ ಕುಪಥಗಳೆಲ್ಲ
ನೂಕಿಸಬೇಡದೆ ದಿನವ ಕಳಿಯದೆ ವ್ಯರ್ಥ
ಬೇಕು ಎನಿಸು ನಿನ್ನ ಶರಣರ ಸಹವಾಸ
ಸಾಕು ಸಾಕೆಂಬಂತೆ ಸಾಲದೆ ನಿನ್ನ ನಾಮ
ವಾಕು ಎನಗೆ ಇತ್ತು ಸಹಕಾರವಾಗಿನ್ನು
ನೀ ಕಾಯಬೇಕೆನ್ನ ಸಾಕಲ್ಯ ಗುಣನಿಧಿ
ಲೋಕರಕ್ಷಕ ರಂಗ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ
ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸು ನಿನ್ನ ಕಳವಳಿಕಿಯೊಳು ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಧರೆಯೊಳು ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲಿಗಿನ್ನು
ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣ ಸ್ಮರಣೆ ದೀಪ ನಿಲ್ಲಿಸೆ
ಇರಬಲ್ಲದೆ ತಾ ತಮವು ಹರಿದು ಪೋಗುವದಯ್ಯ
ಕರುಣಾಂಕರನೆ ಸ್ಮರಣೆ ಪಾಲ ಉಳ್ಳವರಿಗೆ
ಕರಿ ಯೆಂಬ ದೋಷಿನ್ನು ಹರಿಯು ಕಂಡ ತೆರದಿ
ಅರಿಯೆ ನಾನಾ ಪರಿ ಸಾಧನದೊಳಗೆ
ಹರಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೀಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ನಾ ಕಾಣೆ
ಪರಮ ಮೂಢನು ನಾನು ಕರವಡ್ಡಿ ಬೇಡಿಕೊಂಬೆ
ವರವ ಪಾಲಿಸು ದೇವ ಕರುಣಾಕರ ಕೃಷ್ಣ
ದುರಿತ ಬಂದರಾಗಲಿ ಹರುಷ ಬಂದರಾಗಲಿ
ಇರುಳು ಹಗಲು ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಭಕುತಿ ಸ್ಮರಣೆಯಿತ್ತು
ಪೊರಿ ಎನ್ನ ಬಿಡದಲೆ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ನಿನ್ನ ವೃಕ್ಷದ ಹಣ್ಣು ಅನ್ಯರು ವೈದರೆ
ಪುಣ್ಯ ನಿನ್ನದು ಕಾಣೊ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ॥***
. Dhṛvatāḷa
Anaṃta aparādha ennahalli uṃto dēva |
Innu muṃde āgōvu anaṃtaviddaranna |
Munne ninna ā nāmavannu neneyade |
Anaṃta aparādhagadhikāri ānādeno |
Ninna nāmadiṃda hōguvaṣṭu dōṣa |
Enniṃda māḍali innaḷavallavu |
Innu tiḷidu hōge enna manavu |
Ninna nenesadyakeragutade |
Kaṇṇili kaṃdare karnadi kēḷidare |
Inneṃtha vairāgyavannu nā tōruve |
Kunni svapnadi jñānavannu taṃdukoṇḍu |
Sannuta pararannava tiṃdaṃte |
Enna dāsatvavu innicchaisalikayya |
Anaṃta pariyalli śāstraṃgaḷella tiḷidu |
Tanna satiyanu anyarigoppisi |
Heṇṇu śiṣuvu paḍedu kanyādānava māḍi |
Puṇya gaḷisidaṃte enna dharmavayyā |
Ninna dāsanāgi ninna mudreya dharisi |
Ninna hāḍi pāḍi ninnannu olisade |
Honnu uḷḷavanalli channāgi pōginnu |
Ninnaṃtha dātana innelli kāṇeneṃ - |
Dunnata pariyalli baṇṇisi koṇḍāḍi |
Honnu gaḷisi taṃdu annadānava māḍi |
Ghannate paḍedeno ninnanoyidu bīri |
Innenāyiteṃbo puṇyapāpaṃgaḷu |
Munne māḍidadelli innu māḍutalippe |
Sannuta munipriya gōpālaviṭṭhala |
Enna dēha balu bhaṃgageṭṭittallo ॥ 1 ॥
2. Maṭhyatāḷa
Āśe eṃbōdu doḍḍa dōṣaveṃbōdu tiḷidu |
Rāśi narakadoḷu vāsa māḍuvenayyā |
Hēsi jaṃbuka tānu grāsakakkiya |
Vāse eṃdu tiḷidu ghāse baṭṭa teradi |
Mōsa hōgi durāśigeragi innu |
Mīsalada puṇya hrāsa māḷpenayyā |
Ī samasta dōṣarāśi oppisinnu |
Bēsaradale śrī vāsudēva ninna sāsiranāmavu |
Sūsi vṛṣṭigaredu nāśamāḍu agha - |
Pāśa kaḍiyō bēga |
Śēṣaśāyi gōpālaviṭṭhala nija - |
Dāsarali bhakuti lēsu āginīyō ॥ 2 ॥
3. Tripuṭatāḷa
Āvāva kālakkō jīva yōgyate aridu |
Dēva nīnu phalavanu nīvutalirē |
Ā oṃdu pari yatanava māḍi ninna |
Sēvige anyathāvāguveno tanuvina |
Grāsavu kāvuvātane balla |
Hāvu ballade vṛthā dhāvati allade |
Hēva illade māna ī vidha yeḷedu |
Sāvu kollutaliḍe dēva kēḷo |
Āvadādaru niṣṭhura āḍidade |
Dēvane prērakaneṃdu ariyadale |
Nōvāguvenō ninna bhāvārtha tiḷiyade |
Āva kāryadalli āva karmagaḷalli |
Āvāvarillinnu yāvattaralli nī vyāpakānāgiddu |
Jīvara kaiyya vyāpāra māḍisi innu |
Ā udakadi kamalavu iddaṃthā |
Ī upāsaneyannu sāvadhānadi māḷpa |
Jīvarige innu nīvariye raṃga |
Dēvakinandana gōpālaviṭṭhala |
Āvaralli iddaranna kāva bhāra ninnado ॥ 3 ॥
4. Aṭṭatāḷa
Sāku sāku durviṣaya keragisade |
Nūka bēḍavu narakada janumakke |
Nūku nūku durita kupathagaḷella |
Nūkisa bēḍade dinava kaḷiyade vyartha |
Bēku enisu ninna śaraṇara sahavāsa |
Sāku sākeṃbaṃte sālade ninna nāma |
Vāku enage ittu sahakāravāginnu |
Nī kāyabēkanna sākālya guṇanidhi |
Lōkarakṣaka raṃga gōpālaviṭṭhala |
Vyākulagoḷisu ninna kaḷavaḷikiyoḷu ॥ 4 ॥
5. Āditāḷa
Dhareyāḷu ajñānaveṃba kattaliginnu |
Hari ninna charaṇa smaraṇe dīpa nillise |
Iraballade tā tamavu haridu pōguvadayya |
Karuṇāṃkarane smaraṇe pāla uḷḷavarige |
Kari yeṃba dōṣinnu haryu kaṃda teradi |
Ariye nānā pari sādhanadoḷage |
Hari ninna smaraṇīge innōṃdu nā kāṇe |
Parama mūḍhanu nānu karavaḍḍi bēḍikoṃbe |
Varava pāliṣu dēva karuṇākara kṛṣṇa |
Durita baṃdarāgali haruṣa baṃdarāgali |
Iruḷu hagalu ninna sthira bhakuti smaraṇeyittu |
Pori enna biḍadale gōpālaviṭṭhala ॥ 5 ॥
6. Jate
Ninna vṛkṣada haṇṇu anyaru vaidare |
Puṇya ninnadu kāṇo gōpālaviṭṭhala ॥
***
Phonetic Notes for Chanting:
Anarpitannē: Pronounced as An-ar-pi-than-nē. Refers to the Lord as the un-offered, self-contained witness who requires nothing from the material world.
Kunni svapnadi: Pronounced as Kun-ni svap-na-di. Kunni is a sharp old-Kannada colloquialism for an insignificant, immature, or foolish entity; used here to deliver a biting critique of pseudo-intellectualism.
Hēsi jaṃbuka: Pronounced as Hē-si jam-bu-ka. Jambuka is the classical term for a wild jackal or fox, phonetically anchoring the erratic, desperate movements of worldly greed.
Kaḷavaḷiki: Pronounced as Ka-ḷa-va-ḷi-ki. A beautifully expressive Haridasa term indicating a deep, restless spiritual yearning or divine anxiety, contrasting with mundane worry (Vyākula).
***
ಶ್ರೀ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜ್ಞಾನ ಸೂರ್ಯರೆನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಹರಿನಾಮ ಮಹಿಮೆ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ, ಮಾನವನ ದುರಾಶೆ-ಅಜ್ಞಾನಗಳ ಅನಾವರಣ ಹಾಗೂ ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೊಂದೇ ಸಂಸಾರದ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪರಮೌಷಧ ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲದಾಸರು ಅತ್ಯಂತ ದೈನ್ಯತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ತೊಳಲಾಟವನ್ನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮುಂದೆ ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ:
ಧ್ರುವತಾಳದಲ್ಲಿ ತಾವು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅನಂತ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಲೌಕಿಕ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ಗಳಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅನ್ನದಾನ-ಧರ್ಮಗಳು ಭಗವಂತನನ್ನು ಮರೆತ ಕಾರಣ ವ್ಯರ್ಥವಾದವು ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಠ್ಯತಾಳದಲ್ಲಿ 'ಆಶೆ' ಎಂಬ ಮಹಾದೋಷಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುವ ಜೀವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನರಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಿ, ವಾಸುದೇವನ ಸಾಸಿರ ನಾಮಗಳೆಂಬ ಮಳೆಯನ್ನು ಕರೆದು ನನ್ನ ಪಾಪದ ನರಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತ್ರಿಪುಟತಾಳದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನ ವ್ಯಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾ, ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನೀರಂಟದ ಕಮಲದ ಎಲೆಯಂತೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಭಗವಂತನ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕರುಣಿಸು ಎಂದು ಬೇಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಟ್ಟ ಮತ್ತು ಆದಿತಾಳಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೂಕದೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ದಿನ ಕಳೆಯದೆ, ಸತ್ಸಂಗ ಮತ್ತು ಹರಿನಾಮ ಸ್ಮರಣೆಯ ದೀಪವನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿಸಿ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿದುಹಾಕು ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊನೆಯ ಜತೆಯಲ್ಲಿ, ನಾವೆಲ್ಲ ಆತನ ತೋಟದ ಮರಗಳು, ನಮ್ಮಿಂದ ಬೇರೆಯವರು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದರೂ ಒಡೆಯನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನಿಗೆ ಆ ಪುಣ್ಯ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಧರ್ಮದ ವ್ಯರ್ಥತೆ)
ಅರ್ಥ: ಓ ದೇವನೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಂತ ಅಪರಾಧಗಳು ಉಂಟು; ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ ಅನಂತ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಗಲಿವೆ. ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರವಾದ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸದ ಕಾರಣ ನಾನು ಅನಂತ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದೆನು (ಪಾಪಿಯಾದೆನು). ನನ್ನಿಂದಾಗುವ ದೋಷಗಳು ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ದೂರವಾಗಬಲ್ಲವೇ ಹೊರತು, ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನನ್ನು ನೆನೆಯದೆ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ, ಅನ್ಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಾನೆಂತಹ ಸುಳ್ಳು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ! ನನ್ನ ಈ ಜ್ಞಾನವು ಎಂತಹುದೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ಮೂರ್ಖನು (ಕುನ್ನಿ) ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಜ್ಞಾನ ಬಂದಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನೀಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದು ತೃಪ್ತನಾದಂತೆ ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ದಾಸತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಲು ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಅನಂತ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಓದಿ ತಿಳಿದೂ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅನ್ಯರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಅವಳಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿ ಪುಣ್ಯ ಗಳಿಸಿದೆನೆಂದು ಬೀಗುವ ಮೂರ್ಖನ ಧರ್ಮದಂತೆ ನನ್ನ ಲೌಕಿಕ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ ಸ್ವಾಮಿ! ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ದಾಸನಾಗಿ, ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹಾಡಿ-ಪಾಡಿ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಣವಿರುವ (ಹೊನ್ನುಳ್ಳ) ಶ್ರೀಮಂತರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, "ನಿನ್ನಂತಹ ದಾತನನ್ನು ನಾನೆಲ್ಲೂ ಕಾಣೆ" ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕೊಂಡಾಡಿದೆ. ಹಾಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೀರ್ತಿ (ಘನ್ನತೆ) ಪಡೆದೆನು. ಆದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆತು ಮಾಡಿದ ಆ ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳಿಂದ ಈಗೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಸಕಲ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಈ ದೇಹವು ಬಲು ಭಂಗಗೆಟ್ಟು ನಾರಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ!
೨. ಮಠ್ಯತಾಳ (ಆಶೆಯೆಂಬ ಮಹಾದೋಷ ಮತ್ತು ನಾಮವೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)
ಅರ್ಥ: ಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ 'ಆಶೆ' ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದೋಷವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ನಾನು ದುರಾಶೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ನರಕದ ರಾಶಿಯಲ್ಲೇ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೇಗೆ ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯ ನರಿಯು (ಹೇಸಿ ಜಂಬುಕ) ತನಗೆ ಸಿಗುವ ಆಹಾರದ ಮಾಂಸದ ತುಂಡನ್ನು ಕಂಡು, "ಇದೇ ನನಗೆ ಸರ್ವಸ್ವ" ಎಂದು ಆಶೆಪಟ್ಟು ಕೊನೆಗೆ ಬೇಟೆಗಾರನ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಘಾಸಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ (ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆಯೋ), ಹಾಗೆ ನಾನು ಈ ಸಂಸಾರದ ದುರಾಶೆಗೆ ಮರುಳಾಗಿ ಮೋಸ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕಾದ (ಮೀಸಲಾದ) ನನ್ನ ಪುಣ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ದುರಾಶೆಯಿಂದಾಗಿ ಹ್ರಾಸ (ನಾಶ) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಸ್ವಾಮಿ. ನನ್ನ ಈ ಸಮಸ್ತ ದೋಷಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಯಾವುದೇ ಬೇಸರವಿಲ್ಲದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾಸನಾದ ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವನೇ, ನಿನ್ನ ಸಾವಿರ ನಾಮಗಳೆಂಬ (ಸಾಸಿರನಾಮವು) ದಿವ್ಯ ಮಳೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸೂಸಿ (ಸುರಿಸಿ) ನನ್ನ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವ ಪಾಪದ ಪಾಶವನ್ನು (ಹಗ್ಗವನ್ನು) ಬೇಗನೆ ಕತ್ತರಿಸು. ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನಿನ್ನ ನಿಜ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು, ಅದೇ ನನಗೆ ಲೇಸು (ಒಳ್ಳೆಯದು).
೩. ತ್ರಿಪುಟತಾಳ (ಭಗವದ್ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಮಲಪತ್ರೋಪಮ ಆರಾಧನೆ)
ಅರ್ಥ: ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೀವರ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಓ ದೇವನೇ, ನೀನು ಅವರಿಗೆ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೀಯೆ. ಆದರೆ ನಾನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಾ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಅನ್ಯಥಾ (ವಿಮುಖ) ಆಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅನ್ನ-ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಒಡೆಯ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನೇ ಬಲ್ಲೆ. ಹಾವಿಗೆ ದಾರಿ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆಯೇ? ಇಲ್ಲ, ಅದು ಸುಮ್ಮನೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತದೆ (ಧಾವತಿ). ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಅಸಹ್ಯವಿಲ್ಲದೆ (ಹೇವವಿಲ್ಲದೆ) ಮಾನ-ಅಭಿಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಆಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿ ನೀನೇ ಇದ್ದೀಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯದೆ ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ನೋವುಣ್ಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಸ್ವಾಮಿ. ನಿನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವಾರ್ಥ ನನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ಯಾವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ನೀನೇ ವ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನೇ ಒಳಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಜೀವರ ಕೈಯಿಂದ ಸಕಲ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು (ಕೆಲಸಗಳನ್ನು) ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದರೂ ನೀರು ತನಗೆ ಅಂಟದಂತೆ ಇರುವ ಕಮಲದ ಎಲೆಯ ಉಪಾಸನೆಯಂತೆ (ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಲೌಕಿಕಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕದೆ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿ), ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಾವಧಾನದಿಂದ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅಂತಹ ಜೀವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದೀಯೆ ರಂಗಾ. ದೇವಕಿನಂದನ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವರೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯುವ ಭಾರ ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನದೇ ಆಗಿದೆ.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ದುರ್ವಿಷಯಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗದ ಯಾಸನೆ)
ಅರ್ಥ: ಸಾಕು, ಸಾಕು! ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ದುರ್ವಿಷಯಗಳ (ಕೆಟ್ಟ ಲೌಕಿಕ ಭೋಗಗಳ) ಕಡೆಗೆ ತಲೆಬಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನನ್ನನ್ನು ಪಾಪದ ನರಕದ ಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ದೂಡಬೇಡ (ನೂಕಬೇಡ). ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದುರಿತಗಳನ್ನು (ಪಾಪಗಳನ್ನು), ತಪ್ಪು ದಾರಿಗಳನ್ನು (ಕುಪಥಗಳನ್ನು) ನನ್ನಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ನೂಕು. ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡದೆ ದಿನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಡ.
ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತರಾದ ಶರಣರ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಕು ಎನಿಸು. ನನಗೆ ನಿನ್ನ ನಾಮವೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಲದೇ? ಅದು ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು? ನಿನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವ ವಾಗ್ದೇವಿಯ (ವಾಕು) ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ನನಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಂತು ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು. ನೀನು ಸಕಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳ ನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ (ಸಾಕಲ್ಯ ಗುಣನಿಧಿ). ಲೋಕರಕ್ಷಕನಾದ ರಂಗ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸದೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ದಿವ್ಯ ಕಳವಳದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಳುಗಿಸು.
೫. ಆದಿತಾಳ (ಹರಿನಾಮ ಸ್ಮರಣೆಯೆಂಬ ದೀಪ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಭಕ್ತಿ)
ಅರ್ಥ: ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿರುವ 'ಅಜ್ಞಾನ' ಎಂಬ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು, ಶ್ರೀಹರಿ, ನಿನ್ನ ಚರಣ ಕಮಲಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯೆಂಬ ದಿವ್ಯ ದೀಪವನ್ನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸು. ಆ ಜ್ಞಾನದೀಪದ ಮುಂದೆ ಅಜ್ಞಾನದ ತಮಸ್ಸು (ಕತ್ತಲೆ) ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕರುಣಾಕರನೇ, ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೆಂಬ ಹಾಲಿನ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಸಿಂಹವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಆನೆ (ಕರಿ) ಎಂಬ ದೋಷವು ಓಡಿಹೋಗುವಂತೆ, ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ನನಗೆ ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರದ ಕಠಿಣ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ತಿಳಿಯದು. ಆದರೆ ಹರಿ, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಸಾಟಿಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ನಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣೆ. ನಾನು ಪರಮ ಮೂಢನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಕೈಯೊಡ್ಡಿ (ಕರವಡ್ಡಿ) ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಕರುಣಾಕರನಾದ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನನಗೆ ವರವನ್ನು ಪಾಲಿಸು. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು (ದುರಿತ) ಬರಲಿ ಅಥವಾ ಸುಖ-ಸಂತೋಷಗಳು (ಹರುಷ) ಬರಲಿ, ಇರುಳು-ಹಗಲು ಎನ್ನದೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕರುಣಿಸು. ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡದಂತೆ ಪೊರೆ (ರಕ್ಷಿಸು).
೬. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿ)
ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನದೇ ತೋಟದ ಮರದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ ಹಣ್ಣನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕದ್ದು ಒಯ್ದರೆ (ಅಪಹರಿಸಿದರೆ), ಆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಒಡೆಯನಾದ ನಿನಗೇ ಆ ಪುಣ್ಯ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಕಾಣೋ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ! (ನಾವು ಮಾಡುವ ಸಕಲ ಕರ್ಮಗಳು, ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಪುಣ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದೇ ಪ್ರೇರಣೆ, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನಗೇ ಸಮರ್ಪಿತ).
***
This deeply moving and introspective theological hymn, Harināma Mahime Suḷādi, was composed by Sri Gopala Dasaru (Ankita: Gōpālavitthala), one of the most intellectually revered saint-poets of the Haridasa tradition.
Written in the form of an intense personal confession (Ātma-nivēdana), this Suḷādi explores the internal friction between human greed and spiritual realization. Sri Gopala Dasaru uses raw, vulnerable prose to dissect human hypocrisy, comparing worldly pursuits to the tragic illusions of a wild fox, while crowning the constant remembrance of Sri Hari's name as the solitary medicine for cyclic existence.
Summary
In this composition, Sri Gopala Dasaru places himself in the shoes of an ordinary, struggling soul to communicate deep spiritual truths to humanity:
Dhruva Tala opens with an honest confession of endless past and future transgressions. The poet exposes social hypocrisy—how people spend lifetimes praising rich men for money, execute superficial charities, or study scriptures while remaining devoid of genuine inner surrender.
Mathya Tala diagnoses the root cause of this suffering as Durāśe (toxic worldly greed). Using the vivid metaphor of a scavenger jackal getting trapped while chasing a dry piece of meat, the poet begs Lord Vasudeva to pour a torrential rain of His thousand names to snap the ropes of sin.
Triputa Tala establishes the omnipresence of God within all human actions. It introduces the vital Upāsanā (meditation) of the lotus leaf—instructing humans to live inside the muddy waters of family and society without letting the sticky fluid of materialism cling to their souls.
Atta, Adi, and Jate Talas request absolute protection from sensory traps. The poet begs for the light of Harināma to scatter the ancient darkness of ignorance, concluding with a beautiful note of total surrender: declaring that since humanity is merely a tree in God's orchard, even if our virtues are stolen by others, the ultimate crop belongs to the Master, Gopalavitthala.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Anatomy of Hypocrisy and Worldly Charity)
anaṃta aparādha ennahalli uṃto dēva | innu muṃde āgōvu anaṃtaviddaranna |
munne ninna ā nāmavannu neneyade | anaṃta aparādhagadhikāri ānādeno |
ninna nāmadiṃda hōguvaṣṭu dōṣa | enniṃda māḍali innaḷavallavu |
innu tiḷidu hōge enna manavu | ninna nenesadyakeragutade |
kaṇṇili kaṃdare karnadi kēḷidare | inneṃtha vairāgyavannu nā tōruve |
kunni svapnadi jñānavannu taṃdukoṇḍu | sannuta pararannava tiṃdaṃte |
enna dāsatvavu innicchaisalikayya | anaṃta pariyalli śāstraṃgaḷella tiḷidu |
tanna satiyanu anyarigoppisi | heṇṇu śiṣuvu paḍedu kanyādānava māḍi |
puṇya gaḷisidaṃte enna dharmavayyā | ninna dāsanāgi ninna mudreya dharisi |
ninna hāḍi pāḍi ninnannu olisade | honnu uḷḷavanalli channāgi pōginnu |
ninnaṃtha dātana innelli kāṇeneṃ - | dunnata pariyalli baṇṇisi koṇḍāḍi |
honnu gaḷisi taṃdu annadānava māḍi | ghannate paḍedeno ninnanoyidu bīri |
innenāyiteṃbo puṇyapāpaṃgaḷu | munne māḍidadelli innu māḍutalippe |
sannuta munipriya gōpālaviṭṭhala | enna dēha balu bhaṃgageṭṭittallo ॥ 1 ॥
Meaning: O Lord! Countless are the transgressions already anchored within me, and countless more are bound to occur in my future lifetimes. Because I spent my past failing to contemplate Your sovereign name, I have become a certified storehouse of infinite sins. The sheer volume of debt that can be wiped clean by a single utterance of Your name is so massive that I am incapable of committing that much sin even if I tried!
Yet, despite knowing this cosmic math, my stubborn mind refuses to anchor upon You and instead bows before passing material objects. While my eyes feast on worldly illusions and my ears listen to mundane gossip, what kind of fake detachment (Vairāgya) am I displaying to the world? My pseudo-knowledge is as laughable as a foolish man (Kunni) dreaming that he has attained supreme enlightenment, only to wake up realizing he merely stuffed himself with food begged from someone else's kitchen! Is this miserable state worthy of being called Your service?
My superficial religious life is like a confusing, foolish householder who studies endless scriptures, hands his wife over to the care of others, sires a female infant through her, performs her wedding charity (Kanyādāna), and then proudly boasts to society that he has accumulated immense spiritual merit! Instead of becoming Your genuine servant, wearing Your sacred symbols, and singing Your glories to win Your heart, I ran to wealthy, affluent men of gold (Honnu uḷḷavanalis). I flattered their brittle egos, crying, "Oh master, I have never seen a generous donor like you!" I brought home the gold they tossed at me, organized massive public kitchens to feed the poor, and purchased high social prestige (Ghannate). But by forgetting You, I threw Your grace away. What is the actual worth of this hollow bundle of merit and sin? I am simply repeating my old historical blunders today. O Gopalavitthala, who is cherished by silent sages, my life and physical form have been thoroughly ruined and fractured by this delusion!
2. Mathya Tala (The Metaphor of the Trapped Jackal)
āśe eṃbōdu doḍḍa dōṣaveṃbōdu tiḷidu | rāśi narakadoḷu vāsa māḍuvenayyā |
hēsi jaṃbuka tānu grāsakakkiya | vāse eṃdu tiḷidu ghāse baṭṭa teradi |
mōsa hōgi durāśigeragi innu | mīsalada puṇya hrāsa māḷpenayyā |
ī samasta dōṣarāśi oppisinnu | bēsaradale śrī vāsudēva ninna sāsiranāmavu |
sūsi vṛṣṭigaredu nāśamāḍu agha - | pāśa kaḍiyō bēga |
śēṣaśāyi gōpālaviṭṭhala nija - | dāsarali bhakuti lēsu āginīyō ॥ 2 ॥
Meaning: Even though I intellectually comprehend that raw, uncontrolled desire (Āśe) is the foundational sin of human life, I still willingly surrender to it, paving my own residency into piles of hellish states. My behavior mirrors that of a wretched wild fox (Hēsi jaṃbuka) who spots a dry bone or a scrap of meat inside a hunter's trap. Blinded by sudden hunger (Grāsakakkiya vāse), the animal lunges forward, only to get brutally caught and mangled (Ghāse baṭṭa).
In exactly that manner, I am deceived by toxic greed (Durāśe), steadily eroding and diminishing (Hrāsa) the pure spiritual merit that should have been kept exclusively reserved (Mīsalada) for You. O Lord, I hereby gather this entire mountain of psychological flaws and dump it at Your feet. Without showing any exhaustion or disgust toward me, O Lord Vasudeva, unleash a heavy, torrential downpour of Your thousand sacred names (Sāsiranāmavu sūsi vṛṣṭigaredu). Let this storm wash away my contamination and sever the heavy ropes of my bondage (Agha-pāśa) immediately! O Gopalavitthala, who reclines upon the cosmic serpent Shesha, grant me the ultimate good (Lēsu): unshakeable devotion toward Your true saints.
3. Triputa Tala (The Spiritual Lesson of the Lotus Leaf)
āvāva kālakkō jīva yōgyate aridu | dēva nīnu phalavanu nīvutalirē |
ā oṃdu pari yatanava māḍi ninna | sēvige anyathāvāguveno tanuvina |
grāsavu kāvuvātane balla | hāvu ballade vṛthā dhāvati allade |
hēva illade māna ī vidha yeḷedu | sāvu kollutaliḍe dēva kēḷo |
āvadādaru niṣṭhura āḍidade | dēvane prērakaneṃdu ariyadale |
nōvāguvenō ninna bhāvārtha tiḷiyade | āva kāryadalli āva karmagaḷalli |
āvāvarillinnu yāvattaralli nī vyāpakānāgiddu | jīvara kaiyya vyāpāra māḍisi innu |
ā udakadi kamalavu iddaṃthā | ī upāsaneyannu sāvadhānadi māḷpa |
jīvarige innu nīvariye raṃga | dēvakinandana gōpālaviṭṭhala |
āvaralli iddaranna kāva bhāra ninnado ॥ 3 ॥
Meaning: Across every era of cosmic time, You precisely analyze the intrinsic, latent capacity of every individual soul (Jīva yōgyate) and allocate the exact fruits of their labor accordingly. Yet, ignoring Your perfect governance, I exhaust myself in futile material scheming, turning completely away from Your service. The true Master of this universe already knows how to provide daily bread and sustenance (Grāsavu kāvuvātane balla) for this physical body. Does a wild serpent ever worry about stocking its pantry? No, it travels through its life without unnecessary anxiety, whereas I engage in endless, frantic running (Dhāvati). Without a shred of healthy self-disgust, I let pride and prestige drag me along until death arrives to claim my frame.
When people in society mock me or throw harsh words (Niṣṭhura) at me, I fail to realize that You are the ultimate inner prompter (Prērakane) utilizing their voices to break my ego. Instead, I childishly feel hurt, completely blind to Your hidden, benevolent intentions (Bhāvārtha). You are the all-pervading consciousness operating inside every single event, every action, every person, and every physical object. You sit within human beings and manipulate their limbs to execute worldly commerce (Vyāpāra).
The true seekers are those who calmly and steadily execute the meditation of the lotus leaf (Udakadi kamalavu)—living deep inside the waters of family and society, yet remaining completely dry and untouched by worldliness. You intimately know the hearts of such tranquil practitioners, O Ranga! O Gopalavitthala, Prince of Devaki! No matter where I am scattered in this cosmos, the absolute weight of protecting my soul rests entirely upon Your shoulders.
4. Atta Tala (The Request for Sensory Shielding)
sāku sāku durviṣaya keragisade | nūka bēḍavu narakada janumakke |
nūku nūku durita kupathagaḷella | nūkisa bēḍade dinava kaḷiyade vyartha |
bēku enisu ninna śaraṇara sahavāsa | sāku sākeṃbaṃte sālade ninna nāma |
vāku enage ittu sahakāravāginnu | nī kāyabēkanna sākālya guṇanidhi |
lōkarakṣaka raṃga gōpālaviṭṭhala | vyākulagoḷisu ninna kaḷavaḷikiyoḷu ॥ 4 ॥
Meaning: Enough! It is absolutely enough! Do not let my consciousness bow down before toxic sensory temptations (Durviṣaya). Do not push my soul down into the painful trap of lower, hellish rebirths. Instead, shove my sins and my attraction to wrong pathways far away from me. Stop me from wasting my precious days in empty, meaningless vanity.
Instill within my heart an absolute, burning hunger for the company of Your surrendered saints (Śaraṇara sahavāsa). Is Your holy name not more than enough to sustain me? It is self-contained and overflowing! Grant me the vocal control of the speech-goddess to chant Your glories, stand beside me as my active companion, and protect me, O ocean of perfect virtues (Sākālya guṇanidhi). O Ranga, Savior of the Worlds, our Gopalavitthala! Instead of letting my mind worry about mundane finances and family, plunge my heart into an intense, beautiful anxiety (Kaḷavaḷiki) on how to perfectly please You.
5. Adi Tala (The Lamp of Divine Remembrance)
dhareyāḷu ajñānaveṃba kattaliginnu | hari ninna charaṇa smaraṇe dīpa nillise |
iraballade tā tamavu haridu pōguvadayya | karuṇāṃkarane smaraṇe pāla uḷḷavarige |
kari yeṃba dōṣinnu hariyu kaṃda teradi | ariye nānā pari sādhanadoḷage |
hari ninna smaraṇīge innōṃdu nā kāṇe | parama mūḍhanu nānu karavaḍḍi bēḍikoṃbe |
varava pāliṣu dēva karuṇākara kṛṣṇa | durita baṃdarāgali haruṣa baṃdarāgali |
iruḷu hagalu ninna sthira bhakuti smaraṇeyittu | pori enna biḍadale gōpālaviṭṭhala ॥ 5 ॥
Meaning: To shatter the heavy, blinding night of ignorance (Ajñāna) that blankets this earth, O Hari, light the brilliant lamp of Your foot-remembrance (Charaṇa smaraṇe dīpa) inside my heart. Can the thickest darkness (Tamavu) ever dare to stand before a live flame? It will instantly scatter and flee! O compassionate Lord, those who possess this milk-nectar of Your remembrance have nothing to fear. The moment our sins encounter Your memory, they vanish instantly—just like a massive wild elephant (Kari) breaks into a frantic run the absolute second it spots a majestic lion (Hari).
I am entirely ignorant of complex spiritual paths or rigorous disciplines. In my estimation, O Hari, there is no tool in this universe that can match the simple power of Your remembrance. I am an absolute fool (Parama mūḍhanu), standing before You with open palms, begging for alms. Grant me this boon, O compassionate Krishna! Whether dark adversities (Durita) strike my life or overwhelming moments of joy (Haruṣa) sweep over me, bless me with unshakeable, fixed devotion (Sthira bhakuti) and memory, day and night. Hold me tight, and never let me slip away from Your feet, O Gopalavitthala!
6. Jate (The Ultimate Title of Ownership)
ninna vṛkṣada haṇṇu anyaru vaidare | puṇya ninnadu kāṇo gōpālaviṭṭhala ॥
Meaning: We are merely trees growing inside Your private garden. If an outsider walks into the orchard and steals the fruit hanging from our branches, the ultimate credit and spiritual merit still belong entirely to You, the Owner of the field! (Every action performed through us, and every virtue taken from us, is driven by Your energy and stands surrendered to You, O Gopalavitthala).
***
ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿನಾಮ ಮಹಿಮೆ ಸುಳಾದಿ
ರಾಗ ಕಾನಡ ಧ್ರುವತಾಳ
ಅನ್ನಂತ ಅಪರಾಧ ಎನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟೊ ದೇವ
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆಗೋವು ಅನಂತವಿದ್ದರನ್ನ
ಮುನ್ನೆ ನಿನ್ನ ಆ ನಾಮವನ್ನು ನೆನೆಯದೆ
ಅನ್ನಂತ ಅಪರಾಧಗಧಿಕಾರಿ ಆನಾದೆನೋ
ನಿನ್ನ ನಾಮದಿಂದ ಹೋಗುವಷ್ಟು ದೋಷ
ಎನ್ನಿಂದ ಮಾಡಲಿ ಇನ್ನಳವಲ್ಲವು
ಇನ್ನು ತಿಳಿದು ಹೋಗೆ ಎನ್ನ ಮನವು
ನಿನ್ನ ನೆನೆಸದನ್ಯಕೆರಗುತದೆ
ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಂಡರೆ ಕರ್ಣದಿ ಕೇಳಿದರೆ
ಇನ್ನೆಂಥ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ನಾ ತೋರುವೆ
ಕುನ್ನಿ ಸ್ವಪ್ನದಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡು
ಸನ್ನುತ ಪರರನ್ನವ ತಿಂದಂತೆ
ಎನ್ನ ದಾಸತ್ವವು ಇನ್ನಿಚ್ಛೈಸಲೇಕಯ್ಯ
ಅನ್ನಂತ ಪರಿಯಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಂಗಳೆಲ್ಲ ತಿಳಿದು
ತನ್ನ ಸತಿಯನು ಅನ್ಯರಿಗೊಪ್ಪಿಸಿ
ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುವು ಪಡೆದು ಕನ್ಯಾದಾನವ ಮಾಡಿ
ಪುಣ್ಯ ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಎನ್ನ ಧರ್ಮವಯ್ಯ
ನಿನ್ನ ದಾಸನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮುದ್ರೆಯ ಧರಿಸಿ
ನಿನ್ನ ಹಾಡಿ ಪಾಡಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸದೆ
ಹೊನ್ನು ಉಳ್ಳವನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೋಗಿನ್ನು
ನಿನ್ನಂಥ ದಾತನ್ನ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಕಾಣೆನೆಂ -
ದುನ್ನತ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕೊಂಡಾಡಿ
ಹೊನ್ನು ಗಳಿಸಿ ತಂದು ಅನ್ನ ದಾನವ ಮಾಡಿ
ಘನ್ನತೆ ಪಡೆದೆನೊ ನಿನ್ನ ನೊಯಿದು ಬೀರಿ
ಇನ್ನೇನಾಯಿತೆಂಬೊ ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಂಗಳು
ಮುನ್ನೆ ಮಾಡಿದದೆಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಮಾಡುತಲಿಪ್ಪೆ
ಸನ್ನುತ ಮುನಿಪ್ರಿಯ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ
ಎನ್ನ ದೇಹ ಬಲು ಭಂಗಗೆಟ್ಟಿತಲ್ಲೊ ॥ 1 ॥
ಮಠ್ಯತಾಳ
ಆಶೆ ಎಂಬೋದು ದೊಡ್ಡ ದೋಷವೆಂದು ತಿಳಿದು
ರಾಶಿ ನರಕದೊಳು ವಾಸ ಮಾಡುವೆನಯ್ಯ
ಹೇಸಿ ಜಂಬುಕ ತಾನು ಗ್ರಾಸಕಕ್ಕಿಯ
ವಾಸೆ ಎಂದು ಘಾಸೆ ಬಟ್ಟ ತೆರದಿ
ಮೋಸ ಹೋಗಿ ದುರಾಶಿಗೆರಗಿ ಇನ್ನು
ಮೀಸಲದ ಪುಣ್ಯ ಹ್ರಾಸ ಮಾಳ್ಪೆನಯ್ಯ
ಈ ಸಮಸ್ತ ದೋಷ ರಾಶಿ ಒಪ್ಪಿಸಿನ್ನು
ಬೇಸರದಲೆ ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವ ನಿನ್ನ
ಸಾಸಿರ ನಾಮವು ಸೂಸಿ ವೃಷ್ಟಿಗರೆದು
ನಾಶಮಾಡುವ ಅಘಪಾಶ ಕಡಿಯೋ ಬೇಗ
ಶೇಷಶಾಯಿ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ ನಿಜ -
ದಾಸರಲಿ ಭಕುತಿ ಲೇಸಾಗಿ ನೀಯೋ ॥ 2 ॥
ತ್ರಿಪುಟತಾಳ
ಆವಾವ ಕಾಲಕ್ಕು ಜೀವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅರಿದು
ದೇವ ನೀನು ಫಲವನು ನೀವುತಲಿರೆ
ಆ ಒಂದು ಪರಿ ಯತನವ ಮಾಡಿ ನಿನ್ನ
ಸೇವಿಗೆ ಅನ್ಯಥಾವಾಗುವೆನೊ
ತನುವಿನ ಗ್ರಾಸವು ಕಾವುವಾತನೆ ಬಲ್ಲ
ಹಾವು ಬಲ್ಲದೆ ವೃಥಾ ಧಾವತಿ ಅಲ್ಲದೆ
ಹೇವ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾನ ಈ ವಿಧ ಎಳೆದು
ಸಾವು ಕೊಲ್ಲುತಲಿದೆ ದೇವ ಕೇಳೋ
ಆವದಾದರು ನಿಷ್ಠುರ ಆಡಿದಡೆ
ದೇವನೆ ಪ್ರೇರಕನೆಂದು ಅರಿಯದಲೆ
ನೋವಾಗುವೆನು ನಿನ್ನ ಭಾವಾರ್ಥ ತಿಳಿಯದೆ
ಆವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಆವ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ
ಆವಾವರಲ್ಲಿನ್ನು ಯಾವತ್ತರಲ್ಲಿ
ನೀ ವ್ಯಾಪಕನಾಗಿನ್ನು
ಜೀವರ ಕೈಯ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿಸಿ ಇನ್ನು
ಆ ಉದಕದಿ ಕಮಲವು ಇದ್ದಂತಾ
ಈ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಸಾವಧಾನದಿ ಮಾಳ್ಪ
ಜೀವರಿಗೆ ಇನ್ನು ನೀವರಿಯೆ ರಂಗ
ದೇವಕಿನಂದನ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ
ಆವರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆನ್ನ ಕಾವ ಭಾರ ನಿನ್ನದೊ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಸಾಕು ಸಾಕು ದುರ್ವಿಷಯಕ್ಕೆರಗಿಸದೆ
ನೂಕ ಬೇಡವು ನರಕದ ಜನುಮಕ್ಕೆ
ನೂಕು ನೂಕು ದುರಿತ ಕುಪಥಗಳೆಲ್ಲ
ನೂಕಿಸಬೇಡದೆ ದಿನವ ಕಳಿಯದೆ ವ್ಯರ್ಥ
ಬೇಕು ಎನಿಸು ನಿನ್ನ ಶರಣರ ಸಹವಾಸ
ಸಾಕು ಸಾಕೆಂಬಂತೆ ಸಾಲದೆ ನಿನ್ನ ನಾಮ
ವಾಕು ಎನಗೆ ಇತ್ತು ಸಹಕಾರವಾಗಿನ್ನು
ನೀ ಕಾಯಬೇಕೆನ್ನ ಸಾಕಲ್ಯ ಗುಣನಿಧಿ
ಲೋಕರಕ್ಷಕ ರಂಗ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ
ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸು ನಿನ್ನ ಕಳವಳಿಕೆಯೊಳು ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಧರೆಯೊಳು ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲಿಗಿನ್ನು
ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣ ಸ್ಮರಣೆ ದೀಪ ನಿಲ್ಲಿಸೆ
ಇರಬಲ್ಲದೆ ತಾ ತಮವು ಹರಿದು ಪೋಗುವುದಯ್ಯ
ಕರುಣಾಕರನೆ ಸ್ಮರಣೆ ಫಲ ಉಳ್ಳವರಿಗೆ
ಕರಿಯೆಂಬ ದೋಷಿನ್ನು ಹರಿಯು ಕಂಡ ತೆರದಿ
ಅರಿಯೆ ನಾನಾ ಪರಿ ಸಾಧನದೊಳಗೆ
ಹರಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೀಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ನಾ ಕಾಣೆ
ಪರಮ ಮೂಢನು ನಾನು ಕರವಡ್ಡಿ ಬೇಡಿಕೊಂಬೆ
ವರವ ಪಾಲಿಸು ದೇವ ಕರುಣಾಕರ ಕೃಷ್ಣ
ದುರಿತ ಬಂದರಾಗಲಿ ಹರುಷ ಬಂದರಾಗಲಿ
ಇರುಳು ಹಗಲು ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಭಕುತಿ ಸ್ಮರಣೆಯಿತ್ತು
ಪೊರೆ ಎನ್ನ ಬಿಡದಲೆ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ನಿನ್ನ ವೃಕ್ಷದ ಹಣ್ಣು ಅನ್ಯರು ಒಯ್ದರೆ
ಪುಣ್ಯ ನಿನ್ನದು ಕಾಣೋ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ ॥
***************
