ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ವಿಠ್ಠಲ ಅಂಕಿತದ ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಅವರ ರಚನೆ
ಅಭಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡೂ ಇಭಗಿರಿವಾಸ ಪ.
ಮಂಗಳ ಮಹಿಮನೇ ರಂಗನಾಥನೆ ಕೃಷ್ಣಾ
ತುಂಗ ವಿಕ್ರಮ ನರಸಿಂಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ 1
ಮೃತ್ಯು ಬೆನ್ಹತ್ತಿರೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮಹ
ಶಕ್ತ ನೀನಿರುತಿರೆ ಮತ್ತಾರ ಬೇಡಲಿ 2
ನಿನ್ನ ಕಿಂಕರಳಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯ ಮಾಳ್ಪ
ಉನ್ನಂತ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸು ದೇವ 3
ಹಿಂದಿನ ಎಡರುಗಳೊಂದೊಂದರಲಿ ಕಾಯ್ದೆ
ಇಂದು ಮುಂದೂ ಕಾಯೋ ಮಂದಹಾಸನೆ ಸ್ವಾಮಿ 4
ಹರಿಗುರು ಕಾರ್ಯಕಲ್ಲವೆ ಎನ್ನ ಈ ದೇಹಾ
ಸಿರಿವರ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲ ಸ್ವಾಮಿ 5
***
Abhaya pradhāna māḍū ibhagirivāsa
Maṅgaḷa mahimanē raṅganāthanē kṛṣṇā
Tuṅga vikrama narasiṅga lakṣmīkānta || pa ||
Mṛtyu benhattire kattarisuva maha
Śakta nīnirutire mattāra bēḍali || 1 ||
Ninna kiṅkaraḷāgi ninna sēveya māḷpa
Unnanta abhilāṣeyannu sallisu dēva || 2 ||
Hindina eḍarugaḷondondarali kāyde
Indu mundū kāyō mandahāsane svāmi || 3 ||
Hariguru kāryakallave enna ī dēhā
Sirivara gōpālakṛṣṇaviṭhṭhala svāmi || 4 ||
***
Pronunciation Keys:
Ibhagirivāsa: "Ib-ha-gi-ri-vaa-sa" (Dweller of the elephant hill).
Mṛtyu: The "ṛ" is a short vocalic 'r' sound, like in "Ri-tual."
Kiṅkaraḷāgi: The "ṅ" is a nasal 'ng' sound, and the "ḷ" is the hard 'La' (ಳ).
Eḍarugaḷu: "Ed-ah-ru-ga-lu" (Obstacles/Troubles).
Viṭhṭhala: The "ṭh" is an aspirated 'Ta', requiring a small puff of air while curling the tongue.
***
ಈ ಕೃತಿಯು ಅಂಬಾಬಾಯಿ (ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ವಿಠ್ಠಲ ಅಂಕಿತ) ರವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ದೇವರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುವ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ದಾಸರು ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಇಭಗಿರಿವಾಸನಾದ (ಆನೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ) ರಂಗನಾಥನನ್ನು ಕುರಿತು ಮೊರೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸಾರದ ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಭಯವು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದಾಗ ನಿನ್ನನ್ನಲ್ಲದೆ ಮತ್ಯಾರನ್ನು ಬೇಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ದೇಹವು ಹರಿ-ಗುರುಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಒದಗಿದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದಂತೆ, ಈಗಲೂ ಮತ್ತು ಮುಂದೆಯೂ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಮಂದಹಾಸದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ಯಾರಾವಾರು ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಅಭಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡೂ ಇಭಗಿರಿವಾಸ
ಮಂಗಳ ಮಹಿಮನೇ ರಂಗನಾಥನೆ ಕೃಷ್ಣಾ
ತುಂಗ ವಿಕ್ರಮ ನರಸಿಂಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ
ಅರ್ಥ: ಇಭಗಿರಿ (ಆನೆಯ ಬೆಟ್ಟ) ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಂಗನಾಥನೇ, ಮಂಗಳಕರವಾದ ಮಹಿಮೆ ಉಳ್ಳವನೇ, ಕೃಷ್ಣಾ ನನಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ನರಸಿಂಹನೇ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತನೇ ನೀನೇ ನನಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಬೇಕು.
ಮೊದಲನೆಯ ಪದ್ಯ:
ಮೃತ್ಯು ಬೆನ್ಹತ್ತಿರೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮಹ
ಶಕ್ತ ನೀನಿರುತಿರೆ ಮತ್ತಾರ ಬೇಡಲಿ
ಅರ್ಥ: ಮೃತ್ಯುವು (ಸಾವು ಅಥವಾ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು) ನನ್ನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ, ಆ ಭಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕುವ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮರ್ಥನಾದ ನೀನು ನನ್ನ ಮುಂದಿರುವಾಗ, ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಸಹಾಯ ಬೇಡಲಿ? (ಅಂದರೆ ನೀನೇ ನನ್ನ ಏಕೈಕ ರಕ್ಷಕ).
ಎರಡನೆಯ ಪದ್ಯ:
ನಿನ್ನ ಕಿಂಕರಳಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯ ಮಾಳ್ಪ
ಉನ್ನಂತ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸು ದೇವ
ಅರ್ಥ: ಸ್ವಾಮಿ, ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ (ಕಿಂಕರಿ), ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಉನ್ನತವಾದ ಆಸೆ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನನ್ನ ಸದಾಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸು ಎಂದು ದಾಸರು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮೂರನೆಯ ಪದ್ಯ:
ಹಿಂದಿನ ಎಡರುಗಳೊಂದೊಂದರಲಿ ಕಾಯ್ದೆ
ಇಂದು ಮುಂದೂ ಕಾಯೋ ಮಂದಹಾಸನೆ ಸ್ವಾಮಿ
ಅರ್ಥ: ಈ ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಎದುರಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಘ್ನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ಅದೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇಂದು ಮತ್ತು ಮುಂದೆಯೂ ಸಹ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನ ಆ ಮಂದಹಾಸದ ಮುಖವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಸಲಹು ಸ್ವಾಮಿ.
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪದ್ಯ:
ಹರಿಗುರು ಕಾರ್ಯಕಲ್ಲವೆ ಎನ್ನ ಈ ದೇಹಾ
ಸಿರಿವರ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲ ಸ್ವಾಮಿ
ಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಈ ದೇಹವು ಲೌಕಿಕ ಸುಖಕ್ಕಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹರಿ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಸೇವೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ವಿಠ್ಠಲನೇ, ನನ್ನ ಈ ಜೀವನವನ್ನು ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡು.
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಬಾಬಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮನಿವೇದನೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
***
This composition by Ambabayi (under the pen name Gopalakrishna Vitthala) is a soulful prayer of surrender, seeking divine protection and the opportunity to serve the Lord.
Summary
The poet addresses Lord Ranganatha of Ibhagiri (the Elephant Hill), asking for the gift of fearlessness (Abhaya). The hymn expresses that when great powers like death or insurmountable obstacles follow us, only the Almighty has the strength to cut them away. Ambabayi prays that her body and life be dedicated solely to the service of God and Guru, trusting that the Lord who protected her in the past will continue to do so in the future.
Verse-by-Verse Meaning
Chorus (Pallavi)
Abhaya pradhāna māḍū ibhagirivāsa
Maṅgaḷa mahimanē raṅganāthanē kṛṣṇā
Tuṅga vikrama narasiṅga lakṣmīkānta
Meaning: O Lord who resides on Ibhagiri, grant me the gift of refuge and fearlessness. O Krishna, O Ranganatha, you are the possessor of auspicious glory. You are the mighty Narasimha, the valiant one, and the beloved Lord of Goddess Lakshmi.
First Verse
Mṛtyu benhatti-re kattarisuva maha
Śakta nīnirutire mattāra bēḍali
Meaning: When the fear of death (or worldly suffering) chases after me, you are the great power capable of cutting it down. When such a powerful protector like you exists, why should I go and beg anyone else for help?
Second Verse
Ninna kiṅkaraḷāgi ninna sēveya māḷpa
Unnanta abhilāṣeyannu sallisu dēva
Meaning: My Lord, my highest desire is to live as your humble servant and perform your service. Please fulfill this noble wish of mine.
Third Verse
Hindina eḍarugaḷondondarali kāyde
Indu mundū kāyō mandahāsane svāmi
Meaning: You have protected me through every single obstacle I faced in the past. O Lord with the gentle smile, continue to protect me today and in all the days to come.
Fourth Verse
Hariguru kāryakallave enna ī dēhā
Sirivara gōpālakṛṣṇaviṭhṭhala svāmi
Meaning: This body of mine is meant for nothing else but the work of Hari (God) and Guru. O Lord Gopalakrishna Vitthala, consort of Lakshmi, let my life be useful for your divine purpose.
***
ಅಭಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡೂ ಇಭಗಿರಿವಾಸ ಪ.
ಮಂಗಳ ಮಹಿಮನೇ ರಂಗನಾಥನೆ ಕೃಷ್ಣಾ
ತುಂಗ ವಿಕ್ರಮ ನರಸಿಂಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ 1
ಮೃತ್ಯು ಬೆನ್ಹತ್ತಿರೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮಹ
ಶಕ್ತ ನೀನಿರುತಿರೆ ಮತ್ತಾರ ಬೇಡಲಿ 2
ನಿನ್ನ ಕಿಂಕರಳಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯ ಮಾಳ್ಪ
ಉನ್ನಂತ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸು ದೇವ 3
ಹಿಂದಿನ ಎಡರುಗಳೊಂದೊಂದರಲಿ ಕಾಯ್ದೆ
ಇಂದು ಮುಂದೂ ಕಾಯೋ ಮಂದಹಾಸನೆ ಸ್ವಾಮಿ 4
ಹರಿಗುರು ಕಾರ್ಯಕಲ್ಲವೆ ಎನ್ನ ಈ ದೇಹಾ
ಸಿರಿವರ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲ ಸ್ವಾಮಿ 5
***
