CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಬಿಸಿನೀರು ಕಾಸಬೇಡೆ
ಅಮ್ಮ ನೀನು ಗುಕ್ಕುಚಿ ಮಾಡಬೇಡೆ
ಬಿಸಿ ಮೊಮ್ಮ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಅಮ್ಮ ನಾನು ಉಣಲಾರೆ
ಉತ್ತುತ್ತೆ ಹಣ್ಣು ಬೆಣ್ಣೆ ತಿಂದೇನೆ ||
ಕಳ್ಳ ಕೃಷ್ಣ ಎನ್ನುತಾರೆ
ಬಂದನೆಂದು ಬೇಗ ಬೇಗ ತಿನ್ನುತಾರೆ
ಗಲ್ಲ ಕಚ್ಚಿ ಕಚ್ಚಿ ಎನ್ನ ಹಲ್ಲು ಬಾಯಿ ನೋಯುತಿದೆ
ವಲ್ಲಭೇರು ಎನ್ನ ಗೋಪಿ ಕೊಲ್ಲುತಾರೆ ||
ಸುಮ್ಮಾನೆ ಮಲಗಬೇಡ
ಅಮ್ಮ ನೀನು ಎನ್ನ ಕಡೆ ಮೋರೆ ಮಾಡೆ
ಚಿಕ್ಹಾವು ಕಂಡೆನೆ ಅಂಜಿಕೆ ಬರುತಿದೆ
ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತು ಎನ್ನ ಕೂಡೆ ಮಾತನಾಡೆ ||
ನಕ್ಷತ್ರ ತಂದುಕೊಡೇ
ಚಂದ್ರಮನ ಇತ್ತಿತ್ತ ಕರೆದು ತಾರೆ
ಈಕ್ಷಿಸಿ ನಲಿವಂಥ ಪುರಂದರವಿಠಲನ
ಒಂದು ಬಾರಿ ಮುದ್ದಾಡಿ ಚಂದ ನೋಡೆ ||
***
Pallavi
Yaśōdeyamma, ennanu ettikoḷḷamma ||
Caraṇa 1
Bisinīru kāsabēḍe
Amma nīnu gukkuci māḍabēḍe
Bisi momma uppinakāyi amma nānu uṇalāre
Uttuttē haṇṇu beṇṇe tindēne || 1 ||
Caraṇa 2
Kaḷḷa kṛṣṇa ennutāre
Bandanēndu bēga bēga tinnutāre
Galla kacci kacci enna hallu bāyi nōyutide
Vallabhēru enna gōpi kollutāre || 2 ||
Caraṇa 3
Summāne malagabēḍa
Amma nīnu enna kaḍe mōre māḍe
Cikhāvu kaṇḍene anjike barutide
Kṣaṇa hottu enna kūḍe mātanāḍe || 3 ||
Caraṇa 4
Nakṣatra tandukoḍē
Candramana ittitta karedu tāre
Īkṣisi nalivantha purandaraviṭhalana
Ondu bāri muddāḍi canda nōḍe || 4 ||
***
Pronunciation Key for Toddler Words
ā, ē, ī, ō, ū: Long vowel sounds. Give them a soft extension (e.g., kāsabēḍe is "kaa-suh-bay-ḍeh", mōre is "moh-reh").
gukkuci: Pronounced as "guk-ku-chee". It refers to the dramatic rhythmic noises mothers make to distract toddlers while feeding them.
momma: Pronounced as "mum-muh". This is baby talk for anna (rice) in Kannada, just like a child saying "num-num".
tindēne / uṇalāre: The 'n' and 'l' are soft dental sounds (thin-dhay-nay, u-nuh-laa-reh).
galla kacci kacci: Pronounced as "gul-luh kuch-chee kuch-chee". The 'll' is a heavy retroflex, and 'kacci' means biting or pinching hard.
cikhāvu: Pronounced as "chik-haa-vu" (literally combining cikka + hāvu), meaning "a tiny snake".
ittitta: Pronounced as "ith-thith-thuh", meaning "this way" or "closer to me".
ḷ: The heavy retroflex 'L' (ಳ), found in ettikoḷḷamma and kallla. Curl your tongue up and back against the roof of the mouth to say it.
***
ದಾಸಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ವಿರಚಿತ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ಹಾಗೂ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೀರ್ತನೆಯ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಾದ ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಆಡುವ ಮುದ್ದು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಸಿನ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು, "ಅಮ್ಮ, ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೋ; ನನಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರು ಬೇಡ, ಬಿಸಿ ಅನ್ನ-ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಬೇಡ, ನನಗೆ ಕೇವಲ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ (ಉತ್ತುತ್ತೆ) ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆ ಕೊಡು" ಎಂದು ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಊರಿನ ಗೋಪಿಕೆಯರೆಲ್ಲ ತನ್ನನ್ನು 'ಕಳ್ಳ ಕೃಷ್ಣ' ಎನ್ನುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಕೆನ್ನೆಯನ್ನು (ಗಲ್ಲ) ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಚ್ಚಿ ನೋಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವಾಗ ತಾಯಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಮಲಗುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾ, ತಾನು ಹಾವಿನ ಕನಸು ಕಂಡು ಹೆದರುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವಂತೆ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಯಶೋದೆಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವ ಆ ಜಗದೊಡೆಯನಾದ ಪುರಂದರವಿಠಲನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮುದ್ದಾಡಿ ನೋಡು ಎಂದು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಯಶೋದೆಯಮ್ಮ, ಎನ್ನನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಮ್ಮ ||
ಅರ್ಥ: ಓ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯಮ್ಮ, ಬೇಗ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಡಿಲಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಮ್ಮ! (ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕೈಚಾಚಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ).
೧ನೇ ಚರಣ (ಊಟದ ಹಠ)
ಬಿಸಿನೀರು ಕಾಸಬೇಡೆ
ಅಮ್ಮ ನೀನು ಗುಕ್ಕುಚಿ ಮಾಡಬೇಡೆ
ಬಿಸಿ ಮೊಮ್ಮ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಅಮ್ಮ ನಾನು ಉಣಲಾರೆ
ಉತ್ತುತ್ತೆ ಹಣ್ಣು ಬೆಣ್ಣೆ ತಿಂದೇನೆ ||
ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮ, ನನಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲು ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಕಾಯಿಸಬೇಡ. ನನಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅನ್ನ ತಿನ್ನಿಸಲು 'ಗುಕ್ಕುಚಿ' (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನ್ನ ತಿನ್ನಿಸುವಾಗ ಮಾಡುವ ಸದ್ದು ಅಥವಾ ಆಟ) ಮಾಡಬೇಡ. ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಅನ್ನ (ಮೊಮ್ಮ ಎಂದರೆ ಮಗುವಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನ) ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಉಣಲಾರೆ (ತಿನ್ನಲಾರೆ). ನನಗೆ ಕೇವಲ ಉತ್ತುತ್ತೆ ಹಣ್ಣು (ಒಣ ಖರ್ಜೂರ/ದ್ರಾಕ್ಷಿ) ಮತ್ತು ನೀನು ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ತಾಜಾ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೊಡು, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ.
೨ನೇ ಚರಣ (ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೂರು)
ಕಳ್ಳ ಕೃಷ್ಣ ಎನ್ನುತಾರೆ
ಬಂದನೆಂದು ಬೇಗ ಬೇಗ ತಿನ್ನುತಾರೆ
ಗಲ್ಲ ಕಚ್ಚಿ ಕಚ್ಚಿ ಎನ್ನ ಹಲ್ಲು ಬಾಯಿ ನೋಯುತಿದೆ
ವಲ್ಲಭೇರು ಎನ್ನ ಗೋಪಿ ಕೊಲ್ಲುತಾರೆ ||
ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮ, ಆ ಊರಿನ ಗೋಪಿಕೆಯರೆಲ್ಲ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡರೆ 'ಕಳ್ಳ ಕೃಷ್ಣ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ತಕ್ಷಣ, "ಇಗೋ ಕೃಷ್ಣ ಬಂದ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಕೆನ್ನೆಗಳನ್ನು (ಗಲ್ಲ) ತಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಕಚ್ಚಿ ಕಚ್ಚಿ ನನ್ನ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ನೋಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಗೋಪಿಕೆಯರು (ವಲ್ಲಭೇರು) ತೋರಿಸುವ ಈ ಅತಿಯಾದ ಮುದ್ದಿನಿಂದ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಮ್ಮ!
೩ನೇ ಚರಣ (ಕನಸಿನ ಹೆದರಿಕೆ)
ಸುಮ್ಮಾನೆ ಮಲಗಬೇಡ
ಅಮ್ಮ ನೀನು ಎನ್ನ ಕಡೆ ಮೋರೆ ಮಾಡೆ
ಚಿಕ್ಹಾವು ಕಂಡೆನೆ ಅಂಜಿಕೆ ಬರುತಿದೆ
ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತು ಎನ್ನ ಕೂಡೆ ಮಾತನಾಡೆ ||
ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಮಲಗಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು (ಮೋರೆ) ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಮಲಗಿಕೋ. ನನಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಾವು (ಚಿಕ್ಹಾವು) ಕಂಡಿತು, ಅದನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರೆ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಭಯವಾಗುತ್ತಿದೆ (ಅಂಜಿಕೆ ಬರುತಿದೆ). ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಮಲಗದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ (ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತು) ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನನ್ನ ಹೆದರಿಕೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಮ್ಮ.
೪ನೇ ಚರಣ (ಚಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಹಠ ಮತ್ತು ಅಂಕಿತ)
ನಕ್ಷತ್ರ ತಂದುಕೊಡೇ
ಚಂದ್ರಮನ ಇತ್ತಿತ್ತ ಕರೆದು ತಾರೆ
ಈಕ್ಷಿಸಿ ನಲಿವಂಥ ಪುರಂದರವಿಠಲನ
ಒಂದು ಬಾರಿ ಮುದ್ದಾಡಿ ಚಂದ ನೋಡೆ ||
ಅರ್ಥ: ಅಮ್ಮ, ನನಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡು. ಆ ಮುದ್ದಾದ ಚಂದ್ರಮನನ್ನು ನನ್ನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ (ಇತ್ತಿತ್ತ) ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಕೊಡು. ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿ (ಈಕ್ಷಿಸಿ) ಆನಂದಿಸುವ (ನಲಿವಂಥ) ಆ ಜಗದೊಡೆಯನಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ ಇಂದು ನಿನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತಹ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮನದಣಿಯ ಮುದ್ದಾಡಿ, ಆತನ ದಿವ್ಯವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು (ಚಂದ) ನೋಡಿ ಧನ್ಯಳಾಗಮ್ಮ.
***
summary and paragraph-wise meaning in English for this exceptionally charming and sweet Vatsalya Rasa (parental love) hymn composed by Sri Purandara Dasaru.
In this song, the poet captures the innocent complaints, toddler language, and playful demands of baby Krishna as he talks to his mother, Yashoda.
Summary
This kirtana is a beautiful window into the world of baby Krishna and Mother Yashoda. Krishna approaches his mother with a cute pout, asking to be picked up and listing out all his toddler grievances. He refuses to take a warm bath, rejects standard food like hot rice and pickles, and demands only dry dates (uttutte) and fresh butter.
He playfully complains about the neighborhood cowherd women (Gopis), claiming they call him a thief, crowd around him, and pinch and bite his tender cheeks out of extreme affection until it hurts. At bedtime, he acts scared, claiming he saw a little snake in his dreams, and begs his mother to face him and talk to him. He ends with a classic toddler demand—asking his mother to pluck the stars and the moon from the sky for him. Purandara Dasaru urges Yashoda to simply admire and cuddle this divine child, who is actually the Lord of the Universe.
Paragraph-wise Meaning
Pallavi
Yaśōdeyamma, ennanu ettikoḷḷamma ||
Meaning: O Mother Yashoda, come quickly and pick me up (ettikoḷḷamma) into your loving arms! (Baby Krishna is extending his tiny hands, asking to be held).
Charana 1 (Toddler Tantrums over Food and Bath)
Bisinīru kāsabēḍe
Amma nīnu gukkuci māḍabēḍe
Bisi momma uppinakāyi amma nānu uṇalāre
Uttuttē haṇṇu beṇṇe tindēne ||
Meaning: Mother, please do not heat up warm water (bisinīru) to give me a bath. Please do not make playful feeding noises (gukkuci) to force me to eat. I absolutely cannot eat hot rice (momma—baby language for rice) and pickles (uppinakāyi). I will only eat dry dates (uttuttē haṇṇu) and fresh butter (beṇṇe) from your pot; that is all I want!
Charana 2 (Complaining about the Gopis)
Kaḷḷa kṛṣṇa ennutāre
Bandanēndu bēga bēga tinnutāre
Galla kacci kacci enna hallu bāyi nōyutide
Vallabhēru enna gōpi kollutāre ||
Meaning: Mother, those village cowherd women call me a "Thief Krishna" (kaḷḷa kṛṣṇa). The moment I visit their homes, they eagerly shout, "Oh, look, he has come!" and rush to eat me up with love. They aggressively bite and pinch my soft cheeks (galla kacci kacci) until my tiny teeth and mouth ache. These women (vallabhēru) are practically killing me with their excessive, overwhelming affection!
Charana 3 (Fear of Dreams at Night)
Summāne malagabēḍa
Amma nīnu enna kaḍe mōre māḍe
Cikhāvu kaṇḍene anjike barutide
Kṣaṇa hottu enna kūḍe mātanāḍe ||
Meaning: Mother, do not just turn away and silently go to sleep (summāne malagabēḍa). Please turn your face (mōre māḍe) toward my side. I just saw a little snake (cikhāvu) in my thoughts/dreams, and it is making me very scared (anjike barutide). Please sit up and talk to me (enna kūḍe mātanāḍe) for just a little while to drive away my fear.
Charana 4 (Demanding the Moon and the Signature)
Nakṣatra tandukoḍē
Candramana ittitta karedu tāre
Īkṣisi nalivantat purandaraviṭhalana
Ondu bāri muddāḍi canda nōḍe ||
Meaning: Mother, pluck those shining stars (nakṣatra) from the sky and give them to me! Call the beautiful moon (candramana) and bring him right down here to me (ittitta karedu tāre). O Yashoda, look upon this sweet baby, who is none other than Lord Purandara Vithala, the Supreme Master who finds immense joy in watching over His devotees. Just cuddle and kiss Him (ondu bāri muddāḍi) once, and admire His enchanting, divine beauty (canda nōḍe)!
***
ರಾಗ ಭೈರವಿ ಆದಿ ತಾಳ (AUDIO RAGA MAYBE DIFFERENT)
pallavi
yashOde E ammA ennanu ettikoLLammA
1: bisinIru kAsabEDE amma nAnu bukkashshi mADalAre bisimammu
uppukAyi amma nAnu uNNalAre uttatti haNNu beNNe tindEne
caraNam 2
kaLLa kruSNa ennutAre bandanendu bEga bEga tinnutAre galla kacci
kacci enna hallu bAyi nOyutide vallabheyaru enna gOpi kollutaare
caraNam 3
summane malaga bEDE amma nInu enna kaDe mOre mADe
cikkhAvu kandene anjike barutide kSaNa hottu enna kUDe mAtanAde
caraNam 4
nakSatra tandu koDE candramana ittitta karedu tAre IkSisi nalivanTa
puramdhara viTalana ondu bAri muddADi chanda nODe
***
pallavi
yashOdeyamma ennanu ettikoLLamma
caraNam 1
bisi nIru kAsa bEDe amma nInu gukkuci mADa bEDe bisi momma
uppu kAyi amma nAnu uNalAre uttutte haNNu beNNe tindEne
caraNam 2
kaLLa krSNa ennutAre bandanendu bEga bEga ninnutAre galla kacci
kacci enna hallu bAyi nOyitide vallabhEru enna gOpi kollutAre
caraNam 3
summAne malaga bEDa amma nInu enna kaDemOre mADe cikhAvu
kaNDene anjike barutide kSaNa hottu enna kUDe mAtanADe
caraNam 4
nakSatra tandu koDe candramana ittitta karedu tAre rakSisi
nalivanda purandara viTTalana ondu bAri muddADi canda nODe
***
just scroll down for other devaranama
