ರಾಗ ಬಾಗೇಶ್ರೀ
Audio by Mrs. Nandini Sripad
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅಂತರಂಗದಿ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದನಾಗಿ ನೀನಿರಲು
ಅಂತಕನ ಭಯವೇನಯ್ಯ ಶ್ರೀಹರಿಯೆ
ಪಂಥದಿ ದನುಜನು ಬಾಧಿಸಲು ಸುತನ
ಚಿಂತೆ ಯಾರಿಗೋ ಎಂದಿರದೆ ಸಾಕಿದೆ
ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 1 ॥
ಮಠ್ಯತಾಳ
ಮುರಹರ ನರಹರಿ ಸಿರಿವರ ಗಿರಿಧರ
ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕರುಣದಿ ಬಂದು
ಕರಿಯ ಕಾಯಿದೆ ಸಂತೋಷದಿ ಕಾಯಿದೆ
ನರಕಾಂತಕ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 2 ॥
ತ್ರಿಪುಟತಾಳ
ತನ್ನ ತಾನರಿಯಾದೆ ತಗುಲಿದ ಕಾಳಿಯನು
ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿ ಕಾಯಿದೆ ಶ್ರೀಹರಿಯೆ
ಮುನ್ನ ನಾ ನಿನ್ನ ಡಿಂಗರಿಗನಾದೆನಯ್ಯಾ
ಪನ್ನಗಾಸನ ತುರಗ ಪಾಲಿಸು ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ನಿನ್ನ ಮೃದು ಪಾದವ ನೋಯದಂತೆ
ಎನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಡೋ
ರನ್ನ ಕಾಲಂದಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದಿಂ -
ದಿನ್ನು ಧಿಂ ಧಿಮಿಕೆಂದು ಕುಣಿಸುವೆ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 4 ॥
ಏಕತಾಳ
ಎನ್ನ ದೃಢವ ನೀ ಕಂಡೆ ಯಾದವ ಕೃಷ್ಣ
ನಿನ್ನ ದೃಢವ ನಾ ಕಾಣೆ
ಎನ್ನ ದೃಢ ನಿನ್ನ ದೃಢವೆರಡನು ಕಂಡರೆ
ದಿನ್ನು ಧಿಂ ಧಿಮಿಕೆಂದು ಕುಣಿಸುವೆ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 5 ॥
ತ್ರಿಪುಟತಾಳ
ಎನ್ನ ಗುಣದೋಷಗಳನೆಣಿಸುವರೇನೊ ಶ್ರೀಹರಿ
ನಿನ್ನ ಬಿರುದಾಪನ್ನ ರಕ್ಷಕನೆಂದು ವಿಭೀ -
ಷಣನು ಕೀರ್ತಿಸಲಿ ಆ ಆ ಆ
ಅನ್ಯಥಾ ಶರಣಂ ನಾಸ್ತಿ
ಅನಾಥನಾಥನೆ ಆರ್ತಬಂಧುವೆ
ನಿನ್ನ ಚರಣವನ್ನು ನಂಬಿದೆನೊ
ಸಾಕ್ಷಿ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 6 ॥
ರೂಪಕತಾಳ
ಶರಣಾಗತ ಜನ ಪರಿಪಾಲನೆಂಬ
ಬಿರುದೆ ನಿಷ್ಕಾರಣ ಫಲದಾಯಕವೆನುತ
ವರುಣಿಸುತಿಹ ಕುಚೇಲನುದಿನ
ಕರುಣಾಕರ ಎನ್ನ ಕಾಯೊ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥ 7 ॥
ಜತೆ
ಎಂಥಾ ಸುಲಭನೊ ನೀನು ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
ಚಿಂತೆ ಮಾಡುವರಿಗೆಲ್ಲ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ॥
***
1. Dhṛvatāḷa
Aṇtaraṅgadi brahmānaṇdanāgi nīniralu |
Aṇtakana bhayavēnayya śrīhariye |
Paṇthadi danujanu bādhisalu sutana |
Ciṇte yārigō eṇdirade sākide |
Udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 1 ॥
2. Maṭhyatāḷa
Murahara narahari sirivara giridhara |
Eṇdu kareyalu karuṇadi baṇdu |
Kariya kāyide saṇtōṣadi kāyide |
Narakāṇtaka udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 2 ॥
3. Tripuṭatāḷa
Tanna tānariyāde tagulida kāḷiyanu |
Ninna parākrama tōri kāyide śrīhariye |
Munna nā ninna diṅgariganādenayyā |
Paṇnagāsana turaga pāliṣu udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 3 ॥
4. Aṭṭatāḷa
Ninna mṛdu pādava nōyadaṇte |
Enna śirassinalliḍō |
Ranna kālaṇdige gejjeya nādadiṃ - |
Diṇnu dhiṃ dhimikeṇdu kuṇisuve udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 4 ॥
5. Ēkatāḷa
Enna dṛḍhava nī kaṇḍe yādava kṛṣṇa |
Ninna dṛḍhava nā kāṇe |
Enna dṛḍha ninna dṛḍhaveraḍanu kaṇḍare |
Diṇnu dhiṃ dhimikeṇdu kuṇisuve udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 5 ॥
6. Tripuṭatāḷa
Enna guṇadōṣagaḷaneṇisuvarēno śrīhari |
Ninna birudāpaṇna rakṣakaneṇdu vibhī - |
Ṣaṇanu kīrtisali ā ā ā |
Anyathā śaraṇaṃ nāsti |
Anāthanāthane ārtabaṇdhuve |
Ninna caraṇavannu naṃbideno |
Sākṣi udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 6 ॥
7. Rūpakatāḷa
Śaraṇāgata jana paripālaneṃba |
Birude niṣkāraṇa phaladāyakavenuṭa |
Varuṇisutiha kucēlanudina |
Karuṇākara enna kāyo udayādri śrīkṛṣṇa ॥ 7 ॥
8. Jate
Eṃthā sulabhano nīnu udayādri śrīkṛṣṇa |
Ciṇte māduvarigella udayādri śrīkṛṣṇa ॥
***
Key Vocabulary and Pronunciation Notes:
Dingariga: Pronounced as Diṅ-ga-ri-ga (with a nasalized 'ṅ'). It is a classic Haridasa term meaning an unswerving, dedicated servant or attendant.
Pannagāsana: Pronounced as Pan-na-gaa-sa-na. It splits into Pannaga (serpent) + Asana (seat), referring to Vishnu who rides on Garuda (the devourer of serpents) or rests on Adishesha.
Dridhava: Pronounced as Dri-ḍha-va (with a heavy, aspirated retroflex 'ḍh'). It stands for absolute conviction, stability, or unshakeable determination.
Anyathā śaraṇaṃ nāsti: Pronounced as An-ya-thaa śa-ra-ṇam naas-thi. A famous Sanskrit liturgical phrase meaning "I have no alternative refuge or shelter."
***
ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜ ತೀರ್ಥರು (ಅಂಕಿತ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ / ಸಿರಿಪ್ರಾಣೇಶ ಕೃಷ್ಣ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಗವಂತನ ಅನನ್ಯ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಕ್ಷಕ ಗುಣವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. 'ಉದಯಾದ್ರಿ' ಎಂದರೆ ಪೂರ್ವ ಪರ್ವತ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುವ ಬೆಟ್ಟ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಸೂರ್ಯ ಮೂಡುವ ಸನ್ನಿಧಾನ).
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರು ಭಗವಂತನ ಅಂತರಂಗದ ಆನಂದಮಯ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಆತನ ಭಕ್ತವತ್ಸಲತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಕಾಯಲು ಕಂಬದಿಂದ ಬಂದ ನರಸಿಂಹ, ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಮೊಸಳೆಯ ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮುರಹರಿ, ಕಾಳಿಯನ ಮದ ಅಡಗಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಸ್ವಾಮಿ, ನೀನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಪಾದಗಳನ್ನಿಟ್ಟು, ಕಾಲ ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿ" ಎಂದು ದಾಸರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವನ ದೃಢತೆ ಹಾಗೂ ಭಗವಂತನ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪಗಳ ನಡುವಿನ ದಿವ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ವಿಭೀಷಣ ಮತ್ತು ಕುಚೇಲರಂತೆ ತಾವೂ 'ಅನ್ಯಥಾ ಶರಣಂ ನಾಸ್ತಿ' (ನನಗೆ ನೀನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ) ಎಂದು ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಅಂತರಂಗದ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದ ರಕ್ಷಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಓ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ, ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ (ಬಿಂಬರೂಪಿಯಾಗಿ) ನೀನೇ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ, ನನಗೆ ಆ ಯಮನ (ಅಂತಕನ) ಭಯವಾದರೂ ಏಕಿರಬೇಕು ಅಯ್ಯಾ? ಹಿಂದೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ದನುಜನು ಜಿದ್ದಿಗೆ ಬಿದ್ದು (ಪಂಥದಿ) ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ನಾನಾ ವಿಧವಾಗಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, "ಈ ಮಗನ ಚಿಂತೆ ನನಗೇಕೆ?" ಎಂದು ನೀನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಕಂಬದಿಂದ ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿದೆ, ಸಲಹಿದೆ. ಇಂತಹ ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
೨. ಮಠ್ಯತಾಳ (ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷದ ಸ್ಮರಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಮುರನೆಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಕೊಂದವನೇ (ಮುರಹರ), ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯೇ (ನರಹರಿ), ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪತಿಯೇ (ಸಿರಿವರ), ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದವನೇ (ಗಿರಿಧರ) ಎಂದು ಆರ್ತನಾಗಿ ಮೊಸಳೆಯ ಬಾಯಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಗಜೇಂದ್ರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆಯಲು, ನೀನು ಪರಮ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದೆ. ಆ ಕರಿ (ಆನೆ) ಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದೆ. ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ, ನನ್ನನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಯೊ ಸ್ವಾಮಿ.
೩. ತ್ರಿಪುಟತಾಳ (ಕಾಳಿಯ ಮರ್ಧನ ಮತ್ತು ದಾಸ್ಯ ಭಾವ)
ಅರ್ಥ: ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಅರಿಯದೆ, ಯಾರಿಗೂ ಮಣಿಯದ ಮಹಾಗರ್ವದಿಂದ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾಳಿಯ ಸರ್ಪದ ತಲೆಯನ್ನು ತುಳಿದು, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಆ ಕೃಷ್ಣನಗರದ ಜನರನ್ನು ಕಾಯ್ದೆ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ. ಅಯ್ಯಾ, ನಾನು ಇಂದಿನವನಲ್ಲ, ಮುನ್ನವೇ (ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೇ) ನಿನ್ನ ದಾಸನಾಗಿದ್ದೇನೆ (ಡಿಂಗರಿಗನಾಗಿದ್ದೇನೆ). ಗರುಡ ವಾಹನನೇ (ಪನ್ನಗಾಸನ), ಹಯಗ್ರೀವ ಮೂರ್ತಿಯೇ (ತುರಗ), ನನ್ನನ್ನು ಪಾಲಿಸು ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ ನೃತ್ಯ)
ಅರ್ಥ: ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನ ತಾವರೆಯಂತಹ ಮೃದುವಾದ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಲವಲೇಶವೂ ನೋವಾಗದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ತಂದು ಎನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ (ತಲೆಯ) ಮೇಲೆ ಇಡಯ್ಯಾ. ನಿನ್ನ ಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ರತ್ನಖಚಿತವಾದ ಕಾಲಂದಿಗೆ (ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ) ಗಳ ಘಲ್ಲು ಘಲ್ಲೆಂಬ ದಿವ್ಯ ನಾದದೊಂದಿಗೆ, ನನ್ನ ಮನದಾಳದ ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 'ಧಿನ್ನು ಧಿಂ ಧಿಮಿಕು' ಎಂದು ಆನಂದದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರು ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.
೫. ಏಕತಾಳ (ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ದೃಢತೆ)
ಅರ್ಥ: ಯಾದವ ಕುಲದ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯ ದೃಢತೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ (ನೀ ಕಂಡೆ). ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಎಂತಹುದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನಿನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣೆನು. ನನ್ನ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿನ್ನ ದೃಢವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ—ಇವೆರಡೂ ಒಂದಾದ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡರೆ, ಆ ಆನಂದದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ಮೈಮರೆತು 'ಧಿನ್ನು ಧಿಂ ಧಿಮಿಕೆಂದು' ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.
೬. ತ್ರಿಪುಟತಾಳ (ಅನ್ಯಥಾ ಶರಣಂ ನಾಸ್ತಿ - ವಿಭೀಷಣನ ಶರಣಾಗತಿ)
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಹರಿಯೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಲೌಕಿಕ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ನೀನೇನಾದರೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವೆಯಾ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು (ಆಪನ್ನ ರಕ್ಷಕ) ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಬಿರುದು ನಿನಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು "ಅನ್ಯಥಾ ಶರಣಂ ನಾಸ್ತಿ, ತ್ವಮೇವ ಶರಣಂ ಮಮ" (ನನಗೆ ನೀನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ರಕ್ಷಕರಿಲ್ಲ) ಎಂದು ನಿನ್ನ ಪಾದ ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ನೀನೇ ಅನಾಥರ ನಾಥನು, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರ ಆಪ್ತಬಂಧುವು. ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರ ಚರಣಗಳನ್ನೇ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದೇನೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
೭. ರೂಪಕತಾಳ (ಕುಚೇಲನ ದೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ)
ಅರ್ಥ: ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದ ಜನರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪರಿಪಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಮಹಾ ಬಿರುದು ನಿನ್ನದಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಲಿದು ಸಕಲ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವನು ನೀನು ಎಂದು ನಿನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಕುಚೇಲನು ಅನುದಿನವೂ ನಿನ್ನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಓ ಕರುಣಾಸಾಗರನೇ, ಕುಚೇಲನ ಅಲ್ಪ ಅವಲಕ್ಕಿಗೆ ಒಲಿದಂತೆ, ನನ್ನ ಮೇಲೂ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಿ ಎನ್ನನ್ನು ಕಾಯೊ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.
ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ಲೋಕವೆಲ್ಲಾ ಹುಡುಕಿದರೂ ನಿನ್ನಂತಹ ಸುಲಭನಾದ, ಭಕ್ತಿಗೆ ಬೇಗ ಒಲಿಯುವ ದೇವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ! ತನ್ನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿ ಚಿಂತೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಜ್ಞಾನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮೂಡಿಸುವವನು ನೀನೇ ಉದಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.
***
This Udayādri Śrī Kṛṣṇa Suḷādi was composed by the great philosopher-saint Sri Vyasaraja Teertharu (Ankita: Śrī Kṛṣṇa). "Udayadri" refers to the eastern mountain behind which the sun rises—symbolizing the sacred dawn of spiritual knowledge (Jnana) that expels the darkness of the mind.
Summary
In this intimate prayer, Sri Vyasaraja addresses the deep internal presence of the Lord as pure, unalloyed bliss (Brahmananda). He invokes the ultimate protection provided to historical devotees: Prahlada, who was saved from his demonic father; Gajendra, who was rescued from the jaws of the crocodile; and the residents of Vrindavan, who were protected when Krishna danced upon the venomous serpent Kaliya.
The saint poet prays for a deep spiritual experience: he begs the Lord to place His tender feet upon his head and perform a divine dance within his heart to the rhythmic chiming of little anklets. Embracing the mood of absolute surrender (Ananyasharanagati), Vyasaraja reminds Krishna of His ultimate titles as celebrated by Vibhishana and Kuchela—the protector of the helpless and the friend of the distressed—declaring that he has no refuge other than Udayadri Sri Krishna.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Bliss Within and the Rescue of Prahlada)
Meaning: O Lord Sri Hari! When You are permanently seated within the depths of my inner consciousness (Antaranga) as the personification of absolute spiritual bliss (Brahmananda), why should I harbor any fear of the Lord of Death (Antaka)? Long ago, when the demon Hiranyakashipu actively tormented his own young son Prahlada out of sheer arrogance and spite, You did not sit back wondering, "Why should I worry about this child?" Instead, You manifested from a stone pillar as Narasimha and lovingly nurtured, raised, and protected that boy. Salutations to You, O Udayadri Sri Krishna!
2. Mathya Tala (The Deliverance of Gajendra)
Meaning: O Murahara (destroyer of the demon Mura)! O Narahari (the man-lion incarnation)! O Sirivara (the consort of Goddess Lakshmi)! O Giridhara (the lifter of the Govardhana hill)! The moment the king of elephants, Gajendra, trapped in the jaws of a deadly crocodile, called out these names of Yours in utter distress, You rushed down out of intense mercy. You saved that elephant with immense joy and destroyed his suffering. O Udayadri Sri Krishna, the vanquisher of Narakasura, protect me in the same way.
3. Triputa Tala (The Subjugation of Kaliya)
Meaning: O Sri Hari! The venomous serpent Kaliya resided in the depths of the Yamuna river, completely blind to his own limitations and inflated with untamable arrogance. You stepped into his domain, crushed his pride by dancing on his hoods, and protected the people of Vraja by revealing Your supreme valor. O Lord, I am not a new servant; I have been Your humble assistant (Dingariga) since time immemorial (from beginningless eternity). O Lord who rides upon the king of birds, Garuda (Pannagasana)! O Hayagreeva (Turaga)! Protect me, O Udayadri Sri Krishna.
4. Atta Tala (The Prayer for the Lord’s Feet)
Meaning: O Krishna! Gently place Your exquisitely soft lotus feet upon my head, taking utmost care that they are not pricked or hurt by me. Let the precious, gem-studded anklets on Your feet chime with a celestial melody (Gajjeya Naada), and dance within the theater of my soul with the rhythmic beats of "Dhinnu Dhim Dhimika!" O Udayadri Sri Krishna!
5. Eka Tala (The Firm Resolve of Devotee and Lord)
Meaning: O Yadavendra Krishna! You have closely observed the absolute steadiness and firm resolve (Dridhava) of my devotion toward You. However, I am yet to fully witness the firm, unyielding nature of Your vow to protect me. The magical moment when my unwavering devotion perfectly locks into Your unwavering resolve to save me—that is the ultimate union! If I can experience that divine synchronicity, my mind will lose itself in ecstasy and dance to the rhythm of "Dhinnu Dhim Dhimika" in Your presence, O Udayadri Sri Krishna.
6. Triputa Tala (The Ultimate Refuge of Vibhishana)
Meaning: O Sri Hari! Will You sit and count the ledger of my material flaws and virtues? Surely not! For You hold the great sovereign title of Aapanna-Rakshaka—the Savior of those in imminent danger—a title gloriously sung and praised by Vibhishana in the Ramayana. Based on that absolute faith, I cry out: "Anyatha Sharanam Nasti, Tvameva Sharanam Mama" (I have no other refuge; You alone are my savior). You are the protector of the orphan and the ultimate kin of the distressed. I place my complete, unshakeable trust in Your sacred feet, and You, O Udayadri Sri Krishna, are the ultimate witness to this.
7. Rupaka Tala (The Unconditional Mercy Shown to Kuchela)
Meaning: Your royal title is the Unconditional Protector of anyone who seeks shelter at Your feet (Sharanagata Jana Paripalana), granting supreme rewards without expecting anything in return. Your childhood friend Kuchela (Sudama) would constantly describe and meditate upon this deeply compassionate attribute of Yours every single day. O Ocean of Mercy, just as You were moved by the meager handful of flattened rice offered by Kuchela, look upon me with grace and save me, O Udayadri Sri Krishna.
Jate (Conclusion)
Meaning: How incredibly accessible and easy to please You are, O Udayadri Sri Krishna! For all those who constantly remember You and surrender their anxieties unto You, You arise like the morning sun (Udayadri), driving away all their darkness, O Udayadri Sri Krishna.
***
