ಪಲ್ಲವಿ
ಆರತಿಯನು ಮಾಡು ಬಾರೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರುತಿಗೆ || ಪ ||
ಚರಣ 1
ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಥನ ಮಾಡಿ | ರಾಮ ರೂಪವನ್ನೆ ತೋರಿ |
ಕಪಿಗಳ ಸಂಗಡವ ಕೂಡಿ | ಸೀತೆಯನು ತಂದವನಿಗೆ || 1 ||
ಚರಣ 2
ರಾಕ್ಷಸರ ಬಾಧೆಗಾಗಿ | ಘೋರ ರೂಪವನ್ನೆ ತೋರಿ |
ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಜಟವ ಧರಿಸಿ | ರಘುರಾಮ ವನವಾಸಿ || 2 ||
ಚರಣ 3
ಕೃಷ್ಣ ರುಕ್ಮಿಣಿಯರು ಕೂಡಿ | ಭಕ್ತರೊಳು ದಯವ ಮಾಡಿ |
ಕರವ ಮುಗಿವೆ ಕರುಣದಿಂದ | ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ನಿನ್ನ ನೋಡಿ || 3 ||
***
Pallavi
Āratiyanu māḍu bāre śrīnivāsa mūrutige
Charanam 1
Kṣīrasāgara mathana māḍi | rāma rūpavanne tōri |
Kapigaḷa saṅgaḍava kūḍi | sīteyanu tandavanige ||
Charanam 2
Rākṣasara bādhēgāgi | ghōra rūpavanne tōri |
Valkalavastra jaṭava dharisi | raghurāma vanavāsi ||
Charanam 3
Kṛṣṇa rukmiṇiyaru kūḍi | bhaktaroḷu dayava māḍi |
Karava mugive karuṇadinda | uḍupi kṛṣṇa ninna nōḍi ||
***
Pronunciation Guide
This guide uses simple spelling to show you exactly how the words sound when sung.
1. The Golden Rules of Singing This Song:
Capitals (AA, EE, OO): Drag these vowel sounds out for two full beats. For example, bāre sounds like baa-re.
The Soft "th": Whenever you see "th", pronounce it softly like the "th" in "path" or "thin" (not hard like "the").
The Rolling "L" (lh): When you see "lh", curl the tip of your tongue backwards against the roof of your mouth and flip it forward quickly (e.g., kapigaḷa sounds like kuh-pee-guh-lha).
The Hard "D" and "T" (dh / th): Capitalized D or T means a heavy, sharp sound made by curling your tongue back (like the "d" in "door").
***
ಇದು ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿವಿಧ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಮಂಗಳಾರತಿ ಕೀರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹರಿಭಕ್ತರು ಭಗವಂತನ ಅವತಾರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
🌟 ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶ
ಈ ಕೀರ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶವೆಂದರೆ ಸಕಲ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಲು ಸುಮಂಗಲಿಯರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕೀರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರ ಹಾಗೂ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾವತಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥನ ಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ, ವಾನರರ (ಕಪಿಗಳ) ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುಬಂಧ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಲಂಕೆ ಯಿಂದ ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದ ಆ ರಾಮನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆರತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸರ ಉಪಟಳವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಘೋರ ರೂಪ ತಾಳಿದರೂ, ತಂದೆಯ ವಾಕ್ಯಪಾಲನೆಗಾಗಿ ನಾರುಬಟ್ಟೆ (ವಲ್ಕಲ) ಉಟ್ಟು, ಜಟಾಧಾರಿ ಯಾಗಿ ವನವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ ರಘುರಾಮನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನೆಲೆಸಿ, ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರುತ್ತಿರುವ ಆ ಮುದ್ದಾದ ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು, ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ ಆರತಿ ಬೆಳಗುವ ಭಕ್ತಿಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ.
📜 ಭಾವಾರ್ಥ
ಪಲ್ಲವಿ
ಆರತಿಯನು ಮಾಡು ಬಾರೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರುತಿಗೆ || ಪ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಎಲೈ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಸ್ತ್ರೀಯೇ/ಭಕ್ತರೇ, ಸಕಲ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ, ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳ ರೂಪನಾದ ಆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿಗೆ (ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನಿಗೆ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಆರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಲು ಬೇಗನೆ ಬಾರೆ.
1. ಮೊದಲನೇ ನುಡಿ
ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಥನ ಮಾಡಿ | ರಾಮ ರೂಪವನ್ನೆ ತೋರಿ |
ಕಪಿಗಳ ಸಂಗಡವ ಕೂಡಿ | ಸೀತೆಯನು ತಂದವನಿಗೆ || 1 ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಸೇರಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೂರ್ಮಾವತಾರ ತಾಳಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಮುಂದೆ ಕರುಣಾಮಯಿ ಶ್ರೀರಾಮನಾಗಿ ಅವತಾರ ತಾಳಿದನು. ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಆತನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವಾನರರ (ಕಪಿಗಳ) ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭವ್ಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿರೆ.
2. ಎರಡನೇ ನುಡಿ
ರಾಕ್ಷಸರ ಬಾಧೆಗಾಗಿ | ಘೋರ ರೂಪವನ್ನೆ ತೋರಿ |
ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಜಟವ ಧರಿಸಿ | ರಘುರಾಮ ವನವಾಸಿ || 2 ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಧು-ಸಂತರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಘೋರವಾದ ಉಪಟಳ ಹಾಗೂ ಬಾಧೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಭಗವಂತನು ದುಷ್ಟಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಧನುರ್ಧಾರಿಯಾದ ಘೋರ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆದನು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲನೆಗಾಗಿ ರಾಜವೈಭೋಗವನ್ನೆಲ್ಲ ತೊರೆದು, ಕಾಡಿನ ತಪಸ್ವಿಗಳಂತೆ ನಾರುಬಟ್ಟೆಯನ್ನು (ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ) ಉಟ್ಟು, ತಲೆಗೂದಲನ್ನು ಜಟೆಯಾಗಿ (ಜಟವ) ಧರಿಸಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಆ ಧೀಮಂತ 'ರಘುರಾಮ ವನವಾಸಿ'ಗೆ ನಾವೀಗ ಆರತಿಯನ್ನು ಎತ್ತೋಣ.
3. ಮೂರನೇ ನುಡಿ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಕೃಷ್ಣ ರುಕ್ಮಿಣಿಯರು ಕೂಡಿ | ಭಕ್ತರೊಳು ದಯವ ಮಾಡಿ |
ಕರವ ಮುಗಿವೆ ಕರುಣದಿಂದ | ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ನಿನ್ನ ನೋಡಿ || 3 ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆ ಶ್ರೀರಾಮನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಬಂದು, ತನ್ನ ಮಹಾರಾಣಿಯಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಭಕ್ತರ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರವಾದ ದಯೆ-ಕರುಣೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತಹ ಕೃಷ್ಣನು ಇಂದು ಕಲಿಯುಗದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಎಲೈ ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನಿನ್ನ ಆ ದಿವ್ಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ಯಂತ ದೈನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಕೈಮುಗಿದು (ಕರವ ಮುಗಿವೆ) ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಈ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
***
This is a beautiful, evocative devotional wave-offering song (Aarati Kirtana) dedicated to the Supreme Lord. It praises the divine forms of Lord Srinivasa (Venkateshwara), Lord Sri Rama, and Lord Krishna, capturing the core events of the Ramayana and celebrating the divine presence of Lord Krishna in the holy town of Udupi.
🌟 Overall Summary
The central theme of this song is an invitation to devotees (traditionally addressed to married women) to come forward and wave the sacred ritual flame (Aarati) before the radiant form of Lord Srinivasa. The song chronicles the grand pastimes of the Lord across different ages: how the same Lord who protected the churning of the milk ocean manifested as Lord Rama, befriended the monkey brigade (Vanaras), and brought back Mother Sita from Lanka. It highlights Rama's sacrifice of wearing bark garments and matted hair as a forest exile to destroy demonic forces. The song beautifully concludes in the Dwapara and Kali ages, offering a heartfelt prayer to Lord Krishna and Queen Rukmini, specifically bowing with deep humility before the famous, compassionate deity of Udupi Krishna.
📜 Verse-by-Verse Meaning
Pallavi
Āratiyanu māḍu bāre śrīnivāsa mūrutige || pa ||
Meaning: Come, O auspicious lady (bāre), step forward and let us lovingly wave the sacred ritual flame (Āratiyanu māḍu) before the magnificent, divine idol of Lord Srinivasa (śrīnivāsa mūrutige), the bringer of all prosperity!
1. First Charanam
Kṣīrasāgara mathana māḍi | rāma rūpavanne tōri |
kapigaḷa saṅgaḍava kūḍi | sīteyanu tandavanige || 1 ||
Meaning: The same Supreme Lord who supported the churning of the primordial Ocean of Milk (Kṣīrasāgara mathana māḍi) to protect the cosmos later manifested His beautiful form as Lord Rama (rāma rūpavanne tōri). In the forest, He befriended and joined hands with the monkey brigade (kapigaḷa saṅgaḍava kūḍi), built a grand bridge across the sea, and triumphantly rescued and brought back His beloved consort, Mother Sita (sīteyanu tandavanige), from Lanka. Wave the flame to Him!
2. Second Charanam
Rākṣasara bādhēgāgi | ghōra rūpavanne tōri |
valkalavastra jaṭava dharisi | raghurāma vanavāsi || 2 ||
Meaning: To rid the sages and the earth of the agonizing torments caused by the demons (Rākṣasara bādhēgāgi), He assumed a fierce, unyielding form as a master archer (ghōra rūpavanne tōri). Yet, to uphold His father's word, He renounced royal luxury, wore simple clothing made of tree bark (valkalavastra), bound His hair into matted ascetics' locks (jaṭava dharisi), and lived righteously as a forest exile—the great Raghurama (raghurāma vanavāsi).
3. Third Charanam (Conclusion)
Kṛṣṇa rukmiṇiyaru kūḍi | bhaktaroḷu dayava māḍi |
karava mugive karuṇadinda | uḍupi kṛṣṇa ninna nōḍi || 3 ||
Meaning: That very same Lord Rama descended as Lord Krishna in the next age, standing together with His queen consort, Mother Rukmini (Kṛṣṇa rukmiṇiyaru kūḍi), pouring down absolute grace and mercy upon His devotees (bhaktaroḷu dayava māḍi). O charming Lord Krishna of Udupi (uḍupi kṛṣṇa), gazing upon Your beautiful, enchanting child-form (ninna nōḍi), I fold my hands in deep humility and prayer (karava mugive), offering this final, loving aarati to You!
***
Aaratiyanu madu bare shreenivasa murutige || p ||
Ksheeeasagara mathana madi| raama roopavanne tori | kapigala sangadava koodi| seeteyanu tandavanige ||1||
Raakshasara baadhegagi | ghora roopavanne tori | valkalvastra jatava dharisi | raghuraama vanavaasi || 2 ||
Krishna Rukminiyaru koodi | bhaktarolu dayava maadi | karava mugive karunadinda | Udupi Krishna ninna nodi || 3 ||
***
