by Margadarshi Shesha Iyengar (ankita 'kosala/kosalapura')
ಗೋವಿಂದ ಗೋಪಾಲಕಾ ಮಮಪ್ರಸೀದ
ಗೋವರ್ಧನೋದ್ಧಾರಕ ಪ
ನಂದಗೋಪ ಕುಮಾರಂ ಗೋಪಾಂಗನಾ
ಬೃಂದದುಕೂಲ ಚೋರಾ
ಸೌಂದರ್ಯ ಕೋಟಿ ಮದನಾ ಹರೆ ಶರ
ದಿಂದುಸಮಾನವದನಾ
ಮಂದರಧರ ಸಂಕ್ರಂದನ ಸನಕ ಸ
ನಂದನ ಮುನಿಮುಖವಂದಿತ ಚರಣಾ 1
ಚಾಣೂರಮದದಮನಾ ಗೋಪಾಲಬಾಲ
ಬಾಣಗರಳದಮನಾ ವೇಣುನಾದ ವಿನೋದ ಕೋದಂಡಪಾ
ರೀಣ ಸಹಸ್ರಪಾದಾ ವೇಣಿ ಪಿಂಚ ಪುರಾಣ ಪುರುಷ ಪರ
ಮಾಣು ದೇಹಿ ವರಪಾಣಿ ಸುವಿನುತಾ 2
ಅಂಗದ ಗುರುಖಂಡನಾ ಕಿಂಕಿಣಿ ಕಂಕ
ಣಾಂಗದ ಮಣಿಮಂಡನ
ಗಂಗ ಸಂಜಾತಾಭರಣಾ ಗೋಪಾಲ ಬಾಲಂಗನಾಂತ
ರಂಗಮುನೀಂದ್ರಭರಣಾ
ಅಂಗಜ ಜನಕ ವಿಹಂಗ ತುರಂಗ
ರಂಗದನುಜಹರ ಸಂಗರವಿಜಯಾ 3
ಪಾಂಡವ ವರದಾಯಕಾ ಅಖಿ
ಳಾಂಡಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡನಾಯಕ
ಕಂಡೇಂದು ಸಮಫಾಲ ಗೋಪಾಲಬಾಲ ಕಂಡಿತೇಂದು ಜಾಲ
ಖಂಡಪರಶು ಕೋದಂಡದಳನ ಮಣಿ
ಕುಂಡಲರಾಜಿತ ಗಂಡಉಗ್ರಸ್ಥಳಾ 4
ಕಾರುಣ್ಯ ಸದ್ಗುಣಯತಾ ಗಂಧರ್ವ ಸಿದ್ಧ
ಚಾರಣ ಸರಿತಾ ಶೌರೆ ಕೋಸಲಪುರವಾಸ ಸಂಸಾರ ಸಿಂಧು
ಕಾರಣ ಮಂದಹಾಸ
ರಾವಣ ವೈರಿ ನಿವಾರಣತಾಂಸ ವಿದಾರಣ
ಕುವಲಯ ಕಾರಣ ಪಾಹಿ 5
***
Sanskrit (Devanagari)
पल्लवि:
गोविन्द गोपालका ममप्रसीद |
गोवर्धनोद्धारक ||
चरण १:
नन्दगोप कुमारं गोपाङ्गना |
बृन्ददुकूल चोरा |
सौन्दर्य कोटि मदना हरे शर |
दिन्दुसमानवदना |
मन्दरधर संक्रन्दन सनक स |
नन्दन मुनिमुखवन्दित चरणा ||
चरण २:
चाणूरमददमना गोपालबाल |
बाणगरळदमना वेणुनाद विनोद कोदण्डपा |
रीण सहस्रपादा वेणी पिंच पुराण पुरुष पर |
माणु देहि वरपाणि सविनुता ||
चरण ३:
अंगद गुरुखण्डना किङ्किणी कंक |
णांगद मणिमण्डन |
गङ्ग संजाताभरणा गोपाल बालङ्गनान्त |
रङ्गमुनीन्द्रभरणा |
अंगज जनक विहङ्ग तुरङ्ग |
रङ्गदनुजहर संगरविजया ||
चरण ४:
पाण्डव वरदायका अखि |
ळाण्डकोटि ब्रह्माण्डनायक |
कण्डेन्दु समफाल गोपालबाल कण्डितेन्दु जाल |
खण्डपरशु कोदण्डदळन मणि |
कुण्डलराजित गण्डउग्रस्थळा ||
चरण ५:
कारुण्य सद्गुणयता गन्धर्व सिद्ध |
चारण सरिता शौरि |
कोसलपुरवास संसार सिन्धु |
कारण मन्दहास |
रावण वैरि निवारणतांस विदारण |
कुवलय कारण पाहि ||
***
Pallavi:
Gōvinda gōpālakā mamaprasīda |
Gōvardhanōddhāraka ||
Charana 1:
Nandagōpa kumāraṃ gōpāṅganā |
Bṛndadukūla cōrā |
Saundarya kōṭi madanā harē śara |
Dindusamānavadanā |
Mandaradhara saṅkrandana sanaka sa |
Nandana munimukhavandita caraṇā ||
Charana 2:
Cāṇūramadadamanā gōpālabāla |
Bāṇagaraḷadamanā vēṇunāda vinōda kōdaṇḍapā |
Rīṇa sahasrapādā vēṇi piñca purāṇa puruṣa para |
Māṇu dēhi varapāṇi suvinutā ||
Charana 3:
Aṅgada gurukhaṇḍanā kiṅkiṇi kaṅka |
ṇāṅgada maṇimaṇḍana |
Gaṅga sañjātābharaṇā gōpāla bālaṅganānta |
Raṅgamunīndrabharaṇā |
Aṅgaja janaka vihaṅga turaṅga |
Raṅgadanujahara saṅgaravijayā ||
Charana 4:
Pāṇḍava varadāyakā akhi |
ḷāṇḍakōṭi brahmāṇḍanāyaka |
Kaṇḍēndu samaphāla gōpālabāla kaṇḍitēndu jāla |
Khaṇḍaparaśu kōdaṇḍadaḷana maṇi |
Kuṇḍalarājita gaṇḍaugrasthalā ||
Charana 5:
Kāruṇya sadguṇayatā gandharva siddha |
Cāraṇa saritā śaurē |
Kōsalapuravāsa saṃsāra sindhu |
Kāraṇa mandahāsa |
Rāvaṇa vairi nivāraṇatāṃsa vidāraṇa |
Kuvalaya kāraṇa pāhi ||
***
Pronunciation Guide
Retroflex Sounds (ḍ, ḷ, ṇ, ṣ, ṭ): Keep the tongue curled back to touch the roof of the mouth.
Aspirated Consonants (dh, bh, gh, kh, ph): Ensure a soft, audible puff of air follows these consonants.
Vowel Length: Hold long vowels (ā, ī, ū, ē, ō) for twice the duration of short vowels.
'Ś' Sound: Pronounce the 'ś' sound clearly like the 'sh' in the English word "shoe".
Rhythmic Flow: Maintain a steady, meditative pace, emphasizing the final syllables to preserve the musical structure.
***
Summary (Kannada)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶೇಷ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು (ಅಂಕಿತ: ಕೋಸಲಪುರ) ಗೋಪಾಲಕನಾದ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳು, ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಧಾರಿ, ಮುನಿಜನ ವಂದಿತನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಅವನ ದಿವ್ಯಗುಣಗಳನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸಲು ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Padyada Artha (Kannada)
Pallavi:
ಗೋವಿಂದ ಗೋಪಾಲಕಾ ಮಮಪ್ರಸೀದ | ಗೋವರ್ಧನೋದ್ಧಾರಕ ||
ಅರ್ಥ: ಗೋವಿಂದನೇ, ಗೋಪಾಲಕನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದವನೇ, ನನಗೆ ದಯೆ ತೋರು.
Charana 1:
ನಂದಗೋಪ ಕುಮಾರಂ ಗೋಪಾಂಗನಾ ಬೃಂದದುಕೂಲ ಚೋರಾ | ಸೌಂದರ್ಯ ಕೋಟಿ ಮದನಾ ಹರೆ ಶರ ದಿಂದುಸಮಾನವದನಾ | ಮಂದರಧರ ಸಂಕ್ರಂದನ ಸನಕ ಸನಂದನ ಮುನಿಮುಖವಂದಿತ ಚರಣಾ ||
ಅರ್ಥ: ನಂದಗೋಪನ ಮಗನೇ, ಗೋಪಿಕೆಯರ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣ ಮಾಡಿದವನೇ, ಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥರ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳವನೇ, ಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವನೇ, ಮುನಿಗಳಿಂದ ವಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾದವುಳ್ಳವನೇ, ನನಗೆ ರಕ್ಷೆಯಾಗು.
Charana 2:
ಚಾಣೂರಮದದಮನಾ ಗೋಪಾಲಬಾಲ ಬಾಣಗರಳದಮನಾ ವೇಣುನಾದ ವಿನೋದ ಕೋದಂಡಪಾರೀಣ | ಸಹಸ್ರಪಾದಾ ವೇಣಿ ಪಿಂಚ ಪುರಾಣ ಪುರುಷ ಪರಮಾಣು ದೇಹಿ ವರಪಾಣಿ ಸುವಿನುತಾ ||
ಅರ್ಥ: ಚಾಣೂರನ ಮದವನ್ನಡಗಿಸಿದವನೇ, ವೇಣುವಾದನ ಮಾಡುವವನೇ, ಪುರಾಣ ಪುರುಷನೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Charana 3:
ಅಂಗದ ಗುರುಖಂಡನಾ ಕಿಂಕಿಣಿ ಕಂಕಣಾಂಗದ ಮಣಿಮಂಡನ | ಗಂಗ ಸಂಜಾತಾಭರಣಾ ಗೋಪಾಲ ಬಾಲಂಗನಾಂತರಂಗಮುನೀಂದ್ರಭರಣಾ | ಅಂಗಜ ಜನಕ ವಿಹಂಗ ತುರಂಗ ರಂಗದನುಜಹರ ಸಂಗರವಿಜಯಾ ||
ಅರ್ಥ: ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಶೃಂಗಾರಗೊಂಡವನೇ, ಮುನಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನೇ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಶಾಲಿಯೇ, ನನಗೆ ದಯೆ ತೋರು.
Charana 4:
ಪಾಂಡವ ವರದಾಯಕಾ ಅಖಿಳಾಂಡಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡನಾಯಕ | ಕಂಡೇಂದು ಸಮಫಾಲ ಗೋಪಾಲಬಾಲ ಕಂಡಿತೇಂದು ಜಾಲ | ಖಂಡಪರಶು ಕೋದಂಡದಳನ ಮಣಿ ಕುಂಡಲರಾಜಿತ ಗಂಡಉಗ್ರಸ್ಥಳಾ ||
ಅರ್ಥ: ಪಾಂಡವರಿಗೆ ವರಪ್ರದಾತನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ನಾಯಕನೇ, ರತ್ನಖಚಿತ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನೇ, ನನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
Charana 5:
ಕಾರುಣ್ಯ ಸದ್ಗುಣಯತಾ ಗಂಧರ್ವ ಸಿದ್ಧ ಚಾರಣ ಸರಿತಾ ಶೌರೆ | ಕೋಸಲಪುರವಾಸ ಸಂಸಾರ ಸಿಂಧು ಕಾರಣ ಮಂದಹಾಸ | ರಾವಣ ವೈರಿ ನಿವಾರಣತಾಂಸ ವಿದಾರಣ ಕುವಲಯ ಕಾರಣ ಪಾಹಿ ||
ಅರ್ಥ: ಕಾರುಣ್ಯದ ಕಡಲೇ, ಕೋಸಲಪುರವಾಸಿಯೇ, ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವವನೇ, ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
***
Summary (English)
In this composition, Margadarshi Shesha Iyengar (ankita: Kosalapura) offers an earnest prayer to Lord Govinda, the protector of the gopas. He celebrates Krishna’s divine play, his beauty that surpasses millions of Cupids, his role as the savior of the Pandavas, and his infinite mercy. The poet implores the Lord of Kosalapura to grant grace and help him cross the ocean of worldly existence (samsara).
Meaning (English)
Pallavi:
Govinda Gopalaka mamaprasida | Govardhanoddharaka ||
(O Govinda, O Gopalaka, please be pleased with me. O lifter of Govardhana hill, please protect me.)
Charana 1:
Nandagopa kumaram gopangana brindadukula chora | Saundarya koti madana hare sharadindusamanavadana | Mandaradhara sankrandana Sanaka Sanandana munimukhavandita charana ||
(O son of Nanda, thief of the gopis' garments, one more beautiful than millions of Cupids, moon-faced one, whose feet are worshipped by sages like Sanaka, please protect me.)
Charana 2:
Chanuramada damana Gopalabala banagarala damana venunada vinoda kodandaparina | Sahasrapada veni pincha purana purusha paramanu dehi varapani suvinuta ||
(O destroyer of Chanura's pride, enjoyer of flute music, wielder of the bow, ancient Purusha, please protect me.)
Charana 3:
Angada gurukhandana kinkini kankana angada manimandana | Ganga sanjatabharana Gopala balanganantaranga munindrabharana | Angaja janaka vihanga turanga rangadanujahara sangaravijaya ||
(O one adorned with jewels, dweller in the hearts of sages, father of Manmatha, victor in battles, please protect me.)
Charana 4:
Pandava varadayaka akhilandakoti brahmandanayaka | Kandendu samaphala Gopalabala kanditendu jala | Khandaparashu kodandadala na mani kundalarajita gandaugrasthala ||
(O giver of boons to the Pandavas, Lord of the entire universe, adorned with radiant ear-pendants, please protect me.)
Charana 5:
Karunya sadgunayata gandharva siddha charana sarita shaure | Kosalapuravasa samsara sindhu karana mandahasa | Ravana vairi nivaranatamsa vidarana kuvalaya karana pahi ||
(O ocean of mercy, dweller of Kosalapura, one who helps cross the ocean of life, smiling Lord, please protect me.)
***
