ಕೃತಿ ರಚನೆ: ಮಧುಸೂದನ್ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರು
ankita: venkatanatha ಅಂಕಿತ: ವೆಂಕಟನಾಥ
ಸ್ವಾದವೋ ಪ್ರಸಾದವೋ ನಿನ್ನ ನಾಮವು
ಮೋದವೋ ಸುನಾದವೋ ನಿನ್ನ ತಾಣವು
ಮಾಧವ ಮಧುಸೂದನನ ಗಾನ ಮಹಾಧ್ಯಾನವು!
ಭೋಜನ ಸವಿಯುವ ಸಮಯ
ಮೂಜಗವನಾಳುವ ದೊರೆಯ
ರಾಜೀವಲೋಚನ ಹರಿಯ
ಭುಜಿಸುತಾ ಬಗೆಬಗೆ ರುಚಿಯ
ಜಗದೋದ್ದಾರ ಜನಾರ್ಧನಕೃಷ್ಣನ ಜಪಿಸುತಾ ಜೈಜೈ ಹೇಳಿ(ಅನ್ನಿ)!೧!
ಮೃಷ್ಡಾನ್ನ ಪಾಯಸದಡಿಗೆ
ಚಿತ್ತಾನ್ನ ಗೊಜ್ಜಿದೆ ಬದಿಗೆ
ಹಪ್ಪಳ ಉಪ್ಪಚ್ಚಿ ಸಂಡಿಗೆ
ಚಪ್ಪರಸಿ ತುಪ್ಪದ ಮಂಡಿಗೆ
ಅಚ್ಯುತಾನಂತನ ಮೆಚ್ಚುತ ಮೆಲ್ಲುತಾ ಜೈಜೈ ಹೇಳಿ !೨!
ಪಲ್ಯ ಕೊಸಂಬರಿ ಸಾಲು
ಅಲ್ಲಿಯೇ ದಾಳಿಂಬೆ ಕಾಳು
ಹೋಳಿಗೆ ಹಾಲಲಿ ನೆಂದಿದೆ
ನಾಲಿಗೆ ನಾಮದಿ ಮಿಂದಿದೆ
ಗೊಲ್ಲ ಗೋಪಾಲ ವೆಂಕಟನಾಥನ ನೆನೆಯುತ ಜೈಜೈ ಹೇಳಿ/(ಅನ್ನಿ),
ಚಂದದಿ ಬಾಳೀ, !೩!
***
Pallavi
Svādavō prasādavō ninna nāmavu
Mōdavō sunādavō ninna tāṇavu
Mādhava madhusūdanana gāna mahādhyānavu!
Charaṇa 1
Bhōjana saviyuva samaya
Mūjagavanāḷuva doreya
Rājīvalōchana hariya
Bhujisutā bagebage ruchiya
Jagadōddhāra janārdhanakṛṣṇana japisutā jaijai hēḷi (anni)!1!
Charaṇa 2
Mṛṣṭānna pāyasadāḍige
Chittānna gojjide badige
Happaḷa uppachchi saṇḍige
Chapparisi tuppada māṇḍige
Achyutānantana mechchuta mellutā jaijai hēḷi !2!
Charaṇa 3
Palya kosambari sālu
Alliyē dāḷimbe kāḷu
Hōlige hālali nendide
Nālige nāmadi mindide
Golla gōpāla vēṅkaṭanāthana neneyuta jaijai hēḷi (anni),
Chandadi bāḷi! !3!
**
Pronunciation Key for Reading:
ā, ē, ī, ū, ō: These are long vowels. (e.g., Nāma sounds like "Naama," Nīne sounds like "Neene").
ḍ (as in bēḍa): A hard 'd' sound, where the tongue touches the roof of the mouth.
ṇ (as in jñāna): A nasal 'n' sound.
ṣ (as in santōṣa): A "sh" sound, as in "sugar."
ḷ (as in oḷu): The special Kannada 'l' sound (retroflex).
*
Quick Pronunciation Tips for the Dishes:
Māṇḍige (Maan-di-gay): A rare, delicate, paper-thin sweet crepe, famous in North Karnataka and old Mysuru.
Chittānna (Chit-thaan-na): Lemon rice (specifically flavored with turmeric and mustard).
Gojju (Goj-ju): A thick, tangy, and spicy gravy (often made with pineapple or bitter gourd).
Hōlige (Ho-li-gay): A sweet flatbread stuffed with lentil and jaggery.
***
to sing in raga Desh or Mohana
ಮಧುಸೂದನ್ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಅವರ ಈ ಕೃತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನಾವು ನಿತ್ಯವೂ ಮಾಡುವ 'ಭೋಜನ' ಅಥವಾ ಊಟವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಒಂದು **'ಯಜ್ಞ'**ವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ರುಚಿಯಾದ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸವಿಯುವಾಗಲೂ ಮನಸ್ಸು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಸಾರ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೃತಿಯು ಭಗವಂತನ ನಾಮವನ್ನೇ ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರವಾದ 'ಸ್ವಾದ' ಮತ್ತು 'ಪ್ರಸಾದ' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬಗೆಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು (ಪಾಯಸ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಹೊಳಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸವಿಯುವಾಗ ಪ್ರತಿ ತುತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಆ ಅಚ್ಯುತಾನಂತನ ಜಯಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಊಟವನ್ನೇ ಒಂದು ಧ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ
ಪಲ್ಲವಿ: ನಾಮವೇ ರುಚಿ
ಸ್ವಾದವೋ ಪ್ರಸಾದವೋ ನಿನ್ನ ನಾಮವು
ಮೋದವೋ ಸುನಾದವೋ ನಿನ್ನ ತಾಣವು
ಮಾಧವ ಮಧುಸೂದನನ ಗಾನ ಮಹಾಧ್ಯಾನವು!
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಮಾಧವನೇ, ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯು ನಾಲಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರವಾದ ಸವಿಯಿದ್ದಂತೆ (ಸ್ವಾದ) ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪ್ರಸಾದವಿದ್ದಂತೆ. ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯು ಆನಂದದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಾಧವ ಮತ್ತು ಮಧುಸೂದನನ ನಾಮಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಕೇವಲ ಸಂಗೀತವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಮಹತ್ತರವಾದ ಧ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.
ಚರಣ ೧: ಭೋಜನದ ಸಮಯ
ಭೋಜನ ಸವಿಯುವ ಸಮಯ, ಮೂಜಗವನಾಳುವ ದೊರೆಯ
ರಾಜೀವಲೋಚನ ಹರಿಯ, ಭುಜಿಸುತಾ ಬಗೆಬಗೆ ರುಚಿಯ
ಜಗದೋದ್ದಾರ ಜನಾರ್ಧನಕೃಷ್ಣನ ಜಪಿಸುತಾ ಜೈಜೈ ಹೇಳಿ!೧!
ಅರ್ಥ: ನಾವು ಬಗೆಬಗೆಯ ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸವಿಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆಳುವ ದೊರೆಯಾದ ಆ ರಾಜೀವಲೋಚನ (ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ) ಹರಿಯನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಜಗದೋದ್ಧಾರಕನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಅವನಿಗೆ ಜಯಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.
ಚರಣ ೨: ಭರ್ಜರಿ ಅಡುಗೆಯ ವರ್ಣನೆ
ಮೃಷ್ಡಾನ್ನ ಪಾಯಸದಡಿಗೆ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಗೊಜ್ಜಿದೆ ಬದಿಗೆ
ಹಪ್ಪಳ ಉಪ್ಪಚ್ಚಿ ಸಂಡಿಗೆ, ಚಪ್ಪರಸಿ ತುಪ್ಪದ ಮಂಡಿಗೆ
ಅಚ್ಯುತಾನಂತನ ಮೆಚ್ಚುತ ಮೆಲ್ಲುತಾ ಜೈಜೈ ಹೇಳಿ !೨!
ಅರ್ಥ: ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಭೋಜನ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಪಾಯಸ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಿಗೆ ರುಚಿಯಾದ ಗೊಜ್ಜು ಇದೆ. ಹಪ್ಪಳ, ಸಂಡಿಗೆ ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಸಿದ ಮಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಸವಿಯುವಾಗ, ಆ ಅಚ್ಯುತ ಮತ್ತು ಅನಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿ ತುತ್ತಿನಲ್ಲೂ ದೇವರಿಗೆ ಜಯಘೋಷ ಮಾಡಬೇಕು.
ಚರಣ ೩: ತೃಪ್ತಿಯ ಭಾವ
ಪಲ್ಯ ಕೊಸಂಬರಿ ಸಾಲು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ದಾಳಿಂಬೆ ಕಾಳು
ಹೋಳಿಗೆ ಹಾಲಲಿ ನೆಂದಿದೆ, ನಾಲಿಗೆ ನಾಮದಿ ಮಿಂದಿದೆ
ಗೊಲ್ಲ ಗೋಪಾಲ ವೆಂಕಟನಾಥನ ನೆನೆಯುತ ಜೈಜೈ ಹೇಳಿ, ಚಂದದಿ ಬಾಳಿ!೩!
ಅರ್ಥ: ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋಸಂಬರಿಗಳ ಸಾಲಿದೆ, ಅದರ ನಡುವೆ ಕೆಂಪು ದಾಳಿಂಬೆ ಕಾಳುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆದ ಹೋಳಿಗೆಯನ್ನು ಸವಿಯುವಾಗ, ನಮ್ಮ ನಾಲಿಗೆಯು ಕೇವಲ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲೂ ಮಿಂದು ಪವಿತ್ರವಾಗಬೇಕು. ಆ ಗೋಪಾಲ ಹಾಗೂ ವೆಂಕಟನಾಥನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಹರಿನಾಮದ ಜಯಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬದುಕನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ (ಚಂದದಿ) ಸಾಗಿಸಬೇಕು.
***
This delightful composition by Madhusudan Venkatachala Rao is a unique "Food Prayer." It celebrates the traditional South Indian feast while teaching that even the act of eating should be turned into a spiritual meditation (Dhyana). It reminds us that while the tongue enjoys the flavors of the food, it should also be "bathed" in the name of God.
Summary
The song beautifully blends the material (sensory joy of food) with the spiritual (remembrance of God). It suggests that:
Food becomes Prasada when eaten with gratitude.
The list of items—Payasa, Chittanna, Mandige, and Holige—reflects a classic Mysuru-style traditional feast.
The goal of life is to live "beautifully" (Chandadi bali) by staying connected to the Divine even during mundane activities.
**
meaning in English:
Pallavi: The Sweetest Flavor
Svādavō prasādavō ninna nāmavu...
Meaning: "O Lord, Your name is the ultimate taste (Svada) and the most sacred offering (Prasada). Your presence is full of joy and divine sound. Singing the praises of Madhava and Madhusudana is the greatest form of meditation."
Key Theme: Comparing the sweetness of God's name to the physical sweetness of food.
Charana 1: Dining with the Divine
Bhōjana saviyuva samaya, mūjagavanāḷuva doreya...
Meaning: "While enjoying a meal, do not forget the King who rules the three worlds. As you taste various delicious flavors, keep the lotus-eyed Hari in your mind. Recite the name of Janardhana Krishna, the savior of the world, and chant 'Jai Jai' (Victory to Him) with every bite."
Charana 2: The Royal Feast
Mṛṣṭānna pāyasadāḍige, chittānna gojjide badige...
Meaning: "The plate is spread with a grand feast (Mrishtanna). There is creamy Payasa (pudding) and tangy Chittanna (lemon rice) with Gojju (spicy gravy) on the side. As you relish the crunchy Happala (papad), Sandige (fritters), and the ghee-soaked Mandige (a traditional sweet crepe), keep praising the infinite and indestructible Lord (Achyuta-Ananta)."
Charana 3: Satisfaction of Body and Soul
Palya kosambari sālu, alliyē dāḷimbe kāḷu...
Meaning: "There are rows of Palya (vegetable stir-fry) and Kosambari (salad), topped with bright pomegranate seeds. As the Holige (sweet flatbread) is soaked in milk and enjoyed, let your tongue also be soaked in the holy name of God. While remembering Gopala and Venkatanatha, lead a beautiful and virtuous life."
***
