ಕೃತಿ ರಚನೆ: ಮಧುಸೂದನ್ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರು
ankita: venkatanatha ಅಂಕಿತ: ವೆಂಕಟನಾಥ
ಯಾರಿಹರೋ ನಿನಗೆ ಸಮ , ಹನುಮ
ಅಸಹಾಯಶೂರ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹಿಮ !ಪ!
ಸಮಚಿತ್ತಸುಂದರ ಸಂಜೀವಿನಿಧರ,
ಅಪರೂಪಾಕಾರ ಅಪಮೃತ್ಯುಪರಿಹಾರ
ಲಂಕೆಗೆ ಲಗ್ಗೆಯಿಟ್ಟು ಸಾರಿದೆ ಸಮರ
ಸೀತೆಗೆ ಉಂಗುರವಿತ್ತು ನೀಡಿದೆ ವಿವರ !೧!
ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟು ಕುಳಿತಿರೆ ವಾನರ ಸೈನ್ಯ
ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹರಿಸಿದೆ ನೀ ಅಸಮಾನ್ಯ
ಧೀಮಂತ ಗುಣವಂತ ದಾಸವರೇಣ್ಯ
ರಾಮನಾಮದಿ ಬೆರೆತ ನೀ ಜಗಮಾನ್ಯ !೨!
ಪವಮಾನನ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರಭುರಘುರಾಮ,
ರಘುರಾಮನ ಪ್ರೇಮ ಪಡೆದಿಹ ಗುರುಪರಮ
"ವೆಂಕಟನಾಥ"ನ ಸಿರಿಪಾದಪದುಮ
ಸಂತತ ಸೇವಿಪರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣಕ್ಷೇಮ!೩!
***
This Kriti is often sung in Raga Mohanam or Raga Madhyamavati.
Pallavi
Yāriharō ninage sama, hanuma
Asahāyaśūra apratima mahima !P!
Charaṇa 1
Samachittasundara sañjīvinidhara,
Aparūpākāra apamṛtyuparihāra
Laṅkege laggeyiṭṭu sāride samara
Sītege uṅguravittu nīḍide vivara !1!
Charaṇa 2
Dikkeṭṭu kuḷitire vānara sainya
Bikkaṭṭu hariside nī asamānya
Dhīmanta guṇavanta dāsavarēṇya
Rāmanāmadi bereta nī jagamānya !2!
Charaṇa 3
Pavamānana prāṇa prabhuraghurāma,
Raghurāmana prēma paḍediha guruparama
"Vēṅkaṭanātha"na siripādapaduma
Santata sēviparige sampūrṇakṣēma!3!
**
A Few Pronunciation Reminders
ā, ē, ī, ō, ū: Hold these sounds slightly longer (e.g., Sāride is "Saa-ri-day").
ḷ (in Laṅkege, Naḷige, etc.): Curl your tongue back for that deep Kannada 'L'.
ḍ (in Naḍide, Paḍediha): A hard 'D' sound, like in the word "Under."
th (in Vēṅkaṭanātha): A soft 'th' sound, like in "Thanks."
***
ಮಧುಸೂದನ್ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಅಪ್ರತಿಮ ರಾಮಭಕ್ತ ಹನುಮಂತನ ಶೌರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಸುಂದರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹನುಮನನ್ನು ಸಂಕಟಮೋಚನ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಶೂರ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಅವನನ್ನು ನಂಬಿದವರಿಗೆ ಕ್ಷೇಮ ಖಂಡಿತ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೃತಿಯು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ (ಸಮರಿಲ್ಲ) ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ — ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು, ಸಂಜೀವಿನಿ ತರುವುದು ಮತ್ತು ರಾಮನ ಪರಮದಾಸನಾಗಿರುವುದು — ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ವೆಂಕಟನಾಥನ ಪಾದಸೇವಕನಾದ ಹನುಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷೇಮ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಸಾರ.
ಅರ್ಥ (Meaning )
ಪಲ್ಲವಿ: ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹಿಮ
ಯಾರಿಹರೋ ನಿನಗೆ ಸಮ, ಹನುಮ
ಅಸಹಾಯಶೂರ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹಿಮ !ಪ!
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಹನುಮಂತನೇ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮನಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಅಸಹಾಯಶೂರ (ಯಾರ ಸಹಾಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಹಸ ಮಾಡುವವನು) ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಅಳೆಯಲಾಗದ್ದು.
ಚರಣ ೧: ಸಂಕಟಮೋಚನ
ಸಮಚಿತ್ತಸುಂದರ ಸಂಜೀವಿನಿಧರ, ಅಪರೂಪಾಕಾರ ಅಪಮೃತ್ಯುಪರಿಹಾರ
ಲಂಕೆಗೆ ಲಗ್ಗೆಯಿಟ್ಟು ಸಾರಿದೆ ಸಮರ, ಸೀತೆಗೆ ಉಂಗುರವಿತ್ತು ನೀಡಿದೆ ವಿವರ !೧!
ಅರ್ಥ: ಸದಾ ಶಾಂತವಾದ ಸಮಚಿತ್ತವುಳ್ಳವನೇ, ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದವನೇ, ಅಕಾಲ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಭೀತಿಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವವನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಲಂಕೆಗೆ ಲಗ್ಗೆಯಿಟ್ಟು ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಕುರುಹಾದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಸೀತೆಗೆ ನೀಡಿ ಅವಳಿಗೆ ಭರವಸೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಚರಣ ೨: ರಾಮದಾಸ ಹನುಮ
ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟು ಕುಳಿತಿರೆ ವಾನರ ಸೈನ್ಯ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹರಿಸಿದೆ ನೀ ಅಸಮಾನ್ಯ
ಧೀಮಂತ ಗುಣವಂತ ದಾಸವರೇಣ್ಯ, ರಾಮನಾಮದಿ ಬೆರೆತ ನೀ ಜಗಮಾನ್ಯ !೨!
ಅರ್ಥ: ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲಾಗದೆ ವಾನರ ಸೈನ್ಯವು ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದ ಅಸಾಮಾನ್ಯವೀರ ನೀನು. ಧೀಮಂತನೂ, ಗುಣವಂತನೂ ಆದ ನೀನು ಹರಿನಾಮದ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬೆರೆತಿದ್ದೀಯೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನೀನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾನ್ಯನಾದ (ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ದಾಸವರೇಣ್ಯ.
ಚರಣ ೩: ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷೇಮ
ಪವಮಾನನ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರಭುರಘುರಾಮ, ರಘುರಾಮನ ಪ್ರೇಮ ಪಡೆದಿಹ ಗುರುಪರಮ
"ವೆಂಕಟನಾಥ"ನ ಸಿರಿಪಾದಪದುಮ, ಸಂತತ ಸೇವಿಪರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣಕ್ಷೇಮ!೩!
ಅರ್ಥ: ವಾಯುಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮನಿಗೆ ರಘುರಾಮನೇ ಪ್ರಾಣ; ಹಾಗೆಯೇ ರಘುರಾಮನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಈ ಹನುಮ. ವೆಂಕಟನಾಥನ ದಿವ್ಯ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ಸದಾ ಸೇವಿಸುವ ಈ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
***
This composition by Madhusudan Venkatachala Rao is a powerful tribute to Lord Hanuman, the epitome of strength, wisdom, and devotion. It highlights his pivotal roles in the Ramayana—from crossing the ocean to finding Sita—and concludes that seeking his protection leads to ultimate well-being.
Summary
The song proclaims that Hanuman is peerless and incomparable in his valor and glory. By recounting his legendary feats, such as carrying the Sanjeevini mountain and being the foremost devotee of Rama, the poet emphasizes that those who constantly serve the divine feet of "Venkatanatha" (Hanuman's master) through Hanuman will find complete peace and protection (Kshema).
Meaning
Pallavi: The Incomparable Hero
Yāriharō ninage sama, hanuma...
Meaning: "O Hanuman, who is equal to you in this world? You are the 'Asahaya-shura' (a hero who performs great feats single-handedly) and your glory (Mahima) is beyond comparison."
Charana 1: The Savior from Crisis
Samachittasundara sañjīvinidhara...
Meaning: "You possess a beautiful, balanced mind (Samachitta) and you are the one who carried the Sanjeevini mountain. You remove the fear of untimely death (Apamrityu-parihara). You fearlessly invaded Lanka to declare war and gave the signet ring to Mother Sita, providing her with the details of Rama's message."
Charana 2: The Greatest Devotee
Dikkeṭṭu kuḷitire vānara sainya...
Meaning: "When the Vanara army sat dejected and lost, unable to cross the sea, you—the extraordinary one—solved the crisis. You are wise (Dhimanta), virtuous (Gunavanta), and the foremost among devotees. Because you are forever immersed in the name of Rama, you are honored by the entire world."
Charana 3: Eternal Protection
Pavamānana prāṇa prabhuraghurāma...
Meaning: "Lord Raghurama is the very life-breath of Hanuman (son of Pavamana); likewise, Hanuman has earned the supreme love of Raghurama. For those who constantly worship the divine lotus feet of 'Venkatanatha' (the Lord), complete well-being and safety are guaranteed through this great Guru, Hanuman."
***
