kruti by BHUPATI VITTALARU xxxx-1987 (Kakhandaki Ramacharya)
ಎಂಥ ಸುಂದರವಾದ ವೃಂದಾವನಾ
ನಿಂತು ನೋಡಲು ಮನಕೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವದು ಪ
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಗುರುಸಾರ್ವಭೌಮರ ದಿವ್ಯಧೀರ ಗಂಭೀರ ಸುಮನೋಹರ ಸುಮೂರ್ತಿರಾರಾಜಿಸುತಿಹುದು ಮುಗಳುನಗೆ ಮುಖದಿಂದಾಶರಣಾಗತರಿಗೆಲ್ಲ ಅಭಯ ಹಸ್ತವ ನೀಡಿ 1
ಪ್ರೇರಕರು ತಾವಾಗಿ ಪ್ರೇರ್ಯರೊಬ್ಬನ ಮಾಡಿಕಾರಾಗಿರನ ಕನಸು ಮನಸಿನಲಿ ಪೋಗಿಇರಬೇಕು 'ೀಗೆಂಬ ವೃಂದಾವನದಿ ಚಿತ್ರತೋರಿಸುತ ಅಂತರಂಗದಿ ನಿಂದು ಮಾಡಿಸಿದ 2
ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಮ'ಮೆಯನು ತೋರಿಸುತ ಗಲಗಲಿಗೆನಡೆತಂದು ಶ್ರೀ ಮಠವ ಹ'್ಮುಕೊಂಡಿಹರುಸಡಗರದಿ ಭಕುತರಿಂ ಸೇವೆಕೊಳ್ಳುತಲಿಹರುಬಡವರಿಗೆ ಭಾಗ್ಯ ನಿಧಿಯು ಬಂದಂತೆ ಆಯ್ತು 3
ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲಯವು ಇಲ್ಲಿ ಗಾಲವಕ್ಷೇತ್ರಅಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಜ ಯೋಗ ಮಾಡಿದನು ಇಲ್ಲಿತಪವ ಗೈದಿಹರು ಗಾಲವ ಮರ್ಹಗಳು 4
ಅಲ್ಲಿ ರಾಯರಬಂಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಋಗಳ ಬಂಡಿಅಲ್ಲಿ ಮಂಚಾಲೆಮ್ಮಾ ಇಲ್ಲಿ ಜಗದಂಬಾಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದಾಟಿದರೆ ಪಂಚಮುಖಿಪ್ರಾಣೇಶಇಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ದಾಟಿದರೆ ಸಂಜೀವ ಪ್ರಾಣೇಶ 5
ಕಲಿಯುಗದ ಸುರಧೇನು ಕಲ್ಪತರು ಗುರುರಾಯಗಲಗಲಿಯ ಭಾಗ್ಯ'ದು ಬಂದು ನಿಲಿಸಿಹನುಕಲುಷವರ್ಜಿತರಾಗಿ ದರುಶನವ ಮಾಡಿದರೆಕರೆದು ಈಪ್ಸಿತವ ಕೊಡುವ ಪರಮ ಕರುಣಾಳು 6
ಪಾಪಿ ಕೋಪಿಷ್ಠರಿಗೆ ಸೇವೆ ದಕ್ಕುವದಿಲ್ಲಮಾಂ ಪಾ' ಪಾ' ಎಂಬುವ ಭಕುತರಾತಾಪತ್ರಯವ ಕಳೆದು ಸುಪ'ತ್ರರನು ಮಾಡಿಭೂಪತಿ'ಠ್ಠಲನ ಅಪರೋಕ್ಷ ಮಾಡಿಸುವ 7
***
Pallavi:
Enthā sundaravāda bṛndāvanā |
Niṅtu nōḍalu manakē santōṣavāguvadu ||
Charana 1:
Śrī rāghavēndra gurusārvabhaumara divyadhīra gambhīra sumanōhara sumūrtirārājisutihudu |
Muguḷunage mukhadindā śaraṇāgatarigella abhaya hastava nīḍi ||
Charana 2:
Prērakaru tāvāgi prēryarobbana māḍikāragirana kanasu manasinali pōgi |
Irabēku hīgemba bṛndāvanadi citratōrisuta antarangadi nindu māḍisida ||
Charana 3:
Aḍigaḍige mahimeyanu tōrisuta gaḷagalige naḍetandu śrī maṭhava ham'mukondiharu |
Saḍagaradi bhakutarim sēvekollutaliharu baḍavarige bhāgya nidhiyu bandante āytu ||
Charana 4:
Alli mantrālayavu illi gālavakṣētra alli tuṅgā illi kṛṣṇavēṇi |
Alli prahlādarāja yōga māḍidanu illi tapa vaidiiharu gālava maharṣigaḷu ||
Charana 5:
Alli rāyarabaṇḍi illi ṛṣigaḷa baṇḍi alli mañcālēmmā illi jagadambā |
Alli hoḷedāṭidare pañcamukhi prāṇēśa illi hoḷe dāṭidare sañjīva prāṇēśa ||
Charana 6:
Kaliyugada suradhēnu kalpataru gururāya gaḷagaliya bhāgyadali bandu nilisihanu |
Kaluṣavarjitarāgi daruśanava māḍidare karēdu īpsitava koḍuva parama karuṇāḷu ||
Charana 7:
Pāpi kōpiṣṭharige sēve dakkuvadilla māṃ pāhi pāhi embuva bhakutarātā |
Tāpatrayava kaḷedu supātraranu māḍi bhūpati viṭṭhalana aparōkṣa māḍisuva ||
***
Pronunciation Guide
Retroflex Sounds (ḍ, ḷ, ṇ, ṣ, ṭ): Curl your tongue tip back to touch the roof of the mouth.
Aspirated Consonants (dh, bh, gh, kh, ph): Add a soft puff of air after the letter.
Vowel Length (ā, ī, ū, ē, ō): Hold these sounds for twice the duration of short vowels.
'Ś' Sound: Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe".
Rhythmic Flow: Maintain a steady pace, holding the final syllables of each line slightly longer to keep the musical rhythm.
***
Summary (Kannada)
ಭೂಪತಿ ವಿಠ್ಠಲರ (ಕಾಖಂಡಕಿ ರಾಮಾಚಾರ್ಯರು) ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯು ಗಲಗಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರ ವೃಂದಾವನದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಾಲಯದಂತೆಯೇ ಗಲಗಲಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ರಾಯರು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಲ್ಪತರುವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಈ ಕೀರ್ತನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
Padyada Artha (Kannada)
Pallavi:
ಎಂಥ ಸುಂದರವಾದ ವೃಂದಾವನಾ | ನಿಂತು ನೋಡಲು ಮನಕೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವದು ||
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರರ ಈ ವೃಂದಾವನ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ! ಇದನ್ನು ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ.
Charana 1:
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಗುರುಸಾರ್ವಭೌಮರ ದಿವ್ಯಧೀರ ಗಂಭೀರ ಸುಮನೋಹರ ಸುಮೂರ್ತಿರಾರಾಜಿಸುತಿಹುದು | ಮುಗಳುನಗೆ ಮುಖದಿಂದಾ ಶರಣಾಗತರಿಗೆಲ್ಲ ಅಭಯ ಹಸ್ತವ ನೀಡಿ ||
ಅರ್ಥ: ರಾಘವೇಂದ್ರ ಗುರುವರ್ಯರ ದಿವ್ಯವಾದ, ಗಂಭೀರವಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮೂರ್ತಿಯು ಇಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಗುಳ್ನಗುವಿನ ಮುಖದಿಂದ ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅವರು ಅಭಯ ಹಸ್ತ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
Charana 2:
ಪ್ರೇರಕರು ತಾವಾಗಿ ಪ್ರೇರ್ಯರೊಬ್ಬನ ಮಾಡಿ ಕಾರಾಗಿರನ ಕನಸು ಮನಸಿನಲಿ ಪೋಗಿ | ಇರಬೇಕು ಹೀಗೆಂಬ ವೃಂದಾವನದಿ ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸುತ ಅಂತರಂಗದಿ ನಿಂದು ಮಾಡಿಸಿದ ||
ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ, ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಬಂದು ತಮ್ಮ ವೃಂದಾವನದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿ, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರಾಯರೇ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Charana 3:
ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಮಹಿಮೆಯನು ತೋರಿಸುತ ಗಲಗಲಿಗೆ ನಡೆತಂದು ಶ್ರೀ ಮಠವ ಹಮ್ಮುಕೊಂಡಿಹರು | ಸಡಗರದಿ ಭಕುತರಿಂ ಸೇವೆಕೊಳ್ಳುತಲಿಹರು ಬಡವರಿಗೆ ಭಾಗ್ಯ ನಿಧಿಯು ಬಂದಂತೆ ಆಯ್ತು ||
ಅರ್ಥ: ಗಲಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಠ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಮಹಿಮೆ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ದರಿದ್ರರಿಗೆ ಭಾಗ್ಯದ ನಿಧಿ ದೊರೆತಂತಾಗಿದೆ.
Charana 4:
ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲಯವು ಇಲ್ಲಿ ಗಾಲವಕ್ಷೇತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ | ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಜ ಯೋಗ ಮಾಡಿದನು ಇಲ್ಲಿ ತಪವ ಗೈದಿಹರು ಗಾಲವ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ||
ಅರ್ಥ: ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲಯದಲ್ಲಿ ತುಂಗಭದ್ರೆ ಇದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಗಲಗಲಿ (ಗಾಲವಕ್ಷೇತ್ರ) ಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾನದಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಜರು ಇದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಗಾಲವ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
Charana 5:
ಅಲ್ಲಿ ರಾಯರಬಂಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ಬಂಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಂಚಾಲೆಮ್ಮಾ ಇಲ್ಲಿ ಜಗದಂಬಾ | ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದಾಟಿದರೆ ಪಂಚಮುಖಿ ಪ್ರಾಣೇಶ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ದಾಟಿದರೆ ಸಂಜೀವ ಪ್ರಾಣೇಶ ||
ಅರ್ಥ: ಮಂತ್ರಾಲಯದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ರಾಯರ ವೈಭವವಿದೆ. ಮಂಚಾಲೆಮ್ಮನಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಗದಂಬೆಯಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಜೀವ ಪ್ರಾಣದೇವರಿದ್ದಾರೆ.
Charana 6:
ಕಲಿಯುಗದ ಸುರಧೇನು ಕಲ್ಪತರು ಗುರುರಾಯ ಗಲಗಲಿಯ ಭಾಗ್ಯದಲಿ ಬಂದು ನಿಲಿಸಿಹನು | ಕಲುಷವರ್ಜಿತರಾಗಿ ದರುಶನವ ಮಾಡಿದರೆ ಕರೆದು ಈಪ್ಸಿತವ ಕೊಡುವ ಪರಮ ಕರುಣಾಳು ||
ಅರ್ಥ: ಕಲಿಯುಗದ ಕಲ್ಪತರು ಗುರುರಾಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಪರಹಿತರಾಗಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕರುಣಾಳು ಅವರು.
Charana 7:
ಪಾಪಿ ಕೋಪಿಷ್ಠರಿಗೆ ಸೇವೆ ದಕ್ಕುವದಿಲ್ಲ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಎಂಬುವ ಭಕುತರಾ | ತಾಪತ್ರಯವ ಕಳೆದು ಸುಪಾತ್ರರನು ಮಾಡಿ ಭೂಪತಿ ವಿಠ್ಠಲನ ಅಪರೋಕ್ಷ ಮಾಡಿಸುವ ||
ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಸೇವೆ ದಕ್ಕದು. 'ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು' ಎಂದು ಬೇಡುವ ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಳೆದು, ಭೂಪತಿ ವಿಠ್ಠಲನ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಾಯರು ಕೊಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
***
Summary (English)
This song by Bhupati Vittalaru (Ramacharya of Kakhandaki) glorifies the presence of Guru Raghavendra Swamy in the holy place of Galagali. He draws a beautiful parallel between Mantralaya and Galagali, describing Galagali as a sanctified land where great sages have performed penance. The song emphasizes that Guru Raghavendra, the wish-fulfilling tree (Kalpataru) of the Kali Yuga, blesses sincere devotees who visit Him with a pure heart.
Meaning (English)
Pallavi:
Entha sundaravada brundavana | Nintu nodalu manake santoshavaguvadu ||
(What a beautiful Brindavana! Standing and watching it brings great joy to the mind.)
Charana 1:
Shri Raghavendra gurusarvabhoumara divyadhira gambhira sumanohara sumurtirarajasituhudu | Mugulunage mukhadinda sharanagataregella abhaya hastava needi ||
(The divine, heroic, and serene form of Guru Raghavendra Swamy shines here. With a smiling face, He grants protection to all who seek refuge.)
Charana 2:
Prerakaru tavagi preryarobbana madikaragirana kanasu manasinali pogi | Irabeku higemba brundavanadi chitra torisuta antarangadi nindu madisida ||
(By appearing in dreams and inspiring the devotee, He Himself stood in the heart and got this Brindavana built.)
Charana 3:
Adigadige mahimeyanu torisuta galagalige nadetandu shri mathava hammukondiharu | Sadagaradi bhakutarim sevekollutaliharu badavarige bhagya nidhiyu bandante aytu ||
(He established the Matha in Galagali, showing miracles at every step. Accepting services from devotees, He has become like a treasure of fortune for the poor.)
Charana 4:
Alli Mantralayavu illi Galavakshetra alli Tunga illi Krishnaveni | Alli Prahlada raja yoga madidanu illi tapa vaidiharu Galava maharshigalu ||
(There is Mantralaya, here is Galavakshetra; there is the Tunga river, here is the Krishnaveni; there Prahlada performed yoga, here sage Galava performed penance.)
Charana 5:
Alli rayarabandi illi rushigala bandi alli manchalamma illi jagadamba | Alli holedatidare Panchamukhi pranesa illi hole datidare Sanjeeva pranesa ||
(The divine presence mirrors Mantralaya—from the goddess to the Hanuman deities on the other side of the river.)
Charana 6:
Kaliyugada suradhenu kalpataru gururaya Galagaliya bhagyadali bandu nilisihanu | Kalushavarjitaragi darushanava madidare karedu ipsitava koduva parama karunalu ||
(The Kalpataru of Kaliyuga has settled in Galagali. To those who visit with a pure heart, He graciously grants all their desires.)
Charana 7:
Papi kopishtarige seve dakkuvadilla mam pahi pahi embuva bhakutarata | Tapatrayava kaledu supatranumanadi Bhupati Vitthalana aparoksha madisuva ||
(Service is not for the sinful or angry; for those who plead 'Protect us', He removes their sorrows and grants them the vision of Bhupati Vittala.)
***
