Audio by Mrs. Nandini Sripad
CLCK -> HOME
just scroll down for other devaranama
ರಾಗ ತಿಲಂಗ್
ಧ್ರುವತಾಳ
ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಚರಣಕಮಲ ದರ್ಶನವೆನ -
ಗೇಸು ಜನ್ಮದ ಸುಕೃತ ಫಲ ದೊರಕಿತೊ ಎನ್ನ
ಸಾಸಿರ ಕುಲಕೋಟಿ ಪಾವನವಾಯಿತು
ಶ್ರೀಶನ ಭಜಿಸುವುದಕ್ಕಧಿಕಾರಿ ನಾನಾದೆ
ವಾಸುದೇವನ ಪೂಜೆಗಧಿಕಾರಿ ನಾನಾದೆ
ದೋಷರಹಿತನಾದೆ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ
ದಾಸರ ಕರುಣವು ಎನ್ನ ಮೇಲಿರಲಿಕ್ಕೆ ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸ್ನಾನವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಧ್ಯಾನವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಜಪವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ತಪವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಮಂತ್ರ
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ತಂತ್ರ
ಉರಗನ ಉಪವಾಸದಂತೆ ಕಾಣಿರೋ
ಗುರು ವ್ಯಾಸರಾಯನ ಕರುಣದಿಂದಲಿ ಎನಗೆ
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನೇ ಪರನೆಂದರುಹಿ
ದುರಿತಭಯವೆಲ್ಲ ಪರಿಹರಿಸಿದನಾಗಿ
ವರ ಮಹಾಮಂತ್ರ ಉಪದೇಶಿಸಿದನಾಗಿ
ವರ ಮಹಾಮಂತ್ರ ಉಪದೇಶಿಸಿದನಾಗಿ ॥ 2 ॥
ರೂಪಕತಾಳ
ಅಂಕಿತವಿಲ್ಲದ ದೇಹ ನಿಷೇಧ
ಅಂಕಿತವಿಲ್ಲದ ಕಾವ್ಯ ಶೋಭಿಸದು
ಅಂಕಿತವಿಲ್ಲದಿರಬಾರದೆಂದು ಚ -
ಕ್ರಾಂಕಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ ಎನ್ನಂಗಕ್ಕೆ
ಪಂಕಜನಾಭ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ
ಅಂಕಿತ ಎನಗಿತ್ತು ಗುರುವ್ಯಾಸ ಮುನಿರಾಯಾ ॥ 3 ॥
ಝಂಪೆತಾಳ
ನ್ಯಾಯಾಮೃತ ತರ್ಕತಾಂಡವ ಚಂದ್ರಿಕೆ ಮೊದಲಾದ
ನ್ಯಾಯ ಗ್ರಂಥವ ರಚಿಸಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗಿತ್ತು
ಮಾಯಾವಾದಿ ಮೊದಲಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕುಭಾಷ್ಯಕ
ಬಾಯಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಮಧ್ವರಾಯರ ಕರುಣದಿಂದ
ಶ್ರೀಯರಸ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ ದಾಸರೊಳು
ನಾಯಕನೆಂದೆನಿಸಿ ಗುರುವ್ಯಾಸ ಮುನಿರಾಯ ॥ 4 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ಶೇಷಾವೇಶ ಪ್ರಹ್ಲಾದನವತಾರವೆನಿಸಿದೆ
ವ್ಯಾಸರಾಯನೆಂಬೊ ಪೆಸರು ನಿನಗಂದಂತೆ
ದೇಶಾಧಿಪಗೆ ಬಂದ ಕುಹಯೋಗವನು ನೂಕೀ
ನೀ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿ ಮೆರೆದೆ ಜಗವರಿಯೆ
ವ್ಯಾಸಾಬ್ಧಿಯನು ಬಿಗಿಸಿ ಕಾಶೀದೇಶದೊಳಗೆಲ್ಲ
ಭಾಸುರ ಕೀರ್ತಿಯನು ಪಡೆದೆ ನೀನು ಗುರುರಾಯ
ವಾಸುದೇವ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ ದಾಸರೊಳು
ಲೇಶ ನಿನ್ನಂತೆ ವೆಗ್ಗಳರ ಕಾಣೆನು ನಾನು ॥ 5 ॥
ಧ್ರುವತಾಳ
ಸಿರಿ ನಾರಾಯಣಯೋಗಿ ಶ್ರೀಪಾದರಾಯರಲ್ಲಿ
ವರವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವ ಮಾಡಿದೆ ನೀನು
ಧರಿಯೊಳು ವಿಜಯೀಂದ್ರ ವಾದಿರಾಜರೆಂಬ
ಪರಮಶಿಷ್ಯರ ಪಡೆದು ಮೆರದೆ ಕೀರುತಿಯಲ್ಲಿ
ಸುರೇಂದ್ರರು ಪುತ್ರಭಿಕ್ಷವ ಬೇಡೆ ವಿಜೇಂದ್ರನ್ನ
ಕರುಣಿಸಿ ಮಠವನುದ್ಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ
ಗುರುವ್ಯಾಸರಾಯರೆ ಪರಮ ಗುರುಗಳು ಕಾಣಿರೊ
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ಪರದೈವ ಜಗಕೆ ॥ 6 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ವರಮಧ್ವಮತವೆಂಬೊ ಸಾಗರದೊಳು ಅವ -
ತರಿಸಿದೆ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರಮನಂತೆ ನೀನು
ಧರಿಯೊಳು ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರ ವರಕುವರನೆಂದೆನಿಸಿದೆ ನೀನು
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ ಕರುಣಾಕರ ಕರುಣವ ಪಡೆದೆ ॥ 7 ॥
(ಪಾಠಾಂತರ)
(ಪರನೆಂದು ಅರುಹೆ ದುರಿತಗಳೆಲ್ಲ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಂಡೆ ನಾನು)
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಈಸು ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದರೇನು ಮಾಡಿದರಯ್ಯ
ವ್ಯಾಸರಾಯ ಮಧ್ವಮತವನುದ್ಧರಿಸಿದ
ಕಾಶಿ ಗದಾಧರ ಮಿಶ್ರನ ಕೂಡ
ವಾದವ ಮಾಡಿ ಸೋಲಿಸಿ
ದಾಸನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ ಧಾರುಣಿಯೊಳ
ರಾಸಿಂಹ ಮಿಶ್ರನೆ ಯೋಗಿ ಮೊದಲಾದ ಪಕ್ಷ
ಕಾಶೀ ಮಿಶ್ರ ಪಕ್ಷಧರ ವಾಜಿಪೇಯ ಲಿಂಗಣ್ಣನ ವಿ -
ದ್ವಾಂಸರು ನೂರೆಂಟು ಮಂದಿ ಬರಲು
ಜಯಿಸಿದೆ ಜಯಪತ್ರಿಕೆಯ ಕೊಂಡು ಮೆರೆದೆ
ವಾಸುದೇವ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣಗೆ ವಿ -
ಭೂಷಣವ ಮಾಡಿ ಹಾಕಿಸಿದೆ
ಶ್ರೀಶ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ
ಈಶ ಬೊಮ್ಮ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳಿಗೆ ಈಶನೆಂದು ಡಂಗುರವ
ಪೊಯಿಸಿ ಮೆರೆದೆ ಜಗವರಿಯೆ ದಾಸರೊಳು
ನೀ ಸಮರ್ಥನು ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಶಿರೋಮಣಿ ॥ 8 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಮಾನಸ ಪೂಜೆಯನು ನೀ ಮಾಡೆ
ದಾನವಾಂತಕ ರಂಗನು ಮೆಚ್ಚೆ
ತಾನೆ ಬಂದು ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ
ಜ್ಞಾನಿಗಳರಸನೆ ಗುರುವ್ಯಾಸರಾಯ
ಏನೆಂಬೆನು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನು
ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ
ಗಾನವ ಮಾಡುತ ಆಡುತ ಪಾಡುತ
ಏನೆಂಬೆ ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯ ಮಾನವನಾವ ಬಲ್ಲನು ॥ 9 ॥
ಜತೆ
ಗುರುವ್ಯಾಸರಾಯರ ಕರುಣ ಕಟಾಕ್ಷದಿ
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ್ನ ಚರಣವ ಕಂಡೆನಾ ॥
(ದಾಸನೆನಿಸಿಕೊಂಡೆ)
***
1. Dhruva Tāḷa
Vyāsarāyara charaṇakamala darśanavenag-
ēsu janmada sukṛta phala dorakito enna
Sāsira kulakōṭi pāvanavāyitu
Śrīśana bhajisuvudakkadhikāri nānāde
Vāsudēvana pūjegadhikāri nānāde
Dōṣarahitanāde purandaraviṭhṭhalanna
Dāsara karuṇavu enna mēliralikke || 1 ||
2. Maṭṭa Tāḷa
Guru upadēśavillada jñānavu
Guru upadēśavillada snānavu
Guru upadēśavillada dhyānavu
Guru upadēśavillada japavu
Guru upadēśavillada tapavu
Guru upadēśavillada mantra
Guru upadēśavillada tantra
Uragana upavāsadante kāṇirō
Guru vyāsarāyana karuṇadindali enage
Purandaraviṭhṭhalanē paranendaruhi
Duritabhayavella pariharisidanāgi
Vara mahāmantra upadēśisidanāgi || 2 ||
3. Rūpaka Tāḷa
Aṅkitavillada dēha niṣēdha
Aṅkitavillada kāvya śōbhisadu
Aṅkitavilladirabāradendu cha -
krāṅkitavannu māḍi ennaṅgakke
Paṅkajanābha purandaraviṭhṭhalanna
Aṅkita enagittu guruvyāsa munirāyā || 3 ||
4. Jhampe Tāḷa
Nyāyāmṛta tarkatāṇḍava chandrike modalāda
Nyāya granthava rachisi tanna bhaktarigittu
Māyāvādi modalāda ippattondu kubhāṣyaka
Bāyi mudrisida madhvarāyara karuṇadinda
Śrīyarasa purandaraviṭhṭhalanna dāsaroḷu
Nāyakanendenisi guruvyāsa munirāya || 4 ||
5. Triviḍi Tāḷa
Śēṣāvēśa prahlādanavatāraveniside
Vyāsarāyanembo pesaru ninagandante
Dēśādhipage banda kuhayōgavanu nūkī
Nī siṃhāsanavēri merede jagavariye
Vyāsābdhiyanu bigisi kāśīdēśadoḷagella
Bhāsura kīrtiyanu paḍede nīnu gururāya
Vāsudēva purandaraviṭhṭhalanna dāsaroḷu
Lēśa ninnante veggaḷara kāṇenu nānu || 5 ||
6. Dhruva Tāḷa
Siri nārāyaṇayōgi śrīpādarāyaralli
Varavidyābhyāsava māḍide nīnu
Dhariyoḷu vijayīndra vādirājaremba
Paramaśiṣyara paḍedu merade kīrutiyalli
Surēndraru putrabhikṣava bēḍe vijēndranna
Karuṇisi maṭhavannuddharisida kāraṇa
Guruvyāsarāyare parama gurugaḷu kāṇirō
Purandaraviṭhṭhala paradiva jagake || 6 ||
7. Triviḍi Tāḷa
Varamadhvamatavembo sāgaradoḷu ava -
tariside pūrṇa chandramamante nīnu
Dhariyoḷu brahmaṇyara varakuvarandeniside nīnu
Purandaraviṭhṭhalanna karuṇākara karuṇava paḍede || 7 ||
8. Aṭṭa Tāḷa
Īsu munigaḷu iddarēnu māḍidarayya
Vyāsarāya madhvamatavannuddharisida
Kāśi gadādhara miśrana kūḍa
Vādava māḍi sōlisi
Dāsanna māḍikoṇḍe dhāruṇiyoḷa
Rāsiṃha miśrane yōgi modalāda pakṣa
Kāśī miśra pakṣadhara vājipēya liṅgaṇṇana vi -
dvāṃsaru nūreṇṭu mandi baralu
Jayiside jayapatrikeya koṇḍu merede
Vāsudēva gōpāla kṛṣṇage vi -
bhūṣaṇava māḍi hākiside
Śrīśa purandaraviṭhṭhalanna
Īśa bomma indrādigaḷige īṣanendu ḍaṅgurava
Poyisi merede jagavariye dāsaroḷu
Nī samarthanu sannyāsi śirōmaṇi || 8 ||
9. Ādi Tāḷa
Mānasa pūjeyanu nī māḍe
Dānavāntaka raṅganu mechche
Tāne bandu gōpāla kṛṣṇa
Jñānigaḷarasane guruvyāsarāya
Ēnembe nu ninna mahimeyanu
Śrīnivāsa purandaraviṭhṭhalana
Gānavu māḍuta āḍuta pāḍuta
Ēnembe nimma mahimeya mānavanāva ballanu || 9 ||
Jate
Guruvyāsarāyara karuṇa kaṭākṣadi
Purandaraviṭhṭhalanna charaṇava kaṇḍenā ||
**
Pronunciation Guide for the Sulādi
ḷ (Tāḷa, Maṭṭa): The deep "L." This word is crucial for the rhythms.
ṇ (Karuṇadinda, Charaṇava): The hard "N."
ś (Śrīśa, Śiṣya): The soft "Sh."
jñ (Jñāna): Pronounced "Gnya."
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು ತಮ್ಮ ಪರಮಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರ (ವ್ಯಾಸರಾಯರ) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಸುಳಾದಿಯು ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ. ರಾಗ ತಿಲಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಗುರುಭಕ್ತಿಯ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ತಮಗೆ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಯರಿಂದ ಲಭಿಸಿದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುರುಗಳ ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ, ಜಪ, ತಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಾ, ವ್ಯಾಸರಾಯರು ತಮಗೆ ಹರಿನಾಮದ ದೀಕ್ಷೆ (ಅಂಕಿತ) ನೀಡಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಅವರು ರಚಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಮೃತಾದಿ ಗ್ರಂಥಗಳು, ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜರಿಗೆ ಬಂದ ಕುಹಯೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿದ ಪ್ರಸಂಗ ಹಾಗೂ ಅವರು ದಾಸಕೂಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸಕೂಟಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಸೆಯುವ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ: ಗುರುದರ್ಶನದ ಭಾಗ್ಯ
ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಚರಣಕಮಲಗಳ ದರ್ಶನವು ನನಗೆ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ ದೊರೆತಿದೆ. ಅವರ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಸಾವಿರಾರು ಕುಲಕೋಟಿಗಳು ಪಾವನವಾದವು. ಪುರಂದರವಿಠಲನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಭಜನೆಗೆ ನಾನು ಅಧಿಕಾರಿಯಾದದ್ದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ದೋಷಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿವಾರಣೆಯಾದದ್ದು ಕೇವಲ ಈ ಗುರುವಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದಲೇ.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ: ಗುರು ಉಪದೇಶದ ಮಹತ್ವ
ಗುರುವಿನ ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ, ಸ್ನಾನ, ಧ್ಯಾನ, ಜಪ, ತಪ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರ-ತಂತ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಹಾವಿನ ಉಪವಾಸದಂತೆ ವ್ಯರ್ಥ (ಹಾವಿಗೆ ವಿಷವಿರುವಂತೆ, ಗುರುವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅಹಂಕಾರದ ವಿಷವಿರುತ್ತದೆ). ವ್ಯಾಸರಾಯರು ನನಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂದು ಅರುಹಿ, ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಮಹಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.
೩. ರೂಪಕತಾಳ: ಅಂಕಿತದ ಮಹಿಮೆ
ಭಗವಂತನ ಅಂಕಿತ (ಮುದ್ರೆ) ಇಲ್ಲದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ ಎರಡೂ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಸಮುನಿಗಳು ನನ್ನ ಅಂಗಕ್ಕೆ ಚಕ್ರಾಂಕಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನನಗೆ 'ಪುರಂದರವಿಠಲ' ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಅಂಕಿತನಾಮವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದರು.
೪. ಝಂಪೆತಾಳ: ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯ
ನ್ಯಾಯಾಮೃತ, ತರ್ಕತಾಂಡವ, ಚಂದ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜ್ಞಾನದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಮಾಯಾವಾದಿಗಳ ಕುಭಾಷ್ಯಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮತವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು. ದಾಸರ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಾಯರೇ ನಾಯಕರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
೫. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಹಸಗಳು
ನೀವು ಶೇಷದೇವರ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಜರ ಅವತಾರ. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರಿಗೆ ಬಂದ 'ಕುಹಯೋಗ'ವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ನೀವೇ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಿರಿ. ಕಾಶಿಯವರೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಹರಿದಾಸರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ನಾನು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣೆ.
೬. ಧ್ರುವತಾಳ: ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ
ನೀವು ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ವಿಜಯೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ಮತ್ತು ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಪಡೆದ್ರಿ. ಸುರೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರ ಮಠವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನನ್ನೇ (ವಿಜಯೀಂದ್ರರನ್ನು) ನೀಡಿದ ಕರುಣಾಮಯಿ ನೀವು. ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀವೇ ಪರಮ ಗುರುಗಳು.
೭. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ: ಮಧ್ವಮತದ ಚಂದ್ರ
ಮಧ್ವಮತವೆಂಬ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಉದಿಸಿದಿರಿ. ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ತೀರ್ಥರ ವರಪುತ್ರರಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಪುರಂದರವಿಠಲನ ಪೂರ್ಣ ಕರುಣೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದಿರಿ.
೮. ಅಟ್ಟತಾಳ: ದಿಗ್ವಿಜಯ ಮತ್ತು ದಾಸ್ಯ
ಎಷ್ಟೋ ಮುನಿಗಳಿದ್ದರೂ ವ್ಯಾಸರಾಯರು ಮಧ್ವಮತವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ರೀತಿ ಅನನ್ಯ. ಕಾಶಿಯ ಗದಾಧರ ಮಿಶ್ರ, ಪಕ್ಷಧರ ಮಿಶ್ರರಂತಹ ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ವಾದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಜಯಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಹರಿಯೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ನೀವು ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಶಿರೋಮಣಿಗಳು.
೯. ಆದಿತಾಳ: ಮಾನಸ ಪೂಜೆ
ನೀವು ಮಾಡುವ ಮಾನಸ ಪೂಜೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನೇ ಒಲಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅರಸನಾದ ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಯಾರಿಂದ ಸಾಧ್ಯ? ಪುರಂದರವಿಠಲನ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವನು ಅರಿಯಲಾರ.
ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಕರುಣಾಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಪುರಂದರವಿಠಲನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ದಾಸನೆನಿಸಿಕೊಂಡೆ.
***
This Suladi (a complex musical and poetic form with changing rhythms) in Raga Tilang is one of the most significant works of Sri Purandara Dasa. It is a profound expression of gratitude toward his guru, Sri Vyasaraya (Vyasa Tirtha), the royal preceptor of the Vijayanagara Empire.
Summary
In this masterpiece, Purandara Dasa credits his entire spiritual existence to Sri Vyasaraya. He explains that without a Guru’s initiation, all rituals—like bathing, chanting, or fasting—are as useless as a serpent’s fast (which is still full of venom/ego). The poem details how Vyasaraya gave him the "Ankita" (the pen-name Purandara Vittala), defended the Madhva philosophy through scholarly works like Nyayamruta, and even sat on the throne of Vijayanagara to avert a cosmic calamity (Kuhayoga).
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala: The Fruit of Merit
"By the merit of countless past births, I have attained the sight of Vyasaraya’s lotus feet. My entire lineage has been sanctified. It is only through his grace that I became eligible to worship Vasudeva and became a servant of Purandara Vittala, free from all flaws."
2. Matta Tala: The Necessity of a Guru
"Knowledge, rituals, meditation, and mantras performed without a Guru’s guidance are utterly hollow. They are like the 'fasting of a serpent'—outwardly disciplined but inwardly toxic. Vyasaraya removed my fear of worldly existence by teaching me the Maha-mantra and revealing that Purandara Vittala is the Supreme Lord."
3. Rupaka Tala: The Divine Branding (Ankita)
"A body or a poem without a divine seal (Ankita) has no beauty or sanctity. Understanding this, Guru Vyasa performed the Chakrankita (ritual branding of the symbols of Vishnu) upon me and blessed me with the signature 'Purandara Vittala' for my compositions."
4. Jhampe Tala: The Scholar and Defender
"By composing monumental works of logic like Nyayamruta, Tarka Tandava, and Chandrike, he provided a path for his devotees. He silenced critics of the Madhva philosophy and emerged as the leader among all the servants of the Lord."
5. Trividi Tala: The Avatar of Prahlada
"You are considered the incarnation of Prahlada and possess the essence of Lord Shesha. To protect the King of the land from a dangerous astrological phase (Kuhayoga), you ascended the throne yourself. Your fame reached as far as Kashi, and in the assembly of devotees, I see no one as magnificent as you."
6. Dhruva Tala: The Lineage of Lights
"You studied under the great Sripadaraya and produced illustrious disciples like Vijayindra Tirtha and Vadiraja Tirtha. When the Surendra Mutt needed revival, you selflessly gave your own disciple to lead it. You are the supreme teacher to the world."
7. Trividi Tala: The Full Moon
"In the ocean of the Madhva faith, you arose like a brilliant full moon. As the blessed son of Brahmanya Tirtha, you secured the complete compassion of Lord Purandara Vittala."
8. Atta Tala: The Conqueror of Debates
"While many monks exist, it was Vyasaraya who truly uplifted the Madhva path. In Kashi, you defeated legendary scholars like Gadadhara Mishra and Pakshadhara Mishra in debate. You adorned the idol of Gopala Krishna with jewels and proclaimed to the universe that Hari is the Supreme Master of even Brahma and Indra."
9. Adi Tala: The King of Sages
"When you perform mental worship (Manasa Puja), the Lord Himself is delighted. Gopala Krishna comes to you personally. Who can truly describe your greatness? You dance and sing the glories of Srinivasa Purandara Vittala, reaching heights a common man cannot fathom."
Jate (Conclusion)
"It is solely through the compassionate glance of Guru Vyasaraya that I was able to see the lotus feet of Purandara Vittala and truly call myself His servant."
***
******
ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಸುಳಾದಿ ಶ್ರೀವ್ಯಾಸರಾಜರ ಮೇಲೆ
ಮಟ್ಟತಾಳ
ರೂಪಕ ತಾಳ
ಝಂಪೆ ತಾಳ
ತ್ರಿವಿಡ ತಾಳ
ಧ್ರುವ ತಾಳ
ತ್ರಿವಿಡಿ ತಾಳ
ಅಟ್ಟ ತಾಳ
ಆದಿ ತಾಳ
ಜತೆ
ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಸುಳಾದಿ ಶ್ರೀವ್ಯಾಸರಾಜರ ಮೇಲೆ
ಧ್ರುವತಾಳ
ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಚರಣ ಕಮಲ ದರ್ಶನವೆನ-
ಗೇಸು ಜನ್ಮದ ಸುಕೃತ ಫಲದಿ ದೊರಕಿತೊ, ಎನ್ನ
ಸಾಸಿರ ಕುಲಕೋಟಿ ಪಾವನವಾಯಿತು-
ಶ್ರೀಶನ ಭಜಿಸುವುದಕಧಿಕಾರಿ ನಾನಾದೆ
ದೋಷರಹಿತನಾದ ಪುರಂದರವಿಠಲನ
ದಾಸರ ಕರುಣವು ಎನ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಲಾಗಿ ||1||
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನವು
ಗುರು ಉಪದೇಶÀವಿಲ್ಲದ ಸ್ನಾನವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಧ್ಯಾನವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಜಪವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ತಪವು
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ಮಂತ್ರ
ಗುರು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲದ ತಂತ್ರ
ಉರಗನ ಉಪವಾಸದಂತೆ ಕಾಣಿರೋ,
ಗುರು ವ್ಯಾಸರಾಯರೆ ಕರುಣದಿಂದಲಿ ಎನಗೆ
ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೇ ಪರನೆಂದರುಹಿ
ದುರಿತಭಯವನೆಲ್ಲ ಪರಿಹರಿಸಿದರಾಗಿ
ವರ ಮಹಾಮಂತ್ರ ಉಪದೇಶಿಸಿದರಾಗಿ ||2||
ರೂಪಕ ತಾಳ
ಅಂಕಿತವಿಲ್ಲದ ದೇಹ ನಿಷೇಧ
ಅಂಕಿತವಿಲ್ಲದ ಕಾವ್ಯ ಶೋಭಿಸದು
ಅಂಕಿತವಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಾರದೆಂದು ಚ-
ಕ್ರಾಂಕಿತವನು ಮಾಡಿ ಎನ್ನಂಗಕೆ –
ಪಂಕಜ ನಾಭ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ
ಅಂಕಿತವೆನಗಿತ್ತ ಗುರವ್ಯಾಸ ಮುನಿ ರಾಯ ||3||
ಝಂಪೆ ತಾಳ
ನ್ಯಾಯಾಮೃತ ತರ್ಕತಾಂಡವ ಚಂದ್ರಿಕೆ
ನ್ಯಾಯ ಗ್ರಂಥವ ರಚಿಸಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗಿತ್ತು
ಮಾಯಾವಾದಿ ಮೊದಲಾದಿಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕುಭಾಷ್ಯರ
ಬಾಯ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ ಮಧ್ವರಾಯ ಕರುಣದಿಂದ
ಶ್ರೀಯರಸ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ದಾಸರೊಳು
ನಾಯಕನೆಂದೆನಿಸಿದೆ ಗುರುವ್ಯಾಸ ಮುನಿರಾಯ ||4||
ತ್ರಿವಿಡ ತಾಳ
ಶೇಷಾವೇಶ ಪ್ರಹ್ಲಾದನವತಾರವೆನಿಸಿದೆ
ವ್ಯಾಸರಾಯನೆಂಬ ಪೆಸರು ನಿನಗೆಂದಂತೆ
ದೇಶಾಧಿಪಗೆ ಬಂದ ಕುಹುಯೋಗವನು ನೂಕಿ-
ನೀ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿ ಮೆರೆದೆ ಜಗವರಿಯೆ:
ವ್ಯಾಸಾಬ್ಧಿಯನು ಬಲಿಸಿ ಕಾಶೀದೇಶದೊಳೆಲ್ಲ
ಭಾಸುರ ಕೀರ್ತಿಯನು ಪಡೆದೆ ನೀ ಗುರು ರಾಯ
ವಾಸುದೇವ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ದಾಸರೊಳು
ಲೇಶ ನಿನ್ನಂತೆ ವೆಗ್ಗಳರ ಕಾಣೆನು ನಾನು ||5||
ಧ್ರುವ ತಾಳ
ಸಿರಿ ನಾರಾಯಣ ಯೋಗಿ ಶ್ರೀ ಪಾದರಾಯರಲ್ಲಿ
ವರವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವ ಮಾಡಿದೆ ನೀನು
ಧರೆಯೊಳು ವಿಜಯೀಂದ್ರÀ-ವಾದಿರಾಜರೆಂಬ
ಪರಮಶಿಷ್ಯರ ಪಡೆದು ಮೆರೆದ ಕೀರುತಿಯ:
ಸುರೇಂದ್ರರು ಪುತ್ರ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡೆ ವಿಜಯೀಂದ್ರನ
ಕರುಣಿಸಿ ಮಠವನುದ್ಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ
ಗುರುವ್ಯಾಸರಾಯರೆ ಪರಮ ಗುರುಗಳು
ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಪರದೈವ ಜಗಕೆ ಕಾಣಿರೊ ||6||
ತ್ರಿವಿಡಿ ತಾಳ
ವರಮಧ್ವಮತವೆಂಬ ಸಾಗರದೊಳು ಅವ-
ತರಿಸಿದೆ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರಮನಂತೆ ನೀನು
ದರೆಯೊಳು ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರ ಕುವರನೆಂದೆನಿಸಿದೆ ನೀನು
ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಕರುಣವ ಪಡೆದೆ
ಕರುಣಾಕರನವ ಪರನೆಂದು ಅರುಹಲು
ದುರಿತಗಳೆಲ್ಲವ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಂಡೆ ನಾನು ||7||
ಅಟ್ಟ ತಾಳ
ಈಸು ಮುನಿಗಳಿದ್ದರೇನ ಮಾಡಿದರಯ್ಯ
ವ್ಯಾಸರಾಯ ಮಧ್ವಮತವನುದ್ಧರಿಸಿದ
ಕಾಶೀ ಗದಾಧರ ಮಿಶ್ರನ ಸೋಲಿಸಿ
ದಾಸನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಧಾರುಣಿಯೊಳಗೆ
ಕಾಶೀ ಮಿಶ್ರ ಪಕ್ಷದರ ವಾಜಪೇಯ ನಾ-
ರಸಿಂಹ ಲಿಂಗಣ್ಣ ಮಿಶ್ರ ಮೊದಲಾದ ವಿ-
ದ್ವಾಂಸರು ನೂರೆಂಟು ಮಂದಿ ಬರಲು
ಜೈಸಿದೆ ಜಯಪತ್ರವ ಕೊಂಡು ಮೆರೆದೆ-
ವಾಸುದೇವ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಿ-
ಭೂಷಣವನು ಮಾಡಿ ಹಾಕಿಸಿದೆ-
ಶ್ರೀಶ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ವಿಠಲರಾಯನನು
ಈಶ ಬೊಮ್ಮ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳಿಗೆ
ಈಶನೆಂದು ಡಂಗುರ ಪೊಯಿಸಿ ಮೆರೆದೆ ಜಗವರಿಯೆ
ದಾಸರೊಳು ನೀ ಸಮರ್ಥನು ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಶಿರೋಮಣಿ ||8||
ಆದಿ ತಾಳ
ಮಾನಸ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೀ ಮಾಡೆ
ದಾನವಾಂತಕ ರಂಗನು ಮೆಚ್ಚಿ
ತಾನೆ ಬಂದ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ
ಜ್ಞಾನಿಗಳರಸನೆ ಗುರು ವ್ಯಾಸರಾಯ
ಏನೆಂಬೆನು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನು
ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ
ಗಾನವ ಮಾಡುತ ಆಡುತ ಪಾಡುತ
ಏನೆಂಬೆ ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯನಾವ ಬಲ್ಲನು? ||9||
ಜತೆ
ಗುರ ವ್ಯಾಸರಾಯ ಚರಣವೆನಗೆ ಗತಿ
ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಅರಿತೆ ಇವರಿಂದ|
*********
