ಶ್ರೀವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಅನ್ನದಾನ ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕರಣ ಸುಳಾದಿ
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅನ್ನದಾನ ಪ್ರಧಾನ ನಿಧಾನಿಸಿ ನೋಡಲು
ಅನ್ನಂತ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸೇ
ಹೊನ್ನು ಮಿಕ್ಕಾದ ದ್ರವ್ಯ ಇತ್ತಡಾದರೆ ಮನುಜ
ಪೂರ್ಣನಾಗನು ಕಾಣೊ ಗುಣಿಸಿ ಕೇಳೊ
ಮುನ್ನೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಅಧಿಭೂತ ಅಧಿದೈವ
ಚೆನ್ನಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧ ತೃಪ್ತಿಕರವೊ ನಿತ್ಯ
ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಜೀವರಲ್ಲಿ ತ್ರಯ ವಿಕಾರ ಉಂಟು ಇವೆ
ಇನ್ನು ಲಾಲಿಸುವದು ಸ್ಥೂಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮ
ತನ್ನ ಮೊದಲು ಮಾಡಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೆನಿಸುವದು
ಅನ್ಯ ಜನರೆಲ್ಲ ಅಧಿಭೌತಿಕಾ
ಧನ್ಯ ದೇವತೆಗಳೆ ಅಧಿದೈವರೆನಿಸುವರು
ಉಣಿಸಬೇಕು ಈ ಪರಿ ತಿಳಿದೂ
ಘನ್ನ ತಾಪತ್ರಯಗಳು ಹಿಂದಾಗಿ ಪೋಪವು ಪಾ -
ವನ್ನನಾಗುವ ಜ್ಞಾನಭಕುತಿಯಿಂದ
ತನ್ನ ಮನಸು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಂಗಳೆ ಅಧಿದೈವ
ಚೆನ್ನ ಶರೀರವೆ ಅಧಿಭೂತವೊ
ಸನ್ನುಮತ ನೋಡಿದರು ಸಕಲಾದಿ ಸಂ -
ಪನ್ನನಾಗುವ ಸಕಲಾಭೀಷ್ಟೆಯಲ್ಲಿ
ಅನ್ನದಾನವೆ ದಾನ ತ್ರಿಕೋಟಿಗೇ
ಪುಣ್ಯ ಮಾತುರ ತತ್ತತ್ಪ್ರಭೇದವಾಗಿಪ್ಪದು
ಇನಿತರೊಳು ನಾನಾ ವಿಧ ಓದನ
ಬಣ್ಣಿಸಲರಿದು ಅನ್ನವಿತ್ತವನ ಕುಲಕೋಟಿ ಸು -
ವರ್ಣ ಗಾತುರಾಗಿ ಸಂಚರಿಪರು
ಪನ್ನಗಶಯನ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ
ಉಣಿಸುವದು ಬಹು ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನೆ ಚಿಂತಿಸಿ ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಏಳು ಪರಿ ಅನ್ನ ಜಗದೊಳು ತುಂಬಿದೆ
ಏಳಲ ಮಾಡದೆ ಯಥಾರ್ಥ ತಿಳಿವದು
ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಇದನೆ ಹರಿಗರ್ಪಿತವೆಂದು
ಊಳಿಗದವನಾಗು ಉತ್ತಮರ ಸಹಿತ
ಬಾಲ್ಯ ಯೌವನ ವೃದ್ದಾಪರಿಯಂತ ನೆನೆದು
ಕಾಲಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ವಿಚಾರ ತಿಳಿ
ಶೀಲಗುಣ ಸಾಂದ್ರ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ
ನಾಲಿಗೆಯಿಂದಲಿ ಪೊಗಳುವವನ ಮೆಚ್ಚೂ ॥ 2 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ತುತ್ತನ್ನ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಕರೆದು ಮನ್ನಿಸಿ ತಾನು
ಚಿತ್ತ ಶುದ್ದನಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ಭಕುತಿಲಿ
ಇತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಬಡಿಸದನಾದಡೆ ಅವನಲ್ಲಿ
ತತ್ವ ತತ್ವೇಶರು ನಲವತ್ತಾರು ಸಂಖ್ಯೆ
ನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಲಿದು ಶೋಭಿಸುವರು
ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತತುತತು ಮಾನಿಗಳು
ಪೂರ್ತರಾಗುವರು ಅನುಭವಕೆ ಮೆಚ್ಚೀ
ಮತ್ತೆ ಪೇಳುವೆನಯ್ಯಾ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ತಾತ್ವಿಕರ
ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಸಮಸ್ತರೂ
ಅತ್ತ ಅತ್ತಲಿ ಗುಣಿಸು ಅವರವರ ಅವರೊಳಗೆ
ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಮನಸಿಗೆ ನಿಲಕಾದೋ
ಸತ್ಯವೆಂಬೊದೆ ಸಿದ್ಧ ಶೃತಿ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ
ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡುವದಕ್ಕೆ ಅಪರಮಿತವೋ
ಚಿತ್ತಜನಯ್ಯನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಅನೇಕ
ಮೊತ್ತವಾಗಿವೆ ನೋಡು ಒಂದಾನಂತಾ
ತುತ್ತಿಸಿ ಕೊಂಡಾಡಿ ಇದರಾನಂದ ಜ್ಞಾನ
ವಾರ್ತಿಯ ವಿಶೇಷ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು
ಇತ್ತ ಎಣಿಸು ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ ಎ -
ಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಲೆಖ್ಖಾ
ಸುತ್ತಿ ಕೊಂಡಿಪ್ಪವು ನಾಡಿ ತದ್ಗತವಾಗಿ
ತತ್ವಾಭಿಮಾನಿಗಳು ನಾರಿಯರೊಡನೆ
ಭೃತ್ಯವತ್ಸಲ ಹರಿ ಇಂದಿರಾ ಸಮೇತ
ತತ್ತಳಿಸುತಲಿಹಾ ಅಪ್ರಾಕೃತನೂ
ಇತ್ತಂಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪೂಂಸನಾಗಿ ಮೂ -
ವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ರೂಪದ್ವಯದಿ
ವಿಸ್ತರಿಸುವೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಈ ಪ್ರಕಾರ
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೂಪ ಧರಿಸೀ
ಆತ್ಮಕ್ರೀಡೆ ಮಾಡುತಿಪ್ಪರು ತಮಗೆ ತಾವೆ
ಹತ್ತಿಲಿ ಸತಿಗಳು ನೋಡುತಿರೆ
ಉತ್ತಮ ಶ್ಲೋಕನು ಇದರಂತೆ ಕ್ರೀಡಿಸುವಾ
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ರೂಪಾಧಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ
ತುತ್ತು ತೆಗಿದುಕೊಂಬ ಜ್ಞಾನಿ ಈ ಪರಿಯಲ್ಲಿ
ಮುತ್ತೈದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮರನ ಇವರನೇ ಮಾಡಿ
ಚಿತ್ತದಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿ ಕವಳ ಮೆಲುವ ಮೆಚ್ಚಿ
ಸುತ್ತ ತಾತ್ವಿಕ ಜನರ ಸರ್ವೇಶನಾ
ನಿತ್ಯಾಯು ಉಳ್ಳನಕಾ ಒಂದೊಂದು ದಿವಸಕ್ಕೆ
ಎತ್ತ ನೋಡಿದರತ್ತ ನೋಡಿದಷ್ಟು
ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪಂಕ್ತಿ ಪಂಕ್ತಿ ಸಾಗಿ ಕು -
ಳಿತು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದಧಿಕವಾಗಿ
ಗಾತ್ರದೊಳಗೆ ಇನಿತು ಕುಟುಂಬಿಗಳಿಗೆ ಸ -
ರ್ವತ್ರದೊಳಗೆ ಇವನೆ ತುತ್ತು ಕೊಡುವ
ಮರ್ತ್ಯನಾದರು ಇವನ ನಡತಿ ನುಡತಿ ಬೇರೆ
ಚಿತ್ತವೆ ಹರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲಿಸಿಹನೋ
ಆತ್ಮ ಭೋಗದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸುಖ ಪಡುವನು
ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಪುಣ್ಯ ಸಂಪಾದಿಪಾ
ಎತ್ತಲಾದರು ಕೇಳೆ ಆವನಾದರು ಇಷ್ಟು
ಮಾತ್ರ ಗ್ರಹಿಸಿದರು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾ
ಭಕ್ತಿ ಮಾತುರಬೇಕು ಕೊಡುವ ಕೊಂಬುವನಲ್ಲಿ
ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಹಣಾ ವೆಚ್ಚಿಸಲಾಗದು
ಕೀರ್ತಿ ಬರಬೇಕೆಂದು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ
ಉತ್ತಮಾನ್ನ ಉಣಿಸೇ ಬರಿದೆ ಕಾಣೋ
ಬತ್ತಲೆ ಪುರುಷನ್ನ ಇಂಥ ಮಾನವ ಪೋಗಿ
ಕತ್ತಲೆಯೊಳು ಪೋಗಿ ಅಪ್ಪಿದಂತೆ
ಸತ್ವ ಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯ
ತುತ್ತು ತೆಗಿದುಕೊಂಬಾ ಅಗ್ನಿ ಭೂಸುರರಲ್ಲಿ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಇದು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತ ಮಾನವರಿಗೆ ಕೇವಲ
ಇದಕಿಂತಧಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಿಪ್ಪದು ಕೇಳಿ
ಮಧುರಾನ್ನ ಉಣಿಸಿ ನಾನಾ ಬಗೆ ಪೂಜಿಸಿ
ವದನದಿಂದಲಿ ಒಳ್ಳೆ ಮಾತಾಡದಿದ್ದರೆ
ಇದರೊಳಗಾವದು ಮುಖ್ಯಾನ್ನವು ಪೇಳೊ
ಒದಗಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಆದರವಾದಡೆ
ಹೃದಯ ಸಂತಾಪವು ಪರಿಹಾರವಾಗೋದು
ಇದೆ ಇದೆ ಮುಖ್ಯವೊ ಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ
ಪದುಮನಾಭಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ
ಉದರ ತೃಪ್ತಿ ಏನೊ ಸುರರಿಗೆ ಬೇಕೇನೊ
ಹದುಳ ಬೇಕಾದಡೆ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಪದೊಪದಿಗಿ ಎರಡೊಂದು ಅನ್ನದಿಂದ
ಸದಮಲನಾಗಿ ತಾರತಮ್ಯಾನುಸಾರ
ವಿಧಿ ತಪ್ಪದಲೆ ಮಹಾ ಪ್ರೀತಿ ಗೈಸುವದು
ಇದರ ತರುವಾಯ ಮಿಗಿಲಾದ ಉಪಚಾರ
ಉದಕದಿಂದಲೆ ಸರ್ವ ಸಾಧನವಿದ್ದಂತೆ
ಉದುಭವಿಪುದು ಕಾಣೋ ಜ್ಞಾನವಧಿಕವಾಗಿ
ಇದನೆ ತೊರಿಯದಿರೂ ಧ್ಯಾನಂಗತನಾಗು
ಪದವಿಗೆ ಸೋಪಾನ ಹರಿ ಅನುಕಂಪನು
ಮುದದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಅನ್ನಂಗಳ ಇದರಂತೆ
ಪದುಮಸಂಭವನಯ್ಯಾ ಪ್ರೀತಿಯಾಗನು ಕಾಣೊ
ಯದುಕುಲೋತ್ತಮ ಕೃಷ್ಣ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ
ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿಪ್ಪ ಭಯನಾಶಾ ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ದಾನದೊಳಗೆ ದಾನ ಮಾನಸದಲಿ ಹರಿಯ
ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಮೆಚ್ಚಿಸುವದು ಇದೆ ಮಹಾ -
ದಾನ ಕಾಣೊ ಏನೇನು ಮಾಡಿದರು ಇದಕೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ
ಅನಂತ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಎಣೆ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ
ಕಾಣಿ ಮೊದಲಾದ ದ್ರವ್ಯ ಧಾವತಿ ಇಲ್ಲ
ಸಾನುಕೂಲಕೆ ಪರರ ಅರ್ಜನೆ ಮಾಡಸಲ್ಲಾ
ದೀನನಾಗಿ ದೇಶ ಸಂಚರಿಸುವದಲ್ಲಾ
ಸ್ನಾನಾದಿಗಳು ಮಾಡಿ ಬೈಲಿಗೆ ತರುವದಲ್ಲಾ
ಮಾನವಾ ಕೇಳೆಲೋ ಮಾನಸಾನ್ನದ ದಾನ
ಶ್ರೀನಾಥಗಿಂತ ಇನ್ನು ಸತ್ಪಾತ್ರ ಆವಾವನೊ
ಕ್ಷೋಣಿಯೊಳಗೆ ಇದನೆ ನಂಬು ನೆರೆನಂಬು ಮನುಜ
ಮಾಣಾದೆ ಷಡ್ವಿಧ ಅನ್ನ ಇದರ ತರುವಾಯ
ದಾನಿಗಳರಸ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ
ಜ್ಞಾನವಂತರ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸದಲಿ ನಲಿವಾ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ಅನ್ನದಾನವನು ಮಾಡು ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕದಿಂದ
ಚಿನ್ಮಯ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿಸು ನಿತ್ಯ ॥
***
1. Dhṛvatāḷa
Annadāna pradhāna nidhānisi nōḍalu |
Annaṃta kalpadalli vichārisē |
Honnu mikkāda dravya ittaḍādare manuja |
Pūrṇanāganu kāṇo guṇisi kēḷo |
Munne adhyātma adhibhūta adhidāiva |
Chennāgi trividha tṛptikaravo nixty |
Bhinna bhinna jīvaralli traya vikāra uṃṭu ive |
Innu lālisuvadu sthūla sūkṣma |
Tanna modalu māḍi adhyātmavenisuvadu |
Anya janarella adhibhāutikā |
Dhanya dēvategaḷe adhidāiverenisuvaru |
Uṇisubēku ī pari tiḷidū |
Ghanna tāpatrayagaḷu hiṃdāgi pōpavu pā - |
Vannanāguva jñānabhakutiyiṃda |
Tanna manasu adhyātma iṃdriyaṃgaḷe adhidāiva |
Chenna śarīrave adhibhūtavo |
Sannumata nōḍidaru sakalādi saṃ - |
Pannanāguva sakalābhīṣṭeyalli |
Annadāname dāna trikōṭigē |
Puṇya mātura tattatprabhēdavāgippadu |
Initaroḷu nānā vidha ōdana |
Baṇṇisalaridu annavittavana kulakōṭi su - |
Varṇa gāturāgi saṃchariparu |
Pannagaśayana namma vijayaviṭṭhalarēyana |
Uṇisuvadu bahu adhiṣṭhānavanne chiṃtisi ॥ 1 ॥
2. Maṭṭatāḷa
Ēlu pari anna jagadoḷu tuṃbide |
Ēḷala māḍade yathārtha tiḷivadu |
Kālakālakke idane harigarpitaveṃdu |
Ūḷigadavanāgu uttamara sahita |
Bālya yāuvanavṛddhāpariyaṃta nenedu |
Kālakāladdali koḍuva vichāra tiḷi |
Śīlaguṇa sāṃdra vijayaviṭṭhalarēyana |
Nāligeyiṃdali pogaḷuvavana meccū ॥ 2 ॥
3. Triviḍatāḷa
Tuttanna jñānige karedu mannisi tānu |
Chitta śuddhanāgi vaiṣṇava bhakutili |
Ittu tṛptiya baḍisadanādade avanalli |
Tatva tatvēśaru nalavattāru saṃkhye |
Nityadalli olidu śōbhisuvaru |
Gātradalli idda tatutatu mānigaḷu |
Pūrtarāguvaru anubhavake mecchī |
Matte pēḷuvenayyā obbobba tātvikara |
Gātradalli uṃṭu samastarū |
Atta attali guṇisu avaravara avaroḷage |
Atyaṃtavāgi manasige nilakādō |
Satyaveṃbode siddha śṛti purāṇagaḷalli |
Stōtra māḍuvadakke aparamitavō |
Chittajanayyana mūrtigaḷu anēka |
Mottavāgive nōḍu oṃdānāṃtā |
Tuttisi koṃḍāḍi idarānaṃda jñāna |
Vārtiya viśēṣa mahimeyannu |
Itta eṇisu muṃde dakṣiṇōttara e -
Ppattu sāvirada mēle eraḍu lekhkhā |
Sutti koṃḍippavu nāḍi tadgatavāgi |
Tatvābhimānigaḷu nāriyaroḍane |
Bhṛtyavatsala hari iṃdirā samēta |
Tattaḷisutaliha aprākṛtanū |
Ittaṃḍa bhāgadalli strī pūṃsanāgi mū -
Vattāru sāvira rūpadvayadi |
Vistarisuva brahmādigaḷu ī prakāra |
Pratyēka pratyēka rūpa dharisī |
Ātmakrīḍe māḍutipparu tamage tāve |
Hattili satigaḷu nōḍutire |
Uttama ślōkanu idaraṃte krīḍisuvā |
Pratyakṣa rūpādhiṣṭhānadalli |
Tuttu tegidukoṃba jñāni ī pariyalli |
Muttāidi brāhmarana ivaranē māḍi |
Chittedali smarisi kavaḷa meluva meccī |
Sutta tātvika janara sarvēśanā |
Nityāyu uḷḷanaka oṃdoṃdu divasakke |
Etta nōḍidaratta nōḍidaṣṭu |
Hattu dikkinalli paṃkti paṃkti sāgi ku -
Litu bhōjana māḍidadhikavāgi |
Gātradoḷage initu kuṭuṃbigalige sa -
Rvatradoḷage ivane tuttu koduva |
Martyanādaru ivana naḍati nuḍati bēre |
Chittave hariyali nilisihanō |
Ātma bhōgadalli tānu sukha paḍuvanu |
Rātri hagalu puṇya saṃpādipā |
Ettalādaru kēḷe āvanādaru iṣṭu |
Mātra grahisidaru jīvanmuktā |
Bhakti māturabēku koḍuva koṃbuvanalli |
Hattu kōṭi haṇā veccisalāgadu |
Kīrti barabēkeṃdu nūrāru sāvira_kā |
Uttamānna uṇisē baride kāṇo |
Battale puruṣanna iṃtha mānava pōgi |
Kattaleyoḷu pōgi appidaṃte |
Satva mūrti namma vijayaviṭṭhalarēya |
Tuttu tegidukoṃbā agni bhūsuraralli ॥ 3 ॥
4. Aṭṭatāḷa
Idu karmāsakta mānavarige kēvala |
Idakiṃtadhikavāgi sulabhavippadu kēḷi |
Madhurānna uṇisi nānā bage pūjisi |
Vadanadiṃdali oḷḷe mātāḍadiddare |
Idaroḷagāvadu mukhyānnavu pēḷo |
Odagi baṃdavarige ādaravādade |
Hṛdaya saṃtāpavu parihāravāgōdu |
Ide ide mukhyavo ballavarige prīti |
Padumanabhaḡe prasiddha annadiṃda |
Udara tṛpti ēno surarige bēkēno |
Haduḷa bēkādare jñāna saṃpādisi |
Padopadigi eraḍoṃdu annadiṃda |
Sadamalanāgi tāratamyānusāra |
Vidhi tappadale mahā prīti gaisuvalu |
Idara taruvāya migilāda upachāra |
Udakadiṃdale sarva sādhanaviddhaṃte |
Udubhavipuḍu kāṇo jñānavadhikavāgi |
Idane toriyadirū dhyānaṃgatanāgu |
Padavige sōpāna hari anukaṃpanu |
Mudaṃdiṃda kaḍime annaṃgaḷa idaraṃte |
Padumasaṃbhavanayyā prītiyāganu kāಣo |
Yadukulōttuma kṛṣṇa vijayaviṭṭhalarēyā |
Badiyalli vāsavāgippa bhayanāśā ॥ 4 ॥
5. Āditāḷa
Dānadoḷage dāna mānasadali hariya |
Dhyāna māḍi mecchisuvaḍu ide mahā - |
Dāna kāṇo ēnēnu māḍidaru idake sariyilla |
Anaṃta kālakkoo eṇe eṇike māḍidare |
Kāṇi modalāda dravya dhāvati illa |
Sānukūlake parara arjane māḍasallā |
Dīnanāgi dēśa saṃcharisuvadallā |
Snānādigaḷu māḍi bāilige taruvadallā |
Mānavā kēḷelō mānasānna dāna |
Śrīnāthagiṃta innu satpātra āvāvano |
Kṣōṇiyoḷage idane naṃbu neranaṃbu manuja |
Māṇāde ṣadvidha anna idara taruvāya |
Dānigaḷarasa namma vijayaviṭṭhalarēyā |
Jñānavantara śuddha mānasadali nalivā ॥ 5 ॥
6. Jate
Annadānavanu māḍu jñānapūrvakadiṃda |
Chinmaya vijayaviṭṭhanna mecchisu nitya ॥
***
Phonetic Notes for Chanting:
Adhyātma-adhibhūta-adhidāiva: Pronounced as Adh-yāth-ma A-dhi-bhū-tha A-dhi-dai-va. Ensure crisp separation of the aspirated "th" and "bh" sounds.
Dakṣiṇōttara eppattu sāvira: Pronounced as Dak-ṣhi-ṇōt-tha-ra ep-pat-thu sā-vi-ra. This represents the literal orientation of the 72,000 Nadis inside the energetic anatomy.
Muttāidi: Pronounced as Muth-thai-di. A culturally significant term for a married woman whose blessings are sought during traditional feasts.
Mānasānna: Pronounced as Mā-na-sān-na. Merging Manasa (mind) and Anna (food), indicating the purely mental offering.
***
ಶ್ರೀ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಅನ್ನದಾನ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಕಟಣ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಅನ್ನದಾನದ ಲೌಕಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಭಗವತ್ಚಿಂತನೆಯ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಾಸರು ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದನ್ನೊಂದು ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟತಾಳ: ಅನ್ನದಾನವು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಚಿನ್ನ-ಹಣಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಕೊಟ್ಟರೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅನ್ನ ಕೊಟ್ಟಾಗ 'ಸಾಕು' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ (ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು), ಅಧಿಭೂತ (ಶರೀರ/ಅನ್ಯ ಜನ) ಮತ್ತು ಅಧಿದೈವ (ಇಂದ್ರಿಯಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು) ಎಂಬ ತ್ರಿವಿಧ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಭಗವಂತನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ಉಣಿಸಬೇಕು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಕಾರದ ಅನ್ನಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹರಿಗರ್ಪಿತವೆಂಬ ಭಾವದಿಂದ ನೀಡಬೇಕು.
ತ್ರಿವಿಡತಾಳ: ಇದು ಈ ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗ. ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಒಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನ ನೀಡಿದಾಗ, ಆತನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ೪೬ ತತ್ತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ೭೨,೦೦೦ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಮೇತನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ೩೬,೦೦೦ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುಂ ರೂಪಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ತಾನೇ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಉಣಿಸುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀಡುವ ಒಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಭಗವಂತ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಟ್ಟ, ಆದಿ ಮತ್ತು ಜತೆ: ಕೇವಲ ಮಧುರಾನ್ನವನ್ನು ಬಡಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು, ಪ್ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಆದರದ ನುಡಿಗಳನ್ನಾಡಬೇಕು. ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆದರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ದಾನ ವ್ಯರ್ಥ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಬಾಹ್ಯ ದಾನಗಳಿಗಿಂತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ 'ಮಾನಸಾನ್ನ ದಾನ' (ಮಾನಸಿಕ ಪೂಜೆ) ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ದಾಸರು ಕರೆಯಿತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ತ್ರಿವಿಧ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನ್ನದಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ)
ಅರ್ಥ: ಅನಂತ ಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ, ದಾನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅನ್ನದಾನವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪತ್ತನ್ನು (ಹೊನ್ನು ಮಿಕ್ಕಾದ ದ್ರವ್ಯ) ಎಷ್ಟೇ ನೀಡಿದರೂ ಆತನ ಆಶೆ ತೀರದು, ಅವನು ಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಲಾರನು. ಆದರೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವನು 'ಸಾಕು' ಎಂದು ಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ನೋಡು.
ನಮ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಅಧಿಭೂತ ಮತ್ತು ಅಧಿದೈವ ಎಂಬ ಮೂರು ತತ್ವಗಳಿವೆ. ಅನ್ನದಾನವು ಈ ಮೂರಕ್ಕೂ ನಿತ್ಯವೂ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ದಿವ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವರಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರರ ವಿಕಾರಗಳು ಉಂಟು; ಅವುಗಳ ಸ್ಥೂಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಲಾಲಿಸಿ (ಕೇಳಿ). ತನ್ನ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು 'ಅಧ್ಯಾತ್ಮ'. ತನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಜೀವರು 'ಅಧಿಭೂತ'. ಧನ್ಯರಾದ ಇಂದ್ರಿಯಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳೇ 'ಅಧಿದೈವ'. ದಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಮೂರು ತತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಉಣಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಘೋರವಾದ ತಾಪತ್ರಯಗಳು (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಆದಿಭೌತಿಕ, ಆದಿದೈವಿಕ ಕಷ್ಟಗಳು) ದೂರವಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಜ್ಞಾನ-ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ (ಪಾವನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ).
ಮತ್ತೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸೇ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ಅಧಿದೈವ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಈ ಶರೀರವೇ ಅಧಿಭೂತ. ಸಜ್ಜನರು ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸಕಲ ಅಭೀಷ್ಟೆಗಳೂ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂರು ಕೋಟಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿದೆ. ಅನ್ನ ನೀಡಿದವನ ಕುಲಕೋಟಿಯು ಸುವರ್ಣಮಯವಾದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದು ಉತ್ತಮ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯನೇ ಆ ಜೀವರಲ್ಲಿದ್ದು ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂಬ ಮಹಾ ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನು (ಭಾವವನ್ನು) ಮನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಏಳು ಪರಿ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಹರಿ ಸಮರ್ಪಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಕಾರದ ಅನ್ನಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿವೆ (ವೇದೋಕ್ತವಾದ ಸಪ್ತಾನ್ನಗಳು - ಮನುಷ್ಯರ ಅನ್ನ, ದೇವತೆಗಳ ಹವಿಸ್ಸು, ಪಿತೃಗಳ ಸ್ವಧೆ, ಪ್ರಾಣಾನ್ನ ಇತ್ಯಾದಿ). ಇದರ ಯಥಾರ್ಥ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೋಮಾರಿತನ ಮಾಡದೆ (ಏಳಲ ಮಾಡದೆ) ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅನ್ನವನ್ನು "ಇದು ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ" ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಸತ್ಪುರುಷರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಾನು ಭಗವಂತನ ಸೇವಕನಾಗಿ (ಊಳಿಗದವನಾಗಿ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದವರೆಗೂ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ದಾನ ಕೊಡುವ ಸತ್ಕ್ರಮವನ್ನು ಅರಿತಿರಬೇಕು. ಶೀಲ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರನಂತಿರುವ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯನು, ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಭಗವನ್ನಾಮವನ್ನು ಸದಾ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಭಕ್ತನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
೩. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ದೇಹದೊಳಗಿನ ನಾಡಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಗವದ್ರೂಪಗಳ ತೃಪ್ತಿ)
ಅರ್ಥ: (ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗಣಿತವನ್ನು ದಾಸರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ): ಒಬ್ಬ ಸತ್ಪಾತ್ರನಾದ ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಕರೆದು, ಗೌರವಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅನ್ನವಿಟ್ಟು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರೆ, ಆತನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನಲವತ್ತಾರು (೪೬) ತತ್ತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವೇಶರು (ದೇವತೆಗಳು) ನಿತ್ಯವೂ ಒಲಿದು ಮಂಗಳವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜ್ಞಾನಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿದ್ದ ತತ್ತತ್ ಇಂದ್ರಿಯಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರವರ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗುಣಿಸಿ (ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ) ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಿಲುಕದಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಶ್ರುತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪುರಾಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಪರಮಿತವಾಗಿ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅನೇಕಾನಂತ ರೂಪಗಳು ಆ ಜ್ಞಾನಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತವಾಗಿವೆ (ತುಂಬಿವೆ). ನಮ್ಮ ದೇಹದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ (೭೨,೦೦೦) ನಾಡಿಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪಗಳೊಡನೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಇಂದಿರಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಸಮೇತನಾಗಿ ಆ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ದೇಹದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ರೂಪಗಳಿಂದ ಮೂವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ (೩೬,೦೦೦) ಜಂಟಿ ರೂಪಗಳನ್ನು (ರೂಪದ್ವಯ) ಧರಿಸಿ ಭಗವಂತನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ಭಗವಂತನ ಜೊತೆ ಆತ್ಮಕ್ರೀಡೆ (ಆನಂದದ ಲೀಲೆ) ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಇಂತಹ ಮಹೋನ್ನತ ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಮುತ್ತೈದೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಭಗವಂತನ ರೂಪಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತುತ್ತನ್ನು ನೀಡುವ ದಾನಿಯನ್ನು ದೇವದೇವನಾದ ಸರ್ವೇಶನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ (ಪಂಕ್ತಿ ಪಂಕ್ತಿ) ಕುಳಿತು ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ಸಕಲ ಜೀವರ ದೇಹದೊಳಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನದ ತುತ್ತನ್ನು ನೀಡುವವನು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಅವನ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳೇ ಬೇರೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸದಾ ಹರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನಾಗಿ ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಆತ್ಮಭೋಗದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರೂ ಅವರು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರೇ ಸರಿ. ಕೊಡುವವನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳುವವನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಬರಬೇಕೆಂದು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣಿಸಿದರೆ ಅದು ಬರಿದೆ (ವ್ಯರ್ಥ). ಅದು ಎಂತಹುದೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ಬೆತ್ತಲೆ ಪುರುಷನು ತಾನೇ ಕತ್ತಲೆಯ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ಶೂನ್ಯವಾದದ್ದು. ಸತ್ತ್ವಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜಠರಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮುಖೇನ ತಾನೇ ಆ ಅನ್ನದ ತುತ್ತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಅನ್ನದ ಜೊತೆಗೆ ಆದರದ ಮಾತು ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯ ಜ್ಞಾನ)
ಅರ್ಥ: ಕೇವಲ ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಮಾನವರಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸುಲಭವಾದ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿ. ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಧುರವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣಿಸಿ, ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಮುಖವನ್ನು ಕಂಟಕವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವದನದಿಂದ (ಬಾಯಿಯಿಂದ) ಒಳ್ಳೆಯ ಆದರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡದಿದ್ದರೆ ಆ ದಾನ ವ್ಯರ್ಥ. ಹಾಗಾದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅನ್ನ ಯಾವುದು ಹೇಳಿ? ಮನೆಗೆ ಒದಗಿ ಬಂದವರಿಗೆ (ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ) ಅನ್ನದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಆದರ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಹೃದಯದ ಸಂತಾಪವು ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲ್ಲವರಿಗೆ (ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ) ಇದೇ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ತರುವಂತಹುದು.
ಪದ್ಮನಾಭನಿಗೆ ಅನ್ನದಿಂದ ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೇ? ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಲೌಕಿಕ ಅನ್ನದ ಹಸಿವೇನಾದರೂ ಇದೆಯೇ? ಇಲ್ಲ. ನಮಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ (ಹದುಳ) ಬೇಕಾದರೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು. ನಾವು ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಭಗವದ್ಜ್ಞಾನದ ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ವಿಧಿ ತಪ್ಪದೆ, ಮಹಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಹಿಡಿದು ನೀಡಬೇಕು. ಅನ್ನದಾನದ ತರುವಾಯ ಮಾಡುವ ಮಿಗಿಲಾದ ಉಪಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುವ ತೀರ್ಥ-ಉದಕಗಳಿಂದಲೇ ಸಕಲ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನವು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನಗತನಾಗು. ಹರಿಯ ಅನುಕಂಪವೇ ಮೋಕ್ಷದ ಪದವಿಗೆ ಸೋಪಾನ (ಮೆಟ್ಟಿಲು). ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆದರವಿಲ್ಲದೆ ಮುದದಿಂದ ನೀಡದ ಕಡಿಮೆ ಅನ್ನಗಳಿಂದ ಪದ್ಮಸಂಭವನ ತಂದೆಯಾದ ಹರಿಯು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರೀತನಾಗಲಾರ. ಯದುಕುಲೋತ್ತುಮನಾದ ಕೃಷ್ಣ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯನು ಸದಾ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ (ಬದಿಯಲ್ಲಿ) ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಸಕಲ ಭಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
೫. ಆದಿತಾಳ (ಮಾನಸಾನ್ನ ದಾನದ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠತೆ)
ಅರ್ಥ: ದಾನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಾನವೆಂದರೆ, ತನ್ನ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ (ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಆತನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಇದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ 'ಮಹಾದಾನ'. ನೀನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಏನೇನು ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಈ ಮಾನಸಿಕ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅದು ಸರಿಯಾಗಲಾರದು. ಅನಂತ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ನೋಡಿದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಟಿಯಾದದ್ದು ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ.
ಈ ಮಾನಸಿಕ ದಾನಕ್ಕೆ (ಮಾನಸಾನ್ನಕ್ಕೆ) ಕಾಸು-ಹಣ ಮೊದಲಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲ, ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ (ಧಾವತಿ ಇಲ್ಲ). ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪರರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಧನಾರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ದೀನನಾಗಿ ದೇಶ-ದೇಶ ಅಲೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕಠಿಣವಾದ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಓ ಮಾನವನೇ ಕೇಳು, ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಈ 'ಮಾನಸಾನ್ನದ ದಾನ'ವಿದೆಯಲ್ಲಾ, ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀನಾಥನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸತ್ಪಾತ್ರನು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರು ಇದ್ದಾರೆ? ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ (ಕ್ಷೋಣಿಯೊಳಗೆ) ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಂಬು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬು ಮನುಜ. ಇದರ ತರುವಾಯವೇ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಷಡ್ವಿಧ ಅನ್ನದಾನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ದಾನಿಗಳ ಅರಸನಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯನು, ಇಂತಹ ಜ್ಞಾನವಂತರ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಲಿಯುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
೬. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಭಗವದ್ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಮಾಡು. ಚಿನ್ಮಯಸ್ವರೂಪನಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೆಚ್ಚಿಸು.
***
This exceptionally profound metaphysical and philosophical treatise, Annadāna Mahimā Prakaraṇa Suḷādi, was composed by Sri Vijaya Dasaru (Ankita: Vijaya Viṭhṭhala).
Instead of treating the charity of food (Annadāna) merely as a secular, social service to satisfy human hunger, Sri Vijaya Dasaru elevates it into a rigorous spiritual science (Mahā-yajña). He uses this Suḷādi to explain how eating and giving food activates deep cosmic structures inside human physiology—specifically mapping out how thousands of subtle nerve channels (Nadis) and divine administrative principles (Tattvas) are directly nourished when food is offered with right knowledge.
Summary
In this Suḷādi, Sri Vijaya Dasaru breaks down the material and spiritual geometry of charity:
Dhruva and Matta Talas establish that food is the ultimate king of all charities. While donating gold or land never truly satisfies a human being's greed, food forces the recipient to declare "enough" (Tṛpti). The poet introduces the three-fold cosmic components within every living being: Adhyātma (the individual mind/soul), Adhibhūta (the physical frame and society), and Adhidaiva (the celestial deities governing the senses). Food must be offered with an awareness that the indwelling Lord is the ultimate consumer.
Trivida Tala forms the core of this work. It details the spiritual mathematics of physiology. When a spiritually realized soul (Jnani) is fed with pure devotion, 46 distinct cosmic principles (Tattvas) inside his body are instantly satisfied. Furthermore, within the 72,000 subtle energy channels (Nadis) running through the human body, Lord Lakshmi-Narayana resides in 36,000 dual masculine and feminine forms, consuming the food directly. The poet warns that spending millions on massive feasts purely for social fame (Kīrti) is spiritually empty, whereas a single morsel offered with devotion to a true seeker is directly accepted by the indwelling Lord through the internal digestive fire.
Atta, Adi, and Jate Talas emphasize that the manner of giving is more vital than the menu. Feeding someone delicious sweets while speaking harshly or showing a cold face completely nullifies the merit. Finally, the poet crowns Mānasānna Dāna (the mental offering of food through pure meditation) as the highest charity of all, as it requires no physical wealth, no travel, and no external strain, yet directly pleases our Lord Vijaya Vithala.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Triple Formula of Universal Satisfaction)
annadāna pradhāna nidhānisi nōḍalu | annaṃta kalpadalli vichārisē |
honnu mikkāda dravya ittaḍādare manuja | pūrṇanāganu kāṇo guṇisi kēḷo |
munne adhyātma adhibhūta adhidāiva | chennāgi trividha tṛptikaravo nitya |
bhinna bhinna jīvaralli traya vikāra uṃṭu ive | innu lālisuvadu sthūla sūkṣma |
tanna modalu māḍi adhyātmavenisuvadu | anya janarella adhibhāutikā |
dhanya dēvategaḷe adhidāiverenisuvaru | uṇisubēku ī pari tiḷidū |
ghanna tāpatrayagaḷu hiṃdāgi pōpavu pā - | vannanāguva jñānabhakutiyiṃda |
tanna manasu adhyātma iṃdriyaṃgaḷe adhidāiva | chenna śarīrave adhibhūtavo |
sannumata nōḍidaru sakalādi saṃ - | pannanāguva sakalābhīṣṭeyalli |
annadāname dāna trikōṭigē | puṇya mātura tattatprabhēdavāgippadu |
initaroḷu nānā vidha ōdana | baṇṇisalaridu annavittavana kulakōṭi su - | varṇa gāturāgi saṃchariparu |
pannagaśayana namma vijayaviṭṭhalarēyana | uṇisuvadu bahu adhiṣṭhānavanne chiṃtisi ॥ 1 ॥
Meaning: If you meticulously examine the ancient scriptures accumulated across infinite cosmic cycles (Anaṃta kalpa) and ponder calmly, you will realize that the charity of food (Annadāna) is the undisputed sovereign among all forms of giving. If you donate gold, properties, or material wealth (Honnu mikkāda dravya) to a human being, his internal greed is never extinguished; he never feels complete. However, when you serve him a meal, there comes a mandatory moment where he is forced to say "enough," achieving true completeness. Calculate this truth in your heart!
Every living entity is composed of three interconnected layers: Adhyātma, Adhibhūta, and Adhidaiva. Providing food satisfies all these three structural layers simultaneously on a daily basis. Though individual souls vary vastly, these three features experience distinct gross (Sthūla) and subtle (Sūkṣma) transformations. Let us define them:
One's own inner self and mind constitute Adhyātma.
The surrounding society, other living creatures, and the visible material world constitute Adhibhūta.
The highly blessed celestial deities who supervise our sensory faculties constitute Adhidaiva.
When giving food, you must do so with the profound awareness of this triple matrix. Feeding people with this understanding completely dismantles the three-fold miseries (Tāpatrayagaḷu—internal, environmental, and planetary sufferings) that plague human life, purifying the donor through the dawn of true spiritual knowledge and devotion.
Looked at from another perspective, your own mind is Adhyātma, your senses are Adhidaiva, and this physical frame is Adhibhūta. The righteous seers recognize that this conscious method of charity effortlessly satisfies the three crore deities governing the cosmos, fulfilling all pure desires. The spiritual merit generated by the variety of food served is beyond human vocabulary to describe. The ancestral lineage (Kula-kōṭi) of such a thoughtful donor is elevated to a radiant, golden spiritual status. Therefore, always remember that it is our Lord Vijaya Vithala, reclining upon the cosmic serpent (Pannagaśayana), who sits as the ultimate indwelling Consumer (Adhiṣṭhāna) within the recipient, eating the food through them.
2. Matta Tala (The Seven Layers of Nourishment)
ēlu pari anna jagadoḷu tuṃbide | ēḷala māḍade yathārtha tiḷivadu |
kālakālakke idane harigarpitaveṃdu | ūḷigadavanāgu uttamara sahita |
bālya yāuvanavṛddhāpariyaṃta nenedu | kālakāladdali koḍuva vichāra tiḷi |
śīlaguṇa sāṃdra vijayaviṭṭhalarēyana | nāligeyiṃdali pogaḷuvavana meccū ॥ 2 ॥
Meaning: The sacred texts reveal that seven distinct varieties of sustenance (Saptānna—including human food, celestial offerings, ancestral oblations, and vital breath energies) saturate this universe. Without succumbing to mental laziness or procrastination (Ēḷala māḍade), understand the exact operational reality of these foods from true masters.
At every appropriate time, whatever food comes into your possession, hold the firm conviction that "this belongs to Sri Hari and is entirely offered to Him." Act as a humble, dedicated servant (Ūḷigadavanāgu) of the cosmos in the presence of the virtuous. From your childhood (Bālya), through youth (Yauvana), up to your advanced old age (Vṛddhāpyari), understand the systematic science of timely charity. Our Lord Vijaya Vithala, who is a dense, bottomless ocean of pure character and flawless attributes, deeply loves and validates that donor who feeds the needy while constantly praising the divine names with his tongue.
3. Trivida Tala (The Subtle Anatomy of the 72,000 Nadis)
tuttanna jñānige karedu mannisi tānu | chitta śuddhanāgi vaiṣṇava bhakutili |
ittu tṛptiya baḍisadanādade avanalli | tatva tatvēśaru nalavattāru saṃkhye |
nityadalli olidu śōbhisuvaru | gātradalli idda tatutatu mānigaḷu |
pūrtarāguvaru anubhavake mecchī |
matte pēḷuvenayyā obbobba tātvikara | gātradalli uṃṭu samastarū |
atta attali guṇisu avaravara avaroḷage | atyaṃtavāgi manasige nilakādō |
satyaveṃbode siddha śṛti purāṇagaḷalli | stōtra māḍuvadakke aparamitavō |
chittajanayyana mūrtigaḷu anēka | mottavāgive nōḍu oṃdānāṃtā |
tuttisi koṃḍāḍi idarānaṃda jñāna | vārtiya viśēṣa mahimeyannu |
itta eṇisu muṃde dakṣiṇōttara e - | ppattu sāvirada mēle eraḍu lekhkhā |
sutti koṃḍippavu nāḍi tadgatavāgi | tatvābhimānigaḷu nāriyaroḍane |
bhṛtyavatsala hari iṃdirā samēta | tattaḷisutaliha aprākṛtanū |
ittaṃḍa bhāgadalli strī pūṃsanāgi mū - | vattāru sāvira rūpadvayadi |
vistarisuva brahmādigaḷu ī prakāra | pratyēka pratyēka rūpa dharisī |
ātmakrīḍe māḍutipparu tamage tāve | hattili satigaḷu nōḍutire |
uttama ślōkanu idaraṃte krīḍisuvā | pratyakṣa rūpādhiṣṭhānadalli |
tuttu tegidukoṃba jñāni ī pariyalli | muttāidi brāhmarana ivaranē māḍi |
chittadali smarisi kavaḷa meluva meccī | sutta tātvika janara sarvēśanā |
nityāyu uḷḷanaka oṃdoṃdu divasakke | etta nōḍidaratta nōḍidaṣṭu |
hattu dikkinalli paṃkti paṃkti sāgi ku - | litu bhōjana māḍidadhikavāgi |
gātradoḷage initu kuṭuṃbigalige sa - | rvatradoḷage ivane tuttu koduva |
martyanādaru ivana naḍati nuḍati bēre | chittave hariyali nilisihanō |
ātma bhōgadalli tānu sukha paḍuvanu | rātri hagalu puṇya saṃpādipā |
ettalādaru kēḷe āvanādaru iṣṭu | mātra grahisidaru jīvanmuktā |
bhakti māturabēku koḍuva koṃbuvanalli | hattu kōṭi haṇā veccisalāgadu |
kīrti barabēkeṃdu nūrāru sāvira_kā | uttamānna uṇisē baride kāṇo |
battale puruṣanna iṃtha mānava pōgi | kattaleyoḷu pōgi appidaṃte |
satva mūrti namma vijayaviṭṭhalarēya | tuttu tegidukoṃbā agni bhūsuraralli ॥ 3 ॥
Meaning: (The poet maps out the explicit metaphysical mathematics of feeding a realized soul): If you respectfully invite a true spiritual seeker (Jnani), honor him with a pure, unblemished heart, and feed him with intense devotion, the forty-six (46) cosmic structural elements (Tattvas) and their presiding deities (Tattveśas) residing inside his physical body instantly glow with absolute joy and bless you. The inner sensory deities that govern his physical frame feel entirely fulfilled. Every single cosmic controller resides dynamically within a human body; if you calculate their sub-divisions and positions within each other, the math expands into a grand design completely beyond the reach of an ordinary human mind! The Vedas, Smritis, and Puranas continuously sing the infinite praise of this structural reality.
The infinite forms of Sri Hari—the father of Pradyumna (Chittajanayya)—are packed compactly inside that seeker's body. Specifically, across the northern and southern halves of the human frame, there are exactly seventy-two thousand (72,000) subtle energy pathways or nerve channels (Nadis). Coiled around these channels are the various governing deities along with their feminine consorts.
Deep within these identical channels, the Lord who loves His servants (Bhṛtyavatsala) resides permanently alongside Goddess Indira (Lakshmi). He operates in an immaculate, non-material form (Aprākṛta). Splitting across both halves of the body into explicit masculine and feminine aspects, the Lord assumes thirty-six thousand (36,000) dual parallel manifestations (Rūpadvayadi). Even the high creator Brahma and other gods assume separate, specific microscopic forms here, engaging in sublime spiritual pastimes (Ātma-krīḍe) while their consorts look on from close quarters. The Supreme Lord of glorious renown (Uttama-ślōka) plays dynamically within this internal sanctuary.
When an enlightened seeker sits before you and lifts a morsel of food (Tuttu) with this deep awareness, or when you honor noble souls and married women (Muttaidi) seeing them as mobile temples of these divine forms, the Lord of all controllers (Sarvēśanā) is deeply satisfied. The spiritual yield of this act multiplies so vastly that it equals feeding endless rows upon rows of guests stretching across all ten directions every single day for an entire lifetime! Though the donor appears to be an ordinary mortal living on earth (Martya), his internal conduct and external speech operate on an entirely different plane because his focal consciousness is permanently welded to Sri Hari. He accumulates immense spiritual merit day and night, tasting the high joy of internal spiritual liberation while still inside the flesh.
Listen closely! Whosoever absorbs and executes even this basic measure of understanding is already a liberated soul (Jīvanmukta). The only currency required between the giver and the receiver is raw, unadulterated devotion (Bhakti); you do not need to waste ten crores of vanity money. If a man spends hundreds of thousands of coins serving luxury delicacies purely to buy public fame (Kīrti) and social prestige, his effort is entirely empty (Baride). His hollow charity is as meaningless as a completely naked man rushing into a pitch-black room only to passionately embrace the dark void! Our Lord Vijaya Vithala, the embodiment of absolute truth (Satva mūrti), directly consumes that single, humble morsel of food through the digestive fire of the wise and the mouths of the righteous.
4. Atta Tala (The Quality of Courtesy and Gracious Speech)
idu karmāsakta mānavarige kēvala | idakiṃtadhikavāgi sulabhavippadu kēḷi |
madhurānna uṇisi nānā bage pūjisi | vadanadiṃdali oḷḷe mātāḍadiddare |
idaroḷagāvadu mukhyānnavu pēḷo | odagi baṃdavarige ādaravādade |
hṛdaya saṃtāpavu parihāravāgōdu | ide ide mukhyavo ballavarige prīti |
padumanābhaḡe prasiddha annadiṃda | udara tṛpti ēno surarige bēkēno |
haduḷa bēkādare jñāna saṃpādisi | padopadigi eraḍoṃdu annadiṃda |
sadamalanāgi tāratamyānusāra | vidhi tappadale mahā prīti gaisuvalu |
idara taruvāya migilāda upachāra | udakadiṃdale sarva sādhanaviddhaṃte |
udubhavipuḍu kāṇo jñānavadhikavāgi | idane toriyadirū dhyānaṃgatanāgu |
padavige sōpāna hari anukaṃpanu | mudaṃdiṃda kaḍime annaṃgaḷa idaraṃte |
padumasaṃbhavanayyā prītiyāganu kāṇo | yadukulōttuma kṛṣṇa vijayaviṭṭhalarēyā |
badiyalli vāsavāgippa bhayanāśā ॥ 4 ॥
Meaning: For human beings who are heavily entangled in external rituals and mandatory actions, there is an incredibly simple, beautiful path of refinement—listen carefully. If you serve a guest a lavish feast of sweet, rich delicacies (Madhurānna) and pamper them with endless physical protocols, but keep a stiff, frowning face and fail to speak sweet, warm words of genuine welcome from your mouth (Vadana), tell me, which part of your food is actually substantial? It is completely toxic!
When traveling weary souls or guests arrive at your doorstep, it is your genuine respect, warmth, and affectionate glance (Ādara) that immediately cools the burning exhaustion (Hṛdaya saṃtāpavu) of their hearts. To those who possess true wisdom, this emotional warmth is the real "main course" and the true source of love.
Do you honestly think Padmanabha (the lotus-naveled Lord) or the celestial gods depend on our physical grain to fill their stomachs (Udara tṛpti)? Do they suffer from human hunger? Absurd! If you want absolute internal peace and stability (Haduḷa), accumulate true spiritual knowledge. Even if you have only a tiny, single portion of basic food to offer, ensure that you offer it with a crystal-clear mind, keeping the true hierarchy of the indwelling souls (Tāratamya) in view, without violating cosmic order, and infusing it with massive love.
The humble water (Udaka) and basic hospitalities offered after such a meal carry the weight of all grand disciplines combined, causing supreme knowledge to explode within your consciousness. If you do not possess even a handful of grain to physically give away, do not panic—simply submerge yourself in deep mental meditation (Dhyāna). The compassionate glance of Sri Hari is the solitary staircase leading to final liberation. A massive feast given with a grumpy, arrogant heart will never please the father of Brahma. Our King Vijaya Vithala, the jewel of the Yadu clan, lives right beside us (Badiyalli), permanently deleting all our existential fears.
5. Adi Tala (The Sovereign Realm of Mental Charity)
dānadoḷage dāna mānasadali hariya | dhyāna māḍi mecchisuvaḍu ide mahā - |
dāna kāṇo ēnēnu māḍidaru idake sariyilla | anaṃta kālakkoo eṇe eṇike māḍidare |
kāṇi modalāda dravya dhāvati illa | sānukūlake parara arjane māḍasallā |
dīnanāgi dēśa saṃcharisuvadallā | snānādigaḷu māḍi bāilige taruvadallā |
mānavā kēḷelō mānasānna dāna | śrīnāthagiṃta innu satpātra āvāvano |
kṣōṇiyoḷage idane naṃbu neranaṃbu manuja | māṇāde ṣadvidha anna idara taruvāya |
dānigaḷarasa namma vijayaviṭṭhalarēyā | jñānavantara śuddha mānasadali nalivā ॥ 5 ॥
Meaning: Listen to the absolute secret of secrets! The undisputed emperor among all charities (Dānadoḷage dāna) is to construct a magnificent feast entirely within the theater of your own mind (Mānasa), offering it to Sri Hari through silent, intense meditation to win His heart. This is the Mahā-Dāna (The Great Gift). No matter what grand physical actions you execute in the material world, nothing can dare to match its value. Even if you calculate its worth across infinite stretches of time, it remains unparalleled.
Consider the immense beauty of this mental charity (Mānasānna Dāna): it requires absolutely zero financial expenditure—you do not need a single copper coin (Kāṇi), meaning there is no financial stress (Dhāvati). You do not need to flatter affluent people or slave away to earn money for it. You do not need to wander like a tired beggar from country to country searching for exotic ingredients. You do not even need to rush to a river to perform freezing physical ablutions before cooking it.
O human mind, listen closely to the power of this mental food offering! Who else exists in this entire universe who is a more perfect, worthy recipient (Satpātra) to receive this internal feast than Śrīnātha, the Lord of Goddess Lakshmi? Trust this reality, anchor your complete faith upon it while living on this earth (Kṣōṇi)! The external, physical donation of the six varieties of food (Ṣadvidha anna) comes only after this supreme internal alignment. Our Lord Vijaya Vithala, the King of all donors, dances with absolute ecstasy inside the unblemished, pure mind of such wise, contemplative souls.
Jate (Conclusion)
annadānavanu māḍu jñānapūrvakadiṃda | chinmaya vijayaviṭṭhanna mecchisu nitya ॥
Meaning: Therefore, let your acts of charity be permanently guided and illuminated by spiritual knowledge (Jñānapūrvakadiṃda). Satisfy and win the heart of our pure, conscious Vijaya Vithala every single day of your existence!
***
