ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಆರುತಿಹಾಡು
ಆರುತೀಯ ಮಾಡುವೇವು ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿಗೆ
ಸಾರಸಾಕ್ಷಿಯೆ ರು ಸೇರಿ ಸರಸದಿಂದ ಹಾಡುತಾ||ಪಲ್ಲ||
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಧ್ಧ ತದಿಗಿ ದಿನದಲಿ
ಶುಧ್ಧ ,ಭಕ್ತಿಯಿಂದಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನ ಪೂಜಿಸಿ||೧||
ಸೂತರು ಶೌನಕಾದಿಗಳಿಗೆ ಪೇಳಿದಂಥ ವ್ರತವಿದು
ಪಾರ್ವತಿಯು ಮಾಡಿ ಶಿವನ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು||೨||
ಹೋಳಿಗಿ ಪಾಯಸಂಬೋಡೆ ಚಿತ್ರಾನ್ನನಿವೇದಿಸಿ
ಮಧ್ವೇಶಕೃಷ್ಣ ನ ಮನದಿ ನೆನೆದು ಮಾಡಿದರು ಆರುತಿ||೩||
***
Here is the Standard English Transliteration of the song. This standard format uses phonetic spellings commonly found in classical Indian songbooks (using "ā" for long "a", "ī" for long "i", and "ū" for long "u") to ensure proper rhythmic flow while singing:
Standard Transliteration
Pallavi (Chorus)
Āruthiya māduvēvu Swarnagowrigē
Sārasākshiyellarū sēri sarasadinda hādutā
Stanza 1
Bhādrapada māsada shuddha tadigi dinalī
Shuddha, bhaktiyindagowri dēviyanna pūjisi
Stanza 2
Sūtaru Shaunakādigaligē pēlidantha vratavidu
Pārvatiyu mādi Shivanā patiyāgi padedalū
Stanza 3
Hōligi pāyasambōdē chitrānnanivēdisi
Madhvēshakrishnananna manadī nenedū mādiderū āruti
Standard Pronunciation Guide
The Long Vowel Rule (The Macro Keys)
ā = Long 'a', sounds like the "a" in father (e.g., Bhādrapada, Pārvati).
ē = Long 'e', sounds like the "ay" in say or "e" in café (e.g., Swarnagowrigē, dēvi).
ī = Long 'i', sounds like the "ee" in meet (e.g., dinalī, pūjisi).
ō = Long 'o', sounds like the "o" in boat (e.g., Hōligi, bōdē).
ū = Long 'u', sounds like the "oo" in boot (e.g., yellarū, Sūtaru).
***
The Short Vowel Rule
a = Short 'a', sounds like the "u" in but or "a" in about (e.g., māsada is pronounced maa-suh-dhuh).
i = Short 'i', sounds like the "i" in pin (e.g., tadigi).
u = Short 'u', sounds like the "u" in put (e.g., vratavidu).
***
Key Words Broken Down Phonetically
Swarnagowrigē: Swuhr-nuh-Gow-ri-gay
Sārasākshiyellarū: Saa-ruh-saa-kshi-yell-uh-roo (The "kshi" sounds like the "xi" in anxious).
Shuddha: Shuth-dhuh (Press your tongue behind your upper teeth for a heavy, crisp "dh").
Shaunakādigaligē: Show-nuh-kaa-di-guh-li-gay
Chitrānnanivēdisi: Chith-raan-nuh-ni-vay-di-si
Madhvēshakrishnananna: Mudh-vay-shuh-Krish-nuh-nuhn-nuh
***
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡು ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ತದಿಗೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪವಿತ್ರ 'ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ವ್ರತ'ದ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಗೌರಿ ದೇವಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಬೆಳಗುವ ಧನ್ಯತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂತ ಮುನಿಗಳು ಶೌನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯೇ ಆಚರಿಸಿ, ಪರಶಿವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹೋಳಿಗೆ, ಪಾಯಸ, ಬೋಂಡಾ, ಚಿತ್ರಾನ್ನಗಳಂತಹ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ದೇವರನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಆನಂದದಿಂದ ಆರತಿ ಎತ್ತುವ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಆರುತೀಯ ಮಾಡುವೇವು ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿಗೆ
ಸಾರಸಾಕ್ಷಿಯೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ಸರಸದಿಂದ ಹಾಡುತಾ||ಪಲ್ಲ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಮುತ್ತೈದೆಯರೆಲ್ಲರೂ (ಸಾರಸಾಕ್ಷಿಯರು) ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಆನಂದದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ದೇವಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಚರಣ ೧:
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಧ್ಧ ತದಿಗಿ ದಿನದಲಿ
ಶುಧ್ಧ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನ ಪೂಜಿಸಿ||೧||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತದಿಗೆಯ (ತೃತೀಯಾ) ಶುಭ ದಿನದಂದು, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಆಕೆಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಚರಣ ೨:
ಸೂತರು ಶೌನಕಾದಿಗಳಿಗೆ ಪೇಳಿದಂಥ ವ್ರತವಿದು
ಪಾರ್ವತಿಯು ಮಾಡಿ ಶಿವನ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು||೨||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ವ್ರತವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಸೂತ ಮುನಿಗಳು ಶೌನಕ ಮುಂತಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಈ ವ್ರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ವತಃ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯೇ ಈ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಆಕೆಗೆ ಪರಶಿವನು ಪತಿಯಾಗಿ ಒಲಿದನು.
ಚರಣ ೩:
ಹೋಳಿಗಿ ಪಾಯಸಂಬೋಡೆ ಚಿತ್ರಾನ್ನನಿವೇದಿಸಿ
ಮಧ್ವೇಶಕೃಷ್ಣನ ಮನದಿ ನೆನೆದು ಮಾಡಿದರು ಆರುತಿ||೩||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ಅಡುಗೆಗಳಾದ ಹೋಳಿಗೆ (ಒಬ್ಬಟ್ಟು), ಪಾಯಸ, ಬೋಂಡಾ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಾನ್ನಗಳನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು (ಮಧ್ವೇಶಕೃಷ್ಣನನ್ನು) ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಸಕಲ ಮಂಗಲಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿ ಎಂದು ದೇವಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
***
Summary
This traditional song highlights the spiritual significance and joy of the 'Swarna Gowri Vrata', observed annually on the third day (Tadige) of the Bhadrapada month. It recalls the Puranic legend where Sage Suta narrated the greatness of this ritual to Sage Shaunaka and others, noting that Goddess Parvati herself performed this vow to win Lord Shiva as her consort. The song beautifully captures the devotion of women who worship the Goddess, offer her a traditional feast of holige, payasam, bonda, and chitranna, and joyfully perform the aarathi while keeping the Divine in their hearts.
Paragraph-wise Meaning
Pallavi (Chorus):
Aaruthiya maaduvevu Swarnagowrige
Saarasaakshiyellaru seri sarasadinda haaduta ||
Meaning: We, women with beautiful lotus-like eyes (Saarasaakshiyaru), gather together in joy and harmony, singing sweet melodies as we perform the sacred aarathi (waving of the ceremonial lamp) for Goddess Swarna Gowri.
Stanza 1:
Bhaadrapada maasada shudhda tadigi dinalee
Shudhda, bhaktiyindagowri deviyanna poojisi ||1||
Meaning: On the auspicious third day (Shudhda Tadige) of the bright fortnight of the Bhadrapada month, we purify our minds and worship Goddess Gowri with the utmost sincerity, devotion, and reverence.
Stanza 2:
Sootaru Shaunakaadigalige pelidantha vratavidu
Paarvatiyu maadi Shivana patiyagi padedalu ||2||
Meaning: This is the ancient and powerful vow (vrata) that Sage Suta once narrated to Sage Shaunaka and the other holy hermits. It is the very same ritual that Goddess Parvati herself performed so diligently to obtain Lord Shiva as her eternal husband.
Stanza 3:
Holigi paayasambode chitraannaanivedisi
Madhveshakrishnananna manadi nenedu maadideru aaruti ||3||
Meaning: Offering a grand feast of traditional delicacies like holige (sweet flatbread), payasam (pudding), bonda (fritters), and chitranna (lemon rice) as holy sacrament (naivedya), the devotees invoke the divine presence of Lord Krishna (Madhvesha Krishna) in their hearts and wave the auspicious aarathi.
***
ankita ಮಧ್ವೇಶಕೃಷ್ಣ.
***
