CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಆಡಿಸಿದಳು ಯಶೋದೆ ಜಗದೋದ್ಧಾರನ | ಪ |
ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ |
ಸುಗುಣಾಂತರಂಗನ ಆದಿಸಿದಳೆಶೋದೆ | ಅ.ಪ. |
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದ ಅಗಣಿತ ಮಹಿಮನ
ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ ಆದಿಸಿದಳೆಶೋದೆ | 1 |
ಅಣೋರಣೀಯನ ಮಹತೋಮಹೀಮನ |
ಅಪ್ರಮೇಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ | 2 |
ಪರಮ ಪುರುಷನ ಪರ ವಾಸುದೇವನ |
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ ಆದಿಸಿದಳೆಶೋದೆ | 3 |
***
Pallavi
Āḍisidaḷu yaśōde jagadōddhārana ॥ pa ॥
Anupallavi
Jagadōddhārana maganendu tiḷiyuta |
Suguṇāntaraṅgana āḍisidaḷeśōde ॥ a.pa ॥
Charana 1
Nigamake silukada agaṇita mahimana |
Magugaḷa māṇikyana āḍisidaḷeśōde ॥ 1 ॥
Charana 2
Aṇōraṇīyana mahatōmahīmana |
Apramēyana āḍisidaḷeśōde ॥ 2 ॥
Charana 3
Parama puruṣana para vāsudēvana |
Purandaraviṭhṭhalana āḍisidaḷeśōde ॥ 3 ॥
***
Key Transliteration & Vocabulary Guide:
Jagadōddhārana: Jagattu (Universe) + Uddhāra (Savior/Uplifter) — The Savior of the World.
Maganendu Tiḷiyuta: Thinking/Understanding Him to be her own son (Maga).
Suguṇāntaraṅgana: One whose inner heart/nature (Antaraṅga) is filled with auspicious attributes (Suguṇa).
Nigamake Silukada: One who is not "caught" or fully grasped even by the Vedas (Nigama).
Magugaḷa Māṇikyana: The "Gem" or "Ruby" among all children.
Aṇōraṇīyana: Smaller than the smallest atom (Aṇu).
Mahatōmahīmana: Greater than the greatest (the vast macrocosm).
Apramēyana: The one who is immeasurable; beyond proof or logic.
Parama Puruṣana: The Supreme Being.
Purandaraviṭhṭhala: The composer’s signature name for Lord Vishnu/Krishna.
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು (ಅಂಕಿತ: ಪುರಂದರವಿಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಮನಮಿಡಿಯುವ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ 'ವತ್ಸಲ್ಯ ಭಕ್ತಿ'ಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಉದ್ದರಿಸುವ 'ಜಗದೋದ್ಧಾರಕ' ಪರಮಾತ್ಮನು ಯಶೋದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕನಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ವೇದಗಳಿಗೂ ನಿಲುಕದ, ಅಣುವಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕವನಾದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಆ ಪರಮಪುರುಷನನ್ನು ಯಶೋದೆಯು "ನನ್ನ ಮಗ" ಎಂಬ ಮಮತೆಯಿಂದ ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ದೈವದ ಔನ್ನತ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮಮತೆಯ ನಡುವಿನ ಈ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಈ ಕೀರ್ತನೆಯ ಜೀವಾಳ.
ಅರ್ಥ (ಪದಗಳ ವಿವರಣೆ)
ಪಲ್ಲವಿ
ಆಡಿಸಿದಳು ಯಶೋದೆ ಜಗದೋದ್ಧಾರನ || ಪ ||
ಅರ್ಥ: ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವಂತಹ (ಜಗದೋದ್ಧಾರನಾದ) ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ತನ್ನ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಗುವಿನಂತೆ ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ |
ಸುಗುಣಾಂತರಂಗನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ಅ.ಪ. ||
ಅರ್ಥ: ಸಕಲ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಗಣಿಯಾಗಿರುವ (ಸುಗುಣಾಂತರಂಗ), ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕನಾದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಯಶೋದೆಯು "ಇವನು ನನ್ನ ಮಗ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆತನ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಮಾತೃವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಆತನನ್ನು ಲಾಲಿಸಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಮೊದಲನೆಯ ನುಡಿ
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದ ಅಗಣಿತ ಮಹಿಮನ |
ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || 1 ||
ಅರ್ಥ: ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ (ನಿಗಮ) ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದ, ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು (ಅಗಣಿತ) ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆ ದೇವನನ್ನು ಯಶೋದೆಯು ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲೋಕದ ಸಕಲ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಾಣಿಕ್ಯದಂತಿರುವ ಆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತಾಯಿ ಮುದ್ದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಎರಡನೆಯ ನುಡಿ
ಅಣೋರಣೀಯನ ಮಹತೋಮಹೀಮನ |
ಅಪ್ರಮೇಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || 2 ||
ಅರ್ಥ: ಆತನು ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕವನು (ಅಣೋರಣೀಯ), ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು (ಮಹತೋಮಹೀಮ). ಯಾವುದೇ ಅಳತೆಗೋಲಿಗೂ ಸಿಗದ ಅಳೆಯಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯಾದ (ಅಪ್ರಮೇಯ) ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಯಶೋದೆಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಮೂರನೆಯ ನುಡಿ
ಪರಮ ಪುರುಷನ ಪರ ವಾಸುದೇವನ |
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || 3 ||
ಅರ್ಥ: ಆತನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪುರುಷ (ಪರಮ ಪುರುಷ), ಆತನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ವಾಸುದೇವ. ಇಂತಹ ಅಖಿಲಾಂಡಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ನಾಯಕನಾದ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನನ್ನೇ ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ತನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಮಮತೆಯಿಂದ ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
***
This masterpiece by Sri Purandara Dasaru (under his ankita Purandara Vithala) is one of the most iconic compositions in Carnatic music. It beautifully captures the "Vatsalya Bhava" (parental love), highlighting the divine irony of the Supreme Creator being treated as a helpless toddler by His mother.
Summary
The song reflects on the incredible fortune of Mother Yashoda. She plays with, cuddles, and teases a little boy, believing him to be merely her son. In reality, that child is the "Jagadoddhara"—the Savior of the Universe. Dasaru contrasts the incomprehensible, infinite nature of God (who is beyond Vedas and time) with the simple, human act of a mother playing with her child. It is a meditation on how devotion can make the Infinite Divine accessible and "small" enough to be held in a mother's arms.
Section-wise Meaning
Pallavi (The Chorus)
Āḍisidaḷu yaśōde jagadōddhārana || p ||
Meaning: Yashoda made Him play—the one who is the Savior of the entire Universe (Jagadoddhara). She bounced Him on her lap and played with Him as if He were an ordinary child.
Anupallavi (Supporting Verse)
Jagadōddhārana maganendu tiḷiyuta |
Suguṇāntaraṅgana āḍisidaḷeśōde || a.p. ||
Meaning: Thinking of the Savior of the World simply as her "son" (maganendu), Yashoda played with Him. She played with the one whose inner being is the source of all auspicious attributes (Suguna-antaranga), unaware of His supreme divinity.
Charana 1 (Beyond Knowledge)
Nigamake silukada agaṇita mahimana |
Magugaḷa māṇikyana āḍisidaḷeśōde || 1 ||
Meaning: Yashoda played with the one who cannot be captured or understood even by the Nigamas (the Vedas). He possesses infinite, unquantifiable glories (Aganita mahima). She played with this "ruby among children" (Magugala manikyana), the most precious child ever born.
Charana 2 (The Paradox of the Divine)
Aṇōraṇīyana mahatōmahīmana |
Apramēyana āḍisidaḷeśōde || 2 ||
Meaning: She played with the one who is smaller than the smallest atom (Anoraneeyana) and yet greater than the greatest vastness of the cosmos (Mahato-maheemana). She played with the "Incommensurable One" (Aprameya)—the one who cannot be measured by logic or physical dimensions.
Charana 3 (The Supreme Offering)
Parama puruṣana para vāsudēvana |
Purandaraviṭhṭhalana āḍisidaḷeśōde || 3 ||
Meaning: Yashoda played with the Supreme Being (Parama Purusha), the transcendental Lord Vasudeva. She played with none other than our Purandara Vithala, the Lord of the Universe, holding Him close with the simple, pure love of a mother.
***
ರಾಗ : ಕಾಪಿ ತಾಳ : ಕಾನಡ (raga, taala may differ in audio)
Kapi-Aadi
pallavi
jagadOddhAraNa ADisidaLe yashOde
(jagadO)
anupallavi
jagadOddhAraNa maganendu tiLiyuta suguNAnta ranganA AdisidaLe yashOde
(jagadO)
caraNam 1
nigamakE silukada agaNita mahimana magugaLa mANikyana ADisidaLa yashOde
(jagadO)
caraNam 2
aNOraNIyana mahatO mahImana apramEyana na ADisidaLa yashOde
(jagadO)
caraNam 3
parama puruSana paravAsudEvana purandara viThalana ADisidaLu yashOde
(jagadO)
***
JagadOddhAraNa ADisidaLe yashOde
(Jagadodhaarana)
jagadOddhAraNa maganendu tiLiyuta
suguNAnta ranganA AdisidaLe yashOde
(Jagadodhaarana)
nigamakE silukada agaNita mahimana
magugaLe mANikyana ADisidaLe yashOde
(Jagadodhaarana)
aNOraNIyana mahatO mahImana
apramEyana na ADisidaLe yashOde
(Jagadodhaarana)
parama puruSana paravAsudEvana
purandara viThalana ADisidaLe yashOde
(Jagadodhaarana)
***
Jagadoddharana adisidale yashode
Jagadoddharana maganendu tiliyuta
sugunanta rangana adisidale yashode||
Nigamake silukada aganita mahimana
magugale manikyana adisidale yashode||1||
Anoraniyana mahato mahimana
aprameyana na adisidale yashode||2||
Parama purusana paravasudevana
purandara vithalana adisidale yashode||3||
***
ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ ||ಪ||
ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ
ಸುಗುಣಾಂತ ರಂಗನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ ||ಅ.ಪ||
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದ ಅಗಣಿತ ಮಹಿಮನ
ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆ ಯಶೋದೆ ||೧||
ಅಣೋರಣೀಯನ ಮಹತೋ ಮಹಿಮನ
ಅಪ್ರಮೇಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ ||೨||
ಪರಮ ಪುರುಷನ ಪರವಾಸುದೇವನ
ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ ||೩||
***
jagadOddhAraNa ADisidaLe yashOde (jagadO)
jagadOddhAraNa maganendu tiLiyuta suguNAnta ranganA AdisidaLe yashOde (jagadO)
nigamakE silukada agaNita mahimana magugaLa mANikyana ADisidaLa yashOde (jagadO)
aNOraNIyana mahatO mahImana apramEyana na ADisidaLa yashOde (jagadO)
parama puruSana paravAsudEvana purandara viThalana ADisidaLu yashOde (jagadO)
***
Meaning
[Yashoda made Krishna play]
[Thinking that Jagadoddhara (Krishna) is her son, she made the one with suguna in him]
[She made him, who is beyond logic, who has uncountable power, who is the manikya (precisou stone) among children, play]
[She made him, whos is in every atom, whos has immense power, who is unmatched, play]
[She made him, whos is parama purusha, who is really vasudeva, who is purandhara vittala. play]
***
ಪುರಂದರದಾಸರು
ರಾಗ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಕಾಪಿ/ಆದಿ ತಾಳ
ಜಗದುಧ್ಧಾರನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ಪಲ್ಲವಿ ||
ಜಗದುಧ್ಧಾರನ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ
ಸುಗುಣಾಂತರಂಗನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೧ ||
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದ ಅಗಣಿತ ಮಹಿಮನ
ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೨ ||
ಅಣೋರಣೀಯನ ಮಹತೋಮಹೀಯನ
ಅಪ್ರಮೇಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೩ ||
ಪರಮಪುರುಷನ ಪರವಾಸುದೇವನ
ಪುರಂದರವಿಠಲನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೪ ||
***********
ಜಗದುದ್ಧಾರಕ ತನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಬಗೆದು |
ನಿಗಮಗೋಚರನ ಆಡಿಸಿದಳು ಯಶೋದೆ ಪ
ವಟದೆಲೆಯ ಮೇಲು ಸಂಪುಟದ ಮೇಲೊರಗಿ ಉಂ-ಗುಟವ ಪೀರುವನ-ಆಡಿಸಿದಳು 1
ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುವ ವಿಶ್ವತೋಮುಖನ |ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕನ-ಆಡಿಸಿದಳು 2
ಅಣೋರಣಿಯನ ಮಹತೋಮಹೀಯನ |ಗಣನೆಯಿಲ್ಲದವನ-ಆಡಿಸಿದಳು 3
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದಅಗಣಿತಮಹಿಮನ |ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ-ಆಡಿಸಿದಳು 4
ಎಲ್ಲರೊಳು ಭರಿತನಾಗಿ ಇಪ್ಪ ಲಕುಮಿಯ |ವಲ್ಲಭಪುರಂದರವಿಠಲನ-ಆಡಿಸಿದಳು5
ರಾಗ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಕಾಪಿ/ಆದಿ ತಾಳ
ಜಗದುಧ್ಧಾರನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ಪಲ್ಲವಿ ||
ಜಗದುಧ್ಧಾರನ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ
ಸುಗುಣಾಂತರಂಗನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೧ ||
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದ ಅಗಣಿತ ಮಹಿಮನ
ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೨ ||
ಅಣೋರಣೀಯನ ಮಹತೋಮಹೀಯನ
ಅಪ್ರಮೇಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೩ ||
ಪರಮಪುರುಷನ ಪರವಾಸುದೇವನ
ಪುರಂದರವಿಠಲನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ || ೪ ||
***********
ಜಗದುದ್ಧಾರಕ ತನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಬಗೆದು |
ನಿಗಮಗೋಚರನ ಆಡಿಸಿದಳು ಯಶೋದೆ ಪ
ವಟದೆಲೆಯ ಮೇಲು ಸಂಪುಟದ ಮೇಲೊರಗಿ ಉಂ-ಗುಟವ ಪೀರುವನ-ಆಡಿಸಿದಳು 1
ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುವ ವಿಶ್ವತೋಮುಖನ |ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕನ-ಆಡಿಸಿದಳು 2
ಅಣೋರಣಿಯನ ಮಹತೋಮಹೀಯನ |ಗಣನೆಯಿಲ್ಲದವನ-ಆಡಿಸಿದಳು 3
ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದಅಗಣಿತಮಹಿಮನ |ಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ-ಆಡಿಸಿದಳು 4
ಎಲ್ಲರೊಳು ಭರಿತನಾಗಿ ಇಪ್ಪ ಲಕುಮಿಯ |ವಲ್ಲಭಪುರಂದರವಿಠಲನ-ಆಡಿಸಿದಳು5
****
