Audio by Vidwan Sumukh Moudgalya
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ದೇವರ ದೇವ ನೀನೆಂದು ನಂಬಿದೆನೆನ್ನ ಕಾಯೊ ಕನಕಾಚಲ ಕೃಷ್ಣ ಕರುಣದಿ || ಅ||
ತಂದೆಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದ್ದ
ಕಂದನ ಮಲತಾಯಿಯು ನೂಕಲು
ಅಂದು ಶಿಶುವು ಅಡವಿಗೆ ನಡೆತರಲು
ಬಂದು ಪೊರೆದೆಯೋ ನೀ ಕರುಣದಲಿ ||
ನಖಮುಖದಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕನೊಡಲನು ಸೀಳಿ
ರಕುತವ ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಲು
ಸಕಲ ಸುರರು ಕೊಂಡಾಡಲು ಜಯವೆಂದು
ಭಕುತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣದಿ ||
ಶಕಟ ಪೂತನಿ ಧೇನುಕ ವತ್ಸಾಸುರ
ಬಕಮುಖ್ಯರನೆಲ್ಲ ಸವರಿದೆಯೊ
ಪ್ರಕಟತನದಿ ಕಂಸನ ನೆಗ್ಗೊತ್ತಿ ದೆ-
ವಕಿ ವಸುದೇವರ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣದಿ ||
ಅತಿಚಪಲದಿ ದುಶ್ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲಿ
ಪತಿಗಳೈವರು ಎದುರಿನೊಳಿರಲು
ಖತಿಯಿಂದಲಿ ಸೆಳೆಯೆ ಸೀರೆಯ ತರಳೆ ದ್ರೌ-
ಪದಿಯಭಿಮಾನವ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣದಿ ||
ಮರಣಕಾಲದಲಿ ಅಜಮಿಳ ಮರುಕದಿ
ತರಳ ನಾರಗನೆಂದು ಕರೆಯಲು
ನೆರೆದೆ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣಾಳುಗಳರಸನೆ
ಗುರುಪುರಂದರವಿಟ್ಠಲ ಕರುಣದಲಿ ||
***
Pallavi
Kāva dēva nīnallade jagake innāva dēvaruḷḷarai ||
Anupallavi
Dēvara dēva nīnendu nambidene nna kāyo kanakācala kr̥ṣṇa karuṇadi ||
Charaṇa 1
Tandeya toḍeya mēle bandu kuḷitidda kandana malatāyiyu nūkalu |
andu śiśuvu aḍavige naḍetaralu bandu poredēyō nī karuṇadali ||
Charaṇa 2
Nakhamukhadali hiraṇyakanaḍalanu sīḷi rakutava desedesēge cellalu |
sakala suraru konḍāḍalu jayavendu bhakuta prahlādana porede karuṇadi ||
Charaṇa 3
Śakaṭa pūtani dhēnuka vatsāsura bakamukhyaranella savarideyō |
prakaṭatanadi kaṁsana neggotti dēvaki vasudēvara porede karuṇadi ||
Charaṇa 4
Aticapaladi duśśāsana sabheyali patigaḷaivaru edurinoḷiralu |
khatiyandali seḷeye sīreya taraḷe draupadiyabhimānava porede karuṇadi ||
Charaṇa 5
Maraṇakāladali ajamiḷa marukadi taraḷa nārāyaṇanendu kareyalu |
nerede porede karuṇāḷugaḷarasane gurupurandaraviṭṭhala karuṇadali ||
***
Pronunciation Guide
Vowels: Vowels with macrons (ā, ē, ī, ō, ū) are long (hold for two beats).
Retroflexes: For ḷ, ṇ, ḍ, ṭ, curl the tongue back to the roof of the mouth (e.g., porede, cellalu).
Aspiration: Add a soft breath for bh, dh, th (e.g., bhakuta, dhēnuka).
Special characters: ś is a soft "sh" (as in shanti). ṁ is a nasal sound like "m" or "n".
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ (ಅಂಕಿತ: ಪುರಂದರವಿಠಲ) ಈ ಕೃತಿಯು ಭಗವಂತನ ಸರ್ವರಕ್ಷಕತ್ವ ಮತ್ತು ಆತನು ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಏಕೈಕ ದೈವವೆಂದರೆ ಶ್ರೀಹರಿ ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ರುವನಿಗೆ ಮಲತಾಯಿಯಿಂದ ಅವಮಾನವಾದಾಗ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವಾಗ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಾನಭಂಗವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಅಜಮಿಳನು ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದಾಗ ಭಗವಂತನು ಹೇಗೆ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೊರೆಹೋದವರನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಕಾವ ದೇವ ನೀನಲ್ಲದೆ ಜಗಕೆ ಇನ್ನಾವ ದೇವರುಳ್ಳರೈ ||
ದೇವರ ದೇವ ನೀನೆಂದು ನಂಬಿದೆನೆನ್ನ ಕಾಯೊ ಕನಕಾಚಲ ಕೃಷ್ಣ ಕರುಣದಿ ||
ಅರ್ಥ: ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೇವರು ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದೇವನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಮೇರು ಪರ್ವತದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡು.
ಚರಣ ೧ (ಧ್ರುವನ ರಕ್ಷಣೆ):
ತಂದೆಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕಂದನ ಮಲತಾಯಿಯು ನೂಕಲು |
ಅಂದು ಶಿಶುವು ಅಡವಿಗೆ ನಡೆತರಲು ಬಂದು ಪೊರೆದೆಯೋ ನೀ ಕರುಣದಲಿ ||
ಅರ್ಥ: ಬಾಲಕ ಧ್ರುವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಮಲತಾಯಿ ಸುರುಚಿಯು ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದಳು. ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಮಗು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಾಗ, ನೀನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.
ಚರಣ ೨ (ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ರಕ್ಷಣೆ):
ನಖಮುಖದಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕನೊಡಲನು ಸೀಳಿ ರಕುತವ ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಲು |
ಸಕಲ ಸುರರು ಕೊಂಡಾಡಲು ಜಯವೆಂದು ಭಕುತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣದಿ ||
ಅರ್ಥ: ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ ತಾಳಿ, ನಿನ್ನ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಅವನ ರಕ್ತವನ್ನು ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಿದೆ. ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ವಿಜಯವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಚಲ ಭಕ್ತನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಿದೆ.
ಚರಣ ೩ (ಕೃಷ್ಣಲೀಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಕಿ-ವಸುದೇವರ ರಕ್ಷಣೆ):
ಶಕಟ ಪೂತನಿ ಧೇನುಕ ವತ್ಸಾಸುರ ಬಕಮುಖ್ಯರನೆಲ್ಲ ಸವರಿದೆಯೊ |
ಪ್ರಕಟತನದಿ ಕಂಸನ ನೆಗ್ಗೊತ್ತಿ ದೇವಕಿ ವಸುದೇವರ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣದಿ ||
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಶಕಟಾಸುರ, ಪೂತನಿ, ಧೇನುಕಾಸುರ, ವತ್ಸಾಸುರ ಮತ್ತು ಬಕಾಸುರನಂತಹ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕ್ರೂರಿ ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದು, ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಿನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಾದ ವಸುದೇವ ಮತ್ತು ದೇವಕಿಯರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.
ಚರಣ ೪ (ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಾನರಕ್ಷಣೆ):
ಅತಿಚಪಲದಿ ದುಶ್ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲಿ ಪತಿಗಳೈವರು ಎದುರಿನೊಳಿರಲು |
ಖತಿಯಿಂದಲಿ ಸೆಳೆಯೆ ಸೀರೆಯ ತರಳೆ ದ್ರೌಪದಿಯಭಿಮಾನವ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣದಿ ||
ಅರ್ಥ: ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಐವರು ಪತಿಗಳು ಎದುರಿಗಿದ್ದರೂ ಅಸಹಾಯಕಳಾಗಿದ್ದ ದ್ರೌಪದಿಯ ಸೀರೆಯನ್ನು ದುಶ್ಶಾಸನನು ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ ಎಳೆದಾಗ, ನೀನು ಅಕ್ಷಯ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿ ಅವಳ ಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದೆ.
ಚರಣ ೫ (ಅಜಮಿಳನ ಉದ್ಧಾರ):
ಮರಣಕಾಲದಲಿ ಅಜಮಿಳ ಮರುಕದಿ ತರಳ ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಕರೆಯಲು |
ನೆರೆದೆ ಪೊರೆದೆ ಕರುಣಾಳುಗಳರಸನೆ ಗುರುಪುರಂದರವಿಟ್ಠಲ ಕರುಣದಲಿ ||
ಅರ್ಥ: ಅಜಮಿಳನು ತನ್ನ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನಾದ 'ನಾರಾಯಣ'ನನ್ನು ಕೂಗಿದಾಗ, ಆ ನಾಮದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಯಮದೂತರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಕರುಣಾಳುಗಳ ರಾಜನಾದ ಹೇ ಗುರುಪುರಂದರವಿಠಲ, ನಿನ್ನ ದಯೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನೂ ಕಾಪಾಡು.
***
English Meaning
Summary: In this hymn, Purandara Dasa declares that there is no savior other than Lord Krishna. He lists various instances where the Lord intervened to save His devotees: the child Dhruva, the devout Prahlada, His parents Devaki and Vasudeva, the distressed Draupadi, and even the sinner Ajamila. The poet appeals to Lord Purandara Vittala to show the same mercy to all.
Stanza-wise Meaning:
Pallavi: O Lord, there is no other god but You to protect this world. I trust You as the God of gods; please save me with Your mercy.
Stanza 1: When the child Dhruva was pushed away by his stepmother, he went to the forest to seek You. You appeared and protected that young child.
Stanza 2: You tore apart the demon Hiranyakashipu with Your claws, splashing his blood in all directions. While the gods cheered Your victory, You protected Your devotee Prahlada.
Stanza 3: You destroyed demons like Shakata, Putani, Dhenuka, and Baka. You publicly vanquished Kamsa and rescued Devaki and Vasudeva from their suffering.
Stanza 4: When Dushasana tried to disrobe Draupadi in the assembly while her five husbands watched helplessly, You provided infinite robes and saved her honor.
Stanza 5: When Ajamila called out his son's name "Narayana" on his deathbed, You responded and saved him from the messengers of death. O King of Merciful ones, Purandara Vittala, protect us.
***
pallavi
kAvavE nInallade jagake innAva dEvaruLLarai
anupallavi
dEvara dEva nInendu nambidenayya
caraNam ೧, ೨, ೩, ೪ ?
maraNa kAladali ajAmiLa marugadi taranAraganentu kareyalu
neredu porede karuNAjagaLa rasane guru purandara viTTala karuNadali
***
ರಾಗ ಮಧ್ಯಮಾವತಿ ಆದಿತಾಳ (raga, taala may differ in audio)
