ಅರಿಯಾಗಿ ಸಖನಾಗಿgopala vittala ankita suladi ಹರಿಸ್ವತಂತ್ರ ಸುಳಾದಿ ARIYAGI SAKHANAGI HARI SWATANTRA SULADI

ರಾಗ ಭೈರವಿ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಶ್ರೀಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿಸ್ವತಂತ್ರ ಸುಳಾದಿ 

(ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿಸುವರಾರಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ವಿಷ್ಣು ಸ್ವತಂತ್ರನಿಂದೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಯವಾಗುವವವು) 

 ಧ್ರುವತಾಳ 

ಅರಿಯಾಗಿ ಸಖನಾಗಿ ಸರ್ವೇಶನೆ

ಅರಸಾಗಿ ಆಳು ಆಗಿ ಅಪ್ರಮೇಯ

ಸರಸಾಗಿ ವಿರಸನಾಗಿ ಸಿರಿ ಹರಿಯೆ

ಇರಳಾಗಿ ಹಗಲಾಗಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುನೆ

ನರಕಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿ ನಾರಾಯಣ

ದುರಿತನಾಗಿ ದೂರಾಗಿ ದುರುಳಾಂತಕ

ವರ ಮಾತಾ ಪಿತನಾಗಿ ಪುರುಷುತ್ತೋಮ

ಪುರನಾಗಿ ಕಾನನಾಗಿ ಪುರಂದರಾ

ತುರುವಾಗಿ ಕರುವಾಗಿ ದಾಮೋದರ

ಮರಿಯಾಗಿ ಮಗನಾಗಿ ಮಂಗಳಾಂಗ

ಧರಿಯಾಗಿ ಧೈರ್ಯನಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ

ನೆರೆಯಾಗಿ ನೆಂಟನಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗನೆ

ಹೊರಗಾಗಿ ಒಳಗಾಗಿ ಅನಂತನೆ

ಸರಳಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಸರ್ವಜ್ಞನೆ

ಪರವಾಗಿ ಇಹವಾಗಿ ಪರಮೇಷ್ಟಿಯೆ

ದೂರನಾಗಿ ಸಾರ್ಯಾಗಿ ಮುಕುಂದನೆ

ಕಿರಿದಾಗಿ ಹಿರಿದಾಗಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾ

ವರನಾಗಿ ಅಭಯನಾಗಿ ವಾಸುದೇವ

ಜಿರಿದಾಗಿ ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಸಿರಿಕಾಂತನೆ

ಎರಡಾಗಿ ಏಕೋನಾಗಿ ಶ್ರೀಹರಿಯೆ

ಪರಿಪಾಲಿತನಾಗಿಪ್ಪ ಬಿಡದೆ ಎಂದೆಂದು ಎನ್ನ

ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಭಾರಕರ್ತಾ ಮುಕ್ತ

ಅರಿದವರಿಗೆ ಲಭ್ಯಾ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಧೊರಿಯೆ ಪೂರ್ಣ ಕಾಮ ನಿತ್ಯ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ॥ 1 ॥ 

 ಮಟ್ಟತಾಳ 

ಬಲ್ಲೆನೆಂದವ ಅರಿಯಾ ಅರಿಯನೆಂದವ ಬಲ್ಲ

ಇಲ್ಲವೆಂದವಗುಂಟು ಇದ್ದೆನೆಂಬವಗಿಲ್ಲ

ಪೊಳ್ಳು ಗಟ್ಟ್ಯಾಗುವದು ಗಟ್ಟಿ ಪೊಳ್ಳಾಗುವದು

ವಲ್ಲದವನೆ ವೊಲಿವಾ ವೊಲಿದು ಇದ್ದವ ಬಿಡುವ

ಕಲ್ಲು ಕಲ್ಲಿಗೆ ತಾಕಿ ಅಗ್ನಿ ಪೊರಟರಿನ್ನು

ನಿಲ್ಲು ಅದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಬೇಕು

ಇಲ್ಲೊ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವು ಪುರುಷ ಎರಡು ಇದ್ದರೆ ಸೃಷ್ಟಿ

ಎಲ್ಲ ಆಗುವದೆಂಬೊ ಸೊಲ್ಲನಾಡಲಿ ಬೇಡ

ಪುಲ್ಲಲೋಚನ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಎಲ್ಲರಿಂದಲಿ ಭೇದ ಅಭೇದನಾಗಿಪ್ಪ ॥ 2 ॥ 

 ರೂಪಕತಾಳ 

ಧನದಿಂದ ವಿಕ್ರಯ ಸಕಲ ಪದಾರ್ಥವು

ಧನವ ವಿಕ್ರಯಿಪಂಥ ಅರ್ಥಾವದು

ಧನಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಮನುಜಾರಾವೆ ನೋಡು

ಎನಗಿಂದ ಉತ್ತಮರಾದವರ

ಅನುಸಾರ್ಯಾಗಿ ನಡೆದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹರಿಯಾ

ಗುಣಗಳೇವೆ ಧನವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು

ಮನಿಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಯ

ನೆನೆದು ನೆನೆದು ದಿನ ಒಪ್ಪಿಸುವೆ

ಸನಕಾದಿಗಳ ಪ್ರೀಯಾ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಎನಗೆ ನೀ ವಿಷಯನೊ ಸರ್ವ ಪರಿಯಲಿ ॥ 3 ॥ 

 ಝಂಪೆತಾಳ 

ಉಪ ಜೀವನವೆಂಬದಾವದು ನೋಡಲು

ವಿಪರೀತ ವಾಗಿಹುದು ಈಗ ನೋಡ

ತಪರಹಿತನಾಗಿ ಬಿಂಬನ್ನ ಮರೆದು ಅನ್ಯವಿಷಯ

ಉಪಜೀವನವೆಂದು ತೋಷ ಬಡುವೆ

ಕಪರ್ದಿಕವಾದರು ಲಾಭವಾದರು ಕಾಣೆ

ತಪಿಸುವೆನು ಹಗಲಿರುಳು ವಿಷಯದಿಂದ

ಸ್ವಪನದಲ್ಲ್ಯಾದರು ನಿಜ ಸುಖವನ್ನು ಕಾಣೆ

ಉಪವಾಸ ಬಹು ಜನ್ಮ ದೀನ ಉದ್ಧಾರ

ಕೃಪಪೂರ್ಣ ನೀ ಎನಗೆ ಗುಪಿತ ಸಖನಾಗಿದ್ದು

ಉಪವಾಸದಲಿ ಎನ್ನ ಇಡಲಿಬಹುದೇ

ಸಪುತ ದ್ವಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅನ್ನದಾತಾನೆಂದು

ಅಪರಿಮಿತ ನಿನ್ನ ಕೀರುತಿಯು ಎತ್ತ

ತೃಪುತನಾಗೊಂತೆನಗೆ ಅನ್ನ  ನೀ ಉಣಿಸಿದರೆ

ನೀ ಪರಮ ಕರುಣಿ ಎಂದು ತುತಿಪೆ

ಕಪಟನಾಟಕಧಾರಿ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಅಪರಾಧ ಮುನ್ನೇ ನಾ ಮಾಡಿದವನೆ ॥ 4 ॥ 

 ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ 

ನಾ ನಿನ್ನ ಮರೆವದಕ್ಕೆನಗೊಂದುಪಾಧಿ ಉಂಟು

ನೀ ಎನ್ನ ಮರೆವದಕ್ಕೆ ಆವ ಉಪಾಧಿಯೊ

ಅನಾದಿ ಅವಿದ್ಯ ಎನಗಾವರ್ಕವಾಗಿದೆ

ನೀನು ನೋಡದಂತೆನ್ನ ನಿನಗಾವ  ಆವರ್ಕ

ಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣನೆ ಎನಗೆ ನೀನೆ ಆವರ್ಕ ಅಭಿ -

ಮಾನಿಗಳೆ ಎನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರರೆ

ನೀನೆ ಅವರಿಗೊಂದು ಮರ್ಯಾದಿ ಮಾಡಿಟ್ಟು

ಪ್ರಾಣಿಗಳಾವನ್ನ ಕರ್ತಾರೆನಿಪೆ

ಗಾಣಕಟ್ಟಿದ ಎತ್ತು ಏನು ಬಲ್ಲವೊ ತೈಲ

ತಾನು ಪಕ್ವವಾದ ಪ್ರಮಾಣವು

ಧೇನಿಪವು ತಮ್ಮ ಆವಾಗ ಬಿಡೋನೆಂದು

ಗಾಣಿಗನಾಧೀನ ಎಲ್ಲ ಜೀವ

ನಾನೇ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಜೀವ ತಿಲಸ್ಥಾನ

ಗಾಣದ ವರಳವೇ ಸಂಸಾರವೋ

ಅನಾದಿ ಅವಿದ್ಯ ಸಂಸಾರದೊಳು ಹಾಕಿ

ನೀನು ಮರ್ದಿಸಿ ಜ್ಞಾನ ಭಕುತಿ ತೈಲ -

ವಾನು ತೆಗೆದು ಸರ್ವ ಜೀವರಿಗೆ ಎರದು

ನೀನು ಮಾಡುವ ಮರಿಯಾದಿ ಇದು

ನಾನೇವೆ ಅಪರಾಧಿ ತಿಳಿಯೆದೊಂದೆನ್ನಿಂದ

ಕಾಣಿಸುತಲದೆ ಕರುಣಾಕರ

ಗೋಣಿ ಹೊರಿಸಿದವನೆ ಇಳಿಸಬೇಕಲ್ಲದೆ

ಏನನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಎಮಗೆ ಉಂಟೊ

ಜಾಣ ಚನ್ನಿಗರಾಯ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಜ್ಞಾನ ಅಂಬುಧಿ ನಿನ್ನ ಮೊರೆಯ ಹೊಕ್ಕೆ ॥ 5 ॥ 

 ಅಟ್ಟತಾಳ 

ಆರಾಧಿತನಾಗು ಸರ್ವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ

ಆರಾಧನಿಯ ಮಾಡಿ ಸಾರೆ ನೀನಲ್ಲದೆ

ಆರಾಧನಿಯಿಂದೊಂದು ಆಶೆ ಎನಗೆ ಬೇಡ

ಆರಾಧಿಸಿದೆನೆಂಬೊ ಅಹಂಕಾರವನು ಬೇಡ

ಆರಾಧನೆಯ ಸಾಧನಾರಾದಕ್ಕಾಗಲಿ

ತಾರತಮ್ಯ ಪರಿವಾರ ಸಹಿತ ತಂತ್ರ -

ಸಾರಯುಕುತವಾದ ಆರಾಧನಿಯ ಮಾಡಿ

ಸಾರ ಭೋಕ್ತ  ಸುಂದರ ಮೂರುತಿಯನು

ತೋರಿ ಎನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಫೂರುತಿಯನು ಕೊಟ್ಟು

ಕೀರುತಿ ನಿನ್ನದು ಕೊಂಡಾಡುತ ಸದಾ

ವಾರಣಾಸಿಯು ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಲ್ಲ

ತೋರಿಸಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿಸಿ ನಿನ್ನ

ಚಾರು ಚರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಸಲಹುವದೊ

ಕಾರಣ ನೀಬಲ್ಲಿ ಎನ್ನ ತಂದದಕಿನ್ನು

ನಾರಾಯಣ ನಿನ್ನ ತುತಿಯ ಮಾಡಿಸು ಪೂರ್ಣ

ಮೀರಿ ಬಂದವು ದಿನ ಸಾರಿ ಪೇಳುತ ಹೀನೆ

ಶಾರೀರ ವೆಂಬುದು ಅನಿತ್ಯ ಬಲು ಸಿದ್ಧ

ಊರಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಬರುತಿರೆ ಎಂಬಂಥ

ವಾರುತಿ ಆದರು ಸಾರೋರಪರೋಕ್ಷ

ಭಾರ ನಿನ್ನದು ಕಂಡ್ಯಾ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ವಿ -

ಚಾರ ನಿನ್ನಲ್ಲಿರಳ್ಹಗಲೆನಗಿರಲಿ ॥ 6 ॥

(ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇರುಳು ಹಗಲು ಎನಗಿರಲಿ) 

 ಆದಿತಾಳ 

ಛಲವಾಗಿರಿಸು ಮತ್ಕುಲ ಸ್ವಾಮಿಯೇ ನಿಹ -

ಫಲವು ಅಧಿಕ ನೋಡಿ ಕಲಿಯುಗ ಸಾಧನ

ಹಲವು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡುವದೇನಿಲ್ಲ

ಸುಲಭದಿ ಸುರನದಿ ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿಸಿ

ಸ್ಥಳವ ಸೇರಿಸಿ ಬಂಧುಗಳ ಸಹಿತ ತಂದಿಲ್ಲಿ

ನಿಲಿಸಿದ ಮ್ಯಾಲೆನ್ನ ತಿಳದದ್ದು ಮಾಳ್ಪೋದು

ಕಳವಳ ಇದರ ಹೊರತೊಂದು ಕಾಣಿಸೊದಿಲ್ಲ

ಉಳಿದ ಧರ್ಮಗಳ ಬಲ್ಲ ನಾನಾಗಲಿ

ತಿಳಿವಿಕೆ ಬಲು ಕೊಡು ನಿನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ

ಚಲಿಸದೆ ಮನಸಿಗೆ ನಿಲುಕುತ ನೀನಿರು

ಗೆಲಿದೆ ನಾನಾ ಸಂಕಲಿಪಿಸಿದದನೆಲ್ಲ

ಸಲಿಗೆಲಿ ಎನೆ ನಾ ಬಿನ್ನೈಸಿದದನೆಲ್ಲ

ಭಳಿಭಳಿರೆ ಸ್ವಾಮಿ ಭಕುತಜನರ ಪ್ರೇಮಿ

ಚಲುವ ಶುಭಾಕಾರ ಚಕ್ರ ಶಂಖಧರ

ಬಲು ವೈಚಿತ್ರ ಕೋಮಲ ಮನಪುರುಷ

ಜಲಜಾಕ್ಷನೆ ಮಹಾ ಕಲುಷ ಸಂಹಾರನೆ

ಜಲಜಸಂಭವ ಪಿತ ಜನನ ಮರಣ ದೂರ

ಚಲ ಅಚಲಾಗತ ಅಚಲಾನಂದನೆ

ಚಲಿಸುವ ಕರನ ಕುಂಡಲಗಳ ಪ್ರಭೆಯ

ಖಳೆಯ ಪ್ರಕಾಶಿತಾ ಮೊಗನೆ ಮನೋಹಾರಾ

ವಳಿ ಪಂಕ್ತಿಯ ಸುಜಠರ ಶಿರಿವತ್ಸ

ಸುಳಿಯ ಗುಂಭ ಪೊಕ್ಕಳ ಕಟಿ ಸುಗುಣ

ಘಿಲಘಿಲಕು ಊರು ಎತ್ತಿ ಕುಣೋ ಚರಣ

ನಿಲುಕುತ ಇರು ಎನ್ನ ಮನಕೆ ಆಭರಣ

ಸುಲಭ ತಾರಕ ನೋಡು ಹರಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ

ಚಲುವ ದೇವರ ದೇವ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಸಲಿಗೆ ಬಿನ್ನಪಿದೊಂದು ಸಲಿಸೋ ಹೇ ಜೀಯಾ ॥ 7 ॥ 

 ಜತೆ 

ಕಾರಣಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವರುಂಟೇನೈಯ್ಯ

ಕಾರಣ ಪುರುಷ ಕಾಯೊ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ॥

***

1. Dhṛvatāḷa

Ariyāgi sakhānāgi sarvēśane |

Arasāgi āḷu āgi apramēya |

Sarasāgi virasanāgi siri hariye |

Iraḷāgi hagalāgi śrīviṣṇune |

Narakāgi svargavāgi nārāyaṇa |

Duritanāgi dūrāgi duruḷāṃtaka |

Vara mātā pītanāgi puruṣuttōma |

Puranāgi kānanāgi puraṃdarā |

Turuvāgi karuvāgi dāmōdara |

Mariyāgi maganāgi maṃgaḷāṃga |

Dhariyāgi dhairyanāgi śrīkṛṣṇanē |

Nareyāgi neṃtanāgi śrīraṃgane |

Horagāgi oḷagāgi anaṃtane |

Saraḷāgi kaṭhiṇavāgi sarvajñane |

Paravāgi ihavāgi paramēṣṭhiye |

Dūranāgi sāryāgi mukuṃdane |

Kiridāgi hiridāgi trivikramā |

Varanāgi abhayavāgi vāsudēva |

Jiridāgi alpavāgi sirikāṃtane |

Eraḍāgi ēkōnāgi śrīhariye |

Paripālikatanāgippa biḍade eṃdeṃdu enna |

Saṃrakṣisuva bhārakartā mukta |

Aridavarige labhyā gōpālaviṭhala |

Dhoriye pūrṇa kāma nitya nirlifta ॥ 1 ॥

2. Maṭṭatāḷa

Balleneṃdava ariyā ariyanēṃdava ball |

Illaveṃdavaguṃṭu iddenēṃbavagilla |

Poḷḷu gaṭṭyāguvadu gaṭṭi poḷḷāguvadu |

Valladavane volivā volidu iddhava biḍuva |

Kallu kallige tāki agni poraṭarinnu |

Nillu adakke obba puruṣa bēku |

Illo strīliṃgavu puruṣa eraḍu iddhare sṛṣṭi |

Ella āguvadeṃbo sollanāḍali bēḍa |

Pullalōchana kṛṣṇa gōpālaviṭhala |

Ellariṃdali bhēda abhēdanāgippa ॥ 2 ॥

3. Rūpakatāḷa

Dhanadiṃda vikraya sakala padārthavu |

Dhanava vikrayipaṃtha arthāvadu |

Dhanakiṃta uttama manujārāve nōḍu |

Enagiṃta uttamarādavara |

Anusāryāgi naḍedu alliddha hariyā |

Guṇagaḷēve dhanava māḍikoṃdu |

Maniyā māḍikoṃdu mūru avasthēya |

Nenedu nenedu dina oppisuve |

Sanakādigaḷa prīyā gōpālaviṭhala |

Enage nī viṣayanō sarva pariyali ॥ 3 ॥

4. Jhaṃpatāḷa

Upa jīvaneṃbadāvadu nōḍalu |

Viparītavāgihudu īga nōḍa |

Taparahitanāgi biṃbanna maredu anyaviṣaya |

Upajīvaneṃdu tōṣa baḍuve |

Kapardikavādarū lābhavādarū kāṇe |

Tapisuvēnu hagaliruḷu viṣayadiṃda |

Svapanadallyādarū nija sukhavannu kāṇe |

Upavāsa bahu janma dīna uddhāra |

Kṛpāpūrṇa nī enge gupitasakhanāgiddhu |

Upavāsadali enna iḍalibahudē |

Saputa dvi lōkakke annadātāneṃdu |

Aparimita ninna kīrutiyu etta |

Tṛptanāgoṃte nage anna nī uṇisidare |

Nī parama karuṇi eṃdu tutipe |

Kapaṭanāṭakadhāri gōpālaviṭhala |

Aparādha munnē nā māḍidavane ॥ 4 ॥

5. Triviḍatāḷa

Nā ninna marevadakēnagōndupādhi uṃṭu |

Nī enna marevadakke āva upādhiyō |

Anādi avidya enagāvarkavāgide |

Nīnu nōḍadaṃtenna ninagāva āvarka |

Jñānapūrṇane enage nīne āvarka abhi - |

Mānigaḷe enna svātaṃtrare |

Nīne avarigoṃdu maryādi māḍiṭṭu |

Prāṇigaḷāvanna kartārenipe |

Gāṇakaṭṭida ettu ēnu ballavō taila |

Tānu pakvavāda pramāṇavu |

Dhēnīpavu tamma āvāga biḍōneṃdu |

Gāṇiganādhīna ella jīva |

Nānē muṃtāda ella jīva tilasthāna |

Gāṇada varaḷavē saṃsāravō |

Anādi avidya saṃsāradoḷu hāki |

Nīnu mardisi jñāna bhakuti taila - |

Vānu tegedu sarva jīvarige eradu |

Nīnu māḍuva mariyādi idu |

Nānēve aparādhi tiḷiyedoṃdenniṃda |

Kāṇisutalade karuṇākara |

Gōṇi horisidavane iḷisebēkallade |

Ēnanna svātaṃtra emage uṃṭo |

Jāṇa channigarāya gōpālaviṭhala |

Jñāna aṃbudhi ninna moreya hokke ॥ 5 ॥

6. Aṭṭatāḷa

Ārād hītanāgu sarva iṃdriyagaḷiṃda |

Ārādhanīya māḍi sāre nīnullade |

Ārādhanīyadiṃdoṃdu āśe enage bēḍa |

Ārādhisideneṃbo ahaṃkāravanu bēḍa |

Ārādhanēya sādhanārādakkāgali |

Tāratamya parivāra sahita taṃtra - |

Sārayukutavāda ārādhanīya māḍi |

Sāra bhōkta suṃdara mūrutiyanu |

Tōri ennoḷage sphūrutiyanu koṭṭu |

Kīruti ninnadu koṃḍāḍuta sadā |

Vāraṇāsiyu muṃtāda kṣētragaḷella |

Tōrisi allalli stōtra māḍisi ninna |

Chāru charaṇadalli sērisi salahuvadō |

Kāraṇa nīballi enna taṃdadakiinnu |

Nārāyaṇa ninna tutiya māḍisu pūrṇa |

Mīri baṃdavu dina sāri pēḷuta hīne |

Śārīraveṃbudu anitya balu siddha |

Ūrige muttige barutire eṃbaṃtha |

Vārutiyādarū sārōraparōkṣa |

Bhāra ninnadu kaṃḍyā gōpālaviṭhala vi - |

Chāra ninnalliraḷhgalenagirali ॥ 6 ॥

7. Āditāḷa

Chhalavāgirisu matkula svāmiyē niha - |

Phalavu adhika nōḍi kaliyuga sādhana |

Halavu bageyalli bēḍuvadēnilla |

Sulabhadhi suranadi snānava māḍisi |

Sthaḷava sērisi baṃdhugaḷa sahita taṃdilli |

Nilisida myālēnna tiḷidaddhu māḷpōdu |

Kaḷavaḷa idara horatoṃdu kāṇisodilla |

Uḷida dharmagaḷa balla nānāgali |

Tiḷivike balu koḍu ninna kathēyalli |

Chalisade manasige nilukuta nīniru |

Gelide nānā saṃkalipisidadanella |

Saligeli ene nā binnaisidadanella |

Bhaḷibhaḷire svāmi bhakutajanara prēmi |

Chaluva śubhākāra chakra śaṃkhadhara |

Balu vaichitra kōmala manapuruṣa |

Jalajākṣane mahā kaluṣa saṃhāranē |

Jalajasaṃbhava pita janana maraṇa dūra |

Chala achalāgata achalānaṃdane |

Chalisuva karana kuṃḍalagaḷa prabhēya |

Khaḷeya prakāśitā mogane manōhārā |

Vaḷi paṃktiya sujaṭhara śirivatsa |

Suḷiya guṃbha pokkaḷa kaṭi suguṇ |

Ghilaghilaku ūru etti kuṇō charaṇa |

Nilukuta iru enna manake ābharaṇa |

Sulabha tāraka nōḍu hari ninna smaraṇe |

Chaluva dēvara dēva gōpālaviṭhala |

Salige binnapidoṃdu salisō hē jīyā ॥ 7 ॥

8. Jate

Kāraṇillada kārya māḍuvaruṃṭēnaiyyā |

Kāraṇa puruṣa kāyō gōpālaviṭhala ॥ 8 ॥

***

Phonetic Notes for Chanting:

Bhēda-Abhēda: Pronounced as Bhē-da A-bhē-da. Reflects the paradoxical nature of the Lord—distinct from creation yet seamlessly embedded as the inner soul of all matter.

Gāṇakaṭṭida ettu: Pronounced as Gā-ṇa-kat-ṭi-da et-tu. The central semantic trigger of the hymn—the blindfolded oil-press ox, perfectly illustrating the absolute dependency of the soul.

Anādi Avidya: Pronounced as A-nā-di A-vid-ya. The beginningless spiritual blindness that serves as the natural condition of the unliberated soul.

Tāratamya: Pronounced as Tā-ra-tam-ya. The cosmic hierarchical order of souls and deities, a fundamental scriptural requisite in traditional Dvaita worship.

***

ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಹರಿಸ್ವತಂತ್ರ ಸುಳಾದಿ'ಯು ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಸತ್ಯವಾದ "ಹರಿ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಅನ್ಯರೆಲ್ಲ ಪರತಂತ್ರ" (ಶ್ರೀಹರಿಯೊಬ್ಬನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕರ್ತೃ, ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಆತನ ಅಧೀನ) ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಸಕಲ ಸೃಷ್ಟಿ, ಜೀವರ ಉಸಿರಾಟ, ಜ್ಞಾನ-ಅಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಭಗವಂತನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟತಾಳ: ಭಗವಂತನು ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ಒಡೆಯ. ಆತನೇ ಶತ್ರು, ಆತನೇ ಮಿತ್ರ, ಆತನೇ ಹಗಲು-ಇರುಳು, ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. "ನಾನು ಎಲ್ಲ ಬಲ್ಲೆ" ಎನ್ನುವವನಿಗೆ ಆತ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅಲ್ಪತನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಒಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಲೌಕಿಕ ಭ್ರಮೆ; ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಆತ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನೂ ಹೌದು (ಭೇದ), ಎಲ್ಲದರ ಅಂತರಾತ್ಮನೂ ಹೌದು (ಅಭೇದ).

ರೂಪಕ ಮತ್ತು ಝಂಪೆತಾಳ: ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಮನುಷ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮನುಷ್ಯನಿಗಿಂತ ಅವನೊಳಗಿರುವ ಹರಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಮರೆತು ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಬದುಕುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಿಂದ ಉಪವಾಸವಿರುವ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಸಿವುಳ್ಳ) ಜೀವಕ್ಕೆ ಭಗವಂತನೇ ಅನ್ನದಾತನಾಗಿ ಜ್ಞಾನದ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಬೇಕು.

ತ್ರಿವಿಡ, ಅಟ್ಟ ಮತ್ತು ಆದಿತಾಳ: ದಾಸರು ಗಾಣದ ಎತ್ತಿನ ಸುಂದರ ದೃಷ್ಟಾಂತ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗಾಣಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಎತ್ತಿಗೆ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಸುತ್ತು ಬಂದೆ, ಎಷ್ಟು ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಗಾಣಿಗನ ಅಧೀನ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಗಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವರನ್ನು ಹಾಕಿ ತಿರುಗಿಸಿ, ಅವರೊಳಗಿನ ಭಕ್ತಿ-ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ತೈಲವನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಸೂತ್ರಧಾರ ಹರಿ. ದೇಹವು ಅನಿತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಯುಷ್ಯ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸರು, ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಸದ್ಬುದ್ಧಿ ನೀಡಿ, ಭಕ್ತಪ್ರೇಮಿಯಾದ, ಚಕ್ರ-ಶಂಖಧರನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಲಿಯುತ್ತಾ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)

೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸರ್ವರೂಪತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ)

ಅರ್ಥ: ಓ ದೇವನೇ, ನೀನೇ ಶತ್ರುವೂ (ಅರಿ) ಆಗಿದ್ದೀಯೆ, ಮಿತ್ರನೂ (ಸಖ) ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಳುವ ಅರಸನೂ ಹೌದು, ಸೇವಕನೂ (ಆಳು) ಹೌದು. ನೀನು ಅಪ್ರಮೇಯನು (ಅಳತೆಗೆ ಸಿಗದವನು). ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸರಸಿಯಾಡುವವನೂ ನೀನೇ, ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿರಸನೂ ನೀನೇ. ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳೂ ನಿನ್ನದೇ ರೂಪಗಳು. ನರಕದ ದುಃಖವೂ ನೀನೇ, ಸ್ವರ್ಗದ ಸುಖವೂ ನೀನೇ ನಾರಾಯಣ. ಪಾಪಿಯ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಇರುವವನೂ ನೀನೇ, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ (ದುರುಳಾಂತಕ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವವನೂ ನೀನೇ.

ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯೂ ನೀನೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ. ನಗರವೂ ನೀನೇ, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡೂ (ಕಾನನ) ನೀನೇ. ಹಸುವೂ ನೀನೇ, ಅದರ ಕರುವೂ ನೀನೇ ದಾಮೋದರ. ಸಣ್ಣ ಮರಿಯೂ ನೀನೇ, ಹೆತ್ತ ಮಗನೂ ನೀನೇ ಮಂಗಳಾಂಗ. ಭೂಮಿಯೂ ನೀನೇ, ಧೈರ್ಯವೂ ನೀನೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ. ನೆರೆಹೊರೆಯವನೂ ನೀನೇ, ಆಪ್ತ ಬಂಧುವೂ (ನೆಂಟ) ನೀನೇ ಶ್ರೀರಂಗ. ಹೊರಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನೂ ನೀನೇ, ಜೀವದ ಒಳಗೆ ಇರುವವನೂ ನೀನೇ ಅನಂತನೇ. ಸರಳವಾಗಿ ಕೋಮಲವಾಗಿರುವವನೂ ನೀನೇ, ಕಠಿಣವಾಗಿ ದಂಡಿಸುವವನೂ ನೀನೇ ಸರ್ವಜ್ಞ. ಇಹಲೋಕದ ಸುಖವೂ ನೀನೇ, ಪರಲೋಕದ ಮುಕ್ತಿಯೂ ನೀನೇ ಪರಮೇಷ್ಟಿ.

ದೂರದಲ್ಲಿರುವವನೂ ನೀನೇ, ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಿರುವವನೂ (ಸಾರ್ಯಾಗಿ) ನೀನೇ ಮುಕುಂದ. ಕಿರಿದಾದ ಅಣುವೂ ನೀನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಂತೆ ಹಿರಿದಾಗಿ ಬೆಳೆದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನೂ ನೀನೇ. ವರವನ್ನು ಕೊಡುವವನೂ ನೀನೇ, ಅಭಯ ನೀಡುವ ವಾಸುದೇವನೂ ನೀನೇ. ಅತ್ಯಂತ ಜಿನ್ನದಾದ ಅಲ್ಪ ವಸ್ತುವೂ ನೀನೇ ಸಿರಿಕಾಂತ. ಎರಡಾಗಿ (ಭೇದವಾಗಿ) ತೋರುವವನೂ ನೀನೇ, ಏಕನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವನೂ ನೀನೇ ಶ್ರೀಹರಿ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಎಂದೆಂದೂ ಕೈಬಿಡದೆ ಪರಿಪಾಲಿಸುವ, ನನ್ನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಭಾರ ಹೊತ್ತ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಭು ನೀನೇ. ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿತು ಶರಣಾದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀನು ಲಭ್ಯ. ಓ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ದೊರೆಯೇ, ನೀನು ಸದಾ ಪೂರ್ಣಕಾಮನು (ಯಾವ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲದವನು) ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನು.

೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಜ್ಞಾನದ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸತ್ಯ)

ಅರ್ಥ: "ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲೆ" ಎಂದು ಅಹಂಕಾರ ಪಡುವವನಿಗೆ ಭಗವಂತನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ "ನಾನೇನೂ ಅರಿಯದ ಅಲ್ಪ ಜೀವ" ಎಂದು ಶರಣಾಗುವವನಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಜ್ಞಾನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೂ ಆತ ಒಳಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಅಸ್ತಿತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ "ನಾನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ" ಎನ್ನುವ ಅಹಂಕಾರಿಗೆ ಆತ ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಪೊಳ್ಳು ವಸ್ತುವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು, ಗಟ್ಟಿಯಾದದ್ದು ಪೊಳ್ಳಾಗಬಹುದು. ತನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನಿಗೂ ಆತ ಒಲಿಯಬಲ್ಲ, ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದವನನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೈಬಿಡಬಲ್ಲ.

ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಘರ್ಷಣೆಯಾದಾಗ ಬೆಂಕಿ (ಅಗ್ನಿ) ಹೊರಡುತ್ತದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ಆ ಬೆಂಕಿ ಹೊರಡಲು ಒಳಗಿದ್ದು ಪ್ರೇರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಚೇತನ ಪುರುಷ (ಪರಮಾತ್ಮ) ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಕೇವಲ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದಲೇ ಬೆಂಕಿ ಬಂದಿತು ಎನ್ನಲಾಗದು. ಅದರಂತೆ, "ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಇಬ್ಬರು ಸೇರಿದರೆ ಸೃಷ್ಟಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಲೌಕಿಕ ಮಾತನ್ನು ಆಡಬೇಡಿ; ಆ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ಕಮಲದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನೂ (ಭೇದ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಎಲ್ಲರ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ಅಭೇದನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

೩. ರೂಪಕತಾಳ (ಹಣ ಮತ್ತು ಹರಿಯ ಗುಣಗಾನ)

ಅರ್ಥ: ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಣದಿಂದ (ಧನದಿಂದ) ಸಕಲ ಭೋಗದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಾರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಹಣವನ್ನು ನಡೆಸುವ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ (ಶಕ್ತಿ) ಯಾವುದು? ಆ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಮನುಷ್ಯರು. ಅಂತಹ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನನಗಿಂತ ಯಾರು ಉತ್ತಮರಾಗಿದ್ದಾರೋ (ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೋ), ಅವರ ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದು, ಅವರ ಒಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವುದೇ ನಾನು ಗಳಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಧನ (ಸಂಪತ್ತು). ಈ ದೇಹವೆಂಬ ಮನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಆ ಹರಿಯನ್ನೇ ನೆನೆದು ನೆನೆದು ನನ್ನ ದಿನಗಳನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸನಕಾದಿ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಓ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನೀನೇ ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಆರಾಧನಾ ವಿಷಯನಾಗು.

೪. ಝಂಪೆತಾಳ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ)

ಅರ್ಥ: ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜೀವರು ಬದುಕುವ ದಾರಿ (ಉಪಜೀವನ) ಈಗ ಎಷ್ಟು ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ ನೋಡಿ! ಯಾವುದೇ ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನೊಳಗಿರುವ ಬಿಂಬಮೂರ್ತಿಯಾದ (ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು) ಮರೆತು, ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳೇ ಜೀವನದ ಆಧಾರ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಮನುಷ್ಯನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಾಸಿನ (ಕಪರ್ದಿಕ) ಲಾಭವೂ ಇಲ್ಲ, ನೆಮ್ಮದಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಹಗಲಿರುಳು ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ತಪಿಸುತ್ತಾ (ಬೆstandard), ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ನಿಜವಾದ ಸುಖವನ್ನು ಕಾಣದಂತಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಜೀವನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ದೀನರ ಉದ್ಧಾರಕನೇ, ಕೃಪಾಪುೂರ್ಣನೇ, ನೀನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಗುಪ್ತ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೂ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಉಪವಾಸ ಇಡಬಹುದೇ? ಸಪ್ತಲೋಕಗಳಿಗೂ ನೀನೇ ಅನ್ನದಾತನೆಂದು ನಿನ್ನ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಕೀರ್ತಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಂದಮೇಲೆ, ನನಗೂ ನೀನು ಜ್ಞಾನದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣಿಸಿ ತೃಪ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, "ನೀನೇ ಪರಮ ಕರುಣಾಳು" ಎಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕಪಟ ನಾಟಕಧಾರಿಯಾದ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಹ ಯಾವ ಅಪರಾಧವನ್ನು ನಾನು ಮುನ್ನವೇ ಮಾಡಿದ್ದೆನೋ ತಿಳಿಯೆ, ನನ್ನನ್ನು ಸಲಹು.

೫. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಗಾಣದ ಎತ್ತಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿ)

ಅರ್ಥ: ಓ ಹರಿಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಎನಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣ (ಉಪಾಧಿ) ಉಂಟು; ಅದೇ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ಬಂದ ಅವಿದ್ಯೆ (ಅಜ್ಞಾನ) ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ನೋಡದೆ ಮರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಿನಗೇನು ಕಾರಣ ಉಂಟು? ನಿನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಅಜ್ಞಾನ ಯಾವುದಿದೆ? ನೀನು ಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣನು. ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುವ ಈ ದೇಹ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳೇ ನನ್ನನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರರೇ? ಇಲ್ಲ, ಅವರಿಗೂ ಒಂದು ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು (ಗಡಿಯನ್ನು) ವಿಧಿಸಿ ಆಡಿಸುವವನು ನೀನೇ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ನಾವು ಹೇಗೆ ತಾನೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕರ್ತೃಗಳಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ?

ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿದ ಗಾಣದ ಎತ್ತು ಗಾಣವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರೆದೆ, ತೈಲವು ಹೇಗೆ ಪಕ್ವವಾಯಿತು ಎಂಬ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣವೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಎತ್ತುಗಳು "ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಯಾವಾಗ ಬಿಡುತ್ತಾನೋ" ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಗಾಣಿಗನ (ಗಾಣ ನಡೆಸುವವನ) ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಂತೆ, ನಾನೇ ಮೊದಲಾದ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಎಳ್ಳಿನಂತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಸಂಸಾರವೇ ಗಾಣದ ಒರಳು.

ಅನಾದಿ ಅವಿದ್ಯೆಯೆಂಬ ಸಂಸಾರದೊಳಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾಕಿ, ನೀನೇ ಗಾಣಿಗನಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ (ದಂಡಿಸಿ), ನಮ್ಮೊಳಗಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯೆಂಬ ಪವಿತ್ರ ತೈಲವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚುವ ಮರ್ಯಾದೆ (ಲೀಲೆ) ನಿನ್ನದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ "ನಾನೇ ಅಪರಾಧಿ, ನನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವಾಯಿತು" ಎಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಆಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದೂ ನಿನ್ನದೇ ಕರುಣೆ. ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಜಗತ್ತಿನ ಭಾರವೆಂಬ ಗೋಣಿಚೀಲವನ್ನು ಹೊರಿಸಿದವನು ನೀನೇ ಆದಮೇಲೆ, ಅದನ್ನು ಇಳಿಸಬೇಕಾದವನೂ ನೀನೇ ಅಲ್ಲವೇ? ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಉಂಟು? ಚತುರನಾದ ಚನ್ನಿಗರಾಯ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ಜ್ಞಾನದ ಸಮುದ್ರನಾದ ನಿನ್ನ ಮೊರೆಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

೬. ಅಟ್ಟತಾಳ (ನಿಜವಾದ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಶಾರೀರದ ಅನಿತ್ಯತೆ)

ಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಸಕಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ ನೀನೇ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವವನಾಗು. ನಿನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಆರಾಧಿಸಿ ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಸೇರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಲೌಕಿಕವಾದ ಯಾವುದೇ ಆಶೆ ನನಗಿಲ್ಲ. "ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದೆ" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವೂ ನನಗೆ ಬೇಡ. ಈ ಆರಾಧನೆಯು ನನ್ನ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿ. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾದ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳ ಸಹಿತವಾಗಿ, ತಂತ್ರಸಾರೋಕ್ತವಾದ ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸಕಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಉಣ್ಣುವ ಆ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನನ್ನೊಳಗೆ ತೋರ್ಪಡಿಸು.

ನನ್ನೊಳಗೆ ಸದ್ಬುದ್ಧಿಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಸದಾ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವಂತೆ ಮಾಡು. ಕಾಶಿ (ವಾರಣಾಸಿ) ಮುಂತಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿಸಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಚರಣ ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊ. ನನ್ನನ್ನು ಈ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ತಂದ ಮೂಲ ಕಾರಣ ನೀನೇ ಬಲ್ಲೆ. ನಾರಾಯಣನೇ, ನಿನ್ನ ಪೂರ್ಣ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಮಾಡಿಸು.

ದಿನಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಉರುಳಿ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ, ಈ ಶರೀರ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಅನಿತ್ಯವಾದದ್ದು ಎಂಬುದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸತ್ಯ. ಒಂದು ಊರಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳ ಸೈನ್ಯ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲು ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಹೇಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆಯೋ, ಹಾಗೆ ಮೃತ್ಯು ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಉದ್ಧಾರ ಹಾಗೂ ವಿಚಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರ ನಿನ್ನದೇ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ, ಇರುಳು ಹಗಲು ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ನನಗಿರಲಿ.

೭. ಆದಿತಾಳ (ಶರಣಾಗತಿಯ ಬಿನ್ನಹ ಮತ್ತು ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆ)

ಅರ್ಥ: ಓ ನನ್ನ ಕುಲಸ್ವಾಮಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದೃಢವಾದ ಛಲವನ್ನು ಕರುಣಿಸು. ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಸಾಧನೆಗಳ ಫಲ ಅಲ್ಪ, ಕಷ್ಟಗಳು ಅಧಿಕ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಲೌಕಿಕ ಸುಖಗಳನ್ನು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಲಭವಾಗಿ ದೇವನದಿಯಾದ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನಿನಗೆ ತೋರಿದಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಸಲಹು. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಳವಳವೂ ನನಗೆ ಬೇಡ. ಉಳಿದ ಲೌಕಿಕ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆನೇ? ಇಲ್ಲ.

ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿ. ನಾನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೀನೇ ಗೆಲ್ಲಿಸಿಕೊಡು. ನಾನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ (ಸಲಿಗೆಯಿಂದ) ಬೇಡಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಡುವ ಸ್ವಾಮಿ ನೀನು. ಭಕ್ತ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವುಳ್ಳವನೇ, ಚಲುವನೇ, ಶುಭಾಕಾರನೇ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಶಂಖವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ! ಅತ್ಯಂತ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವುಳ್ಳ ಕೋಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಪುರುಷನೇ! ಕಮಲಾಕ್ಷನೇ, ಮಹಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೇ! ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ತಂದೆಯೇ, ಜನನ-ಮರಣಗಳ ಭೀತಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವನೇ!

ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರನಾದ ಅಚಲಾನಂದನೇ! ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಕುಂಡಲಗಳ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮನೋಹರ ಮುಖವುಳ್ಳವನೇ! ಉದರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಳಿ ರೇಖೆಗಳಿರುವ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೊತ್ತವನೇ! ಆಳವಾದ ಹೊಕ್ಕುಳನ್ನು (ಪೊಕ್ಕಳ), ಸುಂದರವಾದ ಸೊಂಟವನ್ನು (ಕಟಿ) ಉಳ್ಳ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣನಿಧಿಯೇ! ಘಿಲಘಿಲನೆ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು ಸದ್ದಾಗುವಂತೆ ಪಾದಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಟಿಸುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ! ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ಎನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಭರಣದಂತೆ ಇರಲಿ. ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿಸುವ ತಾರಕ ನಾಮ ನಿನ್ನದು ಹರಿ. ಚಲುವ ದೇವದೇವನೇ, ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನಿನ್ನ ದಾಸನಾದ ನನ್ನ ಈ ಸಲಿಗೆಯ ಬಿನ್ನಹವನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಕಾಯೋ ಜೀಯಾ (ಪ್ರಭುವೇ).

೮. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)

ಅರ್ಥ: ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಪುರುಷನಾದ ಓ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

***

This highly analytical and comforting hymn, Hari Svatantra Suḷādi, was composed by the great saint-philosopher Sri Gopala Dasaru (Ankita: Gopala Viṭhṭhala).

The central theological anchor of this work is the core Dvaita premise: "Hariḥ svatantraḥ, anyat sarvaṃ paratantram" (Sri Hari alone possesses independent agency; everything else in creation is completely dependent on Him). Using brilliant domestic and cosmic metaphors—most notably the famous analogy of the blindfolded oil-press ox—the poet explains that human ego is a complete illusion and that the Lord is the ultimate, hidden cause behind every cosmic action and individual emotion.

Summary

Dhruva and Matta Talas: The poet presents the Lord as a master of cosmic paradoxes. He is simultaneously the enemy and the friend, the night and the day, the ruler and the servant. Gopala Dasaru exposes human intellectual pride, stating that those who claim to know everything know nothing at all. He challenges the materialist view of creation, asserting that while a spark may fly when two stones collide, the true spark is ignited by the hidden Divine Will acting inside the matter.

Rūpaka and Jhampa Talas: The text establishes a value hierarchy: human beings are superior to material wealth, but the Lord dwelling within the human is the supreme value. The poet laments how souls undergo a spiritual "fasting" over countless lifetimes by chasing fleeting sensory pleasures while ignoring their inner Bimba (the Divine image within). He begs the Lord to satisfy this deep spiritual hunger with the food of true knowledge.

Trivida, Aṭṭa, and Ādi Talas: This section contains the philosophical core of the composition. The poet compares the human soul to an ox tied to a traditional oil press (Gāṇa). The blindfolded ox walks in circles without ever knowing how much oil it has extracted or when its labor will end—it is entirely at the mercy of the oil-presser (Gāṇiga). Similarly, the Lord places souls into the oil press of material existence (Saṃsāra), crushes their ego, and extracts the pure oil of devotion (Bhakti) and knowledge (Jñāna). Recognizing his complete lack of independent agency, the poet surrenders to Gopala Vithala, begging for steady devotion and liberation before his temporary physical body perishes.

Section-wise Meaning

1. Dhruva Tala (The Cosmic All-in-All)

Meaning: O Lord, You manifest as the adversary (Ari) and as the trusted companion (Sakha). You are the sovereign King (Arasa) and the humble servant (Āḷu), O immeasurable one (Apramēya). You are the sweet harmony of romance (Sarasa) and the bitter sting of discord (Virasa), O glorious Hari. You are the darkness of night and the light of day, O Lord Vishnu. You manifest as the torment of hell and the bliss of heaven, O Narayana. You are found standing behind the sinner, yet You remain far away as the destroyer of the wicked (Duruḷāntaka).

You are our ultimate mother and father, O Supreme Person (Purushottama). You are the bustling city (Pura) and the dense, silent forest (Kānana), O Purandara. You are the cow and You are the calf, O Damodara. You are the tiny infant and the grown son, O embodiment of auspiciousness (Maṅgalāṅga). You are the firm earth and the quality of courage, O Sri Krishna. You are the next-door neighbor and the close relative, O Sri Ranga. You are the external universe and the internal soul, O infinite one (Ananta). You are gentle and simple, yet You are stern and unyielding, O omniscient one (Sarvajña). You are the material world below and the spiritual world above, O cosmic Creator (Paramēṣṭhi).

You are far away from the ignorant, yet intimately close (Sāryāgi) to the wise, O Mukunda. You are the microscopic atom and the cosmic giant who stepped over the universes (Trivikrama). You are the giver of boons and the bestower of fearlessness, O Vasudeva. You are the vast expanse and the most trivial, minute particle, O Consort of Lakshmi. You manifest as duality to the world, yet You stand as the undivided absolute reality, O Sri Hari. You sustain and protect me continuously without ever letting go, holding the entire burden of my existence. You are attained only by those who truly comprehend Your majesty. O Sovereign Gopala Vithala, You are eternally fulfilled (Pūrṇa-kāma) and forever detached from worldly taints (Nitya Nirlipta).

2. Matta Tala (The Paradox of Knowledge and Creation)

Meaning: He who boasts, "I know everything," knows absolutely nothing about the Divine. But the humble soul who admits, "I am nothing and know nothing," is the one who truly understands. To the atheist who claims God does not exist, the Lord remains hidden within, sustaining his very breath; to the arrogant man who claims "I exist independently," the Lord vanishes from his realization. By His mere will, an empty, hollow thing becomes heavy and solid, and a solid structure is reduced to a hollow shell. He can turn a hostile critic into a recipient of grace, or He can test a faithful devotee by seemingly withdrawing His presence.

In the worldly sense, when two stones strike each other, fire breaks out; but stand back and realize that an intelligent Divine Will is required within that matter to cause the spark to manifest. Do not utter the foolish materialistic phrase that creation happens automatically simply because a male and a female come together. The lotus-eyed Krishna, Gopala Vithala, is simultaneously distinct from all entities (Bhēda) and yet present within everyone as their indwelling soul (Abhēda).

3. Rūpaka Tala (True Wealth and the States of Consciousness)

Meaning: Through physical money, one can buy or sell all kinds of material goods. But what is the true power and value behind currency itself? Human beings are far superior to mere wealth. My true wealth lies in observing the great enlightened souls who are far superior to me, following in their footsteps, and singing the glorious virtues of the Lord who dwells within them. Making this physical body my home, I offer all my days to Him, meditating on Him through the three changing states of consciousness—waking (Jāgrat), dreaming (Svapna), and deep sleep (Suṣupti). O Gopala Vithala, who is deeply dear to sages like Sanaka, make Yourself the sole object of my devotion in every possible way.

4. Jhampa Tala (The Spiritual Fasting of the Soul)

Meaning: Look at how distorted the means of livelihood (Upajīvana) have become in this world today! Without performing any spiritual penance, forgetting the inner Bimba (the divine image inside), man rejoices in the belief that satisfying his external senses is the true purpose of life. But from this, I see no real benefit or lasting peace—not even the value of a small shell (Kapardika). I exhaust myself day and night chasing sensory objects, yet I fail to find true happiness even in my dreams.

Due to this lack of spiritual wisdom, the soul has been "fasting" (starving for truth) over countless lifetimes. O Savior of the destitute, O ocean of mercy, when You are dwelling right inside me as my secret, protective friend (Gupita-sakha), is it fair for You to keep me starving for knowledge? Your unyielding fame as the ultimate provider of food to all the seven worlds resounds everywhere. If You feed my soul with the food of wisdom and make me content, I will praise You throughout the worlds as the most merciful Lord. O master of cosmic drama (Kapaṭa-nāṭakadhāri), Gopala Vithala, what ancient errors did I commit to be kept away from You? Awaken me and save me.

5. Trivida Tala (The Metaphor of the Oil Press)

Meaning: O Hari, if I forget You, I have a valid excuse—the beginningless curtain of spiritual ignorance (Anādi Avidya) covers my vision. But if You choose to look away and forget me, what excuse or covering could possibly obscure Your vision? You are the fullness of all knowledge. Are the presiding deities of my body and senses independent rulers of my destiny? No! You are the one who has set a strict boundary (Maryāde) for those deities, manipulating them from behind the scenes. When even the gods are bound, how can ordinary living creatures claim to be independent authors of action?

Consider an ox tied to an oil press (Gāṇa), its eyes completely blindfolded. It knows nothing of how much sesame seed it has crushed, nor does it comprehend the quality of the oil being extracted. The oxen merely groan and wish for the moment their master will release them from the heavy beam; they are entirely dependent on the oil-presser (Gāṇiga). In this exact manner, I and all other living entities are like the raw sesame seeds. This cyclical material world (Saṃsāra) is the crushing mortar of the oil press.

Placing us into this world of ignorance, You act as the cosmic oil-presser, crushing our egos, compressing our lives, and extracting the pure oil of devotion (Bhakti) and knowledge (Jñāna) to distribute as You see fit. This is the divine law and play You have established. Knowing this, it is clear that I am not an independent sinner; whatever appears to happen through me is orchestrated by You, O merciful Lord. When a master places a heavy sack of cargo upon a beast of burden, it is that master's responsibility alone to lift it off. What independence do I possess? O clever and beautiful King, Gopala Vithala, You are the ocean of pure wisdom—I have entered Your shelter.

6. Aṭṭa Tala (The Impermanence of the Body)

Meaning: Let me worship You with all my senses. My only desire in performing this worship is to reach Your presence; let me harbor no material expectations from my devotion. Remove from me the poisonous pride that says, "I have worshipped the Lord." Let this worship become the tool for my final liberation. Teach me to perform Your worship according to the sacred scriptures (Tantra-sāra), respecting the spiritual hierarchy (Tāratamya) and the assembly of surrounding deities. Reveal within my heart that beautiful form who is the true consumer of all sacrificial offerings (Sāra-bhōkta), and inspire my intellect.

Let me spend my days singing Your glories. Lead me to holy pilgrim centers like Varanasi, prompt me to offer hymns of praise at each sacred place, and ultimately unite my soul with Your beautiful feet. You alone know the ultimate reason why You brought me into this world. O Narayana, cause my tongue to sing Your praises perfectly.

The days are racing past, and it is an absolute certainty that this physical frame (Śārīra) is highly fragile and temporary. Just as a town rouses itself in urgent alertness when news arrives that an enemy army is besieging its gates, a seeker must attain direct spiritual realization (Aparōkṣa) before death knocks at the door. My ultimate protection is entirely Your burden, O Gopala Vithala. Let the contemplation of Your truth remain with me night and day.

7. Ādi Tala (The Plea for Unwavering Devotion)

Meaning: O Guardian Deity of my lineage, lock my mind into an unyielding determination to serve You. The spiritual returns of this Dark Age (Kaliyuga) are small, while the distractions and obstacles are massive. Therefore, I do not approach You begging for a multitude of worldly rewards. Lead me easily to bathe in the celestial river Ganges, place me in a holy environment surrounded by spiritually minded companions, and once You have stationed me there, deal with me according to Your divine wisdom. Apart from the anxiety of losing Your devotion, let no other worldly worry trouble my mind. Do I possess the capacity to master all scriptural rituals? No.

Simply grant me a deep, unshakeable absorption in Your divine stories. Let my mind remain steady and focused on You without wavering. Whatever pure, spiritual tasks I resolve to do, fulfill them through Your grace. You are the supreme Master who fulfills the prayers of His children with profound intimacy (Salige). You are the passionate lover of Your devotees, possessing a stunning, auspicious form, wielding the divine conch and discus! You are a person of wondrous, tender, and compassionate heart. O lotus-eyed Lord, slayer of monumental sins! You are the father of creator-god Brahma, entirely beyond the reach of physical birth and decay.

You are the immovable bliss (Achalānanda) who moves the moving and unmoving worlds. Your beautiful face radiates with the brilliance of the sun, complemented by the swinging splendor of jeweled earrings. Your handsome abdomen features the sacred folds, and Your chest bears the glorious Srivatsa mark. Your deep navel is like a whirlpool, and Your waist is full of perfect virtues. O Sri Krishna, who lifts His feet and dances to the joyful chiming of ankle-bells (Ghila-ghilaku), let Your form remain inside my mind like a priceless ornament. Chanting Your redeeming name is the easiest way to cross existence. O beautiful God of gods, Gopala Vithala, out of Your affection, accept this intimate petition of Your servant and protect me, my Master.

8. Jate (Conclusion)

Meaning: Is there any event or action in this universe that can ever take place without a primary cause? O Gopala Vithala, You are the absolute, ultimate Cause of all causes (Kāraṇa Puruṣa)—protect me.

***