by Margadarshi Shesha Iyengar (ankita 'kosala/kosalapura')
ಕೋಸಲ ಪುರೀಶರ ತಾತ್ವಿಕ ಕೃತಿ
ವಿಧಿನಿಷೇಧ ನಿನ್ನವರಿಗೆಂತೊ ಹರಿಯೆ
ನಾನಾವಿಧ ನರರಿವರಿಗೆ ಸರಿಯೆ ಪ
ವಿಧಿನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೇವಿನಾನಿಷೇಧ ವಿಸ್ಮøತಿಯೆಂಬ
ವಿಧಿಯನೊಂದನೆಬಲ್ಲರಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅ.ಪ
ನಡೆಯಲ್ಪಡುವುದೆಲ್ಲವು ಲಕ್ಷಪ್ರದಕ್ಷಣೆ
ನುಡಿವುದೆಲ್ಲ ಗಾಯಿತ್ರಿಮಂತ್ರಗಳು
ಕೊಂಡುದೆಲ್ಲವು ವಿಷಯೇಂದ್ರಿಯಜ್ಞ ಹೋಮ
ದೃಢ ಪ್ರಾಜ್ಞರೇನ ಮಾಡಿದರದೆ ಮರಿಯಾದೆ 1
ಕಂಡಕಂಡದ್ದೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಭೂ
ಮಂಡಲಶಯನವೇ ನಮಸ್ಕಾರ
ಕಂಡಕಂಡಸುಕ್ರಿಯೆಯೆ ಯಜ್ಞಹೋಮ
ಮಂಡಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದುದೆ ಬಲಯುತರಿಗೆ 2
ಮಿಂದುದೆ ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು
ಬಂದುದೆ ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಸುಜನರು
ನಿಂದುದೆ ಗಯೆ ವಾರಣಾಸಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ
ಸಂದೇಹವೇಕೆ ಮದ್ದಾನೆ ಹೊದ್ದುದೆ ಬೀದಿ 3
***
Pallavi:
Vidhinidhēdha ninnavarigēntō hariyē |
Nānāvidha nararivarige sariyē ||
Anupallavi:
Vidhininnā smaraṇēvināniṣēdha vismṛtiyemba |
Vidhiyanondanēballaralladē mattondu ||
Charana 1:
Naḍēyalpaḍuvudellavu lakṣapradakṣiṇē |
Nuḍivudella gāyatrīmantragaḷu |
Koṇḍuudellavu viṣayēndriyajña hōma |
Dṛḍha prājñarēna māḍidaradē mariyādē ||
Charana 2:
Kaṇḍakaṇḍaddella ninna mūrtigaḷu bhū |
Maṇḍalaśayanavē namaskāra |
Kaṇḍakaṇḍasukriyē yē yajñahōma |
Maṇḍiyāgi bidduḍē balayutarigē ||
Charana 3:
Miṃduḍē gaṅgādi tīrthagaḷu |
Baṃduḍē puṇyakāla sujanaru |
Niṃduḍē gayē vāraṇāsi kurukṣētra |
Saṃdēhavēkē maddānē hodduḍē bīdi ||
***
Pronunciation Guide
Retroflex Sounds (ḍ, ḷ, ṇ, ṣ, ṭ): Keep the tongue curled back to touch the roof of the mouth.
Aspirated Consonants (dh, bh, gh, kh, ph): Ensure a soft, audible puff of air follows these consonants.
Vowel Length: Hold long vowels (ā, ī, ū, ē, ō) for twice the duration of short vowels.
'Ś' Sound: Pronounce the 'ś' sound clearly like the 'sh' in the English word "shoe".
Rhythmic Flow: Maintain a steady, meditative pace, emphasizing the final syllables to preserve the musical structure.
***
Summary (Kannada)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶೇಷ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಭಕ್ತನಾದವನಿಗೆ 'ವಿಧಿ-ನಿಷೇಧ'ಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ದೈವಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅವರ ನಡೆ, ನುಡಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ದೈವಿಕ ಆರಾಧನೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Padyada Artha (Kannada)
Pallavi:
ವಿಧಿನಿಷೇಧ ನಿನ್ನವರಿಗೆಂತೊ ಹರಿಯೆ | ನಾನಾವಿಧ ನರರಿವರಿಗೆ ಸರಿಯೆ ||
ಅರ್ಥ: ಹರಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಧಿ-ನಿಷೇಧಗಳ ಬಂಧನ ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ? ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು ದೈವಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Anupallavi:
ವಿಧಿನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೇವಿನಾನಿಷೇಧ ವಿಸ್ಮøತಿಯೆಂಬ | ವಿಧಿಯನೊಂದನೆಬಲ್ಲರಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದು ||
ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ 'ವಿಧಿ' (ಆಜ್ಞೆ), ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುವುದೇ 'ನಿಷೇಧ' (ತಪ್ಪು) ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ವಿಧಿ-ನಿಷೇಧಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
Charana 1:
ನಡೆಯಲ್ಪಡುವುದೆಲ್ಲವು ಲಕ್ಷಪ್ರದಕ್ಷಣೆ | ನುಡಿವುದೆಲ್ಲ ಗಾಯಿತ್ರಿಮಂತ್ರಗಳು | ಕೊಂಡುದೆಲ್ಲವು ವಿಷಯೇಂದ್ರಿಯಜ್ಞ ಹೋಮ | ದೃಢ ಪ್ರಾಜ್ಞರೇನ ಮಾಡಿದರದೆ ಮರಿಯಾದೆ ||
ಅರ್ಥ: ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಭಕ್ತನು ಅಡಿಯಿಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ಆಡುವ ಮಾತೆಲ್ಲವೂ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ, ಅವನು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳೆಲ್ಲವೂ ದೈವಕೈಂಕರ್ಯವೇ.
Charana 2:
ಕಂಡಕಂಡದ್ದೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಭೂ | ಮಂಡಲಶಯನವೇ ನಮಸ್ಕಾರ | ಕಂಡಕಂಡಸುಕ್ರಿಯೆಯೆ ಯಜ್ಞಹೋಮ | ಮಂಡಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದುದೆ ಬಲಯುತರಿಗೆ ||
ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತನಿಗೆ ಕಂಡದ್ದೆಲ್ಲವೂ ದೇವರ ರೂಪವೇ. ಅವನು ಮಾಡುವ ನಮನವೇ ಭೂಮಂಡಲಕ್ಕೆ ದಂಡಪ್ರಣಾಮ. ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಯಜ್ಞದ ಸಮಾನ.
Charana 3:
ಮಿಂದುದೆ ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು | ಬಂದುದೆ ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಸುಜನರು | ನಿಂದುದೆ ಗಯೆ ವಾರಣಾಸಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ | ಸಂದೇಹವೇಕೆ ಮದ್ದಾನೆ ಹೊದ್ದುದೆ ಬೀದಿ ||
ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನು ಇರುವ ಸ್ಥಳವೇ ಗಂಗಾ, ವಾರಣಾಸಿ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಆ ಭಕ್ತನಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇತಕೆ?
***
Summary (English)
In this profound philosophical composition, Margadarshi Shesha Iyengar (ankita: Kosalapura) explains that the laws of Vidhi (commandments) and Nishedha (prohibitions) do not apply to those who have surrendered to the Lord. For a realized soul, every action is an act of devotion. To them, the entire world is the manifestation of the Lord, and every movement is an act of worship.
Meaning (English)
Pallavi:
Vidhinishedha ninnavarigentho hariye | Nanavidha nararivarige sariye ||
(O Hari, how can the rules of 'do and don't' apply to those who belong to You? Those rules are meant only for ordinary men.)
Anupallavi:
Vidhininna smaranevinanish edha vismrtiyemba | Vidhiyanondaneballarallade mattondu ||
(The only 'Vidhi' is the remembrance of You, and the only 'Nishedha' is forgetting You. Those who realize this fundamental truth need no other rules.)
Charana 1:
Nadeyalpaduvudellavu lakshapradakshine | Nudivudella gayatrimantragalu | Konduudellavu vishayendriyajna homa | Drudha prajnarena madidarade mariyade ||
(Every step they take is a circumambulation (pradakshina) of the Lord. Every word they speak is the Gayatri Mantra. Everything they do is a ritual sacrifice (homa). Whatever a realized soul does, it is the correct way.)
Charana 2:
Kandakandaddella ninna murtigalu bhu | Mandalasayanave namaskara | Kandakandasukriye ye yajnahoma | Mandiyagi biddude balayutarige ||
(Whatever they see is Your form. Prostrating on the ground is their bow to You. Every action they perform is a sacrifice. For those strong in faith, everything is divine.)
Charana 3:
Mindude gangadi tirthagalu | Bandude punyakala sujanaru | Nindude gaye varanasi kurukshetra | Sandehaveke maddane hoddude beedi ||
(The holy rivers like Ganga are wherever they bathe. Every moment is a holy time. Sacred places like Gaya, Varanasi, and Kurukshetra are wherever they stand. Why doubt this?)
***
