ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರ ಕೃತಿ (ಇದೊಂದು ನಿಂದಾಸ್ತುತಿಯ ಹಾಡು)
ಏನ ಬೇಡಲೊ ನಿನ್ನ ದೇವಾಧಿ ದೇವ llಪll
ಏನಹುದೊ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಮಹಾನುಭಾವ llಅ.ಪll
ಮನೆಯ ಬೇಡಲೆ ವನಧಿ ಹಾಸಿಗೆಯು ವಟಪತ್ರ
ವನಿತೆಯರ ಬೇಡಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ
ಘನ ಸಖ್ಯವನು ಬಯಸೆ ನೆನೆಯುವರ ಮನದಲಿಹೆ
ತಿನುವುದಕೆ ಕೇಳುವೆನೆ ನವನೀತಚೋರ ll1ll
ಒಡವೆಗಳ ಬಯಸೆ ಶಿಖಿ
ಪಿಂಛ ತುಳಸಿಪತ್ರ
ಕಡು ಸೈನ್ಯವನೆ ಬಯಸೆ ಗೋಪಾಲನು
ಬಿಡದೆ ರೂಪವ ಬಯಸೆ ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮ
ಉಡುವುದಕೆ ಕೇಳುವೆನೆ ಸ್ತ್ರೀವಸನ ಚೋರ ll2ll
ಶಕ್ತಿಯನು ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಲಿ ವ್ರಯಗೈದೆ
ಭಕ್ತಿಯನು ಸತ್ಯವಂತರಿಗಿತ್ತಿಹೆ
ಭಕ್ತರನು ವಂಚಿಸುತ ನೀನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ
ಮುಕ್ತಿ ಕಾಂತೆಯ ಕೊಡು ಸುಖಿಪೆನೊ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ll3ll
***
ēnu bēḍalo ninna dēvādideva llpa ll
ēnuhudo ninnolage mahānubhāva ll-a.pa ll
maneya bēḍale vanadhi hāsigeyu vaṭapatra
vaniteyara bēḍale brahmachāri
ghana sakhyavanu bayase neṇeyuvara manadaliyhe
tinuvaḍake kēḷuvene navanītachōra ll1ll
oḍavegala bayase śikhi
piṁchha tulasipatra
kaḍu sainyavane bayase gōpālanu
biḍade rūpavana bayase nīlamēghaśyāma
uḍuvaḍake kēḷuvene strīvasana chōra ll2ll
śaktiyanu gōpikā strīyarali vrayagaide
bhaktiyanu satyavantarigiuttihe
bhaktaranu vaṁchisuta nīnu bachiṭṭiruva
mukti kānteya koḍu sukhipeno śrīkr̥ṣṇa ll3ll
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರ ಈ ಅಪೂರ್ವವಾದ ನಿಂದಾಸ್ತುತಿ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶ್ ರಾಗ ಹಾಗೂ ಖಂಡಛಾಪು ತಾಳದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹಾಸ್ಯಭರಿತವಾಗಿ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಲೇ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಬೇಡುವುದು? ಆತನ ಬಳಿಯೇ ವನಧಿ ಹಾಸಿಗೆ (ಆದಿಶೇಷನ ಮಂಚ), ವಟಪತ್ರ ಮತ್ತು ವನಿತೆಯರ ಸಂಪತ್ತು ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಮನೆ-ಮಡದಿ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೇಳುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ನಿನ್ನಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕಾಂತೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯಿದು.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಏನು ಬೇಡಲೊ ನಿನ್ನ ದೇವಾಧಿ ದೇವ llಪll
ಏನಹುದೊ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಮಹಾನುಭಾವ llಅ.ಪll
ಅರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಾಧಿ ದೇವನೇ, ಮಹಾನುಭಾವನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನನ್ನು ತಾನೆ ಬೇಡಲಿ? ನಿನ್ನ ಬಳಿಯೇ ನಿರ್ವಸನವಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳುವುದಾದರೂ ಏನು?
ಚರಣ ೧
ಮನೆಯ ಬೇಡಲೆ ವನಧಿ ಹಾಸಿಗೆಯು ವಟಪತ್ರ
ವನಿತೆಯರ ಬೇಡಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ
ಘನ ಸಖ್ಯವನು ಬಯಸೆ ನೆನೆಯುವರ ಮನದಲಿಹೆ
ತಿನುವುದಕೆ ಕೇಳುವೆನೆ ನವನೀತಚೋರ ll1ll
ಅರ್ಥ: ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ವನಧಿಯೇ (ಸಮುದ್ರ) ಹಾಸಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಟಪತ್ರವಿದೆ; ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ! ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಖನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನವನೀತ ಚೋರನೇ, ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಬೇರೆ ಏನಿದೆ?
ಚರಣ ೨
ಒಡವೆಗಳ ಬಯಸೆ ಶಿಖಿ
ಪಿಂಛ ತುಳಸಿಪತ್ರ
ಕಡು ಸೈನ್ಯವನೆ ಬಯಸೆ ಗೋಪಾಲನು
ಬಿಡದೆ ರೂಪವ ಬಯಸೆ ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮ
ಉಡುವುದಕೆ ಕೇಳುವೆನೆ ಸ್ತ್ರೀವಸನ ಚೋರ ll2ll
ಅರ್ಥ: ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ನವಿಲುಗರಿ (ಶಿಖಿಪಿಂಛ) ಹಾಗೂ ತುಳಸಿಪತ್ರವೇ ಇವೆ; ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನೀನು ಒಂಟಿ ಗೋಪಾಲಕ; ರೂಪವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ನೀನು ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮ. ಉಡುವುದಕ್ಕಾದರೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ, ಹೇ ಸ್ತ್ರೀವಸನ ಚೋರ?
ಚರಣ ೩
ಶಕ್ತಿಯನು ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಲಿ ವ್ರಯಗೈದೆ
ಭಕ್ತಿಯನು ಸತ್ಯವಂತರಿಗಿತ್ತಿಹೆ
ಭಕ್ತರನು ವಂಚಿಸುತ ನೀನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ
ಮುಕ್ತಿ ಕಾಂತೆಯ ಕೊಡು ಸುಖಿಪೆನೊ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ll3ll
ಅರ್ಥ: ನೀನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದೆ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸತ್ಯವಂತರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ಭಕ್ತರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಾ ನೀನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಆ ಮುಕ್ತಿ ಕಾಂತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ಕರುಣಿಸು, ಆಗ ನಾನು ಸುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ, ಹೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ!
***
Summary (English)
In this unique Nindastuti (hymn of apparent censure masking deep devotion) set in Raga Desh and Khanda Chapu Tala, Sri Vyasaraja playfully questions Lord Krishna, humorously pointing out that since the Lord Himself possesses no worldly possessions—sleeping on a banyan leaf or the serpent bed—what can a devotee possibly ask of Him? Asking for houses, wealth, or worldly pleasures is futile; instead, the poet ultimately begs the Lord for the ultimate gift of spiritual liberation (Mukti).
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Enu bēḍalo ninna dēvādideva llpa ll
ēnuhudo ninnolage mahānubhāva ll-a.pa ll
Meaning: O supreme Lord, O great-souled one, what should I ask of You? What is truly within Your possession to give in worldly terms?
Stanza 1
Maneya bēḍale vanadhi hāsigeyu vaṭapatra
vaniteyara bēḍale brahmachāri
ghana sakhyavanu bayase neṇeyuvara manadaliyhe
tinuvaḍake kēḷuvene navanītachōra ll1ll
Meaning: If I ask for a home, You have only the ocean and a banyan leaf for a bed; if I ask for women, You are a celibate! O thief of butter who dwells as a friend in the minds of devotees, what can I ask of You for sustenance?
Stanza 2
Oḍavegala bayase śikhi
piṁchha tulasipatra
kaḍu sainyavane bayase gōpālanu
biḍade rūpavana bayase nīlamēghaśyāma
uḍuvaḍake kēḷuvene strīvasana chōra ll2ll
Meaning: If I ask for ornaments, You possess only peacock feathers and tulasi leaves; if I ask for an army, You are a lone cowherd; if I seek form, You are the dark cloud-hued one. What can I ask of You to wear, O thief of women's garments?
Stanza 3
Śaktiyanu gōpikā strīyarali vrayagaide
bhaktiyanu satyavantarigiuttihe
bhaktaranu vaṁchisuta nīnu bachiṭṭiruva
mukti kānteya koḍu sukhipeno śrīkr̥ṣṇa ll3ll
Meaning: You have spent Your energy among the Gopi women, and You grant true devotion to the truthful. Please grant me that maiden of liberation (Mukti) whom You have hidden away while teasing Your devotees, O Sri Krishna!
***
ಏನ ಬೇಡಲೊ ನಿನ್ನ ದೇವಾಧಿ ದೇವ ಪ
ಏನಹುದೊ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಮಹಾನುಭಾವ ಅ.ಪ
ಮನೆಯ ಬೇಡಲೆ ವನಧಿ ಹಾಸಿಗೆಯು ವಟಪತ್ರವನಿತೆಯರ ಬೇಡಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಘನ ಸಖ್ಯವನು ಬಯಸೆ ನೆನೆಯುವರ ಮನದಲಿಹೆತಿನುವುದಕೆ ಕೇಳುವೆನೆ ನವನೀತಚೋರ 1
ಒಡವೆಗಳ ಬಯಸೆ ಶಿಖಿಪಿಂಛ ತುಳಸಿ ಪತ್ರಕಡು ಸೈನ್ಯವನೆ ಬಯಸೆ ಗೋಪಾಲನುಬಿಡದೆ ರೂಪವÀ ಬಯಸೆ ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮಉಡುವುದಕೆ ಕೇಳುವೆನೆ ಸ್ತ್ರೀವಸನ ಚೋರ 2
ಶಕ್ತಿಯನು ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಲಿ ವ್ರಯಗೈದೆಭಕ್ತಿಯನು ಸತ್ಯವಂತರಿಗಿತ್ತಿಹೆಭಕ್ತರನು ವಂಚಿಸುತ ನೀನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವಮುಕ್ತಿ ಕಾಂತೆಯ ಕೊಡು ಸುಖಿಪೆನೊ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ3
***
