by Tulasidas
ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರ ಕೃಪಾಲು ಭಜ ಮನ ಹರಣ ಭವಭಯ ದಾರುಣಂ
ನವಕಂಜಲೋಚನ ಕಂಜಮುಖ ಕರಕಂಜ ಪದಕಂಜಾರುಣಂ ||
ಕಂದರ್ಪ ಅಗಣಿತ ಅಮಿತ ಛವಿ ನವ ನೀಲ ನೀರಜ ಸುಂದರಂ
ಪಟ ಪೀತ ಮಾನಹು ತಡಿತ ರುಚಿ-ಶುಚಿ ನೌಮಿ ಜನಕ ಸುತಾವರಂ ||
ಭಜ ದೀನಬಂಧು ದಿನೇಶ ದಾನವ ದೈತ್ಯ ವಂಶ ನಿಕಂದನಂ
ರಘುನಂದ ಆನಂದ ಕಂದ ಕೋಸಲಚಂದ ದಶರಥ ನಂದನಂ ||
ಶಿರ ಮುಕುಟ ಕುಂಡಲ ತಿಲಕ ಚಾರು ಉದಾರ ಅಂಗ ವಿಭೂಷಣಂ
ಆಜಾನುಭುಜ ಶರ ಚಾಪಧರ ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ ಖರ ದೂಷಣಂ ||
ಇತಿ ವದತಿ ತುಲಸೀದಾಸ ಶಂಕರ ಶೇಷ ಮುನಿ ಮನ ರಂಜನಂ
ಮಮ ಹ್ರದಯ ಕಂಜ ನಿವಾಸ ಕುರು ಕಾಮಾದಿ ಖಲ-ದಲ-ಗಂಜನಂ ||
***
śrīrāmachandra kṛpālu bhaja mana haraṇa bhavabhaya dāruṇaṁ
navakanjalōchana kanjamukha karakanja padakanjāruṇaṁ ||
kandarpa agaṇita amita chhavi nava nīla nīraja sundaraṁ
paṭa pīta mānahu taḍita ruči-śuči naumi janaka sutāvaraṁ ||
bhaja dīnabandhu dinēśa dānava daitya vanśa nikandanaṁ
raghunanda ānanda kanda kōsalachanda daśaratha nandanaṁ ||
śira mukuṭa kuṇḍala tilaka chāru udāra anga vibhūṣaṇaṁ
ājānubhuja śara chāpadhara sangrāmajita khara dūṣaṇaṁ ||
iti vadati tulasīdāsa śankara śēṣa muni mana ranjanaṁ
mama hradaya kanja nivāsa kuru kāmādi khala-dala-ganjanaṁ ||
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಸಂತ ತುಲಸೀದಾಸರ ಈ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೀರಾಮ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ('ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರ ಕೃಪಾಲು ಭಜ ಮನ') ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮನಾದ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭವಭಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ, ಕಮಲದಂತಹ ನಯನ, ಮುಖ, ಕರ ಹಾಗೂ ಚರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಭಜಿಸಲು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ರಾವಣ, ಖರ, ದೂಷಣಾದಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನೂ, ಭಕ್ತರ ಹಾಗೂ ದೀನರ ಬಂಧುವೂ ಆದ ಶ್ರೀರಾಮನು ತನಗಿರುವ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧಾದಿ ದುರ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಬೇಕೆಂದು ತುಲಸೀದಾಸರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಶ್ಲೋಕ ೧
ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರ ಕೃಪಾಲು ಭಜ ಮನ ಹರಣ ಭವಭಯ ದಾರುಣಂ
ನವಕಂಜಲೋಚನ ಕಂಜಮುಖ ಕರಕಂಜ ಪದಕಂಜಾರುಣಂ ||
ಅರ್ಥ: ಹೇ ಮನವೇ, ಕೃಪಾಳುವಾದ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಭಜಿಸು. ಆತನು ಸಂಸಾರದ ಘೋರವಾದ ಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಆತನ ಕಣ್ಣುಗಳು ನವಕಮಲದಂತಿವೆ, ಮುಖವೂ ಕಮಲದಂತಿದೆ, ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪಾದ ಪಾದಗಳೂ ಕಮಲದಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ.
ಶ್ಲೋಕ ೨
ಕಂದರ್ಪ ಅಗಣಿತ ಅಮಿತ ಛವಿ ನವ ನೀಲ ನೀರಜ ಸುಂದರಂ
ಪಟ ಪೀತ ಮಾನಹು ತಡಿತ ರುಚಿ-ಶುಚಿ ನೌಮಿ ಜನಕ ಸುತಾವರಂ ||
ಅರ್ಥ: ಅಗಣಿತ ಮನ್ಮಥರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಂತಿರುವ, ಹೊಸ ನೀಲಕಮಲದಂತೆ ಸುಂದರ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನೂ, ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪೀತಾವರವನ್ನು (ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ) ಧರಿಸಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ವರೂಪನೂ, ಜನಕನ ಮಗಳಾದ ಸೀತಾದೇವಿಯ ಪತಿಯೂ ಆದ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ಲೋಕ ೩
ಭಜ ದೀನಬಂಧು ದಿನೇಶ ದಾನವ ದೈತ್ಯ ವಂಶ ನಿಕಂದನಂ
ರಘುನಂದ ಆನಂದ ಕಂದ ಕೋಸಲಚಂದ ದಶರಥ ನಂದನಂ ||
ಅರ್ಥ: ದೀನರ ಬಂಧುವೂ, ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವವನೂ, ದಾನವರು ಹಾಗೂ ರಾಕ್ಷಸರ ವಂಶವನ್ನು ಮೂಲದಿಂದಲೇ ನಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವನೂ, ರಘುವಂಶಕ್ಕೆ ಆನಂದವನ್ನು ತಂದವನೂ, ಕೋಸಲ ದೇಶಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನಂತಿರುವ ದಶರಥನ ಮಗನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಭಜಿಸು.
ಶ್ಲೋಕ ೪
ಶಿರ ಮುಕುಟ ಕುಂಡಲ ತಿಲಕ ಚಾರು ಉದಾರ ಅಂಗ ವಿಭೂಷಣಂ
ಆಜಾನುಭುಜ ಶರ ಚಾಪಧರ ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ ಖರ ದೂಷಣಂ ||
ಅರ್ಥ: ಶಿರದಲ್ಲಿ ಕಿರೀಟ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲ, ಹೊಸ ತಿಲಕ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ, ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಉದ್ದವಾದ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನೇ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಖರ ಮತ್ತು ದೂಷಣರೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಗೆದ್ದವನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ಲೋಕ ೫
ಇತಿ ವದತಿ ತುಲಸೀದಾಸ ಶಂಕರ ಶೇಷ ಮುನಿ ಮನ ರಂಜನಂ
ಮಮ ಹ್ರದಯ ಕಂಜ ನಿವಾಸ ಕುರು ಕಾಮಾದಿ ಖಲ-ದಲ-ಗಂಜನಂ ||
ಅರ್ಥ: ಶಿವ, ಆದಿಶೇಷ ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುವ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನೇ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧಾದಿ ದುಷ್ಟ ಶತ್ರುಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಹೃದಯವೆಂಬ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸು ಎಂದು ತುಲಸೀದಾಸನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
***
Summary (English)
In this celebrated hymn ('Sri Ramachandra Kripalu Bhaja Mana') composed by Saint Tulsidas, the divine and compassionate form of Lord Ramachandra is exquisitely glorified. Described as possessing lotus-like eyes, face, hands, and feet, and radiating a beauty surpassing millions of Kamadevas, Lord Rama is praised as the protector of the distressed and the destroyer of demons like Khara and Dushana. The saint concludes with a heartfelt prayer asking Lord Rama to destroy inner vices like lust and anger and dwell eternally in the lotus of his heart.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Stanza 1
Śrīrāmachandra kṛpālu bhaja mana haraṇa bhavabhaya dāruṇaṁ
navakanjalōchana kanjamukha karakanja padakanjāruṇaṁ ||
Meaning: O my mind, worship the compassionate Lord Ramachandra, who dispels the terrifying fears of worldly existence. His eyes are like freshly bloomed lotuses, His face is lotus-like, and His hands and reddish feet are like lotuses!
Stanza 2
Kandarpa agaṇita amita chhavi nava nīla nīraja sundaraṁ
paṭa pīta mānahu taḍita ruči-śuči naumi janaka sutāvaraṁ ||
Meaning: I bow to the consort of Janaka's daughter (Sita), whose beauty surpasses countless Cupids (Kandarpa), who is as enchantingly dark as a fresh blue lotus, and whose shining yellow garments resemble a flash of brilliant lightning.
Stanza 3
Bhaja dīnabandhu dinēśa dānava daitya vanśa nikandanaṁ
raghunanda ānanda kanda kōsalachanda daśaratha nandanaṁ ||
Meaning: Worship the friend of the helpless, the sun of the solar dynasty, the annihilator of the demon lineage, the delight of the Raghu clan, the source of joy, the moon of Kosala, and the beloved son of Dasaratha.
Stanza 4
Śira mukuṭa kuṇḍala tilaka chāru udāra anga vibhūṣaṇaṁ
ājānubhuja śara chāpadhara sangrāmajita khara dūṣaṇaṁ ||
Meaning: He who wears a crown upon His head, earrings, a beautiful forehead mark (tilaka), and splendid ornaments adorning His graceful limbs; who has long arms extending to His knees, holds a bow and arrow, and vanquished Khara and Dushana in battle.
Stanza 5
Iti vadati tulasīdāsa śankara śēṣa muni mana ranjanaṁ
mama hradaya kanja nivāsa kuru kāmādi khala-dala-ganjanaṁ ||
Meaning: Thus prays Tulsidas: O Lord who brings joy to the minds of Shiva, Adi Sesha, and sages, destroy my internal enemies like lust and anger, and reside forever in the lotus of my heart!
***
