ಲೋಕನೀತಿ
ಅಂತರಂಗದ ರೋಗ ಯಾವುದು
ಅದು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತ್ಯಾವುದು ||ಪ||
ಸಂತತ ಶ್ರೀ ಹರಿನಾಮದಿಂದ್ಹೋಹುದು
ಅಂತ್ಯಕೊದಗಿತ ಅಜಮಿಳನಿಗೆ ಇನ್ಯಾವುದು ||ಅ.ಪ||
ಶ್ರವಣ ಮನನ ಸಾಧನ ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿ
ಭವ ಬೇರ ಕಡಿವುದು ಎಂದರಿಯಬೇಕು
ರವಿಕುಲಾಂಬುಧಿಸೋಮ ರಾಮನ್ನ ಚಿಂತಿಸಿ
ಭವವಾರಿಧಿಯ ದಾಟುವರೆಲ್ಲರು ಕೇಳಿ ||೧||
ಜರಾಮರಣಾದಿ ದುಃಖಗಳ ಪರಿಹರಿಸಿ
ಪರಿಪರಿಯಾನಂದ ಕೊಡುವುದಿದು
ಮರೆಯದೆ ಮನದಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನೆನೆದು ಪಾಡೆ
ಸರುವಾಭೀಷ್ಟವ ಕೊಡುವುದಿದೊಂದೆವೆ ||೨||
ಭಯಗಳ ಬಿಡಿಸಿ ಅಭಯಗಳ ಕೊಡಿಸುವ
ಭವದೂರ ಗೋವಿಂದನೆಂದರಿತು
ಹಯವದನನೆ ಎನ್ನ ಉದ್ಧರಿಸೊ ಎಂದು
ನಯದಿಂದ ಬೇಡುವರ ಭಾಗ್ಯವೆ ಭಾಗ್ಯ ||೩||
***
Lokaneeti
(The Ethics of the World)
Pallavi:
Antarangada roga yavudu
Adu chinteyallade mattyavudu ||
Anupallavi:
Santata Shree Harinaamadindhohudu
Antyakodagita Ajamilanige inyaavudu ||
Charana 1:
Shravana manana saadhana navavidha bhakti
Bhava bera kadivudu endariyabeku
Ravikulaambudhisona Raamanna chintisi
Bhavavaaridhiya daatuvarellaru keli || 1 ||
Charana 2:
Jaraamaranaadi dukkhagala pariharisi
Paripariyaananda koduvudidu
Mareyade manadali omme nenedu paade
Saruvaabhishtava koduvudondheve || 2 ||
Charana 3:
Bhayagala bidisi abhayagala kodisuva
Bhavadoora Govindanendariitu
Hayavadanane enna uddhariso endu
Nayadinda beduvara bhagyave bhagya || 3 ||
***
Quick Pronunciation Guide:
Sh / Shre: Pronounced as in "Shell" or "Shrine."
Th / Thirth: The 'th' is soft, like in "Theory" or "Path."
Dh: A soft 'd' sound (dental), like in "The" or "Then."
Aa / ee / uu: Indicates long vowels (e.g., Raama is pronounced "Raamaa").
Ri / Ru: Often used for the Sanskrit vowel 'ṛ' (as in Krushna or Rishi).
***
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು ರಚಿಸಿರುವ ಈ "ಲೋಕನೀತಿ" ಪದವು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿದೀಪದಂತಿದೆ. ಇದರ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾವಾರು ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಸಾರಾಂಶ (Summary):
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕಾಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಿಲೆ 'ಚಿಂತೆ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸಾರದ ಈ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಶ್ರೀಹರಿಯ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೇ ಏಕೈಕ ಮದ್ದು. ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿ, ಹಯವದನನ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಜನ್ಮ-ಮರಣಗಳ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning):
ಪಲ್ಲವಿ:
ಅಂತರಂಗದ ರೋಗ ಯಾವುದು
ಅದು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತ್ಯಾವುದು ||ಪ||
ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಗಲುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೋಗ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಧಿ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತೇ? ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯ ಕಾಡುವ 'ಚಿಂತೆ'. ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಈ ಚಿಂತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು.
ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಸಂತತ ಶ್ರೀ ಹರಿನಾಮದಿಂದ್ಹೋಹುದು
ಅಂತ್ಯಕೊದಗಿತ ಅಜಮಿಳನಿಗೆ ಇನ್ಯಾವುದು ||ಅ.ಪ||
ಅರ್ಥ: ಈ ಚಿಂತೆಯೆಂಬ ರೋಗವು ಸದಾ ಶ್ರೀಹರಿಯ ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಭಗವಂತನ ನಾಮವನ್ನು ಕರೆದ ಅಜಮಿಳನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದು ಅದೇ ಹರಿನಾಮವಲ್ಲವೇ?
೧ನೇ ಪದ್ಯ:
ಶ್ರವಣ ಮನನ ಸಾಧನ ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿ
ಭವ ಬೇರ ಕಡಿವುದು ಎಂದರಿಯಬೇಕು
ರವಿಕುಲಾಂಬುಧಿಸೋಮ ರಾಮನ್ನ ಚಿಂತಿಸಿ
ಭವವಾರಿಧಿಯ ದಾಟುವರೆಲ್ಲರು ಕೇಳಿ ||೧||
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು (ಶ್ರವಣ), ಮನನ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿಗಳೇ ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದ ಬೇರನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಸಾಧನಗಳು. ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಚಂದ್ರನಂತಿರುವ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ವಾದಿರಾಜರು ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
೨ನೇ ಪದ್ಯ:
ಜರಾಮರಣಾದಿ ದುಃಖಗಳ ಪರಿಹರಿಸಿ
ಪರಿಪರಿಯಾನಂದ ಕೊಡುವುದಿದು
ಮರೆಯದೆ ಮನದಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನೆನೆದು ಪಾಡೆ
ಸರುವಾಭೀಷ್ಟವ ಕೊಡುವುದಿದೊಂದೆವೆ ||೨||
ಅರ್ಥ: ಮುಪ್ಪು (ಜರಾ) ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ನಮಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹರಿನಾಮಕ್ಕಿದೆ. ದೇವನನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನೆನೆದು ಹಾಡಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ಅಭೀಷ್ಟ) ಈಡೇರಿಸುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
೩ನೇ ಪದ್ಯ:
ಭಯಗಳ ಬಿಡಿಸಿ ಅಭಯಗಳ ಕೊಡಿಸುವ
ಭವದೂರ ಗೋವಿಂದನೆಂದರಿತು
ಹಯವದನನೆ ಎನ್ನ ಉದ್ಧರಿಸೊ ಎಂದು
ನಯದಿಂದ ಬೇಡುವರ ಭಾಗ್ಯವೆ ಭಾಗ್ಯ ||೩||
ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಭಯಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ನಮಗೆ ರಕ್ಷಣೆ (ಅಭಯ) ನೀಡುವವನು ಗೋವಿಂದನೊಬ್ಬನೇ. ಅವನು ಸಂಸಾರದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ದೂರ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಹ ಶ್ರೀ ಹಯವದನನೇ (ವಾದಿರಾಜರ ಅಂಕಿತನಾಮ), "ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು" ಎಂದು ಯಾರು ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡುತ್ತಾರೋ, ಅಂತಹ ಭಕ್ತರೇ ನಿಜವಾದ ಭಾಗ್ಯವಂತರು.
***
Here is the summary and paragraph-wise meaning of the song "Lokaneeti" (Worldly Ethics) by Sri Vadiraja Tirtha in English.
Summary
In this soulful composition, Sri Vadiraja Tirtha identifies "Worry" (Chinta) as the most dangerous "internal disease" of the human mind. He teaches that material life is filled with the cycle of birth, old age, and death, which causes constant fear and anxiety. The only medicine for this spiritual ailment is the constant chanting of the name of Lord Hari. By practicing the nine forms of devotion (Navavidha Bhakti) and surrendering to Lord Hayavadana, a person can cross the ocean of worldly miseries and attain supreme bliss.
Paragraph-wise Meaning
Chorus / Pallavi
Antarangada roga yavudu
Adu chinteyallade mattyavudu ||
Meaning: What is the greatest disease that infects the inner self (the soul and mind)? It is none other than "Worry." This mental anxiety is the root cause of all human suffering.
Anupallavi
Santata Shree Harinaamadindhohudu
Antyakodagita Ajamilanige inyaavudu ||
Meaning: This disease of worry can only be cured by the constant chanting of Lord Sri Hari’s name. Didn't the name of the Lord come to the rescue of Ajamila (a fallen man who called out 'Narayana') during his final moments? Nothing else can save a soul like the Lord's name.
1st Stanza
Shravana manana saadhana navavidha bhakti
Bhava bera kadivudu endariyabeku
Ravikulaambudhisona Raamanna chintisi
Bhavavaaridhiya daatuvarellaru keli ||
Meaning: Listen everyone! To cross the vast ocean of material existence (Bhavavaaridhi), one must meditate upon Lord Rama, who is like the moon to the ocean of the Solar Dynasty. The practice of "hearing" (Shravana) and "reflecting" (Manana) upon God's glories, along with the nine forms of devotion, are the tools that will cut the very roots of worldly bondage.
2nd Stanza
Jaraamaranaadi dukkhagala pariharisi
Paripariyaananda koduvudidu
Mareyade manadali omme nenedu paade
Saruvaabhishtava koduvudondheve ||
Meaning: This path removes the miseries of old age (Jara) and death (Marana) and provides various levels of supreme bliss. If you remember and sing the Lord's praises in your heart even once without forgetting, He will fulfill all your noble desires (Abhishta). This is the only true way.
3rd Stanza
Bhayagala bidisi abhayagala kodisuva
Bhavadoora Govindanendariitu
Hayavadanane enna uddhariso endu
Nayadinda beduvara bhagyave bhagya ||
Meaning: Understand that Lord Govinda is the one who removes all fears and grants protection (Abhaya). He stays far away from the defects of material life. Those fortunate souls who humbly pray to Him saying, "O Lord Hayavadana, please uplift and save me," are truly the most blessed people in the world.
***
Antarangada roga yavudu
adu chinteyallade mattyavudu ||pa||
Santata sri harinamadindhohudu
antyakodagit ajamilanige inyavudu ||a.pa||
Shravaṇa manana sadhana navavidhabhakti
bhava beraka divudu endariyabeku
ravikulambudhisoma ramanna chintisi
bhavavaridhiya datuvarellaru keli ||1||
Jaramaranadi duhkhagala pariharisi
paripariyananda koduvudidu
mareyade manadali omme nenedu pade
saruvabhistava koduvudidondeve ||2||
Bhayagala bidisi abhayagala kodisuva
bhavadura govindanendaritu
hayavadanane enna uddhariso endu
nayadinda beḍuvara bhagyave bhagya ||3||
***
pallavi
antarangada rOga yAvudu adu cinteyallade mattyAvudu
anupallavi
santata shrI harinAmadindhOhudu antyakodagidaja(jA)miLaniginnAvudu
caraNam 1
shravaNa manana sAdhana navavidha bhakti bhavabEra kaDivudendariyabEku
ravikulAmbudhi sOma rAmanna cintisi bhavavAridhiya dATuvarellaru kELi
caraNam 2
jarAmaraNAdi duhkhagaLa pariharisi paripariyAnanda koDuvudidu
mareyade manadali omme nenedu pADe saruvAbhISTava koDuvudidonde
caraNam 3
bhayagaLa biDisi abhayagaLa koDisuva bhavadUra gOvindanendaritu
hayavadanane enna uddharisO endu nayadinda bEDuvara bhAgyave bhAgya
***
ಅಂತರಂಗದ ರೋಗ ಯಾವುದು ಅದುಚಿಂತೆಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತ್ಯಾವುದು ಪ.
ಸಂತತ ಶ್ರೀಹರಿನಾಮದಿಂದ್ಹೋಹುದುಅಂತ್ಯಕೊದಗಿತಜಮಿಳನಿಗಿನ್ನಾವುದು ಅ.ಪ.
ಶ್ರವಣ ಮನನ ಸಾಧನ ನವವಿಧಭಕ್ತಿಭವಬೇರ ಕಡಿವುದೆಂದರಿಯಬೇಕುರವಿಕುಲಾಂಬುಧಿಸೋಮ ರಾಮನ್ನ ಚಿಂತಿಸಿಭವವಾರಿಧಿಯ ದಾಟುವರೆಲ್ಲರು ಕೇಳಿ 1
ಜರಾಮರಣಾದಿ ದುಃಖಗಳ ಪರಿಹರಿಸಿಪರಿಪರಿಯಾನಂದ ಕೊಡುವುದಿದುಮರೆಯದೆ ಮನದಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನೆನೆದು ಪಾಡೆಸರುವಾಭೀಷ್ಟವ ಕೊಡುವುದಿದೊಂದೆವೆ 2
ಭಯಗಳ ಬಿಡಿಸಿ ಅಭಯಗಳ ಕೊಡಿಸುವಭವದೂರ ಗೋವಿಂದನೆಂದರಿತುಹಯವದನನೆ ಎನ್ನ ಉದ್ಧರಿಸೊ ಎಂದುನಯದಿಂದ ಬೇಡುವರ ಭಾಗ್ಯವೆ ಭಾಗ್ಯ 3
***
