by Margadarshi Shesha Iyengar (ankita 'kosala/kosalapura')
ಮಾಮವ ರಘುವೀರ ಮಾನಿತ ಮುನಿವರ
ಭೂಮಿಸುತ ನಾಯಕ ಭಕ್ತಜನ
ಕಾಮಿತ ಫಲದಾಯಕ ಗರ್ವಿತ ಸು
ತ್ರಾಮ ತನಯವಿರಾಮ ನೃಪತಿ ಲ
ಲಾಮ ದಶರಥರಾಮ ಸಮರೋ
ದ್ದಾಮ ದಶಮುಖ ಸಾಮಜ
ಮೃಗೇಂದ್ರ ಕೋಸಲಪುರೀಂದ್ರ 1
ದಿನಕರಕುಲದೀಪ ದ್ರುತದಿವ್ಯ ಶರಚಾಪ
ವನಜ ಸನ್ನಿಭಗಾತ್ರಾ ಯೋಗಿವರ್ಯ
ಸನಕಾದಿಮತಿಪಾತ್ರ ನಭೋಮಣಿ
ತನುಜಶರಣ ಪವನಜಮುಖ ಪರಿ
ಜನ ಜಗದಹಿತ ದನುಜ ಮದಹಾರ
ಮನುಜ ತನುಧರ ವನಜದಳ ನಯನ ಅಗಣಿತಗುಣಗಣಾ 2
ಭಂಡನೋದ್ಗತ ರೋಷಪಾಲಿತ ಗೌತಮಯೋಷ
[ದಂಡಿತ ಮಾರೀಚ ಅಮಿತ ಯತಿವಿರಸವನಅಬ್ದಿಗರ್ವ
ಖಂಡಕನಾರಾಚ ಕುಂಡಲಕವಿತ
ಗಂಡ ಯುಗವೇ ದಂಡ ಕರಭುಜ
ದಂಡ ಹಿಮಕರ ಖಂಡಧರ ಕೋ
ದಂಡ ದಳ ಚರಣಾ ಅಗಣಿತ ಗುಣಗಣ 3
ಘಟಿತ ನಾನಾಭೂಷ ಕವಿತಾಶ್ರಿತ ಪೋಷ
ಕಟಿದೂಪಮಿತವಾಸನ ಶ್ರೀಕೋಸಲೇಶ
ಮಠಬೇಧನ ನಿವಾಸನ ಇಂದ್ರನೀಲಾಭ
ಕುಟಿಲ ಕಚವೃತ ನಿಟಿಲತಟಮಣಿ
ಪಟಲ ಖಚಿತಮಕುಟಲಸಿತ ಮೃದು
ಚಟುಲಪಿತನತಜಟಿಲ ಮೂಲಧನ ದರಹಸಿತವದನ 4
ಮಾಮವ ರಘುವೀರ ಪರಮ ಪುರುಷ ಹರಿ
ಗೋವಿಂದಂ ಸಿರಿಧರ ನಾರಾಯಣ
***
Charana 1:
मामव रघुवीर मानित मुनिवर |
भूसुत नायक भक्तजन |
कामित फलदायक गर्वित सु- |
त्रामा तनयविराम नृपति ल- |
लाम दशरथराम समरो- |
द्दाम दशमुख सामज |
मृगेन्द्र कोसलपुरीन्द्र ||
Charana 2:
दिनकरकुलदीप द्रुतदिव्य शरचाप |
वनज सन्निभगात्रा योगिवर्य |
सनकादिमतिपात्र नभोमणि |
तनुजशरण पवनजमुख परि- |
जन जगद्धित दनुज मदहार |
मनुज तनुधर वनजदळ नयन अगणितगुणगणा ||
Charana 3:
भण्डनोद्गत रोषपालित गौतमयोष |
दण्डित मारीच अमित यतिविरसवनाब्दिगर्व |
खण्डकनाराच कुण्डलकवित |
गण्ड युगवे दण्ड करभुज |
दण्ड हिमकर खण्डधर को- |
दण्ड दळ चरणा अगणित गुणगण ||
Charana 4:
घटित नानाभूष कविताश्रित पोष |
कटिधूपमितवासन श्रीकोसलेश |
मठभेदन निवास इन्द्रनीलाभ |
कुटिल कचवृत निटिलतटमणि |
पटल खचितमकुटलसित मृदु |
चटुलपितनतजटिल मूलधन दरहसितवदन ||
***
Charana 1:
Māmava raghuvīra mānita munivara |
Bhūmisuta nāyaka bhaktajana |
Kāmita phaladāyaka garvita su- |
Trāma tanayavirāma nṛpati la- |
Lāma daśaratharāma samarō- |
Ddāma daśamukha sāmaja |
Mṛgēndra kōsalapurīndra ||
Charana 2:
Dinakarakuladīpa drutadivya śaracāpa |
Vanaja sannibhagātrā yōgivarya |
Sanakādimatipātra nabhōmaṇi |
Tanujaśaraṇa pavanajamukha pari- |
Jana jagadhita danuja madahāra |
Manuja tanudhara vanajadaḷa nayana agaṇitagugaṇā ||
Charana 3:
Bhaṇḍanōdgata rōṣapālita gautamayōṣa |
Daṇḍita mārīca amita yativirasavanaabdigarva |
Khaṇḍakanārāca kuṇḍalakavita |
Gaṇḍa yugavē daṇḍa karabhuja |
Daṇḍa himakara khaṇḍadhara kō- |
Daṇḍa daḷa caraṇā agaṇita guṇagaṇa ||
Charana 4:
Ghaṭita nānābhūṣa kavitāśrita pōṣa |
Kaṭidūpamitavāsana śrīkōsalēśa |
Maṭhabēdhana nivāsana indranīlābha |
Kuṭila kacavṛta niṭilataṭamaṇi |
Paṭala khacitamakuṭalasita mṛdu |
Caṭulapitanatajaṭila mūladhana darahasitavadana ||
***
Pronunciation Guide
Retroflex Sounds (ḍ, ḷ, ṇ, ṣ, ṭ): Curl your tongue tip back to touch the roof of the mouth.
Aspirated Consonants (dh, bh, gh, kh, ph): Add a soft puff of air after the letter.
Vowel Length (ā, ī, ū, ē, ō): Hold these sounds for twice the duration of short vowels.
'Ś' Sound: Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe".
Rhythmic Flow: Maintain a steady pace, holding the final syllables of each line slightly longer to keep the musical rhythm.
***
Summary (Kannada)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶೇಷ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು (ಅಂಕಿತ: ಕೋಸಲಪುರ) ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು 'ರಘುವೀರ' ಎಂದು ಸಂಭೋದಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮನ ದಿವ್ಯ ರೂಪ, ಅವನ ಶೌರ್ಯ, ದುಷ್ಟರ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅವನು ನೀಡುವ ಕಲ್ಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ರಾಮನ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುವ ಸುಂದರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ.
Padyada Artha (Kannada)
Charana 1:
ಮಾಮವ ರಘುವೀರ ಮಾನಿತ ಮುನಿವರ ಭೂಮಿಸುತ ನಾಯಕ ಭಕ್ತಜನ ಕಾಮಿತ ಫಲದಾಯಕ...
ಅರ್ಥ: ರಘುವೀರನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು (ಮಾಮವ). ಮುನಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವವನೇ, ಸೀತೆಯ ಪತಿಯೇ, ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನೇ, ದಶರಥನ ಮಗನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದಂತೆ ಶೂರನೇ, ಕೋಸಲಪುರದ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯು.
Charana 2:
ದಿನಕರಕುಲದೀಪ ದ್ರುತದಿವ್ಯ ಶರಚಾಪ ವನಜ ಸನ್ನಿಭಗಾತ್ರಾ ಯೋಗಿವರ್ಯ...
ಅರ್ಥ: ಸೂರ್ಯವಂಶದ ದೀಪವೇ, ದಿವ್ಯವಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದವನೇ, ಕಮಲದಂತಹ ದೇಹವುಳ್ಳವನೇ, ಯೋಗಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹನುಮಂತ ಮುಂತಾದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಹೊಂದಿದವನೇ, ರಾಕ್ಷಸರ ಮದವನ್ನು ಮುರಿಯುವವನೇ, ಮನುಷ್ಯ ರೂಪದ ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳು ಅಗಣಿತ.
Charana 3:
ಭಂಡನೋದ್ಗತ ರೋಷಪಾಲಿತ ಗೌತಮಯೋಷ ದಂಡಿತ ಮಾರೀಚ...
ಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡವನೇ, ಗೌತಮ ಮುನಿಯ ಪತ್ನಿ (ಅಹಲ್ಯೆ)ಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದವನೇ, ಮಾರೀಚನನ್ನು ದಂಡಿಸಿದವನೇ, ಸಾಗರದ ಗರ್ವವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದವನೇ, ಕೋದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದವನೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳು ಪೂಜನೀಯ.
Charana 4:
ಘಟಿತ ನಾನಾಭೂಷ ಕವಿತಾಶ್ರಿತ ಪೋಷ ಕಟಿದೂಪಮಿತವಾಸನ ಶ್ರೀಕೋಸಲೇಶ...
ಅರ್ಥ: ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡವನೇ, ಕವಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನೇ, ಕೋಸಲ ದೇಶದ ಅರಸನೇ, ಇಂದ್ರನೀಲ ಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವನೇ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮಣಿಯಿರೀಟವನ್ನಿಟ್ಟವನೇ, ಮಂದಹಾಸವುಳ್ಳ ಮುಖದವನೇ, ನೀನೇ ನನ್ನ ಮೂಲಧನ.
***
Summary (English)
In this song, Margadarshi Shesha Iyengar (ankita: Kosalapura) offers a reverential prayer to Lord Raghuvira (Sri Rama). He praises Rama as the light of the Sun dynasty, the protector of devotees, and the slayer of demons. The poet describes Rama's divine physical beauty, His prowess with the bow, and His compassionate nature towards those who seek His refuge. He concludes by surrendering to the Lord, acknowledging Him as his ultimate wealth.
Meaning (English)
Charana 1:
Mamava Raghuvira manita munivara bhumisuta nayaka bhaktajana kamita phaladayaka...
(O Raghuvira, protect me! You are worshipped by sages, the consort of Sita, the giver of desired fruits to devotees. O son of Dasharatha, heroic like a lion in battle, Lord of Kosalapura, please protect me.)
Charana 2:
Dinakarakuladeepa drutadivya sharachapa vanaja sannibhagatra yogivarya...
(O Lamp of the Solar dynasty, holder of the divine bow, You whose form resembles a lotus, best of yogis. You who are served by Hanuman, destroyer of the pride of demons, You who took human form, O infinite-virtued one, please protect me.)
Charana 3:
Bhandanodgata roshapalita Gautamayosha dandita Maricha amita yativira...
(O Lord who became fierce in battle, savior of Ahalya, punisher of Maricha, You who subdued the pride of the ocean, holder of the Kodanda bow, whose feet are worshipped, O infinite-virtued one, protect me.)
Charana 4:
Ghatita nanabhusha kavitashrita posha katidupamitavasana Sri Kosalesha...
(O Lord adorned with various ornaments, patron of poets, King of Kosala, shining like sapphire, whose forehead is decorated with jewels, whose face beams with a gentle smile, You are my true wealth, please protect me.)
***
