CLCK -> HOME
just scroll down for other devaranama
ದಾರ ಮಗ ಎಲೆಲೆ ಗೋಪಿ ದಾರ ಮಗ
ಒರಳನೆಳೆಯುತಂಬೆಗಾಲನಿಕ್ಕುತ ಬಹವ ||ಪ||
ಕಿರುಜಡೆ ಮುಂಗುರುಳು ಅರಳೆಲೆ ಮಾಗಾಯಿ
ಸುರರ ಸೋಲಿಪ ಮುದ್ದು ಸುರಿದು ನಲಿದಾಡುವ ||೧||
ಕೊರಳ ಹುಲಿ ಉಗುರು ಶ್ರೀಗಂಧ ತುಳಸಿಹಾರ
ಹೀರ ಕೌಸ್ತುಭ ಸರವ ಹಾಕಿದವನಿವ ||೨||
ಕರುಣಾಕರ ವರದ ಪುರಂದರವಿಠಲ
ವರ ಭಾಗವತರ ಕೇರಿಯೊಳು ನಲಿದಾಡುತ ಬಹವ ||೩||
***
Here is the stanza-wise English transliteration for the song "Dāra Maga Elele Gōpi" by Sri Purandara Dasaru:
Pallavi
Dāra maga elele gōpi dāra maga
Oraḷaneḷeyutambegālanikkuta bahava
Charana 1
Kirujaḍe muṅguruḷu araḷele māgāyi
Surara sōlipa muddu suridu nalidāḍuva
Charana 2
Koraḷa huli uguru śrīgandha tuḷasihāra
Hīra kaustubha sarava hākidavaniva
Charana 3
Karuṇākara varada purandaraviṭhala
Vara bhāgavatara kēriyoḷu nalidāḍuta bahava
**
Pronunciation Guide for Better Recitation:
Oraḷa (ಒರಳ): The 'L' is the heavy retroflex sound (tongue curled back).
Huli Uguru (ಹುಲಿ ಉಗುರು): Means "Tiger Claw," a traditional ornament for toddlers. Pronounce as Hu-li U-gu-ru.
Kēriyoḷu (ಕೇರಿಯೊಳು): Refers to the "street" or "lane." Pronounce as Kay-ri-yo-lu.
Muddu (ಮುದ್ದು): Means "Cute" or "Adorable." Ensure the 'd' sound is soft and doubled.
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಕೃತಿಯು ಅಂಬೆಗಾಲಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಅಂದವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ತುಂಟಾಟವನ್ನು ಬಹಳ ಮುದ್ದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗೋಪಿಕೆಯರಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುವ ಹಾಡಿದು. ಒರಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾ, ಅಂಬೆಗಾಲಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಸುಂದರವಾದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ಭಕ್ತರ (ಭಾಗವತರ) ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಲಿದಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿರುವ ದಿವ್ಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಈ ಹಾಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ದಾರ ಮಗ ಎಲೆಲೆ ಗೋಪಿ ದಾರ ಮಗ...
ಅರ್ಥ: "ಎಲೈ ಗೋಪಿಯೇ, ಇವನು ಯಾರ ಮಗ ಎಂದು ನೋಡಿದೆಯಾ? ಇವನು ಒರಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾ, ಅಂಬೆಗಾಲನ್ನಿಡುತ್ತಾ (ಮೊಣಕಾಲೂರುತ್ತಾ) ಬರುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಮುದ್ದಿನ ಮಗ" ಎಂದು ಯಶೋದೆಯು ಸಲುಗೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಚರಣ 1:
ಕಿರುಜಡೆ ಮುಂಗುರುಳು ಅರಳೆಲೆ ಮಾಗಾಯಿ...
ಅರ್ಥ: ಅವನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಜಡೆ ಇದೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಮೂಡಿದ ಮುಂಗುರುಳು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಲಿಯುತ್ತಿದೆ. ದೇವತೆಗಳೇ ಸೋತುಹೋಗುವಂತಹ ಸುಂದರವಾದ ರೂಪ ಅವನದು. ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸುರಿದಾಡುತ್ತಾ (ತುಂಟಾಟವಾಡುತ್ತಾ) ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ 2:
ಕೊರಳ ಹುಲಿ ಉಗುರು ಶ್ರೀಗಂಧ ತುಳಸಿಹಾರ...
ಅರ್ಥ: ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹುಲಿ ಉಗುರನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಲೇಪನ, ತುಳಸಿ ಹಾರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯ ಸರವು ಅವನ ಕತ್ತನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟವನು ನಮ್ಮ ಕೃಷ್ಣ.
ಚರಣ 3:
ಕರುಣಾಕರ ವರದ ಪುರಂದರವಿಠಲ...
ಅರ್ಥ: ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನು, ಪರಮ ಭಾಗವತರು (ಭಕ್ತರು) ವಾಸಿಸುವ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತಹ ಸ್ವಾಮಿಯು ಈ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇದ್ದಾನೆ.
***
This is a delightful composition by Sri Purandara Dasaru, where Mother Yashoda describes the charming sight of Baby Krishna crawling.
Summary
The song captures the beauty of Bala Krishna as he crawls on his hands and knees (Ambegaalu). Yashoda proudly shows off her son to the Gopikas, describing his tiny ornaments—like the tiger-claw necklace—and his playful nature. The song concludes by identifying this little child as the supreme Lord, Purandara Vittala, who brings joy to the streets where his devotees live.
Stanza-wise Meaning
Pallavi:
Dāra maga elele gōpi dāra maga...
Meaning: "O Gopika, look at this child! Whose son is he? See how he comes crawling on his hands and knees, dragging the heavy wooden mortar (Oralu) behind him." (This refers to the famous Damodara lila where Krishna was tied to a mortar).
Stanza 1:
Kirujaḍe muṅguruḷu araḷele māgāyi...
Meaning: "Look at his tiny braid and the soft curls falling over his forehead. He wears a small pipal-leaf-shaped ornament (Aralele). His beauty is so divine that even the Gods (Suras) are enchanted by his playful dancing."
Stanza 2:
Koraḷa huli uguru śrīgandha tuḷasihāra...
Meaning: "Around his neck, he wears a protective tiger-claw pendant (Huli Uguru), a fragrant Tulasi garland, and sandalwood paste. He is also adorned with the priceless Kaustubha gem, sparkling brightly as he moves."
Stanza 3:
Karuṇākara varada purandaraviṭhala...
Meaning: "This merciful granter of boons is none other than our Lord Purandara Vittala. See him wandering happily through the streets where the great devotees (Bhagavatas) reside, blessing everyone with his presence."
***
daara maga elele gOpi daara maga
oraLaneLeyutaMbegaalanikkuta bahava ||pa||
kirujaDe muMguruLu araLele maagaayi
surara sOlipa muddu suridu nalidaaDuva ||1||
koraLa huli uguru SrIgaMdha tuLasihaara
hIra kaustubha sarava haakidavaniva ||2||
karuNaakara varada puraMdaraviThala
vara bhaagavatara kEriyoLu nalidaaDuta bahava ||3||
***
ರಾಗ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ. ಅಟ ತಾಳ (raga tala may differ in audio)
pallavi
dAra maga elele gOpi dAra maga oraLaneLeyu tambe kAlanikkuda bahava
caraNam 1
kirujaDe munguruLu araLale mAgAyi surara soliya muddu suridu nalidADuva
caraNam 2
koraLa huliyuguru shrIgandha tuLasi hAra hIra kaustubha sarava hAkidavaniva
caraNam 3
karuNAkara varada purandara viTTala vara bhAgavatara kEriyoL nalidADuta bahava
***
ದಾರ ಮಗ ಎಲೆ ಗೋಪಿ, ದಾರ ಮಗನೆ
ಒರಳನೆಳೆಯುತಂಬೆಕಾಲನಿಕ್ಕುತ ಬಹವ || ಪ||
ಕಿರುಜಡೆ ಮುಂಗುರುಳು ಅರಳಲೆ ಮಾಗಾಯಿ
ಹಾರ ಹೀರ ಕೌಸ್ತುಭ ಸರವ ಹಾಕಿದವನಿವ ||
ಕೊರಳ ಹುಲಿಯುಗುರು ಶ್ರೀಗಂಧ ತುಳಸಿ
ಸುರರ ಸೋಲಿಪ ಮುದ್ದು ಸುರಿದು ನಲಿದಾಡುವ ||
ಕರುಣಾಕರ ವರದ ಪುರಂದರವಿಠಲ
ವರ ಭಾಗವತರ ಕೇರಿಯೊಳ್ ನಲಿದಾಡುತ ||
*********
ಒರಳನೆಳೆಯುತಂಬೆಕಾಲನಿಕ್ಕುತ ಬಹವ || ಪ||
ಕಿರುಜಡೆ ಮುಂಗುರುಳು ಅರಳಲೆ ಮಾಗಾಯಿ
ಹಾರ ಹೀರ ಕೌಸ್ತುಭ ಸರವ ಹಾಕಿದವನಿವ ||
ಕೊರಳ ಹುಲಿಯುಗುರು ಶ್ರೀಗಂಧ ತುಳಸಿ
ಸುರರ ಸೋಲಿಪ ಮುದ್ದು ಸುರಿದು ನಲಿದಾಡುವ ||
ಕರುಣಾಕರ ವರದ ಪುರಂದರವಿಠಲ
ವರ ಭಾಗವತರ ಕೇರಿಯೊಳ್ ನಲಿದಾಡುತ ||
*********
