CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಆರಿಗೆ ವಧುವಾದೆ ಅಂಬುಜಾಕ್ಷಿ
ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಕನ್ನಿಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕುಮಿ ||ಪ||
or
ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿ ಕನ್ನಿಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾಗುವೇ ನೀನು ||ಪ||
ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಕನ್ನಿಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕುಮಿ ||ಪ||
or
ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿ ಕನ್ನಿಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾಗುವೇ ನೀನು ||ಪ||
ಶರಧಿಬಂಧನ ರಾಮಚಂದ್ರಮೂರುತಿಗೋ|
ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭನಿಗೋ|
ಸರಸಿಜನಾಭ ಜನಾರ್ಧನಮೂರುತಿಗೋ|
ಎರಡು ಹೊಳೆಯ ರಂಗಪಟ್ಟಣವಾಸಗೋ ||
ಚೆಲುವ ಬೇಲೂರ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನಿಗೋ|
ಕೆಳದಿ ಹೇಳು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣರಾಯನಿಗೋ|
ಇಳೆಯೊಳು ಪಂಢರಾಪುರನಿಲಯ ವಿಠಲಗೋ|
ನಳಿನಾಕ್ಷಿ ಹೇಳು ಬದರೀನಾರಾಯಣನಿಗೋ||
ಕೆಳದಿ ಹೇಳು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣರಾಯನಿಗೋ|
ಇಳೆಯೊಳು ಪಂಢರಾಪುರನಿಲಯ ವಿಠಲಗೋ|
ನಳಿನಾಕ್ಷಿ ಹೇಳು ಬದರೀನಾರಾಯಣನಿಗೋ||
ಮಲಯಜಗಂಧಿ ಬಿಂದುಮಾಧವಗೋ|
ಸುಲಭ ದೇವರ ದೇವ ಪುರುಷೋತ್ತಮಗೋ|
ಫಲದಾಯಕ ನಿತ್ಯಮಂಗಳನಾಯಕಗೋ|
ಚೆಲುವೆ ನಾಚದೆ ಪೇಳು ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶಗೋ||
ವಾಸವಾರ್ಚಿತ ಕಾಂಚಿ ವರದರಾಜನಿಗೋ|
ಅಸುರಾರಿ ಶ್ರೀಮುಷ್ಣದಾದಿವರಾಹನಿಗೋ|
ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಯಕಗೋ
ಸಾಸಿರನಾಮದೊಡೆಯ ಅಳಗಿರೀಶಗೋ ||
ಶರಣಾಗತರ ಪೊರೆವ ಸಾರಂಗಪಾಣಿಗೋ|
ವರಗಳೀವ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರುತಿಗೋ|
ಕುರುಕುಲಾಂತಕ ರಾಜಗೋಪಾಲಮೂರುತಿಗೋ|
ಸ್ಥಿರವಾದ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯನಿಗೋ ||
ವರಗಳೀವ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರುತಿಗೋ|
ಕುರುಕುಲಾಂತಕ ರಾಜಗೋಪಾಲಮೂರುತಿಗೋ|
ಸ್ಥಿರವಾದ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯನಿಗೋ ||
***
Pallavi
ārige vadhuvāde ambujākṣi
kṣīrābdhikannike śrīmahālakumi || pa ||
Charanam 1
śaradhibandhana rāmacandramūrutigō |
paramātma śrī anantapadmanābhanigō |
sarasijanābha janārdhanamūrutigō |
eraḍu hoḷeya raṅgapaṭṭaṇavāsagō ||
Charanam 2
celuva bēlūra cennigarāyanigō |
keḷadi hēḷu uḍupiya kṛṣṇarāyanigō |
iḷeyoḷu paṇḍharāpuranilaya viṭhhalagō |
naḷinākṣi hēḷu badarīnārāyaṇanigō ||
Charanam 3
malayajagandhi bindumādhavagō |
sulabha dēvara dēva puruṣōttamagō |
phaladāyaka nityamaṅgaḷanāyakagō |
celuve nācade pēḷu śrīveṅkaṭēśagō ||
Charanam 4
vāsavārcita kāñci varadarājanigō |
asurāri śrīmuṣṇadādivarāhanigō |
śēṣaśāyiyāda śrīraṅganāyakagō
sāsiranāmadoḍeya aḷagirīśagō ||
Charanam 5
śaraṇāgatara poreva sāraṅgapāṇigō |
varagaḷīva śrīnivāsamūrutigō |
kurukulāntaka rājagōpālamūrutigō |
sthiravāda purandaraviṭhhalarāyanigō ||
***
Pronunciation Guide
Vowels: Vowels with macron lines over them (ā, ē, ī, ō, ū) are long vowel sounds. Hold them for two beats (like "aa" or "ee").
Retroflexes: For letters with dots underneath (ḍ, ṭ, ṇ, ḷ, ṣ), curl the tip of your tongue backwards to touch the roof of your mouth when pronouncing them (e.g., ambujākṣi, mūrutigō, eraḍu, raṅgapaṭṭaṇavāsagō, uḍupiya, viṭhhalagō, naḷinākṣi, śrīveṅkaṭēśagō, śēṣaśāyiyāda, oḍeya).
The special 'ḷ' sound: The 'ḷ' in hoḷeya, keḷadi, hēḷu, iḷeyoḷu, maṅgaḷanāyakagō, pēḷu, and aḷagirīśagō is a heavy, retroflex 'l' sound made by curling the tongue back and flipping it down quickly.
The 'ś' and 'ṣ' sounds:
The 'ś' in śaradhibandhana, śrīmahālakumi, śrīveṅkaṭēśagō, śēṣaśāyiyāda, śrīraṅganāyakagō, aḷagirīśagō, and śaraṇāgatara is a soft, breathy sibilant like the "sh" in "she".
The 'ṣ' in ambujākṣi, naḷinākṣi, puruṣōttamagō, and śēṣaśāyiyāda represents the deep, retroflex "sh" sound pronounced with the tongue curled back.
The nasal 'ṅ' and 'ñ':
The ṅ in raṅgapaṭṭaṇavāsagō, maṅgaḷanāyakagō, śrīraṅganāyakagō, and sāraṅgapāṇigō is a nasal "ng" sound, like the "ng" in "sing" or "song".
The ñ in kāñci is a soft nasal sound, matching the "nj" in "inch" or "bench".
The Vocalic 'ṛ': The 'ṛ' in kṛṣṇarāyanigō and śrī (where applicable dynamically) is pronounced like the "ri" in "rigid" (Krish-na).
***
ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು (ಅಂಕಿತನಾಮ: ಪುರಂದರವಿಠಲ) ರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಲಾಲೀಪದ/ಮಂಗಳಗೀತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಕೀರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ದಿವ್ಯ ಅವತಾರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ, "ನೀನು ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾದೆ?" ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೌತುಕದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.
🌟 ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶ
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಕನ್ಯೆಯಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕುರಿತು, "ಕಮಲಾಕ್ಷಿಯೇ, ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ಮಡದಿಯಾದೆ?" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥ, ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ, ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ, ಪಂಢರಪುರದ ವಿಠಲ, ಬದರೀನಾರಾಯಣ, ತಿರುಪತಿಯ ವೆಂಕಟೇಶ, ಕಾಂಚೀಪುರದ ವರದರಾಜ, ಶ್ರೀಮುಷ್ಣದ ಆದಿವರಾಹ, ಶ್ರೀರಂಗದ ರಂಗನಾಥ, ಅಳಗರ್ ಕೋವಿಲ್ನ ಅಳಗಿರೀಶ ಮತ್ತು ಮನ್ನಾರ್ಗುಡಿಯ ರಾಜಗೋಪಾಲ—ಹೀಗೆ ಹದಿನಾರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿವ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಕ್ತರಾದವರನ್ನು ಸಲಹುವ ಮತ್ತು ತನಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲನದೇ ರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು, ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯು ಆ ಜಗನ್ನಾಥನಿಗೆ ಅರ್ಧಾಂಗಿನಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಕೀರ್ತನೆಯ ಪರಮ ತಾತ್ಪರ್ಯವಾಗಿದೆ.
📜 ಭಾವಾರ್ಥ
ಪಲ್ಲವಿ
ಆರಿಗೆ ವಧುವಾದೆ ಅಂಬುಜಾಕ್ಷಿ
ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಕನ್ನಿಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕುಮಿ ||ಪ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ತಾವರೆಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳೇ (ಅಂಬುಜಾಕ್ಷಿ), ಹಾಲಿನ ಕಡಲ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಕನ್ಯೆಯೇ (ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಕನ್ನಿಕೆ), ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯೇ! ನೀನು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾಗಿ (ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ) ನಡೆದುಕೊಂಡೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಮ್ಮಾ.
1. ಮೊದಲನೇ ನುಡಿ
ಶರಧಿಬಂಧನ ರಾಮಚಂದ್ರಮೂರುತಿಗೋ |
ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭನಿಗೋ |
ಸರಸಿಜನಾಭ ಜನಾರ್ಧನಮೂರುತಿಗೋ |
ಎರಡು ಹೊಳೆಯ ರಂಗಪಟ್ಟಣವಾಸಗೋ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಲಂಕಾ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ (ಶರಧಿಬಂಧನ) ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಮೂರ್ತಿಗೋ? ಅಥವಾ ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಶೇಷಶಯನನಾಗಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭನಿಗೋ? ಕಮಲದ ನಾಭಿಯುಳ್ಳ ಸಕಲ ಜನರನ್ನು ಕಾಯುವ ಜನಾರ್ದನಮೂರ್ತಿಗೋ? ಅಥವಾ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಎರಡು ಕವಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ (ಎರಡು ಹೊಳೆಯ) ನೆಲೆಸಿರುವ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಗೋ? ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾದೆ?
2. ಎರಡನೇ ನುಡಿ
ಚೆಲುವ ಬೇಲೂರ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನಿಗೋ |
ಕೆಳದಿ ಹೇಳು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣರಾಯನಿಗೋ |
ಇಳೆಯೊಳು ಪಂಢರಾಪುರನಿಲಯ ವಿಠಲಗೋ |
ನಳಿನಾಕ್ಷಿ ಹೇಳು ಬದರೀನಾರಾಯಣನಿಗೋ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಎಲೈ ಸಖಿಯೇ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾದ ಬೇಲೂರಿನ ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಕೇಶವಸ್ವಾಮಿಗೋ (ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ)? ಅಥವಾ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೋ? ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ (ಇಳೆಯೊಳು) ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಪಂಢರಪುರದ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲನಿಗೋ? ಕಮಲದಳ ನಯನೆಯೇ (ನಳಿನಾಕ್ಷಿ), ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಬದರೀನಾರಾಯಣನಿಗೋ? ಯಾರಿಗೆ ಮಡದಿಯಾದೆ ಎಂದು ಪೇಳು.
3. ಮೂರನೇ ನುಡಿ
ಮಲಯಜಗಂಧಿ ಬಿಂದುಮಾಧವಗೋ |
ಸುಲಭ ದೇವರ ದೇವ ಪುರುಷೋತ್ತಮಗೋ |
ಫಲದಾಯಕ ನಿತ್ಯಮಂಗಳನಾಯಕಗೋ |
ಚೆಲುವೆ ನಾಚದೆ ಪೇಳು ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶಗೋ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಶ್ರೀಗಂಧದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಮೈಗೆ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ (ಮಲಯಜಗಂಧಿ) ಕಾಶಿಯ ಬಿಂದುಮಾಧವನಿಗೋ? ಭಕ್ತರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿಯುವ, ದೇವ ದೇವೋತ್ತಮನಾದ ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥನಿಗೋ (ಪುರುಷೋತ್ತಮ)? ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ (ಫಲದಾಯಕ), ನಿರಂತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಕಲಿಯುಗದ ವರದಾಯಕ ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶನಿಗೋ? ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ (ಚೆಲುವೆ), ನೀನು ನಾಚಿಕೆಪಡದೆ ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾದೆ ಎಂದು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳು.
4. ನಾಲ್ಕನೇ ನುಡಿ
ವಾಸವಾರ್ಚಿತ ಕಾಂಚಿ ವರದರಾಜನಿಗೋ |
ಅಸುರಾರಿ ಶ್ರೀಮುಷ್ಣದಾದಿವರಾಹನಿಗೋ |
ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಯಕಗೋ |
ಸಾಸಿರನಾಮದೊಡೆಯ ಅಳಗಿರೀಶಗೋ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಇಂದ್ರನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (ವಾಸವಾರ್ಚಿತ) ಕಾಂಚೀಪುರದ ವರದರಾಜಸ್ವಾಮಿಗೋ? ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ (ಅಸುರಾರಿ) ಶ್ರೀಮುಷ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆದಿವರಾಹಸ್ವಾಮಿಗೋ? ಆದಿಶೇಷನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶ್ರೀರಂಗದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಗೋ? ಅಥವಾ ಸಹಸ್ರ ನಾಮಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಅಳಗರ್ ಕೋವಿಲ್ನ (ಮಧುರೈ ಬಳಿ) ಸುಂದರ ಅಳಗಿರೀಶನಿಗೋ? ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ಅರ್ಧಾಂಗಿನಿಯಾದೆ?
5. ಐದನೇ ನುಡಿ
ಶರಣಾಗತರ ಪೊರೆವ ಸಾರಂಗಪಾಣಿಗೋ |
ವರಗಳೀವ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರುತಿಗೋ |
ಕುರುಕುಲಾಂತಕ ರಾಜಗೋಪಾಲಮೂರುತಿಗೋ |
ಸ್ಥಿರವಾದ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯನಿಗೋ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಶರಣು ಬಂದವರನ್ನು ಕಾಯುವ (ಪೊರೆವ) ಕುಂಭಕೋಣದ ಸಾರಂಗಪಾಣಿಗೋ? ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೇಡಿದ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಗೋ? ಕೌರವರ ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ (ಕುರುಕುಲಾಂತಕ) ಮನ್ನಾರ್ಗುಡಿಯ ಶ್ರೀ ರಾಜಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿಗೋ? ಅಥವಾ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ (ಸ್ಥಿರವಾದ) ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಕಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಡೆಯನಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯನಿಗೋ? ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾದೆ? (ಕೊನೆಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳೂ ಒಂದೇ ಆದ ಪುರಂದರವಿಠಲನದೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಸರು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾರೆ).
***
This is a highly popular and beautiful hymn composed in the form of a festive wedding/auspicious song (Laali Pada / Mangala Geetha) by Sri Purandaradasaru, the celebrated grandfather of Carnatic music (who wrote under the pen name Purandaravithala). In this song, the poet lovingly addresses Goddess Lakshmi, naming various divine forms of Lord Vishnu across famous holy shrines in India, and playfully asks her, "To whom among these did you become the bride?"
🌟 Overall Summary
In this song, Sri Purandaradasaru addresses Sri Mahalakshmi, the daughter of the milky ocean (Ksheerabdhi Kannike), asking her with great adoration and curiosity, "O lotus-eyed one, whose wife did you become?" He weaves a beautiful tapestry of more than sixteen legendary Vaishnava pilgrimage sites across India. He mentions Ranganatha of Srirangapatna, Chennakeshava of Belur, Krishna of Udupi, Vitthala of Pandharpur, Badari Narayana of the Himalayas, Venkatesha of Tirupati, Varadaraja of Kanchipuram, Adi Varaha of Srimushnam, Ranganatha of Srirangam, Alagarisha of Alagar Koyil, and Rajagopala of Mannargudi. Ultimately, the hymn concludes by revealing that all these majestic deities are forms of the one Supreme Lord who protects those who surrender, and who is eternally present as the poet's own stabilizing deity, Lord Purandaravithala.
📜 Verse-by-Verse Meaning
Pallavi
Aarige Vadhuvaade Ambujaakshi
Ksheeraabdhikannike Sreemahaalakumi ||P||
Meaning: O lotus-eyed goddess (Ambujaakshi)! O maiden born of the ocean of milk (Ksheeraabdhikannike)! O Sri Mahalakshmi! Tell me, to whom in this wide universe did you become the beautiful bride (vadhuvaade)?
1. First Charanam
Sharadhibandhana Raamachandramoorutigo |
Paramaatma Sree Anantapadmanaabhonigo |
Sarasijanaabha Janardhanamoorutigo |
Eradu Holeya Rangapattana Vaasago ||
Meaning:
Did you marry Sri Ramachandra, who bridged the vast ocean (Sharadhibandhana) to reach Lanka?
Or is it the Supreme Soul, Sri Anantapadmanabha, reclining on the serpent bed in Thiruvananthapuram?
Did you choose the lotus-navelled protector of mankind, Lord Janardhana?
Or did you become the bride of Ranganathaswamy, who dwells in Srirangapatna, surrounded by the two splitting branches of the Kaveri river (eradu holeya)?
2. Second Charanam
Cheluva Beeloora Chennigaraayanigo |
Keladi Helu Udupiya Krishnaraayanigo |
Ileyolu Pandharaapuranilaya Vithalago |
Nalinaakshi Helu Badareenaaraayananigo ||
Meaning:
Tell me, my friend (keladi helu), is it the exquisite Chennakeshava (Chennigaraaya) of beautiful Belur?
Or is it the beloved child Krishna of Udupi?
Is it Panduranga Vitthala, who stands upon a brick for his devotees in Pandharpur on this earth (ileyolu)?
O lotus-eyed goddess (Nalinaakshi), tell me, did you become the consort of Badari Narayana in the sacred Himalayas?
3. Third Charanam
Malaiyajagandhi Bindumaadhavago |
Sulabha Devara Deva Purushothamago |
Phaladaayaka Nityamangalanayakago |
Cheluve Naachade Pelu Sreevenkateshago ||
Meaning:
Did you marry Bindu Madhava of Kashi, whose body is fragrant with sandalwood paste (Malaiyajagandhi)?
Or the Lord of Lords, Jagannatha of Puri (Purushothama), who is easily attained (sulabha) through pure devotion?
O beautiful one (cheluve), speak without shyness (naachade pelu)! Did you become the bride of Sri Venkatesha of Tirupati, the granter of all desires (phaladaayaka) and the lord of eternal auspiciousness?
4. Fourth Charanam
Vaasavaarchita Kaanchi Varadaraajanigo |
Asuraari Sreemushnadaadivaraahanigo |
Sheshashayiyaada Sreeranganayakago |
Saasiranaamadoḍeya Alagireeshago ||
Meaning:
Did you wed Varadarajaswamy of Kanchipuram, who is worshipped by Indra himself (Vaasavaarchita)?
Or the slayer of demons (asuraari), Lord Adi Varaha of Srimushnam?
Did you become the queen of Lord Ranganatha of Srirangam, who reclines majestically on the serpent Adishesa (Sheshashayi)?
Or is it Alagirishaswamy (of Alagar Koyil near Madurai), the master who holds a thousand divine names (saasiranaamadoḍeya)?
5. Fifth Charanam
Sharanaagatara Poreva Saarangapaanigo |
Varagaleeva Sreenivaasamoorutigo |
Kurukulaantaka Raajagopaalamoorutigo |
Sthiravaada Purandaravithalaraayanigo ||
Meaning:
Did you marry Sarangapani of Kumbakonam, who faithfully protects those who seek refuge (sharanaagatara poreva)?
Or Srinivasamurthy, who endlessly showers boons upon his devotees?
Did you wed Rajagopalamurthy of Mannargudi, the destroyer of the wicked Kaurava clan (Kurukulaantaka)?
Or did you become the eternal consort of my own unwavering, absolute King, Lord Purandaravithala? (The poet beautifully implies that all these magnificent regional forms culminate as the one and only Purandaravithala).
***
ರಾಗ : ಕಲ್ಯಾಣಿ ತಾಳ : ಆದಿ (raga, taala may differ in audio)
Aarige vadhuvaade ambujaakshi nee || pa ||
Ksheeraabdhi kannike shree mahaalakumi nee || a. Pa ||
Sharadhi bandhana raamachandra moorutigo |
Paramaatma shree ananta padmanaabhanigo ||
Sarasijanaabha janaardhana moorutigo |
Eradu holeya ranga pattanavaasago || 1 ||
Cheluva beloora chennigaraayanigo |
Keladi heludupiya krushnaraayanigo ||
Ileyolu pandharapura nilaya viththalago |
Nalinaakshi helu badari naaraayananigo || 2 ||
Malayaja gandhi bindu maadhava raayago |
Sulabha devara deva purushottamanigo ||
Phaladaayaka nitya mangaladaayakago |
Cheluve naacade helu shreevenkateshago || 3 ||
Vaasavaarcita kanchi varadaraaja moorutigo |
Asuraari shreemushnaadi varahanigo ||
Sheshashaayiyaada shreeranganaayakago |
Saasira naamadodeya alagireeshago || 4 ||
Sharanaagatara poreva saaranga paanigo |
Varagalaneeva shreenivaasa moorutigo ||
Kurukulaantaka namma raajagopaala moorutigo |
Sthiravaada purandaraviththala raayanigo || 5 ||
****
pallavi kurinji
29 shankaraabharaNam janya
Aa: S N3 S R2 G3 M1 P D2
Av: D2 P M1 G3 R2 S N3 S
kshIrAbdi kannige shrI mahAlakSmi
yArigE vaduvAguvE mahAlakSmi (nInu) (yArigE)
anupallavi
kshArAbdi vandana rAmachandra mUrtigo
paramAtma ananta padmanAbhago
sarasija nAbha shrI janArdhana mUrtigo
ubhaya kAvEri ranga paTTanadarasago (yArige)
caraNam 1 yamunaa kalyaaNi
65 mEcakalyaaNi janya
Aa: S R2 G3 P M2 P D2 S
Av: S D2 P M2 P G3 R2 S
celuva muruti belUra kannigarAyanigo
ghelatiyara uDupi shrI KrSNa rAyago
lLayoLu pANDuranga viTTala rAyago
naLinAkshi pElamma badari narAyaNago (yArige)
caraNam 2 darbaari kaanaDa
20 naTabhairavi janya
Aa: N2 S R2 G2 R2 S M1 P D1 N2 S
Av: S D1 N2 P M1 P G2 M1 R2 S
malayahrda vindu mAdhava rAyanigo
sulabhA devaru puruSottamago
phaladAyaka nitya mangaLa dAyakago
celuvenO jatE bEDo shrI venkateshago (yArige)
caraNam 3 sindu bhairavi
10 naaTakapriya janya
Aa: S R2 G2 M1 G2 P D1 N2 S
Av: N2 D1 P M1 G2 R1 S N2 S
vAsavArcita kanci varadarAjanigo
A shrI muSNa dalli Adi varAhanigo
shESashAyi yada srIman narayanago
sAsira nAma doDeya aLagirIshago (yArige)
caraNam 4 maNirangu
22 kharaharapriya janya
Aa: S R2 M1 P N2 S
Av: S N2 P M1 G2 R2 S
sharaNAgata rakSaka sAranga pANigo
maragaLa nIDuva srInivAsago
kurukulAntaka rAja gOpAla mUrtigo
sthiravAgi purandara viTTala rAyago (yArige)
***
ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿ ಕನ್ನಿಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಯಾರಿಗೆ ವಧುವಾಗುವೇ ನೀನು ||ಪ||
ಶರಧಿ ಬಂಧನ ರಾಮಚಂದ್ರ ಮೂರ್ತಿಗೋ
ಪರಮಾತ್ಮ ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭಗೋ
ಸರಸಿಜನಾಭ ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಧನ ಮೂರ್ತಿಗೋ
ಉಭಯಕಾವೇರಿ ರಂಗ ಪಟ್ಟಣದರಸಗೋ ||೧||
ಚೆಲುವ ಮೂರುತಿ ಬೇಲೂರ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನಿಗೋ
ಗೆಳತಿ ಹೇಳು ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕ್ರಿಷ್ಣರಾಯನಿಗೋ
ಇಳೆಯೊಳು ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ ರಾಯಗೋ
ನಳಿನಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಮ್ಮ ಬದರಿ ನಾರಾಯಣಗೋ ||೨||
ಮಲಯಜ ಗಂಧೀ ಬಿಂದು ಮಾಧವರಾಯಗೋ
ಸುಲಭ ದೇವರು ಪುರುಷೋತ್ತಮಗೋ
ಫಲದಾಯಕ ನಿತ್ಯ ಮಂಗಳದಾಯಕಗೋ
ಚೆಲುವೆ ನಾಚದೆ ಪೇಳು ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶಗೋ ||೩||
ವಾಸವಾರ್ಚಿತ ಕಂಚಿ ವರದರಾಜನಿಗೋ
ಆ ಶ್ರೀಮುಷ್ಣದಲ್ಲಿ ಆದೀವರಾಯನಿಗೋ
ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ಶ್ರೀಮನ್ ನಾರಾಯಣಗೋ
ಸಾಸಿರ ನಾಮದೊಡೆಯ ಅಳಗಿರಿಶಗೋ ||೪||
ಶರಣಾಗತ ರಕ್ಷಕ ಸಾರಂಗ ಪಾಣಿಗೋ
ವರಗಳ ನೀಡುವ ಶ್ರೀನಿವಾಸಗೋ
ಕುರುಕುಲಾಂತಕ ರಾಜಗೋಪಾಲ ಮೂರ್ತಿಗೋ
ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲರಾಯನಿಗೋ ||೫||
********
**********
