ಕೃತಿ3 ರಚನೆ: ಮಧುಸೂದನ್ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರು
ankita: venkatanatha ಅಂಕಿತ: ವೆಂಕಟನಾಥ
ಹಗುರವಾಯ್ತು ಮನವು ನಿನ್ನ ಕಂಡ ಕೂಡಲೆ
ಕರಗಿಹೋಯ್ತು ಗುರುವೇ ಎನ್ನ ಕಷ್ಟ ಕೋಟಲೆ, !ಪ!
ತೊರೆದು ಚಿಂತೆ ಸ್ಮರಿಸಿ ನಿಂತೆ ನಿನ್ನ ಎದುರಲೆ
ಕರುಣೆ ಹರಿಸಿ ಕೃಪೆಯ ಇರಿಸಿ ಹರಸು ಈಗಲೆ!ಅ.ಪ!
ಅರಿಯದೆ ದುಡುಕಿ ನಡೆದೆ ಕಾಳಇರುಳಲಿ
ಸೊರಗಿಸೋತು ಒಂಟಿಯಾದೆ ಕಡಲನಡುವಲಿ
ಬರಿದೆ ನಿಂತ ಬಡವ ನಾನು ಬಾಳಬಯಲಲಿ
ಕರುಣೆ ಉಂಡು ಗೆಲುವ ಕಂಡೆ ನಿನ್ನನೆರಳಲಿ !೧!
ಮಂದಮತಿಯ ಅಂಧ ನಾನು ದಾರಿಕಾಣದು
ಬೃಂದಾವನದ ಬೆಳಕು ಇರದೆ ಬದುಕುಸಾಗದು
ಮೂಕವಹಿಸಿ ಮೌನಧರಿಸಿ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ
ಲೋಕಮರೆತು ಧ್ಯಾನವಿರಸಿ ಶಾಂತಿಹೊಂದಿದೆ !೨!
ಪಂಕಜಾಕ್ಷ ವೆಂಕಟನಾಥ ಸಂತತ ಬೆರೆತ
ಮಂತ್ರಾಲಯ ದಿವ್ಯತೇಜ ಮಂಗಳ ಚರಿತ
ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪೊರೆಯುವ ನಿರುತ
ಅತ್ಯಂತ (ಸಂತ)ದಯಾಮುಕುಟ ಇವಒಲಿಯುವ ತ್ವರಿತ !೩!
***
Pallavi
Haguravāytu manavu ninna kaṇḍa kūḍale
Karagihōytu guruvē enna kaṣṭa kōṭale !Pa!
Anupallavi
Toredu chinte smarisi ninte ninna edurale
Karune harisi krupeya irisi harasu īgale !A.Pa!
Charana 3 (Final Verse)
Paṅkajākṣa Vēṅkaṭanātha santata bereta
Mantralaya divyatēja maṅgaḷa charita
Antaraṅgadalli iddu poreyuva niruta
Atyanta dayāmukuṭa iva oliyuva tvarita !3!
*
Pronunciation Key for Reading:
ā, ē, ī, ū, ō: These are long vowels. (e.g., Nāma sounds like "Naama," Nīne sounds like "Neene").
ḍ (as in bēḍa): A hard 'd' sound, where the tongue touches the roof of the mouth.
ṇ (as in jñāna): A nasal 'n' sound.
ṣ (as in santōṣa): A "sh" sound, as in "sugar."
ḷ (as in oḷu): The special Kannada 'l' sound (retroflex).
*
The Bar (-): A line over a letter (like ā, ē, ī, ō, ū) means you must stretch the sound (e.g., Nāma is "Naa-ma").
The Soft 'th': Whenever you see 'th' (as in Nātha or Kūḍale), pronounce it softly with the tip of your tongue touching your teeth, like in the word "th-anks."
The Hard 'D' (ḍ): When there is a dot under the 'd' (as in Bēḍa or Kūḍale), make a hard sound by curling your tongue back, like the 'd' in "un-d-er."
The Special 'L' (ḷ): This is the "magic" Kannada sound (as in Eḷu or Maṅgaḷa). Curl your tongue all the way back to the roof of your mouth to produce a deep, rolling 'L'.
The Double Letters: When you see two of the same letter (like nn in Mannisō or ll in Sollu), give them an extra "tap" or stress so they sound distinct.
The 'Jñ' Sound: In words like Jñāna (knowledge), don't say "J-nana." Instead, pronounce it as "Gnyana" (rhymes with "Lasagna").
**
suited for Raga Hamsadhwani or Sindhu Bhairavi or Madhyamavati
ಮಧುಸೂದನ್ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಅವರ ಈ ಕೃತಿಯು 'ಸಮಾಧಾನ' ಮತ್ತು **'ಗುರುಕೃಪೆ'**ಯ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಗುರುವಿನ (ಅಥವಾ ದೇವರ) ಪಾದಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ (ಗುರುರಾಯರ) ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಸಾರಾಂಶ: ಈ ಕೃತಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುರು ರಾಯರ (ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ಗುರುವಿನ ಬೃಂದಾವನದ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆ ಹೇಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸಿ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಸಾರ.
ಇದರ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಪಲ್ಲವಿ: ನೆಮ್ಮದಿಯ ಅನುಭವ
ಹಗುರವಾಯ್ತು ಮನವು ನಿನ್ನ ಕಂಡ ಕೂಡಲೆ
ಕರಗಿಹೋಯ್ತು ಗುರುವೇ ಎನ್ನ ಕಷ್ಟ ಕೋಟಲೆ, !ಪ!
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಗುರುವೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಇಳಿದು ಹಗುರವಾಯಿತು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ ಕಷ್ಟಗಳು, ತೊಂದರೆಗಳು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಮಂಜಿನಂತೆ ಕರಗಿ ಹೋದವು.
ಅನುಪಲ್ಲವಿ: ಶರಣಾಗತಿ
ತೊರೆದು ಚಿಂತೆ ಸ್ಮರಿಸಿ ನಿಂತೆ ನಿನ್ನ ಎದುರಲೆ
ಕರುಣೆ ಹರಿಸಿ ಕೃಪೆಯ ಇರಿಸಿ ಹರಸು ಈಗಲೆ!ಅ.ಪ!
ಅರ್ಥ: ಎಲ್ಲ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಎದುರು ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀರಿ, ನನ್ನನ್ನು ಹರಸು (ಆಶೀರ್ವದಿಸು) ಎಂದು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚರಣ ೧: ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಸರೆ
ಅರಿಯದೆ ದುಡುಕಿ ನಡೆದೆ ಕಾಳಇರುಳಲಿ
ಸೊರಗಿಸೋತು ಒಂಟಿಯಾದೆ ಕಡಲನಡುವಲಿ
ಬರಿದೆ ನಿಂತ ಬಡವ ನಾನು ಬಾಳಬಯಲಲಿ
ಕರುಣೆ ಉಂಡು ಗೆಲುವ ಕಂಡೆ ನಿನ್ನನೆರಳಲಿ !೧!
ಅರ್ಥ: * ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ (ಕಾಳಇರುಳಲಿ) ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆದು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದೆ.
ಜೀವನವೆಂಬ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸೋತು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಜೀವನದ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಬಡವನಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದೆ.
ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ನಿನ್ನ 'ಕರುಣೆ' ಎಂಬ ಅಮೃತವನ್ನು ಉಂಡೆನೋ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ (ನೆರಳಿಗೆ) ಬಂದೆನೋ, ಆಗಲೇ ನನಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಕಾಣಿಸಿತು.
ಚರಣ ೨: ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು
ಮಂದಮತಿಯ ಅಂಧ ನಾನು ದಾರಿಕಾಣದು
ಬೃಂದಾವನದ ಬೆಳಕು ಇರದೆ ಬದುಕುಸಾಗದು
ಮೂಕವಹಿಸಿ ಮೌನಧರಿಸಿ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ
ಲೋಕಮರೆತು ಧ್ಯಾನವಿರಸಿ ಶಾಂತಿಹೊಂದಿದೆ !೨!
ಅರ್ಥ: * ನಾನು ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕುರುಡನಂತೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ತಡಕಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ನಿನ್ನ ಬೃಂದಾವನದ (ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಗುರುರಾಯರ ಬೃಂದಾವನ) ದಿವ್ಯ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಬದುಕು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಾನು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಮಾತನಾಡದೆ, ಮೌನವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಮರೆತು ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಚರಣ ೩: ಮಂತ್ರಾಲಯ ಪ್ರಭುವಿನ ಮಹಿಮೆ
ಪಂಕಜಾಕ್ಷ ವೆಂಕಟನಾಥ ಸಂತತ ಬೆರೆತ
ಮಂತ್ರಾಲಯ ದಿವ್ಯತೇಜ ಮಂಗಳ ಚರಿತ
ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪೊರೆಯುವ ನಿರುತ
ಅತ್ಯಂತ (ಸಂತ)ದಯಾಮುಕುಟ ಇವಒಲಿಯುವ ತ್ವರಿತ !೩!
ಅರ್ಥ: * ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ವೆಂಕಟನಾಥನೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಬೆರೆತಿರುವ, ಮಂತ್ರಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಮಂಗಲಮೂರ್ತಿಯೇ (ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು).
ನೀನು ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ (ಪೊರೆಯುವ ನಿರುತ).
ನೀನು ದಯೆಗೇ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯನಾದವನು (ದಯಾಮುಕುಟ). ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದವರಿಗೆ ನೀನು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ (ತ್ವರಿತವಾಗಿ) ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತೀಯೆ.
***
This composition by Madhusudan Venkatachala Rao is a soulful tribute to the power of a Guru's grace. It specifically references the divine presence of Sri Raghavendra Swamy of Mantralaya, describing how a devotee's heavy heart becomes light upon seeking his shelter.
Summary
This Kriti captures the transition from despair to hope. It portrays the Guru not just as a teacher, but as a protective force that resides within the devotee. The mention of "Brindavana" and "Mantralaya" clearly identifies the subject as Guru Raghavendra, who is believed to be a "Kalpavriksha" (wish-fulfilling tree) for those who believe in him.
Here is the meaning in English:
Pallavi & Anupallavi: The Healing Presence
Haguravāytu manavu ninna kaṇḍa kūḍale...
Meaning: * Relief: "My heart became light the very moment I saw you. O Guru, the millions of troubles and hardships (Kashta-kotale) I was carrying simply melted away."
Surrender: "Leaving behind all my worries, I stand before you. Shower your mercy and grace upon me, and bless me right now."
Key Theme: The immediate mental peace found in the presence of a spiritual guide.
Charana 1: Finding the Way in Darkness
Ariyade duḍuki naḍede kāḷairuḷali...
Meaning: * The Struggle: "Out of ignorance, I rushed headlong into the pitch-dark night (Kala-irulu) of life. I grew weary, lost my strength, and found myself stranded alone in the middle of a vast ocean."
The Turning Point: "I stood as a helpless beggar in the open wilderness of life. But the moment I tasted your mercy and came under your shadow (Neralu), I finally saw the path to victory."
Charana 2: The Light of the Brindavana
Mandamatiya andha nānu dārikāṇadu...
Meaning: * Spiritual Blindness: "I am dull-witted (Manda-mati) and blind to the truth; I could not see the way forward. Without the divine light emanating from your Brindavana, my life simply cannot progress."
The Power of Silence: "I chose to remain silent (Muka-vahisi) and placed my total faith in you. By forgetting the chaotic world and immersing myself in meditation (Dhyana), I have finally found true peace."
Charana 3: The Glory of Mantralaya
Paṅkajākṣa Vēṅkaṭanātha santata bereta...
Meaning: * Divine Identity: "You are the one who is eternally merged with the lotus-eyed Lord Venkatanatha. You are the divine effulgence (Divya-teja) of Mantralaya with a most auspicious history."
The Protector: "You reside within my inner soul (Antaranga) and protect me constantly. You are the 'Crown of Mercy' (Daya-mukuta), and you lean toward your devotees to bless them swiftly (Twarita)."
***
