ಇಂದಿರಾದೇವಿ ಮಾತೇ gopala vittala ankita suladi ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತೋತ್ರ ಸುಳಾದಿ INDIRADEVI MAATE LAKSHMI STOTRA SULADI

ರಾಗ ಆರಭಿ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತೋತ್ರ ಸುಳಾದಿ 
( ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪರಾಧೀನಾವ್ಯಾಪ್ತ ಸೃಷ್ಟಿ )


 ಧ್ರುವತಾಳ 

ಇಂದಿರಾದೇವಿ ಮಾತೇ ತಂದೆ ವಿಠ್ಠಲನರ -
ವಿಂದ ಚರಣಕ್ಕಿನ್ನು ಅಂದಿಗಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಆದ
ಹೊಂದಿಕೆಯಾದ ಊರು ಜಾನು ಕೈಯ ಮೇಲೆ
ಚಂದಾದ ಸ್ವರೂಪ ಪೀತಾಂಬರೊಡ್ಯಾಣಾದೆ
ಮಂದರಧರನೊಕ್ಷ ಸ್ಥಳದಲಿ ನೀ ನಿಂದೆ
ಕಂದರದಲಿ ಚಿತ್ರ ವೈಚಿತ್ರ ಪರಿ -
ಗಂಧವು ಪದಕ ಹಾರಂಗಳು ಪುಷ್ಪ ತುಲಸೀ -
ಯಿಂದೊಪ್ಪುವ ಅಲಂಕಾರನಂದ ಶೋಭಿತಳಾದೆ
ಒಂದೊಂದು ಹಸ್ತದಲಿ ಆಯುಧಗಳಾದೆ
ಚಂದುಳ್ಳ ಕಡಿಯ ತೋಳ್ಬಂದಿ ಭುಜಕೀರ್ತಿ
ಕುಂದು ಇಲ್ಲದೆ ಕರನಕುಂಡಲ ನಾನಾಪರಿ
ಅಂದವಾದರಳೆಲೆ ಸುಂದರ ಕಿರೀಟವು
ಸಂದಿ ಸಂದಿಗೆ ನಾನಾಭರಣಾಲಂಕಾರಳಾದೆ
ಇಂದಿರೇಶನ ಪ್ರತಿ ಅವಯವಗಳಲಿ ಇನ್ನು
ಇಂದಿರೇ ಪ್ರತಿ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಾದೆ 
ಕಂದರ್ಪನಯ್ಯನ ಆನಂದದಿ ಬೆರೆದು ಸುಖ ಸುರಿದೆ ನೀ
ಒಂದರಘಳಿಗೆ ಅಗಲಾದೆ ಇನ್ನು
ಕಂದ ಬೊಮ್ಮನು ಮತ್ತೆ ನಂದಿವಾಹನ ಅಮ -
ರೇಂದ್ರ ಸನಕ ಸನಂದರಿಂದಲಿನ್ನು
ಕುಂದಿಲ್ಲದೋಲಗವ ನಂದಾದಿ ಕೊಳುತ ಮುಕ್ತ-
ರಿಂದ ಸೇವಿತಳಾಗಿ ಎಂದೆಂದು ಬಿಡದಲೆ
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ 
ಪೊಂದಿ ಸುಖದಲಿ ಚಂದದಿ ಮೆರದೆ ॥ 1 ॥

 ಮಟ್ಟತಾಳ 

ಹರಿ ಅನಿರುದ್ಧನಾಗೆ ಸಿರಿ ಶಾಂತಿದೇವಿ ಆದೆ
ಹರಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಾಗೆ ಸಿರಿ ಕೃತಿದೇವಿ ಆದೆ
ಹರಿ ಸಂಕರುಷಣನಾಗೆ ಸಿರಿ ಜಯಾದೇವಿ ಆದೆ
ಹರಿ ವಾಸುದೇವನಾಗೆ ಸಿರಿ ಮಾಯಾದೇವಿ ಆದೆ
ಎರಡೆರಡವತಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ 
ಮರಳಿ ಚತುರ ಅವತಾರಗಳು ಆದೆ
ಪರಿಪರಿ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಪರಿ ರೂಪಳಾದೆ
ಶರಣರ ಪಾಲಕ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ 
ಚರಣ ಕಮಲವನ್ನು ಪರಿಪರಿ ಸೇವಿಸುತ ॥ 2 ॥

 ತ್ರಿಪುಟತಾಳ 

ಧರಿಯ ರೂಪದಿ ಹರಿಗೆ ಕುಳ್ಳಿರ ಗದ್ದಿಗೆಯಾದೆ
ಮೆರೆವ ಅವ್ಯಾಕೃತ ಗಗನವೇ ಕೊಡೆಯಾದೆ
ಎರಡೆರಡೊಂದು ರೂಪದಿ ಹರಿ ಇತ್ತಲು ರಮಾ
ಮರಳಿ ಶ್ರೀರೂಪದಿ ಹರಿಯಿಂದ ಬೆರೆದು
ಸ್ವರಮಣನ ರಮಿಸಿ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯ ಮಾಡಿ
ಹರಿ ಆಜ್ಞೆದಿಂದ ಅಂಭ್ರಣಿ ರೂಪಳಾದೆ
ಪರಿಪರಿ ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಚಿಸೆಂದು
ಹರಿಯ ಕೊಂಡಾಡಿದೆ ಹರುಷದಿ ನಲಿದೆ
ಹರಿಯ ನಾಭಿಯಲಿನ್ನು ಸರಸಿಜ ರೂಪದಿ
ವಿರಿಂಚಿಯನ ಪಡದೆ ಕರುಣಾಕರ ಮತ್ತೆ
ಅರಿವಂತೆ ಅಜಗಿನ್ನು ತಪ ತಪವೆಂದು ಅ -
ಶರೀರ ಹಿತ ನುಡಿದೆ ಅವ್ಯಾಕೃತಕೆ ಅಭಿಮಾನಿ
ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುಣಭರಿತ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ 
ಕರುಣದಿಂದೆರಡೆರಡು ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಚಿಸಿದೆ ॥ 3 ॥

 ಅಟ್ಟತಾಳ 

ಹರಿ ಆಜ್ಞೆದಿಂದಲಿ ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿ ದೆಶೆಯಿಂದ
ವರ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕವಾದಂಥ ಮಹತತ್ವದ -
ದರಿಂದ ವೈಕಾರಿಕ ತೈಜಸ ತಾಮಸವನ್ನು
ಭರಿತವಾದಂಥ ಅಹಂಕಾರ ತತ್ವ
ಪರಿಪರಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ವರಮಾಯಾ ನೋವಿಲ್ಲದೆ
ಪರಮದಯಾಳು ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನು 
ಕರುಣಿಸುವನು ನೀ ಕರವಿಡಿವವರ ॥ 4 ॥

 ಆದಿತಾಳ 

ಮಹತತ್ವ ದಶೆಯಿಂದ ಬೊಮ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ
ಅಹಂಕಾರ ವೈಕಾರಿಕದಿಂದ ಮನಸು 
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು
ಅಹಂಕಾರ ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರಿಯನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ
ಅಹಂಕಾರ ತೈಜಸದಿಂದ ಚಕ್ಷುರಾದಿ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನು ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ
ಅಹಂಕಾರ ತಾಮಸದಿಂದಲಿ ಪಂಚ -
ಮಹಾ ಭೂತಂಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ 
ಮೋಹದಿಂದ ಸಕಲ ತತ್ವೇಶರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ
ಆ ಹರಿ ಕರುಣಾಪೂರ್ಣ ಕಟಾಕ್ಷದಿ ಈ
ಮಹಾ ಜಗಕೆಲ್ಲ ಪ್ರೇಮದಿ ಸಲಹುವೆ
ಮೋಹನ್ನ ಮೂರುತಿ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ 
ಸಹಸಾವಿಲ್ಲದೆ ರಹಸ್ಯ ಪೂಜಿಪೆ ॥ 5 ॥

 ಜತೆ 

ನಮೋ ನಮೋ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲವೆ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕೆ
ಮಮತಿ ಪುಟ್ಟಿಸೆನಗೆ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನಲ್ಲಿ ॥
***

Dhruva Tāla

Indirādēvi mātē tande viṭṭhalanara -

vinda caraṇakkinnu andigi gejje āda |

Hondikeyāda ūru jānu kaiya mēle

candāda svarūpa pītāmbaroḍyāṇāde |

Mandaradharanokṣa sthaladali nī ninde

kandaradali citra vaicitra pari -

gandhavu padaka hāraṅgaḷu puṣpa thulasī -

yindoppuva alaṅkārananda śōbhitaḷāde |

Ondondu hastadali āyudhagaḷāde

canduḷḷa kadiya tōḷbandi bhujakīrti |

Kundu illade karanakuṇḍala nānāpari

andavādaraḷele sundara kirīṭavu

Sandi sandige nānābharaṇālaṅkāraḷāde

indirēśana prati avayavagaḷali innu

Indirē prati prati vastuvāde

kandarpanayyana ānandadi beredu sukha suride nī

Ondaraghaḷige agalāde innu

kanda bommanu matte nandivāhana ama -

rēndra sanaka sanandarindalinnu

kundilladōlagava nandādi koḷuta mukta-

rinda sēvitaḷāgi endendu biḍadale

sandēhavillade gōpālaviṭṭhalanna

pondi sukhadali candadi merade ॥ 1 ॥

Matta Tāla

Hari aniruddhanāge siri śāntidēvi āde

hari pradyumnanāge siri kṛtidēvi āde

Hari saṅkaruṣaṇanāge siri jayādēvi āde

hari vāsudēvanāge siri māyādēvi āde

Eraderadavatārakke maraḷi

maraḷi catura avatāragaḷu āde

Paripari avatārakke paripari rūpaḷāde

Śaraṇara pālaka gōpālaviṭṭhalanna

caraṇa kamalavanu paripari sēvisuta ॥ 2 ॥

Triputa Tāla

Dhariya rūpadi harige kuḷḷira gaddigeyāde

mereva avyākṛta gaganavē koḍeyāde

Eraderadondu rūpadi hari ittalu ramā

maraḷi śrīrūpadi haryinda beredu

Svaramaṇana ramisi yōganidreya mādi

hari āñedinda ambhraṇi rūpaḷāde

Paripari śruthiyinda sṛṣṭiya racisendu

hariya koṇḍāḍide haruṣadi nalide

Hariya nābhiyałinnu sarasija rūpadi

virinciyana paḍade karuṇākara matte

Arivante ajaġinnu tapa tapavendu a -

śarīra hitha nudide avyākṛtake abhimāni

Paripūrṇa guṇabharita gōpālaviṭṭhalanna

karuṇadinderaderadu sṛṣṭiya raciside ॥ 3 ॥

Atta Tāla

Hari āñedindali jaḍa prakṛti deśeyinda

vara triguṇātmakavādaṇtha mahatvatvada -

darinda vaikārika taijasa tāmasavanu

bharitavādaṇtha ahaṅkāra tatva

Paripari sṛṣṭiside varamāyā nōvillade

Paramadayāḷu gōpālaviṭṭhalanu

karuṇisuvanu nī karaviḍivavara ॥ 4 ॥

Ādi Tāla

Mahatva daśeyinda bommana sṛṣṭiside

ahaṅkāra vaikārikadinda manasu

Indriyagaḷabhimāni dēvategaḷanu

ahaṅkāra pañca tanmātriyanu sṛṣṭiside

Ahaṅkāra taijasadinda cakṣurādi

indriyagaḷanu ella sṛṣṭiside

Ahaṅkāra tāmasadindali pañca -

mahā bhūtaṅgaḷa sṛṣṭiside

Mōhadinda sakala tatvēsara sṛṣṭiside

ā hari karuṇāpūrṇa kaṭākṣadi ī

Mahā jagakella prēmadi salahuve

Mōhanna mūruthi gōpālaviṭṭhalanna

sahasavillade rahasya pūjipe ॥ 5 ॥

Jate

Namō namō ninna pādakamalave more hokke

Mamati puṭṭisenage gōpālaviṭṭhalanalli ॥

***

Quick Pronunciation Key

ā, ē, ī, ō, ū: Long vowel sounds (e.g., mātē is "maa-theh", rūpadi is "roo-pha-dhi").

ś, ṣ: ś is a soft palate "sh" (śōbhita), ṣ is a deep retroflex "sh" (puṣpa).

ḷ / ł: The heavy, retroflex 'L' sound unique to Kannada (ಳ).

ṭ, ḍ: Sharp, retroflex hard consonants hit against the roof of the mouth (viṭṭhala, oḍyāṇāde).

t, d, th, dh: Soft dental sounds produced by touching the tongue tip directly behind the upper teeth.

***

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯರು ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತೋತ್ರ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ದಿವ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯು ಸ್ವತಂತ್ರಳಲ್ಲ, ಅವಳು ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಪರಾಧೀನಳು (ಅವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವಳು). ಆದರೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಅವಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ (ಅವ್ಯಾಪ್ತ). ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದದ ಗೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, ಪೀತಾಂಬರವಾಗಿ, ಆಭರಣಗಳಾಗಿ, ಆಯುಧಗಳಾಗಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವಯವದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ ರೂಪಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಾನೂ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ. ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಮಹತತ್ವ, ಅಹಂಕಾರ ತತ್ವ, ಪಂಚಭೂತಗಳು ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹೆರಿಗೆಯ ನೋವಿಲ್ಲದೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಾಯಿಯಂತೆ ಸಲಹುವ ಅವಳ ಪಾದಗಳಿಗೆ ದಾಸರು ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.

1. ಧ್ರುವತಾಳ

ಇಂದಿರಾದೇವಿ ಮಾತೇ ತಂದೆ ವಿಠ್ಠಲನರ - ವಿಂದ ಚರಣಕ್ಕಿನ್ನು ಅಂದಿಗಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಆದ |

ಹೊಂದಿಕೆಯಾದ ಊರು ಜಾನು ಕೈಯ ಮೇಲೆ ಚಂದಾದ ಸ್ವರೂಪ ಪೀತಾಂಬರೊಡ್ಯಾಣಾದೆ |

ಮಂದರಧರನೊಕ್ಷ ಸ್ಥಳದಲಿ ನೀ ನಿಂದೆ ಕಂದರದಲಿ ಚಿತ್ರ ವೈಚಿತ್ರ ಪರಿ - |

ಗಂಧವು ಪದಕ ಹಾರಂಗಳು ಪುಷ್ಪ ತುಲಸೀಯಿಂದೊಪ್ಪುವ ಅಲಂಕಾರನಂದ ಶೋಭಿತಳಾದೆ |

ಒಂದೊಂದು ಹಸ್ತದಲಿ ಆಯುಧಗಳಾದೆ ಚಂದುಳ್ಳ ಕಡಿಯ ತೋಳ್ಬಂದಿ ಭುಜಕೀರ್ತಿ |

ಕುಂದು ಇಲ್ಲದೆ ಕರನಕುಂಡಲ nಾನಾಪರಿ ಅಂದವಾದರಳೆಲೆ ಸುಂದರ ಕಿರೀಟವು |

ಸಂದಿ ಸಂದಿಗೆ ನಾನಾಭರಣಾಲಂಕಾರಳಾದೆ ಇಂದಿರೇಶನ ಪ್ರತಿ ಅವಯವಗಳಲಿ ಇನ್ನು |

ಇಂದಿರೇ ಪ್ರತಿ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಾದೆ ಕಂದರ್ಪನಯ್ಯನ ಆನಂದದಿ ಬೆರೆದು ಸುಖ ಸುರಿದೆ ನೀ |

ಒಂದರಘಳಿಗೆ ಅಗಲಾದೆ ಇನ್ನು ಕಂದ ಬೊಮ್ಮನು ಮತ್ತೆ ನಂದಿವಾಹನ ಅಮ - |

ರೇಂದ್ರ ಸನಕ ಸನಂದರಿಂದಲಿನ್ನು ಕುಂದಿಲ್ಲದೋಲಗವ ನಂದಾದಿ ಕೊಳುತ ಮುಕ್ತ- |

ರಿಂದ ಸೇವಿತಳಾಗಿ ಎಂದೆಂದು ಬಿಡದಲೆ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ |

ಪೊಂದಿ ಸುಖದಲಿ ಚಂದದಿ ಮೆರದೆ ॥ 1 ॥

ಅರ್ಥ: ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಹೇ ಇಂದಿರಾದೇವಿಯೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ತಂದೆಯಾದ ಶ್ರೀ ವಿಠಲನ ತಾವರೆಯಂತಹ ಪಾದಗಳಿಗೆ (ಅರವಿಂದ ಚರಣಕ್ಕೆ) ಸದಾ ಧರಿಸಿರುವ ಗೆಜ್ಜೆಯುಳ್ಳ ಅಂದಿಗೆಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಆ ಸ್ವಾಮಿಯ ತೊಡೆ (ಊರು), ಮೊಣಕಾಲು (ಜಾನು) ಹಾಗೂ ಹಸ್ತಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂದವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೀತಾಂಬರ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಒಡ್ಯಾಣವೂ (ಸೊಂಟದ ಪಟ್ಟಿ) ನೀನೇ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಆ ಹರಿಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ (ಎದೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ) ನೀನು ಸದಾ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ. ಆತನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ (ಕಂದರ) ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯವೂ ನೀನೇ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೊರಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಪದಕ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳು, ಹೂವು ಹಾಗೂ ತುಲಸಿ ಮಾಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಪರಮಾತ್ಮನ ಒಂದೊಂದು ಹಸ್ತದಲ್ಲಿರುವ ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳೂ ನೀನೇ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ಆತನ ತೋಳುಗಳಿಗೆ ಧರಿಸುವ ತೋಳ್ಬಂದಿ, ಭುಜಕೀರ್ತಿ, ಕಿವಿಯ ಕುಂಡಲಗಳು, ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಅರಳೆಲೆ ಆಭರಣ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಕಿರೀಟವೂ ನೀನೇ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ಹೀಗೆ ಇಂದಿರೇಶನ (ಶ್ರೀಹರಿಯ) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವಯವದ ಸಂಧಿ-ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನೇ ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳಾಗಿ, ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಮನ್ಮಥನ (ಕಂದರ್ಪ) ತಂದೆಯಾದ ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಆನಂದದ ಸುಖವನ್ನು ಉಣಿಸುತ್ತಾ, ಆತನನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ (ಅರಘಳಿಗೆ) ಅಗಲದೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಮಗನಾದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ, ಶಿವ (ನಂದಿವಾಹನ), ದೇವೇಂದ್ರ, ಸನಕ-ಸನಂದನಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತರಾದ ಜೀವರು ಮಾಡುವ ದೋಷರಹಿತವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು (ಓಲಗವ) ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದಂತೆ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನನ್ನು ಕೂಡಿ ಆನಂದದಿಂದ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

2. ಮಟ್ಟತಾಳ

ಹರಿ ಅನಿರುದ್ಧನಾಗೆ ಸಿರಿ ಶಾಂತಿದೇವಿ ಆದೆ ಹರಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಾಗೆ ಸಿರಿ ಕೃತಿದೇವಿ ಆದೆ |

ಹರಿ ಸಂಕರುಷಣನಾಗೆ ಸಿರಿ ಜಯಾದೇವಿ ಆದೆ ಹರಿ ವಾಸುದೇವನಾಗೆ ಸಿರಿ ಮಾಯಾದೇವಿ ಆದೆ |

ಎರಡೆರಡವತಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಮರಳಿ ಚತುರ ಅವತಾರಗಳು ಆದೆ |

ಪರಿಪರಿ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಪರಿ ರೂಪಳಾದೆ |

ಶರಣರ ಪಾಲಕ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ ಚರಣ ಕಮಲವನ್ನು ಪರಿಪರಿ ಸೇವಿಸುತ ॥ 2 ॥

ಅರ್ಥ: ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ, ಆತನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀನೂ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತೀಯೆ. ಹರಿಯು 'ಅನಿರುದ್ಧ'ನಾದಾಗ ನೀನು 'ಶಾಂತಿದೇವಿ'ಯಾಗುತ್ತೀಯೆ; ಹರಿಯು 'ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ'ನಾದಾಗ ನೀನು 'ಕೃತಿದೇವಿ'ಯಾಗುತ್ತೀಯೆ; ಹರಿಯು 'ಸಂಕರ್ಷಣ'ನಾದಾಗ ನೀನು 'ಜಯಾದೇವಿ'ಯಾಗುತ್ತೀಯೆ; ಹರಿಯು 'ವಾಸುದೇವ'ನಾದಾಗ ನೀನು 'ಮಾಯಾದೇವಿ'ಯಾಗುತ್ತೀಯೆ. ಹೀಗೆ ಹರಿಯ ಎರಡೆರಡು ರೂಪಗಳ ಜೋಡಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀನು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಾಗಿ (ಚತುರವತಾರ) ಮರಳಿ ಮರಳಿ ಅವತರಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಗೆಬಗೆಯ ಅವತಾರಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೀನೂ ಬಗೆಬಗೆಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶರಣರ ರಕ್ಷಕನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

3. ತ್ರಿಪುಟತಾಳ

ಧರಿಯ ರೂಪದಿ ಹರಿಗೆ ಕುಳ್ಳಿರ ಗದ್ದಿಗೆಯಾದೆ ಮೆರೆವ ಅವ್ಯಾಕೃತ ಗಗನವೇ ಕೊಡೆಯಾದೆ |

ಎರಡೆರಡೊಂದು ರೂಪದಿ ಹರಿ ಇತ್ತಲು ರಮಾ ಮರಳಿ ಶ್ರೀರೂಪದಿ ಹರಿಯಿಂದ ಬೆರೆದು |

ಸ್ವರಮಣನ ರಮಿಸಿ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯ ಮಾಡಿ ಹರಿ ಆಜ್ಞೆದಿಂದ ಅಂಭ್ರಣಿ ರೂಪಳಾದೆ |

ಪರಿಪರಿ ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯ রচনাಿಸೆಂದು ಹರಿಯ ಕೊಂಡಾಡಿದೆ ಹರುಷದಿ ನಲಿದೆ |

ಹರಿಯ ನಾಭಿಯಲಿನ್ನು ಸರಸಿಜ ರೂಪದಿ ವಿರಿಂಚಿಯನ ಪಡದೆ ಕರುಣಾಕರ ಮತ್ತೆ |

ಅರಿವಂತೆ ಅಜಗಿನ್ನು ತಪ ತಪವೆಂದು ಅಶರೀರ ಹಿತ ನುಡಿದೆ ಅವ್ಯಾಕೃತಕೆ ಅಭಿಮಾನಿ |

ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುಣಭರಿತ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ ಕರುಣದಿಂದೆರಡೆರಡು ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಚಿಸಿದೆ ॥ 3 ॥

ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಹರಿಯು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ನೀನೇ ಭೂಮಿಯ (ಧರೆಯ) ರೂಪದ ಸಿಂಹಾಸನ (ಗದ್ದಿಗೆ) ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ಆಕಾಶವೇ (ಅವ್ಯಾಕೃತ ಗಗನ) ಆತನಿಗೆ ಛತ್ರಿಯಾಗಿ (ಕೊಡೆಯಾಗಿ) ಒಪ್ಪುತ್ತಿದೆ. ಹೇ ರಮಾದೇವಿಯೇ, ಹರಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಶ್ರೀರೂಪದಿಂದ ಒಂದಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಆ ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಆತನೊಂದಿಗೆ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತೀಯೆ. ನಂತರ ಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೀನು ವೇದಪ್ರತಿಪಾದ್ಯಳಾದ 'ಅಂಭ್ರಣಿ' ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಬಗೆಬಗೆಯ ಶ್ರುತಿಗಳ (ವೇದಗಳ) ಮೂಲಕ 'ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡು' ಎಂದು ಹರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನರ್ತಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಹೇ ಕರುಣಾಮಯಿಯೇ, ಹರಿಯ ನಾಭಿಕಮಲದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ತಾವರೆಯ (ಸರಸಿಜ) ರೂಪವನ್ನು ತಳೆದು ಬ್ರಹ್ಮದೇವನನ್ನು (ವಿರಿಂಚಿ) ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ ನೀನು. ಹಾಗೆ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ (ಅಜ) ಸೃಷ್ಟಿಯ ಜ್ಞಾನವಾಗಲು 'ತಪ ತಪ' ಎಂದು ಅಶರೀರವಾಣಿಯಾಗಿ ಹಿತನುಡಿದ ಅವ್ಯಾಕೃತ ಆಕಾಶದ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆ ನೀನು. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುಣಭರಿತನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೀನು ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅಚೇತನ ಎಂಬ ಎರಡೆರಡು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

4. ಅಟ್ಟತಾಳ

ಹರಿ ಆಜ್ಞೆದಿಂದಲಿ ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿ ದೆಶೆಯಿಂದ ವರ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕವಾದಂಥ ಮಹತತ್ವದ - |

ದರಿಂದ ವೈಕಾರಿಕ ತೈಜಸ ತಾಮಸವನ್ನು ಭರಿತವಾದಂಥ ಅಹಂಕಾರ ತತ್ವ |

ಪರಿಪರಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ವರಮಾಯಾ ನೋವಿಲ್ಲದೆ |

ಪರಮದಯಾಳು ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನು ಕರುಣಿಸುವನು ನೀ ಕರವಿಡಿವವರ ॥ 4 ॥

ಅರ್ಥ: ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಯಾಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೇ (ವರಮಾಯಾ), ನೀನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ 'ಮಹತತ್ವ'ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಆ ಮಹತತ್ವದಿಂದ ಮುಂದೆ ವೈಕಾರಿಕ (ಸಾತ್ತ್ವಿಕ), ತೈಜಸ (ರಾಜಸ) ಮತ್ತು ತಾಮಸ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ 'ಅಹಂಕಾರ ತತ್ವ'ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೀನು ಹೆರಿಗೆಯ ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ ನೋವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ನೀನು ಯಾರ ಕೈಹಿಡಿದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಪರಮ ದಯಾಳುವಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನು ಸದಾ ಕರುಣೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾನೆ.

5. ಆದಿತಾಳ

ಮಹತತ್ವ ದಶೆಯಿಂದ ಬೊಮ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಅಹಂಕಾರ ವೈಕಾರಿಕದಿಂದ ಮನಸು |

ಇಂದ್ರಿಯಗಳಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಹಂಕಾರ ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರಿಯನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ |

ಅಹಂಕಾರ ತೈಜಸದಿಂದ ಚಕ್ಷುರಾದಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನು ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ |

ಅಹಂಕಾರ ತಾಮಸದಿಂದಲಿ ಪಂಚ ಮಹಾ ಭೂತಂಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ |

ಮೋಹದಿಂದ ಸಕಲ ತತ್ವೇಶರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಆ ಹರಿ ಕರುಣಾಪೂರ್ಣ ಕಟಾಕ್ಷದಿ ಈ |

ಮಹಾ ಜಗಕೆಲ್ಲ ಪ್ರೇಮದಿ ಸಲಹುವೆ |

ಮೋಹನ್ನ ಮೂರುತಿ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನ್ನ ಸಹಸಾವಿಲ್ಲದೆ ರಹಸ್ಯ ಪೂಜಿಪೆ ॥ 5 ॥

ಅರ್ಥ: ನೀನು ಮಹತ್ತತ್ವದ ಮೂಲಕ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಸಾತ್ತ್ವಿಕ (ವೈಕಾರಿಕ) ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು (ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧ) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ರಾಜಸ (ತೈಜಸ) ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ (ಚಕ್ಷುರಾದಿ) ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ತಾಮಸ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು (ಪೃಥ್ವಿ, ಅಪ್, ತೇಜಸ್ಸು, ವಾಯು, ಆಕಾಶ) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಮೋಹಕ ಲೀಲೆಗಾಗಿ ಸಕಲ ತತ್ವಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವಳು ನೀನೇ. ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕರುಣಾಪೂರ್ಣವಾದ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ (ನೋಟದಿಂದ) ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸಲಹುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲಾಮಯಿಯಾದ ನೀನು ಮನಮೋಹಕ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಆಡಂಬರ, ಆಯಾಸಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ಜತೆ (ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು)

ನಮೋ ನಮೋ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲವೆ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕೆ |

ಮಮತಿ ಪುಟ್ಟಿಸೆನಗೆ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲನಲ್ಲಿ ॥

ಅರ್ಥ: ಜಗನ್ಮಾತೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಅನಂತ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣು ಹೋಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಾಣನಾಥನಾದ ಆ 'ಗೋಪಾಲವಿಠಲ'ನ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ನಿರಂತರವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ (ಮಮತೆ) ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು ತಾಯೇ.

***

Summary

Composed by Sri Gopala Dasarya, this dynamic spiritual hymn—titled Sri Mahalakshmi Deviya Paradheenavyapta Srishti—is a profound philosophical exposition celebrating the dual nature of Goddess Mahalakshmi. She is Paradheena (completely dependent on and subordinate to the absolute will of Sri Hari), yet she is Avyapta (boundless and all-pervading, impossible to be measured or limited by any being other than the Lord Himself).

Through structural meters (talas), the text shows how the Goddess structurally manifests as everything closely connected to the Lord's person—His golden attire, decorative ankle bells, protective weapons, and supreme crown. When the Lord divides Himself into His primal fourfold forms (Chaturvyuha), she matches Him form-for-form as His operational energies. Acting under His absolute command, she acts as the universal womb, giving birth to the blueprint of the material universe (cosmic intellect, the three elements of ego, sensory organs, and the physical elements) completely effortlessly. Sri Gopala Dasa ultimate surrenders to this Supreme Mother, praying that she nurture a deep, constant spiritual love within him for his master, Lord Gopala Vithala.

1. Dhruva Tāla

Indirādēvi mātē tande viṭṭhalanara - vinda caraṇakkinnu andigi gejje āda |

Hondikeyāda ūru jānu kaiya mēle candāda svarūpa pītāmbaroḍyāṇāde |

Mandaradharanokṣa sthaladali nī ninde kandaradali citra vaicitra pari - |

Gandhavu padaka hāraṅgaḷu puṣpa thulasī - yindoppuva alaṅkārananda śōbhitaḷāde |

Ondondu hastadali āyudhagaḷāde canduḷḷa kadiya tōḷbandi bhujakīrti |

Kundu illade karanakuṇḍala nānāpari andavādaraḷele sundara kirīṭavu |

Sandi sandige nānābharaṇālaṅkāraḷāde indirēśana prati avayavagaḷali innu |

Indirē prati prati vastuvāde kandarpanayyana ānandadi beredu sukha suride nī |

Ondaraghaḷige agalāde innu kanda bommanu matte nandivāhana ama - |

Rēndra sanaka sanandarindalinnu kundilladōlagava nandādi koḷuta mukta- |

Rinda sēvitaḷāgi endendu biḍadale sandēhavillade gōpālaviṭṭhalanna |

Pondi sukhadali candadi merade ॥ 1 ॥

Meaning: O Cosmic Mother Indira Devi! For the lotus feet (aravinda charana) of our Lord and Father Vithala, You have become the beautifully resonant, gem-studded ankle bells (andige gejje). You form the golden silk robes (pītāmbara) and the ornate waist-band (odyāna) that wrap flawlessly around His thighs (ūru), knees (jānu), and hands. You reside eternally upon the broad chest (vaksha sthala) of the One who lifted Mount Mandara. Around His neck (kandara), You manifest as a collection of multi-hued, extraordinary cosmic fragrances. You radiate majesty in the form of the central pendants, pearl necklaces, flowers, and holy Tulasi garlands that drape His shoulders. In each of the Lord’s hands, You become His divine weapons. You shape His upper-arm bands (thōłbandi), glorious epaulets (bhujakīrthi), flawless earrings (karnakundala), forehead ornaments, and His towering crown. Thus, at every joint and fold (sandi-sandige) of the Lord's frame, You pervade as His jewelry and vital attire. Merging into the bliss of Sri Hari—the father of Cupid—You shower absolute ecstasy, never leaving His side even for a micro-second (araghałige). Receiving the blemishless assembly (ōlaga) of Your son Brahma, Lord Shiva (nandivāhana), King Indra, and sages like Sanaka and Sanandana, You reign magnificently in a state of undivided union with Lord Gopala Vithala.

2. Matta Tāla

Hari aniruddhanāge siri śāntidēvi āde hari pradyumnanāge siri kṛtidēvi āde |

Hari saṅkaruṣaṇanāge siri jayādēvi āde hari vāsudēvanāge siri māyādēvi āde |

Eraderadavatārakke maraḷi maraḷi catura avatāragaḷu āde |

Paripari avatārakke paripari rūpaḷāde |

Śaraṇara pālaka gōpālaviṭṭhalanna caraṇa kamalavanu paripari sēvisuta ॥ 2 ॥

Meaning: When Sri Hari adopts His fundamental four-fold cosmic expansions (Chaturvyuha) to initiate the cycles of creation, You immediately adopt corresponding parallel forms. When Hari expands as Aniruddha, You become Goddess Shanti; when Hari expands as Pradyumna, You become Goddess Kriti; when Hari expands as Sankarshana (Sankarushana), You become Goddess Jaya; and when Hari expands as Vasudeva, You become Goddess Maya. To perfectly balance the dual pairs of His descents, You incarnate over and over into these four distinct forms. Across His infinite variety of avatars, You assume mirroring, custom-tailored forms, serving the lotus feet of Gopala Vithala—the protector of the surrendered—in endless, magnificent ways.

3. Triputa Tāla

Dhariya rūpadi harige kuḷḷira gaddigeyāde mereva avyākṛta gaganavē koḍeyāde |

Eraderadondu rūpadi hari ittalu ramā maraḷi śrīrūpadi hariyinda beredu |

Svaramaṇana ramisi yōganidreya mādi hari āñedinda ambhraṇi rūpaḷāde |

Paripari śruthiyinda sṛṣṭiya racisendu hariya koṇḍāḍide haruṣadi nalide |

Hariya nābhiyaliynu sarasija rūpadi virinciyana paḍade karuṇākara matte |

Arivante ajaġinnu tapa tapavendu a - śarīra hitha nudide avyākṛtake abhimāni |

Paripūrṇa guṇabharita gōpālaviṭṭhalanna karuṇadinderaderadu sṛṣṭiya raciside ॥ 3 ॥

Meaning: When the Lord desires to sit, You assume the form of the Earth (Dhare), serving as His royal throne (gaddige). The unmanifest, primordial sky (avyākṛta gaganavē) acts as His royal umbrella (kode). O Rama! While Hari projects Himself through multiple cosmic offices, You align with Him via Your sovereign aspect (Shrī-rūpa), delighting Your self-contained Husband (Svaramana) and joining Him in His yogic slumber (yōganidra). Under His divine command, You then take the Vedic form of Ambhrani. Singing hymns through the various Shrutis (Vedas), You urge Him to begin creation, dancing before Him in pure joy. O Merciful Mother, it is You who took the form of the lotus flower (sarasija) rising from Hari's navel to give birth to Brahma (Virinchi). To give the newborn Brahma (Aja) his primal orientation, You spoke into the void as a disembodied, benevolent voice, whispering the syllable "Tapa, Tapa" (penance); You are the presiding deity over the unmanifest sky. Powered by the grace of the completely perfect Gopala Vithala, You flawlessly balance the dual networks of creation—the conscious souls (chit) and un-conscious matter (achit).

4. Atta Tāla

Hari āñedindali jaḍa prakṛti deśeyinda vara triguṇātmakavādaṇtha mahatvatvada - |

Darinda vaikārika taijasa tāmasavanu bharitavādaṇtha ahaṅkāra tatva |

Paripari sṛṣṭiside varamāyā nōvillade |

Paramadayāḷu gōpālaviṭṭhalanu karuṇisuvanu nī karaviḍivavara ॥ 4 ॥

Meaning: Executing the master plan of Sri Hari, You operate through the raw, inert matrix of nature (Jada Prakriti) to create the magnificent cosmic intelligence (Mahat-tattva), which is infused with the three great primal gunas (Sattva, Rajas, Tamas). From that cosmic intelligence, You branch out into the three forms of cosmic ego (Ahamkara-tattva): Vaikarika (Sattvik), Taijasa (Rajasik), and Tamasa (Tamasik). O Master Illusionist (Varamāyā), You birthed this entire multi-layered universe effortlessly, free from the pain of physical labor (nōvillade). Because You hold such supreme creative power, whomever You choose to guide and hold by the hand (karavidivavara) is immediately showered with the ultimate grace of the exceptionally merciful Gopala Vithala.

5. Ādi Tāla

Mahatva daśeyinda bommana sṛṣṭiside ahaṅkāra vaikārikadinda manasu |

Indriyagaḷabhimāni dēvategaḷanu ahaṅkāra pañca tanmātriyanu sṛṣṭiside |

Ahaṅkāra taijasadinda cakṣurādi indriyagaḷanu ella sṛṣṭiside |

Ahaṅkāra tāmasadindali pañca mahā bhūtaṅgaḷa sṛṣṭiside |

Mōhadinda sakala tatvēśara sṛṣṭiside ā hari karuṇāpūrṇa kaṭākṣadi ī |

Mahā jagakella prēmadi salahuve |

Mōhanna mūruthi gōpālaviṭṭhalanna sahasavillade rahasya pūjipe ॥ 5 ॥

Meaning: Through the medium of Mahat-tattva, You brought forth the creator Brahma. From the Sattvik (Vaikarika) ego, You fashioned the cosmic mind (manas) along with the presiding celestial deities that control human senses. Through the same ego, You developed the five subtle elements (Pancha Tanmatra—sound, touch, sight, taste, smell). Utilizing the Rajasik (Taijasa) ego, You manufactured the active senses, including the eyes (chakshurādi) and all other organs of perception and action. From the Tamasik ego, You solidified the five gross elements (Pancha Mahabhuta—earth, water, fire, air, space). For the execution of this mesmerizing cosmic play, You created all the element-governing gods. Basking in the exceptionally compassionate gaze (katāksha) of Sri Hari, You sustain this entire vast universe with a mother's profound love. Without any loud display or exhausting ritualism (sāhasavillade), You worship the enchanting form of Gopala Vithala in the quiet secrecy of Your inner heart.

Jathe (Concluding Couplet)

Namō namō ninna pādakamalave more hokke |

Mamati puṭṭisenage gōpālaviṭṭhalanalli ॥

Meaning: I offer my repeated, humble salutations (Namō namō) to Your lotus feet; I have entered them as my absolute asylum (more hokke). O Mother, awaken within my consciousness an undying, deep spiritual affection and intense love (mamati) for my eternal Master and Beloved, Lord Gopala Vithala.

***