Summary (Kannada)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಥವಾ ಪುರಂದರವಿಠಲನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ವಕ್ರತೆಗಳನ್ನು (ಡೊಂಕನ್ನು) ತಿದ್ದಿ, ತನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಸೇವಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವನ ಲೌಕಿಕ ಚಿಂತೆಗಳು, ಅಸೂಯೆ, ದುರಾಶೆ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಶರಣಾಗದ ದೋಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಕರುಣಾಕರನಾದ ದೇವರ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣು ನೀಡಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
Padyada Artha
ಪಲ್ಲವಿ
ಎನ್ನ ಮನದ ಡೊಂಕ ತಿದ್ದಿಸೋ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ
ಎನ್ನ ಮನದ ಡೊಂಕ ತಿದ್ದಿಸೋ ||ಪ||
ಅರ್ಥ: ಓ ಶ್ರೀನಿವಾಸನೇ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಕ್ರತೆಗಳನ್ನು (ಡೊಂಕನ್ನು) ನೀನೇ ತಿದ್ದಿ ಸರಿಪಡಿಸು.
ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಎನ್ನ ಮನದ ಡೊಂಕ ತಿದ್ದಿಸಿ
ನಿನ್ನ ಸೇವಕನಾದ ಮೇಲೆ
ಇನ್ನು ಸಂಶಯವೇಕೆ ಕೃಷ್ಣ
ನಿನ್ನ ಚರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸೋ ||ಅ.ಪ||
ಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಡೊಂಕನ್ನು ತಿದ್ದಿ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಸೇವಕನಾದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಇನ್ನು ಯಾವ ಸಂಶಯವಿರುತ್ತದೆ? ಕೃಷ್ಣಾ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ರಕ್ಷಿಸು.
ಚರಣ ೧
ಉದಯವಾದರೆ ಊಟದ ಚಿಂತೆ
ಅದರ ಮೇಲೆ ಭೋಗದ ಚಿಂತೆ
ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕವಾಳಬೇಕೆಂಬ ಚಿಂತೆ
ಇದು ಪುಣ್ಯ ಇದು ಪಾಪವೆಂದು
ಹೃದಯದಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ
ಮದನೋಹಿತನಾದೆ ನಿನ್ನ
ಪದವ ನಂಬದೆ ದೀನದಯಾಳೋ ||
ಅರ್ಥ: ಬೆಳಗಾದರೆ ಸಾಕು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಊಟದ ಚಿಂತೆ, ನಂತರ ಸುಖ-ಭೋಗಗಳ ಚಿಂತೆ ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಆಳಬೇಕೆಂಬ ಅಹಂಕಾರದ ಚಿಂತೆ. ಇದು ಪುಣ್ಯ, ಇದು ಪಾಪ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರವಿಲ್ಲದೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಾದಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪದವಿಯನ್ನು ನಂಬದೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದೇನೆ.
ಚರಣ ೨
ನೆರೆಮನೆಯ ಭಾಗ್ಯ ನೋಡಿ
ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಅಸೂಯನಾಗಿ
ಹರಿಸ್ಮರಣೆಗೆ ವಿಮುಖನಾದೆ
ನರರ ಸ್ತುತಿಯ ಮಾಡಿದೆ
ಪರರ ಸತಿಗೆ ಪರ ಅನ್ನಕ್ಕೆ
ತಿರುಗಿ ತಿರುಗಿ ಚಪಲನಾದೆ
ಗುರುಹಿರಿಯರ ದೂಷಿಣಿ
ಮರುಳಾದೆ ದೀನಶರಣ್ಯ ||
ಅರ್ಥ: ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಅಸೂಯೆಪಟ್ಟು, ಹರಿಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಪರಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪರರ ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಚಪಲಗೊಂಡು ತಿರುಗಾಡಿದೆ. ಗುರು-ಹಿರಿಯರನ್ನು ದೂಷಿಸಿ ಮರುಳನಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದೆ, ಓ ದೀನಶರಣ್ಯನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು.
ಚರಣ ೩
ಅಗಣಿತ ಸುಖ ಬಂದರೆ ನಾ
ಅಗಣಿತ ದುಃಖಕ್ಹರಿಯೆಂಬುವೆ
ಜಗದೊಳು ಲಾಭವು ಬಂದರೆ ಧನಿಕ ನಾನೆಂಬೆ
ಮಿಗೆ ಹಾನಿಗೆ ಹರಿ ದೂಷಿಸಿ
ನೆಗೆದು ಪತಂಗ ಕಿಚ್ಚಿಲಿ ಬೀಳ್ವ
ಬಗೆಯಾದೆನು ಪುರಂದರ ವಿಠಲ
ಖಗರಾಜ ಸುವಾಹನ ||
ಅರ್ಥ: ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ ಬಂದರೆ "ನನ್ನ ಪುಣ್ಯ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ; ದುಃಖ ಬಂದರೆ "ಹರಿಯ ಕರ್ಮ" ಎಂದು ದೇವರಿಗೆ ಒಪ್ಪು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಲಾಭ ಬಂದರೆ ತಾನೇ ಧನಿಕನೆಂದು ಗರ್ವ ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾನಿಯಾದರೆ ಹರಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹುಳುವು ಬೆಂಕಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ (ಖಗರಾಜ ವಾಹನನೇ) ಕರುಣಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸು.
***
Summary (English)
In this devotional composition, Purandara Dasaru earnestly prays to Lord Srinivasa (Purandaravithala) to straighten the crookedness of his mind and accept him as His servant. Reflecting on human frailties—such as endless material anxieties, jealousy, fleeting desires, ego, and failing to remember God—he surrenders to the Lord, pleading for divine refuge and grace.
Meaning
Pallavi
Enna manada donka taddiso, srinivasa
Enna manada donka taddiso ||Pa||
Meaning: O Srinivasa, please correct and straighten the crookedness of my mind.
Anupallavi
Enna manada donka taddisi
Ninna sevakanada mele
Innu sanshayaveke krishna
Ninna charanadalli seriso ||A.Pa||
Meaning: Once you correct the flaws of my mind and make me Your servant, why should there be any doubt? O Krishna, please unite me with Your lotus feet.
Charan 1
Udayavadare uootada chinte
Adara mele bhogada chinte
Hadinalku lokawalabekemba chinte
Idu punya idu papavendu
Hrudayadali bhayavillade
Madanohitanade ninna
Padava nambade deenadayalo ||
Meaning: As soon as day breaks, there is anxiety about meals, followed by the desire for sensory pleasures and the ambition to rule the fourteen worlds. Without fearing sin or knowing virtue in the heart, driven by worldly attachments and failing to trust Your feet, O compassionate Lord!
Charan 2
Neremaneya bhagya nodi
Sahisalarde asuyanagi
Harismaranege vimukhanade
Narara stutiya madide
Parara satige para annakke
Tirugi tirugi chapalanade
Guruhiriyara dushini
Marulade deenasaranya ||
Meaning: Seeing a neighbor's prosperity and unable to bear it, I grew envious, turned away from chanting Hari's name, and praised mere mortals. I developed fickle cravings for others' wealth and improper desires, abused elders and teachers, and acted like a fool, O refuge of the distressed.
Charan 3
Aganita sukha bandare na
Aganita duhkhakhariyembuve
Jagadolu labhavu bandare dhanika nanembe
Mige hanige hari dushisi
Negedu patanga kichili beelva
Bageyadamu purandara vithala
Khagaraja suwahana ||
Meaning: When immense happiness comes, man claims credit; when immense sorrow comes, he blames Hari. If profit comes, he boasts he is the wealthy one; if loss occurs, he blames God. Acting just like a moth plunging recklessly into fire, such has been my nature, O Purandara Vithala, rider of Garuda!
***