CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಆಡ ಹೋದಲ್ಲೆ ಮಕ್ಕಳು
ಆಡಿ ಕೊಂಬುವರು ನೋಡಮ್ಮ ||ಪ||
ಆಡಿ ಕೊಂಬುವರು ನೋಡಮ್ಮ ||ಪ||
ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಎನ್ನ ಮುಖವ
ನೋಡಿ ಕಣ್ಣು ಮೀಟುವರಮ್ಮ ||ಅ.ಪ||
ದೇವಕಿ ಹೆತ್ತಳಂತೆ ವಸು-
ದೇವನೆಂಬವ ಪಿತನಂತೆ
ಕಾವಲಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆನಂತೆ
ಮಾವಗಂಜಿಲ್ಲಿ ತಂದರಂತೆ ||
ವಿಷವು ತುಂಬಿದ ಮೊಲೆಯನುಂಡು
ಅಸುರೆಯ ನಾ ಕೊಂದೆನಂತೆ
ನಿಶಿಚರ ಶಕಟಾಸುರನ
ಶಿಶುಗಾಲಿಲೊರಸಿದೆನಂತೆ ||
ನೀನೆನ್ನ ಹಡೆದಿಲ್ಲವಂತೆ
ನಾ ನಿನ್ನ ಮಗನಲ್ಲವಂತೆ
ಧೇನು ಕಾಯುವರಿಲ್ಲವೆಂದು
ಸಾನುರಾಗದಿ ಸಲಹಿದೆಯಂತೆ ||
ಕಿಚ್ಚ ನಾ ಗಡ ನುಂಗಿದೆನಂತೆ
ವತ್ಸಾಸುರನ ಕೆಡಹಿದೆನಂತೆ
ಕಚ್ಚ ಬಂದ ಕಾಳಿಂಗನ
ಕೊಚ್ಚಲು ಮಡುವ ಧುಮುಕಿದೆನಂತೆ ||
ಹದ್ದು ಎನ್ನ ವಾಹನನಂತೆ
ಹಾವು ಎನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ
ಕದ್ದು ಬೆಣ್ಣೆಯ ನಾ ತಿಂದೆನಂತೆ
ಮುದ್ದು ಪುರಂದರ ವಿಠಲನಂತೆ ||
***
Pallavi & Anupallavi
Āḍa hōdalle makkaḷu āḍi kombuvaru nōḍamma ||
Nōḍi nōḍi enna mukhava nōḍi kaṇṇu mīṭuvaramma ||
Verse 1
Dēvaki hettaḷante vasudēvanembava pitanante |
Kāvalalli huṭṭidenante māvagañjilli tandarante ||
Verse 2
Viṣavu tumbida moleyanuṇḍu asureya nā kondenante |
Niśicara śakaṭāsurana śiśugālilorasidenante ||
Verse 3
Nīnenna haḍedillavante nā ninna maganallavante |
Dhēnu kāyuvarillavendu sānurāgadi salahideyante ||
Verse 4
Kicca nā gaḍa nuṅgidenante vatsāsurana keḍahidenante |
Kacca banda kāḷiṅgana koccalu maḍuva dhumukidenante ||
Verse 5
Haddu enna vāhananante hāvu enna hāsigeyante |
Kaddu beṇṇeya nā tindenante muddu purandara viṭhalanante ||
***
Quick Pronunciation Guide
ā, ē, ī, ō, ū: These are long vowels. Hold the sound twice as long as the short version (e.g., nōḍi sounds like "no-dee").
ḍ / ṭ: Retroflex sounds. Curl your tongue back to touch the roof of your mouth (e.g., āḍa).
ḷ: A heavy 'L' sound made by curling the tongue back (typical in Kannada/Sanskrit).
ṅ: A nasal sound like the 'ng' in "sing" (e.g., nuṅgidenante).
ś: A soft 'sh' sound (e.g., śiśu).
***
ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರು ಆಡುವ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ದೂರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ (ಸಹಜ ಮುಗ್ಧತೆಯ) ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು, "ಅಮ್ಮ, ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲಾ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಮುಗ್ಧನಂತೆ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತಾನು ದೇವಕಿಯ ಮಗನೆಂದೂ, ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದೂ, ಪೂತನಿ-ಶಕಟಾಸುರರನ್ನು ಕೊಂದವನೆಂದೂ ಗೆಳೆಯರು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯಶೋದೆಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ, "ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗನಲ್ಲವಂತೆ ಹೌದೇ?" ಎಂದು ಕೇಳುವ ಈ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆ ಮತ್ತು ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಭಕ್ತಿ ಎರಡೂ ಅಡಗಿದೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Verse-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಆಡ ಹೋದಲ್ಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಆಡಿ ಕೊಂಬುವರು ನೋಡಮ್ಮ...
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಅಮ್ಮ, ನಾನು ಆಟವಾಡಲು ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಮುಖದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಕೆಣಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ದೂರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ:
ದೇವಕಿ ಹೆತ್ತಳಂತೆ ವಸುದೇವನೆಂಬವ ಪಿತನಂತೆ...
ಭಾವಾರ್ಥ: "ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗನಲ್ಲವಂತೆ, ದೇವಕಿ ನನ್ನನ್ನು ಹೆತ್ತಳಂತೆ ಹಾಗೂ ವಸುದೇವ ನನ್ನ ತಂದೆಯಂತೆ. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಂತೆ, ಕಂಸ ಮಾವನಿಗೆ ಹೆದರಿ ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ (ನಂದಗೋಕುಲಕ್ಕೆ) ತಂದಿದ್ದಾರಂತೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."
ಎರಡನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ:
ವಿಷವು ತುಂಬಿದ ಮೊಲೆಯನುಂಡು ಅಸುರೆಯ ನಾ ಕೊಂದೆನಂತೆ...
ಭಾವಾರ್ಥ: "ವಿಷ ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಪಾನ ಮಾಡಿ ಪೂತನಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯನ್ನು ಕೊಂದೆನಂತೆ; ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬಂದ ಶಕಟಾಸುರನನ್ನು ಕೂಸಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು ಉರುಳಿಸಿದೆನಂತೆ - ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."
ಮೂರನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ:
ನೀನೆನ್ನ ಹಡೆದಿಲ್ಲವಂತೆ ನಾ ನಿನ್ನ ಮಗನಲ್ಲವಂತೆ...
ಭಾವಾರ್ಥ: "ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯಲ್ಲವಂತೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗನೇ ಅಲ್ಲವಂತೆ! ಇಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯಂತೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಮ್ಮ."
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ:
ಕಿಚ್ಚ ನಾ ಗಡ ನುಂಗಿದೆನಂತೆ ವತ್ಸಾಸುರನ ಕೆಡಹಿದೆನಂತೆ...
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ನಾನು ನುಂಗಿದೆನಂತೆ, ವತ್ಸಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದೆನಂತೆ ಹಾಗೂ ಮಡುವಿಗೆ ಜಿಗಿದು ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವನ್ನು ತುಳಿದು ಮರ್ದನ ಮಾಡಿದೆನಂತೆ. ಇದೆಲ್ಲಾ ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?" ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಯಶೋದೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಐದನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ:
ಹದ್ದು ಎನ್ನ ವಾಹನನಂತೆ ಹಾವು ಎನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ...
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಹದ್ದು (ಗರುಡ) ನನ್ನ ವಾಹನವಂತೆ, ಹಾವು (ಆದಿನೇಷ) ನನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ! ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕದ್ದು ತಿಂದವನು ನಾನಂತೆ. ಕೊನೆಗೆ ಇವರೆಲ್ಲಾ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ನಾನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನಂತೆ!" ಎಂದು ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಬಾಲಲೀಲೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಹಾಡು ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಲೌಕಿಕವಾದ ಮಗ-ತಾಯಿಯ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
***
This popular devaranama by Purandara Dasa depicts a charming domestic scene where little Krishna approaches his mother, Yashoda, to complain about the "teasing" he faces from his playmates.
Summary
In this song, Krishna acts like an innocent child, pretending to be hurt by the "rumors" his friends are spreading about him. He tells Yashoda that the other children claim he isn't her real son, that he was born in a prison, and that he has performed supernatural feats like killing demons. It is a beautiful play on Bhagavata Tattva (divine philosophy) wrapped in Vatsalya Bhava (motherly love), where the Supreme Lord pretends to be a vulnerable child questioning his own identity.
Verse-wise Meaning
Pallavi & Anupallavi
Āda hōdalle makkaḷu āḍi kombuvaru nōḍamma...
Meaning: "Look, Mother! Wherever I go to play, the other children mock me and make fun of me. They look at my face and wink at each other, teasing me behind my back."
Verse 1
Dēvaki hettaḷante vasudēvanembava pitanante...
Meaning: "They say that Devaki is the one who actually gave birth to me and that a man named Vasudeva is my real father. They claim I was born in a prison and was brought here secretly because of the fear of my uncle (Kamsa)."
Verse 2
Viṣavu tumbida moleyanuṇḍu asureya nā kondenante...
Meaning: "They tell stories that I killed a demoness (Putana) by sucking the life out of her poison-smeared breasts. They even say that as a tiny infant, I kicked and destroyed the cart-demon, Shakatasura, in the middle of the night."
Verse 3
Nīnenna haḍedillavante nā ninna maganallavante...
Meaning: "They insist that you didn't give birth to me and that I am not your son at all. They say you only brought me up with love because you needed someone to look after your cows!"
Verse 4
Kicca nā gaḍa nuṅgidenante vatsāsurana keḍahidenante...
Meaning: "Apparently, I swallowed a forest fire! They say I struck down Vatsasura and jumped into the deep whirlpool of the river to trample the fierce serpent, Kaliya. Do they really expect me to believe this, Mother?"
Verse 5
Haddu enna vāhananante hāvu enna hāsigeyante...
Meaning: "They claim an eagle (Garuda) is my vehicle and a giant snake (Adisesha) is my bed. They call me a butter thief, and finally, they say that I am none other than the Lord Purandara Vittala himself!"
Through these complaints, Purandara Dasa cleverly lists the miracles of Lord Krishna while highlighting the sweet, human bond between a mother and her divine child.
***
ರಾಗ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ದೇಸಿ ಅಟತಾಳ (raga tala may differ in audio)
Suruti-Khanda Chapu
Ada hodalli makkalu-ennanu-|adikombaru nodamma ||pa||
Nodi nodi itta mukava |madi kanna Tuvaramma ||a.pa||
Devaki pettalante-vasu-|devanembava pitanante |
Kavalinolu puttidenamte |mava kamsaganji bandenante|| 1||
Ninenna pettillavante-amma |naninna maganallavante |
Dhenu kayuvarillavendu ninu |sanuragadi salahideyante || 2||
Vishavu tumbida moleya-kotta |asureya samharisidenante |
Asuranada sakatananakshanadali |sisuvagale oresidenante|| 3||
Vatsasurananu kedahidenante |kiccanellavanu nungidenante |
Kaccabanda kalingana hede-|cacci tulidu odidenante ||4||
Kusumagandhiyaraduva |vasana kaddu odidenante |
Hasugusu alla iva |asura maganu entembuvare ||5||
Oralaneletandu matti-|marava muridodidenante |
Taraleyara vastrava kaddu |taruvaneridenante|| 6||
Parama gadikaraniva |purandara vithalaraya |
Taruniyara vanchisutta |Thakkisi podanentembuvaru||7||
***
pallavi
Ada hOdalle makkaLu Adi kombuvaru nODamma
anupallavi
nODi nODi enna mukahva nODi kaNNU mITuvaramma
caraNam 1
dEvaki hettaLande vasudEvanembuva pitanante
kAvalli huTTidenante mAvaganjilli tandarante
caraNam 2
viSavu tumbida moleyanuNDu asureya nA kondenante
nishicara shakaTAsurana shishugAlilorasidenante
caraNam 3
nInenna haDEdillavante nA ninna maganallavante
dhEnu kAyuvarillavendu sAnurAgati salahideyante
caraNam 4
kicca nA gaDa nungidenante vatsAsurana keDahidenante
kacca banda kALingana koccalu dhumikidenante
caraNam 5
haddu enna vAhananante hAvu enna hAsigeyante
kaddu beNNeya nA tindenante muddu purandara viTTalanante
***
P: Ada hOdalle makkaLu Adi kombuvaru nODamma
A: nODi nODi enna mukahva nODi kaNNU mITuvaramma
C1: dEvaki hettaLante vasudEvanembuva pitanante
kAvanalli huTTidenante mAvaganalli tandarante
2: viSavu tumbida moleyanuNDu asureya nA kondenante
nishicara shakaTAsurana shishugAlilorasidenante
3: nInenna haDEdillavante nA ninna maganallavante
dhEnu kAyuvarillavendu sAnurAgati salahideyante
4: kiccha nA gaDa nungidenante vatsAsurana keDahidenante
kaccha banda kALingana kocchalu dhumikidenante
5: haddu enna vAhananante hAvu enna hAsigeyante
kaddu beNNeya nA tindenante muddu purandara viTTalanante
***
Meaning: Children have gone to play, they will play.
A:They see my face and wink.
C1: It is said Devaki gave birth to me, Vasudeva is the father. Was born in a barn and was brought to his Uncle (Kamsa)
C2 :It is said that I sucked poisoned milk from the bosom of a Rakshasi and killed her; I destroyed shakatasura.
C3: It is said that you are not the one who gave birth to me, also said that I am not your son; It is said that your brought me up with love, because there was no one to look after cows.
C4: It is said that I drank poison and killed Vatsasura; Also said that I jumped in to the waters to cut Kalinga snake in to pieces.
C5: It is said that an eagle is my vehicle, and snake is my bed; Also said that I stole and ate butter; just like purandaravittala.
***
