ಅನ್ಯಾಯದ ಮಾತುಗಳಾಡದಿರಿ ನೀವು
ಹೆಣ್ಣುಗಳಿರ ಕೇಳಿ
ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಕಾರಣ ಕೃಷ್ಣನ
ಕಣ್ಣಿಂದ ನೋಡಿದಿರಿ ||ಪ||
ವಾರಿಜಭವಾದ್ಯರ ಸೇರದಿರುವವ
ಸೇರೋನೆ ಸಣ್ಣವರ
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜದವ ಬಂದು ನಿಶಿಯಲಿ
ಸೂರಿಲಿ ನಿಂತಾನೇನೆ ||೧||
ಕ್ಷೀರಸಾಗರಶಾಯಿ ಆಗಿದ್ದವನು ಪಾಲು-
ಸೋರೆ ಕದ್ದದ್ದು ನಿಜವೆ
ನಾರೇರೆಂದರೆ ಮನಕೆ ತಾರದ ಸ್ವರಮಣ
ಪೋರೇರ ನೆರೆದಾನೇನೆ ||೨||
ಕಾಲಯವನನ ಕೂಡ ಕಲಹ ಕೊಟ್ಟವ ನಿಮ್ಮ
ಬಾಲರ ಬಡಿವನೇನೆ
ಮೂಲೋಕವನೆಲ್ಲ ಭಾರಹೊತ್ತ ಹರಿ ತಾನು
ಆಳುಗಳೇರುವನೇನೆ ||೩||
ವಾಲಯದಿ ಸುರರಿಗೆ ಸುಧೆಯನಿತ್ತ ಗೋಪಾಲ
ಮೊಲೆಯನುಂಬುವನೇನೆ
ಪೇಳಲಿನ್ನೇನು ದನುಜ ಕುಲಾಂತಕ ಹರಿ
ಮೂಲೆಯಲಡಗುವನೇನೆ ||೪||
ಸುರರು ಸ್ತುತಿಸೆ ತುಟಿ ಮಿಸುಕದವ ತಾನು
ಬಿರು ಮಾತನಾಡುವನೆ
ಕರಿರಾಜ ಕರೆದರೆ ಓಡಿ ಬಂದವ ನೀವು
ಕರೆಯೆ ಬಾರದಿಪ್ಪನೆ ||೫||
ಸ್ಥಿರವಾದ ವೈಕುಂಠದರಸನೆನಿಸುವ ಸ್ವಾಮಿ
ಕೆರೆಬಾವಿ ತಿರುಗುವನೆ
ಗರುಡವಾಹನನಾಗಿ ಮುರಹರ
ಕರುಗಳ ಏರುವನೆ ||೬||
ಪುಣ್ಯ ಪ್ರೇರಿಸುವ ದೇವರ ದೇವನು ಪರ-
ಹೆಣ್ಣನಪ್ಪಿಕೊಂಬನೆ
ಉಣ್ಣಲಿತ್ತ ಎಡೆ ಒಲ್ಲ ನಿತ್ಯತೃಪ್ತ
ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲುವವನೇನೆ ||೭||
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಚಿನ್ಮಯ ಸರ್ವದಾ ನಿ-
ಮ್ಮನೆಯೊಳಿಪ್ಪನೇನೆ
ಚೆನ್ನರ ಚೆಲುವ ಕಾಮನಪಿತ ನಿಮ್ಮನ್ನು
ಅಣಕಿಸಿ ಆಡುವನೆ ||೮||
ಮೃದುವಾದ ಉರಗತಲ್ಪನು ಹಸಿಬಾಣಂತಿಯ
ಅದಟ ಮಂಚದೊಳಿಪ್ಪನೆ
ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಘಮಘಮಿಸುವ ದೇವ
ಮದಬೆಕ್ಕು ಒಯ್ದಾನೇನೆ ||೯||
ಮದನಾರಿಗೆ ತಾನು ಅದ್ಭುತ ಮಾಡಿದವ
ಇದು ಆತನ ಲೀಲೆಯೆ
ಪದುಮಾಕ್ಷ ಸಿರಿಹಯವದನರಾಯನ ಭಜಿಸಿ
ಮುದದಿಂದ ನೀವು ಬಾಳಿರೆ ||೧೦||
***
Pallavi
Anyāyada mātu-gaḷāḍadiri nīvu
heṇṇugaḷira kēḷi |
Puṇyavantarāda kāraṇa Kṛṣṇana
kaṇṇinda nōḍidiri ||
Charana 1
Vārijabhavādyara sēradiruvava
sērōne saṇṇavara |
Sūryanante tējadava bandu niśiyali
sūrili nintānēne || 1 ||
Charana 2
Kṣīrasāgaraśāyi āgiddavanu pālu-
sōre kaddaddu nijave |
Nārērendare manake tārada swaramaṇa
pōrēra neredānēne || 2 ||
Charana 3
Kālayavanana kūḍa kalaha koṭṭava nimma
bālara baḍivanēne |
Mūlōkavanella bhārahotta Hari tānu
āḷugaḷēruvanēne || 3 ||
Charana 4
Vālayadi surarige sudheyanitta Gōpāla
moleyanumbavanēne |
Pēḷalinnēnu danuja kulāntaka Hari
mūleyalaḍaguvanēne || 4 ||
Charana 5
Suraru stutise tuṭi misukadava tānu
biru mātanāḍuvane |
Karirāja karedare ōḍi bandava nīvu
kareye bāradippane || 5 ||
Charana 6
Sthiravāda Vaikuṇṭhadarasanenisuva swāmi
kerebāvi tiruguvaane |
Garuḍavāhananāgi Murahara
karugaḷa ēruvanēne || 6 ||
Charana 7
Puṇya prērisuva dēvara dēvanu para-
heṇṇanappikombane |
Uṇṇalitta eḍe olla nityatṛpta
beṇṇeya meluvavanēne || 7 ||
Charana 8
Kaṇṇige kāṇada cinmaya sarvadā ni-
mmaneyoḷippanēne |
Cennara celuva Kāmanapita nimmannu
aṇakisi āḍuvanēne || 8 ||
Charana 9
Mṛduvāda uragatalpanu hasibāṇantiya
adaṭa mañcadoḷippane |
Edeyalli Śrīvatsa ghamaghamisuva dēva
madabekku oydānēne || 9 ||
Charana 10
Madanārige tānu adbhuta māḍidava
idu ātana līleyē |
Padumākṣa Sirihayavadanarāyana bhajisi
mudadinda nīvu bāḷire || 10 ||
***
Key Pronunciation Symbols:
ś / sh: Soft "sh" sound (like in "sugar").
ṣ / sh: Hard "sh" (tongue curled back).
ḷ: Retroflex 'l' (tongue touches the roof of the mouth).
ṇ: Retroflex 'n'.
ḍ: Hard 'd' sound.
Long Vowels (ā, ē, ī, ō, ū): Hold these sounds longer than the short ones.
***
ಖ್ಯಾತ ಹರಿದಾಸರಾದ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ (ಅಂಕಿತ: ಹಯವದನ) ಈ ಕೃತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಗೋಪಿಕೆಯರು ದೂರು ನೀಡಲು ಬಂದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗೋಪಿಕೆಯರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಾಧಾರಣ ಬಾಲಕನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಡಿ ಎಂದು ಗೋಪಿಕೆಯರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನಿಲುಕದ, ವೈಕುಂಠದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ಜಗತ್ತಿನ ಭಾರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊತ್ತ ಪರಮಾತ್ಮನು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಬೆಣ್ಣೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಆತನ ಲೀಲೆ ಮಾತ್ರ. ಆತನ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆತನನ್ನು ಭಜಿಸಿ ಧನ್ಯರಾಗಿ ಎಂದು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥ (Stanza-wise Meaning)
ಅನ್ಯಾಯದ ಮಾತುಗಳಾಡದಿರಿ ನೀವು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿರ ಕೇಳಿ
ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಕಾರಣ ಕೃಷ್ಣನ ಕಣ್ಣಿಂದ ನೋಡಿದಿರಿ ||ಪ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಎಲೈ ಗೋಪಿಕೆಯರೇ, ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಅಥವಾ ಅಪಹಾಸ್ಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಬೇಡಿ. ನೀವು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನೇ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುವ ಭಾಗ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದೀರಿ. ಆತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿಯಿರಿ.
ವಾರಿಜಭವಾದ್ಯರ ಸೇರದಿರುವವ ಸೇರೋನೆ ಸಣ್ಣವರ
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜದವ ಬಂದು ನಿಶಿಯಲಿ ಸೂರಿಲಿ ನಿಂತಾನೇನೆ ||೧||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾರಿಜಭವ) ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಎಟುಕದವನು ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಾನೆಯೇ? ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಖರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಸಾಧ್ಯವೇ? (ಇದೆಲ್ಲಾ ಅವನ ಮಾಯೆ).
ಕ್ಷೀರಸಾಗರಶಾಯಿ ಆಗಿದ್ದವನು ಪಾಲುಸೋರೆ ಕದ್ದದ್ದು ನಿಜವೆ
ನಾರೇರೆಂದರೆ ಮನಕೆ ತಾರದ ಸ್ವರಮಣ ಪೋರೇರ ನೆರೆದಾನೇನೆ ||೨||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಾಲಿನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ನಂಬಲರ್ಹವೇ? ಸಕಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿಯಾದ ಆತನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹುಡುಗಿಯರ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಾನೆಯೇ?
ಕಾಲಯವನನ ಕೂಡ ಕಲಹ ಕೊಟ್ಟವ ನಿಮ್ಮ ಬಾಲರ ಬಡಿವನೇನೆ
ಮೂಲೋಕವನೆಲ್ಲ ಭಾರಹೊತ್ತ ಹರಿ ತಾನು ಆಳುಗಳೇರುವನೇನೆ ||೩||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಮಹಾನ್ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಕಾಲಯವನನನ್ನೇ ಸಂಹರಿಸಿದವನು ನಿಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆಯೇ? ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳ ಭಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಆ ಹರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ?
ವಾಲಯದಿ ಸುರರಿಗೆ ಸುಧೆಯನಿತ್ತ ಗೋಪಾಲ ಮೊಲೆಯನುಂಬುವನೇನೆ
ಪೇಳಲಿನ್ನೇನು ದನುಜ ಕುಲಾಂತಕ ಹರಿ ಮೂಲೆಯಲಡಗುವನೇನೆ ||೪||
ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಹಂಚಿದ ಆ ಗೋಪಾಲನು ಹಾಲಿನ ಆಸೆಗಾಗಿ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಾನೆಯೇ? ರಾಕ್ಷಸ ಕುಲವನ್ನೇ ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಆ ಹರಿಯು ಹೆದರಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ?
ಸುರರು ಸ್ತುತಿಸೆ ತುಟಿ ಮಿಸುಕದವ ತಾನು ಬಿರು ಮಾತನಾಡುವನೆ
ಕರಿರಾಜ ಕರೆದರೆ ಓಡಿ ಬಂದವ ನೀವು ಕರೆಯೆ ಬಾರದಿಪ್ಪನೆ ||೫||
ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಸ್ತುತಿಸಿದರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವವನು ಸಣ್ಣತನದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾನೆಯೇ? ಗಜೇಂದ್ರನು ಕೂಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಓಡಿ ಬಂದು ರಕ್ಷಿಸಿದವನು, ನೀವು ಕರೆದಾಗ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಆತನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಬೇಡಿ.
ಸ್ಥಿರವಾದ ವೈಕುಂಠದರಸನೆನಿಸುವ ಸ್ವಾಮಿ ಕೆರೆಬಾವಿ ತಿರುಗುವನೆ
ಗರುಡವಾಹನನಾಗಿ ಮುರಹರ ಕರುಗಳ ಏರುವನೆ ||೬||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಶಾಶ್ವತವಾದ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನು ನಿಮ್ಮೂರಿನ ಕೆರೆ ಬಾವಿಗಳ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆಯೇ? ಗರುಡನನ್ನೇ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಮುರಹರನು ಸಣ್ಣ ಕರುಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆಯೇ?
ಪುಣ್ಯ ಪ್ರೇರಿಸುವ ದೇವರ ದೇವನು ಪರಹೆಣ್ಣನಪ್ಪಿಕೊಂಬನೆ
ಉಣ್ಣಲಿತ್ತ ಎಡೆ ಒಲ್ಲ ನಿತ್ಯತೃಪ್ತ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲುವವನೇನೆ ||೭||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕನಾದ ಆ ದೇವಾಧಿದೇವನು ಅನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ? ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವ (ನಿತ್ಯತೃಪ್ತ) ಆತನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬೆಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ?
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಚಿನ್ಮಯ ಸರ್ವದಾ ನಿಮ್ಮನೆಯೊಳಿಪ್ಪನೇನೆ
ಚೆನ್ನರ ಚೆಲುವ ಕಾಮನಪಿತ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಣಕಿಸಿ ಆಡುವನೆ ||೮||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಯಾರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದ ಆ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆಯೇ? ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ (ಕಾಮನ ಪಿತ) ಆ ಸುಂದರ ಕೃಷ್ಣನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡು ಅಣಕಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯೇ?
ಮೃದುವಾದ ಉರಗತಲ್ಪನು ಹಸಿಬಾಣಂತಿಯ ಅದಟ ಮಂಚದೊಳಿಪ್ಪನೆ
ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಘಮಘಮಿಸುವ ದೇವ ಮದಬೆಕ್ಕು ಒಯ್ದಾನೇನೆ ||೯||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಮೃದುವಾದ ಆದಿಶೇಷನನ್ನೇ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಾನೆಯೇ? ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ದಿವ್ಯ ದೇವನನ್ನು ಬೆಕ್ಕು ಎಳೆದೊಯ್ಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? (ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬೆಕ್ಕು ಎಳೆದೊಯ್ಯಿತು ಎಂಬ ದೂರಿಗೆ ಉತ್ತರ).
ಮದನಾರಿಗೆ ತಾನು ಅದ್ಭುತ ಮಾಡಿದವ ಇದು ಆತನ ಲೀಲೆಯೆ
ಪದುಮಾಕ್ಷ ಸಿರಿಹಯವದನರಾಯನ ಭಜಿಸಿ ಮುದದಿಂದ ನೀವು ಬಾಳಿರೆ ||೧೦||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಶಿವನಿಗೇ (ಮದನಾರಿ) ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಇವನು. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಆತನ ಲೀಲೆ ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಶ್ರೀಹಯವದನನನ್ನು ಭಜಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕಿ ಎಂದು ವಾದಿರಾಜರು ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
***
This composition by Sri Vadiraja Tirtha (Ankita: Hayavadana) is a brilliant piece of logic and devotion. It is written from the perspective of a wise elder or the poet himself, addressing the Gopis (cowherd women) who have come to complain about young Krishna’s mischief.
Summary
The poet chides the Gopis for making "unjust complaints" against a child who is actually the Supreme Lord. He uses a series of logical contradictions to highlight Krishna's divinity: How can the Lord who sleeps on the Ocean of Milk steal a cup of buttermilk? How can the Lord who carries the weight of three worlds ride on the backs of servants? The poet explains that what the Gopis see as "mischief" is actually a divine play (Leela) and a result of their immense merit (Punya) from past lives that allows them to see the Lord in person.
Verse-wise Meaning
Anyāyada mātu-gaḷāḍadiri nīvu heṇṇugaḷira kēḷi
Puṇyavantaraāda kāraṇa Kṛṣṇana kaṇṇinda nōḍidiri
Meaning: Listen, O women! Do not speak such unjust words about Krishna. It is only because of the great merit (Punya) you earned in previous lives that you are now able to see the Supreme Lord Krishna with your own eyes.
Vārijabhavādyara sēradiruvava sērōne saṇṇavara
Sūryanante tējadava bandu nishiyali sūrili nintānēne (1)
Meaning: One who is unreachable even to Lord Brahma (the lotus-born) and other gods—would He come to associate with ordinary people? He whose radiance is like the sun—would He come and hide under your roofs in the darkness of the night?
Kṣīrasāgaraśāyi āgiddavanu pālu-sōre kaddaddu nijave
Nārērendare manake tārada swaramaṇa pōrēra neredānēne (2)
Meaning: He who reclines on the vast Ocean of Milk—is it true that He would steal a measly pot of milk? The husband of Goddess Lakshmi (Ramaa)—would He bother chasing after local girls?
Kālayavanana kūḍa kalaha koṭṭava nimma bālara baḍivanēne
Mūlōkavanella bhārahotta Hari tānu āḷugaḷēruvanēne (3)
Meaning: He who defeated the mighty demon Kalayavana—would He pick fights with your little children? He who carries the weight of all three worlds—would He climb on the backs of servants to reach high places?
Vālayadi surarige sudheyanitta Gōpāla moleyanumbavanēne
Pēḷalinnēnu danuja kulāntaka Hari mūleyalaḍaguvanēne (4)
Meaning: The Lord who distributed nectar (Amrita) to the Gods—would He crave a few drops of milk? What more can I say? The Hari who destroyed whole clans of demons—would He hide in a corner out of fear of you?
Suraru stutise tuṭi misukadav tānū biru mātanāḍuvane
Karirāja karedare ōḍi bandava nīvu kareye bāradippane (5)
Meaning: He who remains silent and grave even when Gods praise Him—would He speak harsh or petty words? He who rushed to save the Elephant King (Gajendra) the moment he called—would He not come if you truly called Him with love?
Sthiravāda Vaikuṇṭhadarasanenisuva swāmi kerebāvi tiruguvaane
Garuḍavāhananāgi Murahara karugaḷa ēruvanēne (6)
Meaning: The King of the eternal Vaikuntha—would He wander around local ponds and wells? He who rides the mighty Garuda—would this slayer of Mura ride on the backs of small calves?
Puṇya prērisuva dēvara dēvanu paraheṇṇanappikombane
Uṇṇalitta eḍe olla nityatṛpta beṇṇeya meluvavanēne (7)
Meaning: The God of Gods, who inspires all virtuous deeds—would He embrace other women? He who is eternally satisfied (Nityatrupta) and rejects even grand feasts offered to Him—would He hunger for your butter?
Kaṇṇige kāṇada cinmaya sarvadā nimmaneyoḷippanēne
Cennara celuva Kāmanapita nimmannu aṇakisi āḍuvanēne (8)
Meaning: The Supreme Pure Consciousness who is invisible to the eyes—would He always be found inside your houses? The most beautiful one, the father of Manmatha (Cupid)—would He mock or tease you?
Mṛduvāda uragatalpanu hasibāṇantiya adaṭa mañcadoḷippane
Edeyalli Śrīvatsa ghamaghamisuva dēva madabekku oydānēne (9)
Meaning: He who sleeps on the soft bed of the Serpent Adi-Shesha—would He sleep on a hard, ordinary cot? The Lord whose chest is fragrant with the Shrivatsa mark—could a common cat drag Him away? (Addressing a complaint that a cat dragged the child).
Madanārige tānu adbhuta māḍidava idu ātana līleyē
Padumākṣa Sirihayavadanarāyana bhajisi mudadinda nīvu bāḷire (10)
Meaning: He who performed wonders that even amazed Lord Shiva (the enemy of Madana)—all this is merely His divine play (Leela). Therefore, worship the lotus-eyed Lord Sri Hayavadana and live your lives in eternal joy.
***
anyaayada maatugaLaaDadiri nIvu
heNNugaLira kELi
puNyavaMtaraada kaaraNa kRuShNana
kaNNiMda nODidiri ||pa||
vaarijabhavaadyara sEradiruvava
sErOne saNNavara
sUryanaMte tEjadava baMdu nishiyali
sUrili niMtaanEne ||1||
kShIrasaagarashaayi aagiddavanu paalu-
sOre kaddaddu nijave
naarEreMdare manake taarada swaramaNa
pOrEra neredaanEne ||2||
kaalayavanana kUDa kalaha koTTava nimma
baalara baDivanEne
mUlOkavanella bhaarahotta hari taanu
aaLugaLEruvanEne ||3||
vaalayadi surarige sudheyanitta gOpaala
moleyanuMbuvanEne
pELalinnEnu danuja kulaaMtaka hari
mUleyalaDaguvanEne ||4||
suraru stutise tuTi misukadava taanu
biru maatanaaDuvane
kariraaja karedare ODi baMdava nIvu
kareye baaradippane ||5||
sthiravaada vaikuMThadarasanenisuva swaami
kerebaavi tiruguvane
garuDavaahananaagi murahara
karugaLa Eruvane ||6||
puNya prErisuva dEvara dEvanu para-
heNNanappikoMbane
uNNalitta eDe olla nityatRupta
beNNeya meluvavanEne ||7||
kaNNige kaaNada chinmaya sarvadaa ni-
mmaneyoLippanEne
chennara cheluva kaamanapita nimmannu
aNakisi ADuvane ||8||
mRuduvaada uragatalpanu hasibaaNaMtiya
adaTa maMchadoLippane
edeyalli shrIvatsa ghamaghamisuva dEva
madabekku oydaanEne ||9||
madanaarige taanu adbhuta maaDidava
idu aatana lIleye
padumaakSha sirihayavadanaraayana bhajisi
mudadiMda nIvu baaLire ||10||
***
pallavi
anyAyada mAthugalAdadiri nIvu heNugalira kEli
anupallavi
punyavantharAda kArana kriSnana kaNinda nODidiri
caraNam 1
vArijabhavAdhyara sErOne saNavara sUryanathe
tEjadava bandhu nishiyali sUrili ninthAnEne
caraNam 2
kshIrasAgarashAyi AgiDavanu pAlu sOre kaDhadu nijave
nArErendare manake thArada svaramana pOrEra neredhAnEne
caraNam 3
kAlayavanana kUda kalaha koTava nimma bAlara badivanEne
mUlOkavaneLa bharahoTha hari tAnu AlugalEruva nEne
caraNam 4
vAlayadhi surarige sudheyanITha gOpAla moleyanumbuvanEne
pElhaliNenu danuja kulAnthaka hari moleyaladaguvanEne
caraNam 5
suraru sthuthise thutimisukadava thAnu birumAthanAduvane
karirAja karedare Odi bandava nIvu kariye bAradhiPane
caraNam 6
sthiaravAda vaikunthadarasanenisuva svAmi kerebhAvi thiruguvane
garudavAhananAgi murahara karugala yEruvane
caraNam 7
punya prErisuva dEvara dEvanu para heNa naPikombane
uNalitHa ede oLa nithya thrupta beNeya meluvanEne
caraNam 8
kaNige kAnadha chinmaya sarvadA niManeyoliPanEne
cheNara cheluva kAmanapitha niManu anakisi Aduvane
caraNam 9
mrudhuvAdha uragathalpanu hasibhAnanthiya Adhata manchadoliPane
Yedeyali srivatsa ghamaghamisuva dEva madhabeKu oaidhanEne
caraNam 10
madhanArige thAnu adbhuta mADidava idu Athana lIleya
padumAksha sirihayavadana rAyana bhajisi mudadinda nIvu bAliri
***
ಅನ್ಯಾಯದ ಮಾತುಗಳಾಡದಿರಿ ನೀವುಹೆಣ್ಣುಗಳಿರ ಕೇಳಿಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಕಾರಣ ಕೃಷ್ಣನಕಣ್ಣಿಂದ ನೋಡಿದಿರಿ ಪ.
ವಾರಿಜಭವಾದ್ಯರ[ಸೇರದಿರುವವ]ಸೇರೋನೆ ಸಣ್ಣವರಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜದವ ಬಂದು ನಿಶಿಯಲಿಸೂರಿಲಿ ನಿಂತಾನೇನೆ 1
ಕ್ಷೀರಸಾಗರಶಾಯಿ ಆಗಿದ್ದವನು ಪಾಲುಸೋರೆ ಕದ್ದದ್ದು ನಿಜವೆನಾರೇರೆಂದರೆ ಮನಕೆ ತಾರದ ಸ್ವರಮಣಪೋರೇರ ನೆರೆದಾನೇನೆ2
ಕಾಲಯವನನ ಕೂಡ ಕಲಹ ಕೊಟ್ಟವ ನಿಮ್ಮಬಾಲರ ಬಡಿವನೇನೆಮೂಲೋಕವನೆಲ್ಲ ಭಾರಹೊತ್ತ ಹರಿ ತಾನುಆಳುಗಳೇರುವನೇನೆ 3
ವಾಲಯದಿ ಸುರರಿಗೆ ಸುಧೆಯನಿತ್ತ ಗೋಪಾಲಮೊಲೆಯನುಂಬುವನೇನೆಪೇಳಲಿನ್ನೇನು ದನುಜಕುಲಾಂತಕÀ ಹರಿಮೂಲೆಯಲಡಗುವನೇನೆ 4
ಸುರರು ಸ್ತುತಿಸೆ ತುಟಿ ಮಿಸುÀದವ ತಾನು[ಬಿರು]ಮಾತನಾಡುವನೆಕರಿರಾಜ ಕ[ರೆ]ದರೆ ಓಡಿ ಬಂದವ ನೀವುಕರಿಯೆ ಬಾರದಿಪ್ಪನೆ 5
ಸ್ಥಿರವಾದ ವೈಕುಂಠದರ¸ನೆನಿಸುವ ಸ್ವಾಮಿಕೆರೆಭಾವಿ ತಿರುಗುವನೆಗರುಡವಾಹನನಾಗಿ ಮುರಹರ[ಕರುಗಳ]ಏರುವನೆ6
ಪುಣ್ಯ ಪ್ರೇರಿಸುವ ದೇವರ ದೇವನು ಪರ-ಹೆ[ಣ್ಣ]ನಪ್ಪಿಕೊಂಬನೆಉಣ್ಣಲಿತ್ತ ಎಡೆ ಒಲ್ಲ ನಿತ್ಯತೃಪ್ತಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲುವÀನೇನೆ7
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಚಿನ್ಮಯ ಸರ್ವದಾ ನಿ-ಮ್ಮನೆಯೊಳಿಪ್ಪನೇನೆಚೆನ್ನರ ಚೆಲುವ ಕಾಮನಪಿತ ನಿಮ್ಮನುಆಣಕಿಸಿ ಆಡುವನೆ 8
ಮೃದುವಾದ ಉರಗತಲ್ಪನು ಹಸಿಬಾಣಂತಿಯಅದಟ ಮಂಚದೊಳಿ[ಪ್ಪ]ನೆಎದೆಯಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಘಮಘಮಿಸುವ ದೇವಮದಬೆಕ್ಕು ಒಯ್ದ್ದನೇನೆ 9
ಮದನಾರಿಗೆ ತಾನು ಅದ್ಭುತ ಮಾಡಿದವಇದು ಆತನ ಲೀಲೆಯೆಪದುಮಾಕ್ಷ ಸಿರಿಹಯವದನರಾಯನ ಭಜಿಸಿಮುದದಿಂದ ನೀವು ಬಾಳಿರೆ 10
***
