ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜಪೂಜ್ಯಚರಣ ವಿರಚಿತ "ಅವತಾರತ್ರಯಸ್ತೋತ್ರಮ್"
ಪಾಲಯಸ್ವ ನಿಪಾಲಯಸ್ವ ನಿಪಾಲಯಸ್ವ ರಮಾಪತೇ |
ವಾದಿರಾಜಮುನೀಂದ್ರವಂದಿತ ವಾಜಿವಕ್ತ್ರ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ || ಪ |||
ಮಧ್ವಹೃತ್ಕಮಲಸ್ಥಿತಂ ವರದಾಯಕಂ ಕರುಣಾಕರಂ
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಗ್ರಜಮಕ್ಷಯಂ ದುರಿತಕ್ಷಯಂ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಮ್ |
ರಾವಣಾಂತಕಮವ್ಯಯಂ ವರಜಾನಕೀರಮಣಂ ವಿಭುಂ
ಅಂಜನಾಸುತಪಾಣಿಕಂಜನಿಷೇವಿತಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೧ ||
ದೇವಕೀತನಯಂ ನಿಜಾರ್ಜುನಸಾರಥಿಂ ಗರುಡಧ್ವಜಂ
ಪೂತನಾಶಕಟಾಸುರಾದಿಖಲಾಂತಕಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ |
ದುಷ್ಟಕಂಸನಿಮರ್ದನಂ ವರರುಗ್ಮಿಣೀಪತಿಮಚ್ಯುತಂ
ಭೀಮಸೇನಕರಾಂಬುಜೇನ ಸುಸೇವಿತಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೨ ||
ಜ್ಞಾನಮುಕ್ತಿಸುಭಕ್ತಿದಂ ವರಬಾದರಾಯಣಮವ್ಯಯಂ
ಕೋಟಿಭಾಸ್ಕರಭಾಸಮಾನಕಿರೀಟಕುಂಡಲಮಂಡಿತಮ್ |
ವಾಕ್ಸುದರ್ಶನತಃ ಕಲೇಃ ಶಿರಘಾತಕಂ ರಮಯಾ ಯುತಂ
ಮಧ್ವಸತ್ಕರಕಂಜಪೂಜಿತಮಕ್ಷಯಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೩ ||
|| ಇತಿ ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜಪೂಜ್ಯಚರಣವಿರಚಿತಂ ಅವತಾರತ್ರಯಸ್ತೋತ್ರಮ್ ||
**
pālayasva nipālayasva nipālayasva ramāpatē |
vādirājamunīndravandita vājivaktra namo'stu tē || pa ||
madhvahr̥tkamalasthitam varadāyakaṁ karuṇākaraṁ
lakṣmaṇāgrajamakṣayaṁ duritakṣayaṁ kamalēkṣaṇam |
rāvaṇāntakamavyayaṁ varajānakīramaṇaṁ vibhuṁ
añjanāsutapāṇikaṁjaniṣēvitaṁ praṇamāmyaham || 1 ||
dēvakītanayaṁ nijārjunasārathiṁ garuḍadhvajaṁ
pūtanāśakaṭāsurālikhalāntakaṁ puruṣōttamam |
duṣṭakaṁsanimardanaṁ vararukmiṇīpatimachyutaṁ
bhīmasēnakarāṁbujēna su sēvitaṁ praṇamāmyaham || 2 ||
jñānamuktisubhaktidaṁ varabādarāyaṇamavyayaṁ
kōṭibhāskarabhāsamānakirīṭakuṇḍalamaṇḍitam |
vāksudarśanataḥ kalēḥ śiraghātakaṁ ramayā yutaṁ
madhvasatkarakaṁjapūjitamakṣayaṁ praṇamāmyaham || 3 ||
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ಗುರುಸಾರ್ವಭೌಮರಿಂದ ವಿರಚಿತವಾದ ಈ ದಿವ್ಯವಾದ "ಅವತಾರತ್ರಯಸ್ತೋತ್ರಮ್" ಕೃತಿಯು ಆನಂದಭೈರವಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮೂರೂ ಅವತಾರಗಳಾದ ಹನುಮಂತ, ಭೀಮ ಹಾಗೂ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಮಾಪತಿಯಾದ, ಹಯಗ್ರೀವ ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಬಾದರಾಯಣ (ವ್ಯಾಸ) ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದುರಿತಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಯುವ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಆ ದೇವದೇವನನ್ನು ವಾದಿರಾಜರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಪಾಲಯಸ್ವ ನಿಪಾಲಯಸ್ವ ನಿಪಾಲಯಸ್ವ ರಮಾಪತೇ |
ವಾದಿರಾಜಮುನೀಂದ್ರವಂದಿತ ವಾಜಿವಕ್ತ್ರ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ || ಪ ||
ಅರ್ಥ: ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡು, ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸು! ವಾದಿರಾಜ ಮುನೀಂದ್ರರಿಂದ ವಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೇ, ಹಯಗ್ರೀವನೇ (ಕುದುರೆ ಮುಖದವನೇ), ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.
ಚರಣ ೧ (ಪ್ರಥಮ ಅವತಾರ - ಹನುಮಂತ)
ಮಧ್ವಹೃತ್ಕಮಲಸ್ಥಿತಂ ವರದಾಯಕಂ ಕರುಣಾಕರಂ
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಗ್ರಜಮಕ್ಷಯಂ ದುರಿತಕ್ಷಯಂ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಮ್ |
ರಾವಣಾಂತಕಮವ್ಯಯಂ ವರಜಾನಕೀರಮಣಂ ವಿಭುಂ
ಅಂಜನಾಸುತಪಾಣಿಕಂಜನಿಷೇವಿತಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೧ ||
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೂ, ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವನೂ, ಕರುಣಾಸಾಗರನೂ ಆದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವೆನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹಿರಿಯಣ್ಣನಾದ, ಅಕ್ಷಯನಾದ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವವನಾದ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನಾದ, ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ, ಅವ್ಯಯನಾದ, ಸೀತಾದೇವಿಯ ರಮಣನಾದ ಮತ್ತು ಅಂಜನಾ ದೇವಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನ ಕೈಯೆಂಬ ಕಮಲದಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಚರಣ ೨ (ದ್ವಿತೀಯ ಅವತಾರ - ಭೀಮಸೇನ)
ದೇವಕೀತನಯಂ ನಿಜಾರ್ಜುನಸಾರಥಿಂ ಗರುಡಧ್ವಜಂ
ಪೂತನಾಶಕಟಾಸುರಾದಿಖಲಾಂತಕಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ |
ದುಷ್ಟಕಂಸನಿಮರ್ದನಂ ವರರುಗ್ಮಿಣೀಪತಿಮಚ್ಯುತಂ
ಭೀಮಸೇನಕರಾಂಬುಜೇನ ಸುಸೇವಿತಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೨ ||
ರ್ಥ: ದೇವಕಿಯ ಮಗನಾದ, ತನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದ, ಗರುಡ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪೂತನಾ ಮತ್ತು ಶಕಟಾಸುರ ಮುಂತಾದ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದ ಪುರುಷೋತ್ತಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದುಷ್ಟ ಕಂಸನನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿದ, ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪತಿಯಾದ, ಅಚ್ಯುತನಾದ ಮತ್ತು ಭೀಮಸೇನನ ಹಸ್ತಕಮಲಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಚರಣ ೩ (ತೃತೀಯ ಅವತಾರ - ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು)
ಜ್ಞಾನಮುಕ್ತಿಸುಭಕ್ತಿದಂ ವರಬಾದರಾಯಣಮವ್ಯಯಂ
ಕೋಟಿಭಾಸ್ಕರಭಾಸಮಾನಕಿರೀಟಕುಂಡಲಮಂಡಿತಮ್ |
ವಾಕ್ಸುದರ್ಶನತಃ ಕಲೇಃ ಶಿರಘಾತಕಂ ರಮಯಾ ಯುತಂ
ಮಧ್ವಸತ್ಕರಕಂಜಪೂಜಿತಮಕ್ಷಯಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೩ ||
ರ್ಥ: ಜಜ್ಞಾನ, ಮುಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವವನೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬಾದರಾಯಣ (ವ್ಯಾಸ) ರೂಪನೂ, ಅವ್ಯಯನೂ ಆದ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿರೀಟ ಹಾಗೂ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದವನಿಗೆ, ಕಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತನ್ನ ವಾಕ್ಸುದರ್ಶನದಿಂದ ಮಟ್ಟಹಾಕುವವನಿಗೆ, ರಮಾದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪವಿತ್ರ ಹಸ್ತಕಮಲಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷಯನಾದ ಆ ಹರಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
***
Summary (English)
In this divine composition titled "Avataratraya Stotram" set in Raga Anandabhairavi by Sri Vadiraja Guru Sarvabhauma, the saint beautifully extols the three sacred incarnations of Mukhya Prana—Hanuman, Bheema, and Madhvacharya. Praising the Supreme Lord who is worshipped by Hayagriva (Vajivaktra) and venerated by Vadiraja, the stotram glorifies the Lord's forms as Sri Rama, Sri Krishna, and Badarayana (Vyasacharya), who bestow supreme knowledge, devotion, and liberation upon surrendered souls.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Pālayasva nipālayasva nipālayasva ramāpatē |
vādirājamunīndravandita vājivaktra namo'stu tē || pa ||
Meaning: O Lord of Rama, protect me, thoroughly protect me, constantly protect me! O Hayagriva (horse-faced Lord) worshipped by the great sage Vadiraja, salutations unto You!
Stanza 1
Madhvahr̥tkamalasthitam varadāyakaṁ karuṇākaraṁ
lakṣmaṇāgrajamakṣayaṁ duritakṣayaṁ kamalēkṣaṇam |
rāvaṇāntakamavyayaṁ varajānakīramaṇaṁ vibhuṁ
añjanāsutapāṇikaṁjaniṣēvitaṁ praṇamāmyaham || 1 ||
Meaning: I bow down to the Supreme Lord who resides in the lotus heart of Madhva, who grants boons, who is the ocean of compassion, the elder brother of Lakshmana, the imperishable, the destroyer of sins, the lotus-eyed, the slayer of Ravana, the eternal, the beloved consort of Janaki (Rama), the all-pervading Lord who is served by the hands of Anjana's son (Hanuman)!
Stanza 2
Dēvakītanayaṁ nijārjunasārathiṁ garuḍadhvajaṁ
pūtanāśakaṭāsurālikhalāntakaṁ puruṣōttamam |
duṣṭakaṁsanimardanaṁ vararukmiṇīpatimachyutaṁ
bhīmasēnakarāṁbujēna su sēvitaṁ praṇamāmyaham || 2 ||
Meaning: I bow down to the son of Devaki, the charioteer of His devotee Arjuna, the one with Garuda on His banner, the destroyer of wicked demons like Putana and Sakatasura, the Supreme Person (Purushottama), the vanquisher of wicked Kamsa, the beloved husband of Rukmini, the infallible Achyuta, who is exquisitely served by the lotus-hands of Bhimasena!
Stanza 3
Jñānamuktisubhaktidaṁ varabādarāyaṇamavyayaṁ
kōṭibhāskarabhāsamānakirīṭakuṇḍalamaṇḍitam |
vāksudarśanataḥ kalēḥ śiraghātakaṁ ramayā yutaṁ
madhvasatkarakaṁjapūjitamakṣayaṁ praṇamāmyaham || 3 ||
Meaning: I bow down to the bestower of knowledge, liberation, and pure devotion—the supreme Badarayana (Vyasacharya), the imperishable, adorned with crowns and earrings shining like a crore suns, the one who crushes the head of Kali through the discus of His sacred speech, accompanied by Ramadevi, and worshipped by the sacred lotus-hands of Madhva!
***
