Audio by Vidwan Sumukh Moudgalya
ರಾಗ : ಸಾವೇರಿ ಆದಿತಾಳ
Audio by Vidwan Sumukh Moudgalya
ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ " ಉಡುಪಿ ಮಧ್ವಸರೋವರ ಮಹಿಮಾ ಪದ " ಉಡುಪಿಯ ಮಧ್ವಸರೋವರದ ಸ್ನಾನದ ಮಹಾತ್ಮೆ.
ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿರೊ
ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಕೇಳಿ ಇದರ ಮಹಾತ್ಮೆಯನು॥ಪ॥
ಕೃತಯುಗದಲಿ ಇದೇ ಅನಂತ ಸರೋವರ
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವರುಣತೀರ್ಥ
ಕ್ಷಿತಿಯೊಳಗೆ ದ್ವಾಪರದಿ ಚಂದ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಉ-
ನ್ನತ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೀರಿಥ ॥೧॥
ಸುರನದೀ ಮಿಕ್ಕಾದ ಸ್ಥಾನದಲಿ ಸೇವೆ ವಿ-
ಸ್ತರವಾಗಿ ಕೊಳುತಿಪ್ಪಳು ಉಪೇಕ್ಷದಿ
ಧರೆಯೊಳಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗುರು ಮಧ್ವಮುನಿ ಸರ್ವಾರ್ಥ
ನಿರುತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗತಿ ಕೊಡುವಳೂ॥೨॥
ಸಕಲ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿದವನಾದರೂ
ಶಕುತಿವಂತನಾಗಿ ಇದ್ದನಾಗೆ
ಸುಖ ತೀರ್ಥ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದಿರಲು
ಶಕಲ ಮತಿಯಲಿ ಮಹಾನರಕ ಭುಂಜಿಸುವಾ ॥೩॥
ಒಂದೆ ಮಜ್ಜನ ಮಾಡೆ ಅನಂತ ಜನುಮಕೆ
ತಂದು ಕೊಡುವದು ನರಗೆ ಮಿಂದ ಫಲವೊ
ಎಂದೆಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ವಾಸವಾದ
ಮಂದಿಗಳ ಪುಣ್ಯ ಪ್ರತಾಪ ಎಣಿಸುವರಾರು ॥೪॥
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಲಿಂಗ ಶರೀರವು
ಛೇದಿಸುವದಕೆ ಇದೇ ಸ್ನಾನವೆನ್ನಿ
ಮೋದ ಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಕೃಷ್ಣ
ಭೇದಾರ್ಥ ಮತಿಕೊಟ್ಟ ಖೇದವನು ತೊಲಗಿಸುವಾ॥೫॥
***
madhva sarōvarada snānava māḍiro
buddhivantaru kēḷi idara mahātmeyanu॥pa॥
kr̥tayugadali idē ananta sarōvara
trētāyugadalli varuṇatīrtha
kṣitiyoḷage dvāparadi chandra puṣkaraṇi u-
nnata kaliyugadalli mahātīritha ॥1||
suranadī mikkāda sthānadali sēve vi-
staravāgi koḷutippaḷu upēkṣadi
dhareyoḷage illi guru madhvamuni sarvārtha
nirutadalli tīvragati koḍuvaḷū॥2||
sakala vēdaśāstra ōdidavanādarū
śakutivantānāgi iddānāge
sukha tīrtha sarōvarada snāna māḍadiralu
śakala matiyali mahānaraka bhuñjisavā ॥3||
onde majjana māḍe ananta janumake
tandu koḍuvadu narage minda phalavo
endendige illi biḍade vāsavāda
mandigaḷa puṇya pratāpa eṇisuvarāru ॥4||
ādiyalli idda liṅga śarīravu
chēdisuvadake idē snānavenni
mōda mūruti namma vijayaviṭhṭhala kr̥ṣṇa
bhēdārtha matikoṭṭa khēdavanu tolagisavā॥5||
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರ ಈ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುപಿಯ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರವು ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ 'ಅನಂತ ಸರೋವರ', ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ 'ವರುಣ ತೀರ್ಥ', ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ 'ಚಂದ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ' ಹಾಗೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ 'ಮಹಾತೀರ್ಥ' ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮಸ್ತ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಶಕ್ತಿವಂತನಾದರೂ ಈ ಮಧ್ವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮೀಯದಿದ್ದರೆ ಆತನ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯರ್ಥವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅನಂತ ಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗಶರೀರದ ಭಂಗವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಪಥವು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನು ಭೇದಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ ಸಂಸಾರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವಿಜಯದಾಸರು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿರೊ
ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಕೇಳಿ ಇದರ ಮಹಾತ್ಮೆಯನು॥ಪ॥
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದ ಸಜ್ಜನರೇ, ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ!
ಚರಣ ೧
ಕೃತಯುಗದಲಿ ಇದೇ ಅನಂತ ಸರೋವರ
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವರುಣತೀರ್ಥ
ಕ್ಷಿತಿಯೊಳಗೆ ದ್ವಾಪರದಿ ಚಂದ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಉ-
ನ್ನತ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೀರಿಥ ॥೧॥
ಅರ್ಥ: ಈ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರವು ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅನಂತ ಸರೋವರವೆಂದೂ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವರುಣತೀರ್ಥವೆಂದೂ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿಯೆಂದೂ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೀರ್ಥ (ಮಧ್ವ ಸರೋವರ) ಎಂದೂ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.
ಚರಣ ೨
ಸುರನದೀ ಮಿಕ್ಕಾದ ಸ್ಥಾನದಲಿ ಸೇವೆ ವಿ-
ಸ್ತರವಾಗಿ ಕೊಳುತಿಪ್ಪಳು ಉಪೇಕ್ಷದಿ
ಧರೆಯೊಳಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗುರು ಮಧ್ವಮುನಿ ಸರ್ವಾರ್ಥ
ನಿರುತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗತಿ ಕೊಡುವಳೂ॥೨॥
ಅರ್ಥ: ಗಂಗೆ ಮುಂತಾದ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮಿಂದರೆ ಸಕಲ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾ ತಾಯಿಯಂತೆ ಕಾಯುವಳು.
ಚರಣ ೩
ಸಕಲ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿದವನಾದರೂ
ಶಕುತಿವಂತನಾಗಿ ಇದ್ದನಾಗೆ
ಸುಖ ತೀರ್ಥ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದಿರಲು
ಶಕಲ ಮತಿಯಲಿ ಮಹಾನರಕ ಭುಂಜಿಸುವಾ ॥೩॥
ಅರ್ಥ: ಒಬ್ಬನು ಸಮಸ್ತ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಮಹಾಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಕಲ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಆತ ಈ ಆನಂದತೀರ್ಥರ (ಸುಖತೀರ್ಥರ) ಶ್ರೀ ಮಧ್ವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಹೋದರೆ, ಆ ಕುಬುದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಆತ ಮಹಾನರಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಚರಣ ೪
ಒಂದೆ ಮಜ್ಜನ ಮಾಡೆ ಅನಂತ ಜನುಮಕೆ
ತಂದು ಕೊಡುವದು ನರಗೆ ಮಿಂದ ಫಲವೊ
ಎಂದೆಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ವಾಸವಾದ
ಮಂದಿಗಳ ಪುಣ್ಯ ಪ್ರತಾಪ ಎಣಿಸುವರಾರು ॥೪॥
ಅರ್ಥ: ಈ ಮಧ್ವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಜ್ಜನ (ಸ್ನಾನ) ಮಾಡಿದರೂ ಸಾಕು; ಅದು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅನಂತ ಜನ್ಮಗಳ ಪವಿತ್ರ ಫಲವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಸದಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಪವನಾತ್ಮಜರ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಪುಣ್ಯದ ಪ್ರತಾಪವನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಯಾರಿಂದ ಸಾಧ್ಯ?
ಚರಣ ೫
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಲಿಂಗ ಶರೀರವು
ಛೇದಿಸುವದಕೆ ಇದೇ ಸ್ನಾನವೆನ್ನಿ
ಮೋದ ಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಕೃಷ್ಣ
ಭೇದಾರ್ಥ ಮತಿಕೊಟ್ಟ ಖೇದವನು ತೊಲಗಿಸುವಾ॥೫॥
ಅರ್ಥ: ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಲಿಂಗಶರೀರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ (ನಾಶಗೊಳಿಸಿ) ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ದಾರಿಗೆ ಒಯ್ಯಲು ಈ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನವೇ ಪರಮೌಷಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಆನಂದಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಕೃಷ್ಣನು ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಭೇದಜ್ಞಾನದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಭವಬಂಧನದ ಸಕಲ ದುಃಖ-ಖೇದಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
***
Summary (English)
In this celebrated composition titled "Madhva Sarovara Mahima Pada" set by Sri Vijaya Dasa, the saint extols the supreme sanctity of taking a holy dip in the Madhva Sarovara lake at Udupi. Tracing its glorious lineage across the four Yugas—as Ananta Sarovara in Krita, Varuna Tirtha in Treta, Chandra Pushkarani in Dvapara, and Maha Tirtha in Kali Yuga—the hymn declares that even deep scriptural knowledge is incomplete without bathing here. A single bath in this sacred pond washes away sins of infinite births, cuts the bonds of the subtle body (linga sharira), and leads the devotee to eternal liberation under the grace of Lord Vijaya Vithala.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Madhva sarōvarada snānava māḍiro
buddhivantaru kēḷi idara mahātmeyanu॥pa॥
Meaning: O wise and righteous souls, listen to the supreme glory of Sri Madhva Sarovara and take a holy bath in its sacred waters!
Stanza 1
Kr̥tayugadali idē ananta sarōvara
trētāyugadalli varuṇatīrtha
kṣitiyoḷage dvāparadi chandra puṣkaraṇi u-
nnata kaliyugadalli mahātīritha ॥1||
Meaning: On this earth, this very lake was known as Ananta Sarovara in Krita Yuga, Varuna Tirtha in Treta Yuga, Chandra Pushkarani in Dvapara Yuga, and is celebrated as the supreme Maha Tirtha in this elevated Kali Yuga!
Stanza 2
Suranadī mikkāda sthānadali sēve vi-
staravāgi koḷutippaḷu upēkṣadi
dhareyoḷage illi guru madhvamuni sarvārtha
nirutadalli tīvragati koḍuvaḷū॥2||
Meaning: While other celestial rivers may accept external service indifferently, taking a dip here in the abode of Jagadguru Sri Madhvacharya swiftly bestows all four purusharthas (aims of life) and grants supreme spiritual advancement.
Stanza 3
Sakala vēdaśāstra ōdidavanādarū
śakutivantānāgi iddānāge
sukha tīrtha sarōvarada snāna māḍadiralu
śakala matiyali mahānaraka bhuñjisavā ॥3||
Meaning: Even if one has mastered all Veda-shastras and possesses immense personal capability, if he fails to bathe in the holy lake of Sri Sukha Tirtha (Madhvacharya), such a distorted mind will surely suffer in the depths of hell.
Stanza 4
Onde majjana māḍe ananta janumake
tandu koḍuvadu narage minda phalavo
endendige illi biḍade vāsavāda
mandigaḷa puṇya pratāpa eṇisuvarāru ॥4||
Meaning: A single holy bath in these waters bestows the sacred fruit of infinite righteous lifetimes upon a human being; who then can ever measure the immense spiritual merit of those who reside here eternally without leaving?
Stanza 5
Ādiyalli idda liṅga śarīravu
chēdisuvadake idē snānavenni
mōda mūruti namma vijayaviṭhṭhala kr̥ṣṇa
bhēdārtha matikoṭṭa khēdavanu tolagisavā॥5||
Meaning: Know that this very bath is the ultimate means to sever the primordial subtle body (linga sharira). Lord Vijaya Vithala Krishna, the embodiment of bliss, bestows the true wisdom of dualistic truth (Bhedartha) and removes all worldly sorrow!
***
Madhva sarōvarada snānava māḍiro bud’dhivantaru kēḷi idara mahātmeyanu ||pa||
kr̥tayugadali idē ananta sarōvara trētāyugadalli varuṇatīrtha kṣitiyoḷage dvāparadi candra puṣkaraṇi u- nnata kaliyugadalli mahā tīritha ||1||
suranadī mikkāda sthānadali sēve vi- staravāgi koḷutippaḷu upēkṣadi dhareyoḷage illi guru madhvamuni sarvārtha nirutadalli tīvragati koḍuvaḷū||2||
sakala vēdaśāstra ōdidavanādarū śakutivantanāgi iddanāge sukha tīrtha sarōvarada snāna māḍadiralu śakala matiyali mahānaraka bhun̄jisuvā ||3||
onde majjana māḍe ananta janumake tandu koḍuvadu narage minda phalavo endendige illi biḍade vāsavāda mandigaḷa puṇya pratāpa eṇisuvarāru ||4||
ādiyalli idda liṅga śarīravu chēdisuvadake idē snānavenni mōda mūruti nam’ma vijayaviṭhṭhala kr̥ṣṇa bhēdārtha matikoṭṭa bhēdavanu tolagisuvā||5||
***
ವಿಜಯದಾಸ
ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿರೊ
ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಕೇಳಿ ಇದರ ಮಹಾತ್ಮೆಯನು ಪ
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವರುಣತೀರ್ಥ
ಕ್ಷಿತಿಯೊಳಗೆ ದ್ವಾಪರದಿ ಚಂದ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಉ-
ನ್ನತ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ತೀರಿಥ 1
ಸುರನದೀ ಮಿಕ್ಕಾದ ಸ್ಥಾನದಲಿ ಸೇವೆ ವಿ-
ಸ್ತರವಾಗಿ ಕೊಳುತಿಪ್ಪಳು ಉಪೇಕ್ಷದಿ
ಧರೆಯೊಳಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗುರು ಮಧ್ವಮುನಿ ಸರ್ವಾರ್ಥ
ನಿರುತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗತಿ ಕೊಡುವಳೂ2
ಸಕಲ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿದವನಾದರೂ
ಶಕುತಿವಂತನಾಗಿ ಇದ್ದನಾಗೆ
ಸುಖ ತೀರ್ಥ ಸರೋವರದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದಿರಲು
ಶಕಲ ಮತಿಯಲಿ ಮಹಾನರಕ ಭುಂಜಿಸುವಾ 3
ಮಜ್ಜನ ತಂದು ಕೊಡುವದು ನರಗೆ ಮಿಂದ ಫಲವೊ
ಎಂದೆಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ವಾಸವಾದ
ಮಂದಿಗಳ ಪುಣ್ಯ ಪ್ರತಾಪ ಎಣಿಸುವರಾರು 4
ಛೇದಿಸುವದಕೆ ಇದೇ ಸ್ನಾನವೆನ್ನಿ
ಮೋದ ಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಕೃಷ್ಣ
ಭೇದಾರ್ಥ ಮತಿಕೊಟ್ಟ ಭೇದವನು ತೊಲಗಿಸುವಾ5
********
No comments:
Post a Comment