ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರ ರಚನೆ
ನಿನಗೆ ಅಂಜುವನಲ್ಲ ನೀರಜಾಕ್ಷ |
ಮನವಚನ ಕಾಯದಿಂ ನಿನ್ನವರಿಗಂಜುವೆನು||
ರಾಗದಿಂದಲಿ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಭೂಪಾಲಕನು
ಯೋಗ ಮಾರ್ಗದಿ ನಿನ್ನ ಭಜಿಸುತಿರಲು|
ಯೋಗ ಕುಂಭೋದ್ಭವನು ಬಂದು ಶಾಪವ ಕೊಡಲು
ಆಗ ಮೌನದಲವನನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ ||
ಗುಣವಂತರೀರ್ವರು
ಜಯವಿಜಯರು ನಿನ್ನ
ಅನುಗಾಲ ಬಾಗಿಲನು ಕಾಯುತಿರಲು
ಸನಕಾದಿಗಳು ಬಂದು ಶಪಿಸಲಾಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ|
ಸನುಮತದಲವರ ನೀನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆಬಲ್ಲೆ ||
ಉಣಲಿತ್ತರೆ ಉಂಡು ಪೋಗಲೊಲ್ಲದೆ ಒಂದು
ತೃಣದಲ್ಲಿ ಗೋವನ್ನೆ ರಚಿಸಿ ನಿಲಿಸಿ
ಮುನಿಪ ಗೌತಮನಿಗೆ ಗೋಹತ್ಯವನು ಹೊರಿಸಿ
ಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ಅವನ ನೀನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ ||
ಅನಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಇನಿತಾಯಿತೋ ದೇವ
ಎನಗೆ ತನಗೆಂಬುವರಿಗಾವ ಗತಿಯೊ
ಮಣಿದು ಬೇಡಿಕೊಂಬೆ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ•
ನಿನಗಿಂತ ಭಕುತಿ ನಿನ್ನವರಲ್ಲಿ ಕೊಡು ಎನಗೆ||
***
ninage aṁjuvanalla nīrajākṣa |
manavachana kāyadiṁ ninnavarigaṁjuvenu||
rāgadiṁda-li indradyumna bhūpālakanu
yōga mārgadi ninna bhajisutiralu|
yōga kuṁbhōdbhavanu bandu śāpava koḍalu
āga mounadalavananoppisida bage balle ||
guṇavantarīrvaru jayavijayaru ninna
anugāla bāgilanu kāyutilalu|
sanakādigaḷu bandu śapisalākṣaṇadalli|
sanumatadalavara nīnoppisida bageballe ||
uṇalittare uṇḍu pōgalollade ondu
tr̥ṇadalli gōvanne rachisi nilisi|
munipa gautamanige gōhatyavanu horisi
kṣaṇadoḷage avana nīnoppisida bage balle ||
anaparādhigaḷe initāyitō dēva
enage tanageṁbuvarigāva gatiyo|
maṇidu bēḍikombe vijayaviṭṭalarēya•
ninaginṁta bhakuti ninnavaralli koḍu enage||
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರ ಈ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೋಳ ರಾಗ ಹಾಗೂ ಖಂಡಛಾಪು ತಾಳದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನ ಅಚಲ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. "ನಿನಗೆ (ದೇವರೇ ನಿನಗೆ) ನಾನು ಅಂಜುವವನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮನ-ವಚನ-ಕಾಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ (ನಿನ್ನವರಿಗೆ) ಅಂಜುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಸಾರಲಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ರಾಜನಿಗೆ ಬಂದ ಶಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದ ಕತೆಯಿರಬಹುದು, ಜಯ-ವಿಜಯರಿಗೆ ಸನಕಾದಿಗಳಿಂದ ಶಾಪ ತಗಲಿದಾಗ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆಯಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಗೌತಮ ಮುನಿಗೆ ಗೋಹತ್ಯಾ ದೋಷ ಬಂದಾಗ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ಲೀಲೆಯಿರಬಹುದು—ಹೀಗೆ ಪ್ರಭುವಿನ ಲೀಲೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ತನಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರಾಯನಲ್ಲಿ "ನನಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ನಿನಗೆ ಅಂಜುವನಲ್ಲ ನೀರಜಾಕ್ಷ |
ಮನವಚನ ಕಾಯದಿಂ ನಿನ್ನವರಿಗಂಜುವೆನು||
ಅರ್ಥ: ಹೇ ಪದ್ಮಾಕ್ಷನೇ (ನೀರಜಾಕ್ಷ), ನಾನು ನೇರವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಅಂಜುವವನಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಹಾಗೂ ದೇಹದಿಂದ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ (ನಿನ್ನವರಿಗೆ) ಅಪಚಾರವಾಗದಂತೆ ಸದಾ ಅಂಜಿಕೊಂಡು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಚರಣ ೧
ರಾಗದಿಂದಲಿ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಭೂಪಾಲಕನು
ಯೋಗ ಮಾರ್ಗದಿ ನಿನ್ನ ಭಜಿಸುತಿರಲು|
ಯೋಗ ಕುಂಭೋದ್ಭವನು ಬಂದು ಶಾಪವ ಕೊಡಲು
ಆಗ ಮೌನದಲವನನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ ||
ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ರಾಜನು ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಕುಂಭೋದ್ಭವನಾದ (ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿ) ಬಂದು ಶಾಪ ನೀಡಿದಾಗ, ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೌನದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ.
ಚರಣ ೨
ಗುಣವಂತರೀರ್ವರು ಜಯವಿಜಯರು ನಿನ್ನ
ಅನುಗಾಲ ಬಾಗಿಲನು ಕಾಯುತಿರಲು
ಸನಕಾದಿಗಳು ಬಂದು ಶಪಿಸಲಾಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ|
ಸನುಮತದಲವರ ನೀನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆಬಲ್ಲೆ ||
ಅರ್ಥ: ಗುಣವಂತರಾದ ಜಯ-ವಿಜಯರು ನಿನ್ನ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರಲು, ಸನಕಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಬಂದು ಶಾಪವಿತ್ತಾಗ, ಆ ಭಕ್ತರ ಮಾತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀನು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲೆ.
ಚರಣ ೩
ಉಣಲಿತ್ತರೆ ಉಂಡು ಪೋಗಲೊಲ್ಲದೆ ಒಂದು
ತೃಣದಲ್ಲಿ ಗೋವನ್ನೆ ರಚಿಸಿ ನಿಲಿಸಿ
ಮುನಿಪ ಗೌತಮನಿಗೆ ಗೋಹತ್ಯವನು ಹೊರಿಸಿ
ಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ಅವನ ನೀನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ ||
ಅರ್ಥ: ಊಟಮಾಡಿ ಹೋಗಲು ಹೋದಾಗ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮುನಿವರ್ಯ ಗೌತಮರಿಗೆ ಗೋಹತ್ಯೆಯ ದೋಷ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಕಟವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಯೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
ಚರಣ ೪
ಅನಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಇನಿತಾಯಿತೋ ದೇವ
ಎನಗೆ ತನಗೆಂಬುವರಿಗಾವ ಗತಿಯೊ
ಮಣಿದು ಬೇಡಿಕೊಂಬೆ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ•
ನಿನಗಿಂತ ಭಕುತಿ ನಿನ್ನವರಲ್ಲಿ ಕೊಡು ಎನಗೆ||
ಅರ್ಥ: ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರಪರಾಧಿಗಳಿಗೇ ಇಂತಹ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದರೆ, ಇನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರಾದ ನಮ್ಮ ಗತಿಯೇನು? ಹೇ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ, ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ನಿನಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ (ನಿನ್ನವರಲ್ಲಿ) ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಕರುಣಿಸು.
***
Summary (English)
In this devotional composition set in Raga Hindola and Khanda Chapu Tala, Sri Vijayadasasa expresses a profound spiritual truth: the devotee declares, "O lotus-eyed Lord, I am not afraid of You, but I am in absolute awe and fearful of offending Your true devotees (Ninnavaru) in thought, word, and deed." Citing instances of divine play (leelas) involving King Indradyumna, Jaya-Vijaya, and Sage Gautama, the hymn concludes with a humble prayer to Sri Vijaya Vitthala to grant the devotee supreme and unshakeable devotion toward His devotees rather than just mundane boons.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Ninage aṁjuvanalla nīrajākṣa |
manavachana kāyadiṁ ninnavarigaṁjuvenu||
Meaning: O lotus-eyed Lord, I am not afraid of You; rather, through mind, speech, and body, I am ever careful and fearful of wronging Your devotees (Your people).
Stanza 1
Rāgadiṁda-li indradyumna bhūpālakanu
yōga mārgadi ninna bhajisutiralu|
yōga kuṁbhōdbhavanu bandu śāpava koḍalu
āga mounadalavananoppisida bage balle ||
Meaning: When King Indradyumna was devoutly worshipping You through yoga, and sage Agastya (Kumbhodbhava) came and cursed him, I know how You gracefully handled and resolved that situation in silence!
Stanza 2
Guṇavantarīrvaru jayavijayaru ninna
anugāla bāgilanu kāyutilalu|
sanakādigaḷu bandu śapisalākṣaṇadalli|
sanumatadalavara nīnoppisida bageballe ||
Meaning: When the virtuous gatekeepers Jaya and Vijaya were guarding Your portal, and the Sanaka sages cursed them, I know how You reconciled and accepted their fate with profound compassion!
Stanza 3
Uṇalittare uṇḍu pōgalollade ondu
tr̥ṇadalli gōvanne rachisi nilisi|
munipa gautamanige gōhatyavanu horisi
kṣaṇadoḷage avana nīnoppisida bage balle ||
Meaning: When You created a cow out of a blade of grass to test Sage Gautama, bringing upon him the illusory sin of cow-slaughter, I know how You swiftly resolved and pacified him in a moment!
Stanza 4
Anaparādhigaḷe initāyitō dēva
enage tanageṁbuvarigāva gatiyo|
maṇidu bēḍikombe vijayaviṭṭalarēya•
ninaginṁta bhakuti ninnavaralli koḍu enage||
Meaning: If even the blameless sages faced such trials, what is the fate of ordinary souls like us? O Sri Vijaya Vitthala, I bow and beg of You: grant me deeper devotion toward Your devotees (Ninnavaru) than toward You alone!
***
ಮನವಚನ ಕಾಯದಿಂ ನಿನ್ನವರಿಗಂಜುವೆನು ಅ
ರಾಗದಿಂದಲಿ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಭೂಪಾಲಕನು
ಯೋಗ ಮಾರ್ಗದಿ ನಿನ್ನ ಭಜಿಸುತಿರಲು
ಯೋಗ ಕುಂಭೋದ್ಭವನು ಬಂದು ಶಾಪವೆ ಕೊಡಲು
ಆಗ ಮೌನದಲವನನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ 1
ಗುಣವಂತರೀರ್ವರು ಜಯವಿಜಯರು ನಿನ್ನ
ಅನುಗಾಲ ಬಾಗಿಲನು ಕಾಯುತಿರಲು
ಸನಕಾದಿಗಳು ಬಂದು ಶಪಿಸಲಾಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ
ಸನುಮತದಲವರ ನೀನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆಬಲ್ಲೆ 2
ನೃಗರಾಯ ಪುಣ್ಯ ಬರಬೇಕೆನುತ ವಿಪ್ರರಿಗೆ
ನಿಗಮೋಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೋದಾನ ಕೊಡಲು
ಜಗಳ ಪುಟ್ಟಿತು ನೋಡು ಅನ್ಯೋನ್ಯರೊಡಗೂಡಿ
ಮಿಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡಲವನನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ 3
ಉಣಲಿತ್ತರೆ ಉಂಡು ಪೋಗಲೊಲ್ಲದೆ ಒಂದು
ತೃಣದಲ್ಲಿ ಗೋವನ್ನೆ ರಚಿಸಿ ನಿಲಿಸಿ
ಮುನಿಪ ಗೌತಮನಿಗೆ ಗೋಹತ್ಯವನು ಹೊರಿಸಿ
ಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ಅವನ ನೀನೊಪ್ಪಿಸಿದ ಬಗೆ ಬಲ್ಲೆ 4
ಅನಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಇನಿತಾಯಿತೋ ದೇವ
ಎನಗೆ ತನಗೆಂಬುವರಿಗಾವ ಗತಿಯೊ
ಮಣಿದು ಬೇಡಿಕೊಂಬೆ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲರೇಯ
ನಿನಗಿಂತ ಭಕುತಿ ನಿನ್ನವರಲ್ಲಿ ಕೊಡು ಎನಗೆ 5
***
No comments:
Post a Comment