ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಸ್ತುತಿ ganga stutih
ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಪ್ರಸನ್ನತೀರ್ಥರ ಕೃತಿ
ಗಂಗೇ ಜನನೀ ಮಂಗಳರೂಪಿಣಿ
ತುಂಗ ಮಹಿಮನ ಪಾದಾಂಗುಳಿಜಾತೆ ॥ಪ॥
ಸಂಗತಿಯರುಹಲು ಬಂದಿರುವೆವು ಕೃಪಾ
ಪಾಂಗವ ತೋರೆಲೆ ಇಂಗಿತವರಿತು ॥ಅ.ಪ॥
ನಾಲ್ಕು ಮೊಗನು ಹರಿ ಕಾಲಿಗೆ ಕೆಡುಹಲು
ಶೂಲಧರನ ಶಿರ ಆಲಯ ಮಾಡಿದೆ
ಶೈಲದಂತಿಹ ಪಾಪ ಜಾಲಿಸಿ ಕಳೆಯುವೆ
ಪೇಳಲಳವೆ ನಿನ್ನ ಶೀಲವ ಸುಲಭದಿ ॥೧॥
ಚಾರು ನದಿಗಳು ಹೇರಳವಿದ್ದರು
ಭಾರತ ದೇಶದಿ ಭಾಗ್ಯದೇವತೆ ನೀ
ದೂರ ದೂರ ದೇಶಗಳಲಿ ನೆಲೆಸಿಹ
ಧೀರರು ನಿನ್ನಯ ಕೋರುತಲಿರುವರು ॥೨॥
ಅಂಗಳದಲಿ ಬಿದ್ದು ಹರಿವ ಜಲವು ನಿನ್ನ
ಸಂಗದಿ ಪರಮಮಂಗಲ್ಯವ ಪಡೆವುದು
ಶೃಂಗಾರದ ನಿಧಿ ರಂಗನ ಸೇವೆಗೆ
ಗಂಗೇ ಎನ್ನಂತರಂಗವ ಶೋಧಿಸೆ ॥೩॥
ಭೂಮಿಯ ಭೇದಿಸಿ ಸುಂದರ ರೂಪದಿ
ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಚರಣಕೆ ನಮಿಸಿ
ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ದರುಶನದಿ ಪ್ರಸನ್ನಳೇ
ಕಾಮಿತ ಕರುಣಿಸೇ ತ್ರಿಕರಣ ಶುದ್ಧಿಯ ॥೪॥
**
gaṁge jananī maṁgaḷarūpiṇi
tuṁga mahimana pādāṁguḷijāte ॥ pa ॥
saṁgatiyaruhalu bandiruvevu kr̥pā-
pāṅgava tōrele iṅgitavaritu ॥ a.pa ॥
nālku moganu hari kālige keḍuhalu
śūladharana śira ālaya māḍide
śailadantiha pāpa jālisi kaḷeyuve
pēḷalaḷave ninna śilava sulabhadi ॥ 1 ॥
chāru nadigaḷu heḷaḷavidvaru
bhārata deśadi bhāgyadevate nī
dūra dūra deśagaḷali nelesiha
dhīru ninnaya kōrutaliruvaru ॥ 2 ॥
aṁgaḷadali biddu hariva jalavu ninna
saṁgadi paramamaṁgalyava paḍevudu
śr̥ṁgārada nidhi raṅgana sēvege
gaṁge ennantaraṁgava śodhise ॥ 3 ॥
bhūmiya bhedisi sundara rūpadi
svāmi śrīmadhvara charaṇake namisi
ā mahātmara daruśanadi prasannaḷe
kāmita karuṇisē trikaraṇa śuddhiya ॥ 4 ॥
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಪ್ರಸನ್ನತೀರ್ಥರಿಂದ ವಿರಚಿತವಾದ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯು ದೇಶ್ ರಾಗ ಹಾಗೂ ಆದಿತಾಳದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. "ಹೇ ಗಂಗಾ ಜನನಿಯೇ, ಮಂಗಳರೂಪಿಣಿಯೇ, ತುಂಗ ಮಹಿಮನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಾಂಗುಲಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವಳೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂದು ದಾಸರು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಟು, ಶಿವನ ಶಿರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಗಂಘಾನದಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ದೇಶದ ಭಾಗ್ಯದೇವತೆಯಾಗಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ದೂರದೇಶದ ಧೀರರೂ ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ಹರಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಗಂಗೆಯೆ, ನನ್ನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು; ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಚರಣಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಾಮಿತಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ತ್ರಿಕರಣ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು ಎಂದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಗಂಗೇ ಜನನೀ ಮಂಗಳರೂಪಿಣಿ
ತುಂಗ ಮಹಿಮನ ಪಾದಾಂಗುಳಿಜಾತೆ ॥ ಪ ॥
ಅರ್ಥ: ಹೇ ಗಂಗಾ ಮಾತೆಯೆ, ಸಕಲ ಮಂಗಳಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ರೂಪವುಳ್ಳವಳೇ, ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದದ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ (ಪಾದಾಂಗುಲಿಯಿಂದ) ಹುಟ್ಟಿದವಳೇ (ಜಾತೆ)!
ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಸಂಗತಿಯರುಹಲು ಬಂದಿರುವೆವು ಕೃಪಾ-
ಪಾಂಗವ ತೋರೆಲೆ ಇಂಗಿತವರಿತು ॥ ಅ.ಪ ॥
ರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಅರುಹಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಂಗಿತವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷವನ್ನು (ಕೃಪಾಪಾಂಗವನ್ನು) ನಮಗೆ ತೋರು.
ಚರಣ ೧
ನಾಲ್ಕು ಮೊಗನು ಹರಿ ಕಾಲಿಗೆ ಕೆಡುಹಲು
ಶೂಲಧರನ ಶಿರ ಆಲಯ ಮಾಡಿದೆ
ಶೈಲದಂತಿಹ ಪಾಪ ಜಾಲಿಸಿ ಕಳೆಯುವೆ
ಪೇಳಲಳವೆ ನಿನ್ನ ಶೀಲವ ಸುಲಭದಿ ॥ ೧ ॥
ರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ತನ್ನ ಕಮಂಡಲದಿಂದ ಹರಿಯ ಚರಣ ತೊಳೆದಾಗ ಉದ್ಭವಿಸಿದವಳೇ, ಶಂಕರನ (ಶೂಲಧರನ) ಶಿರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವಳೇ; ಪರ್ವತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಜಾಲಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುವ ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರ ಶೀಲವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಯಾರಿಂದ ತಾನೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಚರಣ ೨
ಚಾರು ನದಿಗಳು ಹೇರಳವಿದ್ದರು
ಭಾರತ ದೇಶದಿ ಭಾಗ್ಯದೇವತೆ ನೀ
ದೂರ ದೂರ ದೇಶಗಳಲಿ ನೆಲೆಸಿಹ
ಧೀರರು ನಿನ್ನಯ ಕೋರುತಲಿರುವರು ॥ ೨ ॥
ರ್ಥ: ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ನೀನು ಮಾತ್ರ ಈ ದೇಶದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಾಗ್ಯದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ದೂರದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಾನುಭಾವರೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚರಣ ೩
ಅಂಗಳದಲಿ ಬಿದ್ದು ಹರಿವ ಜಲವು ನಿನ್ನ
ಸಂಗದಿ ಪರಮಮಂಗಲ್ಯವ ಪಡೆವುದು
ಶೃಂಗಾರದ ನಿಧಿ ರಂಗನ ಸೇವೆಗೆ
ಗಂಗೇ ಎನ್ನಂತರಂಗವ ಶೋಧಿಸೆ ॥ ೩ ॥
ರ್ಥ: ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಜಲವು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮಂಗಳವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಖನಿಯಾದ ಶ್ರೀರಂಗನ ಸೇವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಹೇ ಗಂಗಾ ಮಾತೆಯೇ, ನನ್ನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಶೋಧಿಸು.
ಚರಣ ೪
ಭೂಮಿಯ ಭೇದಿಸಿ ಸುಂದರ ರೂಪದಿ
ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಚರಣಕೆ ನಮಿಸಿ
ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ದರುಶನದಿ ಪ್ರಸನ್ನಳೇ
ಕಾಮಿತ ಕರುಣಿಸೇ ತ್ರಿಕರಣ ಶುದ್ಧಿಯ ॥೪॥
ರ್ಥ: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಸುಂದರ ರೂಪದಿಂದ ಹರಿದುಬಂದು, ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದಿವ್ಯ ಚರಣಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಧನ್ಯಳಾದವಳೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ತಾಯಿ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು-ವಾಚು-ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ (ತ್ರಿಕರಣಗಳಲ್ಲಿ) ಶುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ (ಕಾಮಿತ) ಕರುಣಿಸು.
***
Summary (English)
Composed by Sri Vidyaprasanna Tirtha in Raga Desh and Adi Tala, this devotional hymn is dedicated to the holy river Ganga. Praising Ganga as the divine mother born from the lotus feet of the Supreme Lord, the hymn extols her sacred journey—from washing the feet of the Lord and resting upon Lord Shiva's crest to cleansing humanity of immense sins. Praying to the Goddess of fortune of Bharata Varsha, the poet implores Mother Ganga to purify his inner soul, pay homage at the feet of Sri Madhvacharya, and bestow absolute purity of thought, word, and deed.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Gaṁge jananī maṁgaḷarūpiṇi
tuṁga mahimana pādāṁguḷijāte ॥ pa ॥
Meaning: O Mother Ganga, embodiment of auspiciousness, born from the toe of the Supreme Lord of supreme majesty!
Anupallavi
Saṁgatiyaruhalu bandiruvevu kr̥pā-
pāṅgava tōrele iṅgitavaritu ॥ a.pa ॥
Meaning: We have come to express our heartfelt prayers unto You; knowing the intent of our hearts, please cast Your compassionate glance upon us!
Stanza 1
Nālku moganu hari kālige keḍuhalu
śūladharana śira ālaya māḍide
śailadantiha pāpa jālisi kaḷeyuve
pēḷalaḷave ninna śilava sulabhadi ॥ 1 ॥
Meaning: Born when Brahma washed the lotus feet of Hari, You made the head of Lord Shiva (the wielder of Trishula) Your abode; You effortlessly wash away mountain-like sins—is it easy to fully describe Your supreme purity?
Stanza 2
Chāru nadigaḷu heḷaḷavidvaru
bhārata deśadi bhāgyadevate nī
dūra dūra deśagaḷali nelesiha
dhīru ninnaya kōrutaliruvaru ॥ 2 ॥
Meaning: Though countless beautiful rivers exist, You are truly the presiding goddess of fortune in Bharata Desha; righteous souls residing in distant lands continually yearn for You.
Stanza 3
Aṁgaḷadali biddu hariva jalavu ninna
saṁgadi paramamaṁgalyava paḍevudu
śr̥ṁgārada nidhi raṅgana sēvege
gaṁge ennantaraṁgava śodhise ॥ 3 ॥
Meaning: Whatever waters touch You attain supreme auspiciousness; O Ganga, to make me fit for the service of Lord Ranga (the treasure of beauty), please cleanse and purify my inner soul!
Stanza 4
Bhūmiya bhedisi sundara rūpadi
svāmi śrīmadhvara charaṇake namisi
ā mahātmara daruśanadi prasannaḷe
kāmita karuṇisē trikaraṇa śuddhiya ॥ 4 ॥
Meaning: Piercing the earth in a wondrous form, bowing at the sacred feet of Sri Madhvacharya, and rejoicing in the vision of great saints—O Mother Ganga, grant us fulfillment of our righteous desires and purity in thought, word, and deed (Trikarana Shuddhi)!
***
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಸರಾಜ ಸಂಸ್ಥಾನಾಧೀಶ್ವರರಾದ ಶ್ರೀಮದ್ವಿದ್ಯಾಪ್ರಸನ್ನತೀರ್ಥರು ಸ್ತುತಿಸಿದ ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಸ್ತುತಿಪದದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಗಂಗೇ ಜನನೀ ಮಂಗಳರೂಪಿಣಿ
ತುಂಗ ಮಹಿಮನ ಪಾದಾಂಗುಳಿಜಾತೆ
ಸಂಗತಿಯರು ಹಲು ಬಂದಿರುವೆವು ಕೃಪಾ-
ಪಾಂಗವನು ತೋರೆಲೆ ಇಂಗಿತವರಿತು ॥ ಅನುಪಲ್ಲವಿ॥
ನಾಲುಮೊಗನು ಹರಿ ಕಾಲಿಗೆ ಕೆಡುಹಲು
ಶೂಲಧರನ ಶಿರವಾಲಯ ಮಾಡಿದೆ
ಶೈಲದಂತಿಹ ಪಾಪ ಜಾಲಿಸಿ ಕಳೆಯುವೆ
ಪೇಳಲಳವೆ ನಿನ್ನ ಶೀಲವ ಸುಲಭದಿ ॥
ಚಾರು ನದಿಗಳು ಹೇರಳವಿದ್ದರು
ಭಾರತದೇಶದಿ ಭಾಗ್ಯದೇವತೆ ನೀ
ದೂರ ದೂರ ದೇಶಗಳಲಿ ನೆಲೆಸಿಹ
ಧೀರರು ನಿನ್ನಯ ತೋರುತಲಿರುವರು ॥
ಅಂಗಳದಲಿ ಬಿದ್ದು ಹರಿವ ಜಲವು ನಿನ್ನ
ಸಂಗದಿ ಪರಮಮಾಂಗಲ್ಯವ ಪಡೆವುದು
ಶೃಂಗಾರದ ನಿಧಿ ರಂಗನ ಸೇವೆಗೆ
ಗಂಗೇ ಎನ್ನಂತರಂಗವ ಶೋಧಿಸೆ ॥
ಭೂಮಿಯ ಭೇದಿಸಿ ಸುಂದರ ರೂಪದಿ
ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಚರಣಕೆ ನಮಿಸಿ
ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ದರುಶನದಿ ಪ್ರಸನ್ನಳೇ
ಕಾಮಿತ ಕರುಣಿಸೇ ತ್ರಿಕರಣ ಶುದ್ಧಿಯ ॥
***
ಅಂಗಳದಲಿ ಬಿದ್ದು ಹರಿವ ಜಲವು ನಿನ್ನ ಸಂಗದಿ ಪರಮಮಾಂಗಲ್ಯವ ಪಡೆವುದು. ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ನೋಡಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವೂ ಸಹ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಗಾದೇವಿಯರ ಸನ್ನಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ, ತುಳಸೀದೇವಿಗೆ ಎರೆಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಗಾದೇವಿಯರ ಸನ್ನಿಧಾನದ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸದಾ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದವನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಆ ತಾಯಿಯು ನಮ್ಮ ಮನಸಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನೂ ತೊಳೆದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೇಡುತ್ತಾ...
ಜೈ ವಿಜಯರಾಯ
ಪದ್ಮ ಸಿರೀಶ್
ನಾದನೀರಾಜನದಿಂ ದಾಸಸುರಭಿ 🙏🏽
***
.jpeg)
No comments:
Post a Comment