Sri mahipatidasara kruti
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ||ಧ್ರುವ||
ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಬನ್ನಿ ತುಡುಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ
ಅಡಿಗಳಾಶ್ರಯ ಹಿಡುವ ಮಂಡಲದೊಳು ||೧||
ತುಡುಗತನದಿ ಬಂದು ಕದಿದ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆದ್ದು
ಒಡನೆ ಗೋಪೇರ ಕಾಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೨||
ಬಿಡದೆ ಕಾಳಿಂಗನ ಹೆಡೆಯ ಮೆಟ್ಟಿದ ನೋಡಿ
ತಡೆಯದೆ ಧುಮುಕಿದ ಮಡುವಿನೊಳು ||೩||
ಕ್ರೀಡಿಸಿ ಗೋಪೇರ ಉಡುಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು
ಒಡನೆ ಗಿಡವನೇರಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೪||
ಮಾಡದ ಮಾಡಿ ತಾ ಬಿಡದೆ ಬೇಡಿಸಿಕೊಂಡು
ಒಡನೆ ಉಡುಗೆ ನೀಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೫||
ಬಡವರಿಗಳವಲ್ಲ ಪೊಡವಿಯೊಳಗಿದು
ಆಡಿದಾನಂದದಾಟ ನೋಡಮ್ಮ ||೬||
ಹಿಡಿಯಹೋಗಲು ಮೂಢ ಮಹಿಪತಿಯ ನೋಡಿ
ಒಡಲ ಹೊಕ್ಕು ಕೂಡಿದ ಒಡೆಯನಮ್ಮ ||೭||
***
naḍire naḍire nōḍuva śrīkṛṣṇana
naḍire naḍire nōḍuva ||dhruva||
naḍire nōḍuva banni tuḍuga śrīkṛṣṇana
aḍigaḷāśraya hiḍuva maṁdaladoḷu ||1||
tuḍugatanadi baṁdu kadida beṇṇeya meddu
oḍane gōpēra kāḍida nōḍamma ||2||
biḍade kāḷiṅgana heḍeya meṭṭida nōḍi
taḍayade dhumukida maḍuvinoḷu ||3||
krīḍisi gōpēra uḍuge seḷedu-koṇḍu
oḍane giḍavanēṟida nōḍamma ||4||
māḍada māḍi tā biḍade bēḍi-koṇḍu
oḍane uḍuge nīḍida nōḍamma ||5||
baḍavari-gaḷavalla poḍaviyoḷagidu
āḍidānaṁdadāṭa nōḍamma ||6||
hiḍiyahōgalu mūḍha mahipatiya nōḍi
oḍala hokku kūḍida oḍeyanamma ||7||
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಶ್ರೀ ಮಹೀಪತಿದಾಸರ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಬೇರಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚದೆ ಆತನ ಅಪೂರ್ವ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸೋಣ ಎಂದು ದಾಸರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೆಣ್ಣೆ ಕದಿಯುವುದು, ಕಾಳಿಂಗ ಮರ್ದನ, ಗೋಪಿಕೆಯರ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದರ್ಶನ ಮುಂತಾದ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದ ಸೃಷ್ಟಿಯೊಡೆಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಟವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಧ್ರುವ ಪದ (ಪಲ್ಲವಿ)
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ||ಧ್ರುವ||
ಅರ್ಥ: ಬನ್ನಿ, ಬನ್ನಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬೇಗನೆ ನಡೆದು ಬನ್ನಿ!
ಚರಣ ೧
ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಬನ್ನಿ ತುಡುಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ
ಅಡಿಗಳಾಶ್ರಯ ಹಿಡುವ ಮಂಡಲದೊಳು ||೧||
ಅರ್ಥ: ಆ ತುಂಟ (ತುಡುಗ) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಲು ಬನ್ನಿ, ಈ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಚರಣಗಳ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಚರಣ ೨
ತುಡುಗತನದಿ ಬಂದು ಕದಿದ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆದ್ದು
ಒಡನೆ ಗೋಪೇರ ಕಾಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೨||
ಅರ್ಥ: ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಿಂದು, ಗೋಪಾಲಕರನ್ನು ಕಾಡಿದ ಆ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಮ್ಮಾ!
ಚರಣ ೩
ಬಿಡದೆ ಕಾಳಿಂಗನ ಹೆಡೆಯ ಮೆಟ್ಟಿದ ನೋಡಿ
ತಡೆಯದೆ ಧುಮುಕಿದ ಮಡುವಿನೊಳು ||೩||
ಅರ್ಥ: ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮಡುವಿಗೆ ಕಿಂಚಿತ್‌ ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಧುಮುಕಿ, ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪದ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನರ್ತಿಸಿದ ಆ ಸಾಹಸವನ್ನು ನೋಡಿ.
ಚರಣ ೪
ಕ್ರೀಡಿಸಿ ಗೋಪೇರ ಉಡುಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು
ಒಡನೆ ಗಿಡವನೇರಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೪||
ಅರ್ಥ: ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೋಪಿಕೆಯರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು, ತಕ್ಷಣವೇ ಮರವನ್ನು ಏರಿದ ಆಟವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಮ್ಮಾ!
ಚರಣ ೫
ಮಾಡದ ಮಾಡಿ ತಾ ಬಿಡದೆ ಬೇಡಿಸಿಕೊಂಡು
ಒಡನೆ ಉಡುಗೆ ನೀಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೫||
ಅರ್ಥ: ಹಾಗೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ಕೊನೆಗೆ ಗೋಪಿಕೆಯರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಅವರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮರಳಿಸಿದ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.
ಚರಣ ೬
ಬಡವರಿಗಳವಲ್ಲ ಪೊಡವಿಯೊಳಗಿದು
ಆಡಿದಾನಂದದಾಟ ನೋಡಮ್ಮ ||೬||
ಅರ್ಥ: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಟವಲ್ಲ, ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಭಗವಂತನು ಆಡಿದ ಪರಮ ಆನಂದದಾಯಕವಾದ ಲೀಲೆ ಇದು ನೋಡಿ ಅಮ್ಮಾ!
ಚರಣ ೭
ಹಿಡಿಯಹೋಗಲು ಮೂಢ ಮಹಿಪತಿಯ ನೋಡಿ
ಒಡಲ ಹೊಕ್ಕು ಕೂಡಿದ ಒಡೆಯನಮ್ಮ ||೭||
ಅರ್ಥ: ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಹೋದ ಮೂಢನಾದ ಯಶೋಧೆ ಅಥವಾ ಕಂಸನಿಗೆ ತನ್ನ ಉದರದೊಳಗೆ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ! (ಮಹಿಪತಿ ದಾಸರ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ).
***
Summary (English)
In this joyful composition set in Raga Aberi, Sri Mahipatidasa invites devotees to come and witness the enchanting and playful pastimes (lilas) of Lord Sri Krishna. He joyfully describes Krishna's childhood antics—such as stealing butter, subduing the serpent Kalinga, teasing the gopis by taking their garments, and revealing the entire universe within His divine form. The poet urges everyone to seek refuge at the lotus feet of the Supreme Lord.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Dhruva Pada (Pallavi)
Naḍire naḍire nōḍuva śrīkṛṣṇana
naḍire naḍire nōḍuva ||dhruva||
Meaning: Come, come quickly to behold Sri Krishna! Come, come let us see Him!
Stanza 1
Naḍire nōḍuva banni tuḍuga śrīkṛṣṇana
aḍigaḷāśraya hiḍuva maṁdaladoḷu ||1||
Meaning: Come to see the mischievous Sri Krishna, and hold fast to the refuge of His lotus feet in this world.
Stanza 2
Tuḍugatanadi baṁdu kadida beṇṇeya meddu
oḍane gōpēra kāḍida nōḍamma ||2||
Meaning: Coming stealthily, eating the stolen butter, and playfully teasing the cowherds—look at this, O mother!
Stanza 3
Biḍade kāḷiṅgana heḍeya meṭṭida nōḍi
taḍayade dhumukida maḍuvinoḷu ||3||
Meaning: Unhesitatingly plunging into the deep pool, He danced upon the hoods of the serpent Kalinga—behold!
Stanza 4
Krīḍisi gōpēra uḍuge seḷedu-koṇḍu
oḍane giḍavanēṟida nōḍamma ||4||
Meaning: Playing a prank, He took the garments of the gopis and instantly climbed up the tree—look at this, O mother!
Stanza 5
Māḍada māḍi tā biḍade bēḍi-koṇḍu
oḍane uḍuge nīḍida nōḍamma ||5||
Meaning: Having done the unthinkable, He made them plead for their clothes and then gracefully returned them—look at this, O mother!
Stanza 6
Baḍavari-gaḷavalla poḍaviyoḷagidu
āḍidānaṁdadāṭa nōḍamma ||6||
Meaning: This is no ordinary play of mortals; behold this supreme, blissful divine sport played upon this earth, O mother!
Stanza 7
Hiḍiyahōgalu mūḍha mahipatiya nōḍi
oḍala hokku kūḍida oḍeyanamma ||7||
Meaning: When foolish ones (or Mahipati) sought to comprehend or bind Him, our Lord revealed the entire cosmos within His own divine belly!
***
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ||ಧ್ರುವ||
ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಬನ್ನಿ ತುಡುಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ
ಅಡಿಗಳಾಶ್ರಯ ಹಿಡುವ ಮಂಡಲದೊಳು ||೧||
ತುಡುಗತನದಿ ಬಂದು ಕದಿದ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆದ್ದು
ಒಡನೆ ಗೋಪೇರ ಕಾಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೨||
ಬಿಡದೆ ಕಾಳಿಂಗನ ಹೆಡೆಯ ಮೆಟ್ಟಿದ ನೋಡಿ
ತಡೆಯದೆ ಧುಮುಕಿದ ಮಡುವಿನೊಳು ||೩||
ಕ್ರೀಡಿಸಿ ಗೋಪೇರ ಉಡುಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು
ಒಡನೆ ಗಿಡವನೇರಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೪||
ಮಾಡದ ಮಾಡಿ ತಾ ಬಿಡದೆ ಬೇಡಿಸಿಕೊಂಡು
ಒಡನೆ ಉಡುಗೆ ನೀಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ ||೫||
ಬಡವರಿಗಳವಲ್ಲ ಪೊಡವಿಯೊಳಗಿದು
ಆಡಿದಾನಂದದಾಟ ನೋಡಮ್ಮ ||೬||
ಹಿಡಿಯಹೋಗಲು ಮೂಢ ಮಹಿಪತಿಯ ನೋಡಿ
ಒಡಲ ಹೊಕ್ಕು ಕೂಡಿದ ಒಡೆಯನಮ್ಮ ||೭||
***
ಕಾಖಂಡಕಿ ಶ್ರೀ ಮಹಿಪತಿರಾಯರು
ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ನಡಿರೆ ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಪ
ನಡಿರೆ ನೋಡುವ ಬನ್ನಿ ತುಡುಗ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಅಡಿಗಳಾಶ್ರೀಯ ಹಿಡುವ ಮಂಡಲದೊಳು1
ತುಡಗತನದಿ ಬಂದು ಕದಿವ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆದ್ದು ಒಡನೆ ಗೋಪೆರ ಕಾಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ2
ಬಿಡದೆ ಕಾಳಿಂಗನ ಹೆಡೆಯ ಮೆಟ್ಟಿದ ನೋಡಿ ತಡಿಯದೆ ಧುಮುಕಿದ ಮಡುವಿನೊಳು 3
ಕ್ರೀಡಿಸಿ ಗೋಪೆರ ಉಡಿಗಿ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ಒಡನೆ ಗಿಡನೇರಿದ ನೋಡಮ್ಮ 4
ಮಾಡದ ಮಾಡಿ ತಾ ಬಿಡದೆ ಬೇಡಿಸಿಕೊಂಡು ಒಡನೆ ಉಡಿಗಿ ನೀಡಿದ ನೋಡಮ್ಮ 5
ಆಡಿದಾನಂದದಾಟ ನೋಡಮ್ಮ 6
ಹಿಡಿಯ ಹೋಗಲು ಮೂಢ ಮಹಿಪತಿಯ ನೋಡಿ ಒಡಲ ಹೊಕ್ಕು ಕೂಡಿದ ಒಡಿಯನಮ್ಮ 7
***
No comments:
Post a Comment