ēna pēḷale gōpi ninna magana jāla māna tappi banda maneyoḷage ||pa||
koḍa hālu kuḍidane gaḍigeya oḍedane aḍagiddane doḍḍa koḍadoḷage huḍuga sikkidanendu hoḍeya hōdare baḍavara maganēne hoḍeyalikke ||1||
aḷiyana vēṣadi magaḷa kareya banda kalaha māḍi tā kaḷisenda olumeyindali tiṅgaleraḍiṭṭukoṇḍare giḷiyaṁtha heṇṇina keḍisidane gōpi ||2||
iṣṭoṁdu siṭṭēke ciṇṇa kṛṣṇana mēle puṭṭisabēḍire anyāyava sṛṣṭigoḍeyanaṁma purandaraviṭhalanna dṛṣṭisi nōḍire toṭṭilinoḷage ||3||
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'ṭṭ' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು ಗೋಪಿಕೆಯೊಬ್ಬಳು ಯಶೋಧೆಯ ಬಳಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ತುಂಟಾಟಗಳನ್ನು ದೂರುವ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ರಸವತ್ತಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದು ಹಾಲು ಕುಡಿದು, ಗಡಿಗೆ ಒಡೆದು, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಲೀಲೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಗೋಪಿಕೆ ದೂರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನೇ ಜಗತ್ತಿನೊಡೆಯನಾದ ಪುರಂದರವಿಠಲನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆತನ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂದು ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಹೇಳುವ ಸುಂದರವಾದ ಭಾವ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಏನ ಪೇಳಲೆ ಗೋಪಿ ನಿನ್ನ ಮಗನ ಜಾಲ ಮಾನ ತಪ್ಪಿ ಬಂದ ಮನೆಯೊಳಗೆ ||pa||
ಅರ್ಥ: ಹೇ ಗೋಪಿ (ಯಶೋಧೆ), ನಿನ್ನ ಮಗನ ಜಾಲವನ್ನು (ಮಾಯೆ/ತುಂಟಾಟವನ್ನು) ನಾನು ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ? ಮರ್ಯಾದೆ ಬಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದು ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ!
ಚರಣ ೧
ಕೊಡ ಹಾಲು ಕುಡಿದನೆ ಗಡಿಗೆಯ ಒಡೆದನೆ ಅಡಗಿದ್ದನೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡದೊಳಗೆ ಹುಡುಗ ಸಿಕ್ಕಿದನೆಂದು ಹೊಡೆಯ ಹೋದರೆ ಬಡವರ ಮಗನೇನೆ ಹೊಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ||1||
ಅರ್ಥ: ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಡದ ಹಾಲನ್ನೆಲ್ಲ ಕುಡಿದಿದ್ದಾನೆ, ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ಒಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕೊಡದೊಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಸಿಕ್ಕಿದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದರೆ, ಇವನೇನು ಬಡವರ ಮಗನೇ? ಇವನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ನಮಗೆ ಮನಸ್ಸು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ!
ಚರಣ ೨
ಅಳಿಯನ ವೇಷದಿ ಮಗಳ ಕರೆಯ ಬಂದ ಕಲಹ ಮಾಡಿ ತಾ ಕಳಿಸೆಂದ ಒಲುಮೆಯಿಂದಲಿ ತಿಂಗಲೆರಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಗಿಳಿಯಂಥ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಡಿಸಿದನೆ ಗೋಪಿ ||2||
ಅರ್ಥ: ಅಳಿಯನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ನಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದನು. ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡು ಎಂದು ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಗಿಳಿಯಂತಹ ನಮ್ಮ ಮುದ್ದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿದನೆ ಗೋಪಿ!
ಚರಣ ೩
ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಿಟ್ಟೇಕೆ ಚಿಣ್ಣ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿರೆ ಅನ್ಯಾಯವ ಸೃಷ್ಟಿಗೊಡೆಯ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿರೆ ತೊಟ್ಟಿಲಿನೊಳಗೆ ||3||
ಅರ್ಥ: ಈ ಚಿಣ್ಣ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಿಟ್ಟು ಯಾಕೆ? ಅನ್ಯಾಯದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿ. ಸೃಷ್ಟಿಯೊಡೆಯನಾದ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ತೊಟ್ಟಿಲಿನೊಳಗೆ ದೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿರಿ (ಅವನೇ ಪರಮಾತ್ಮ).
***
Summary (English)
In this composition, Sri Purandara Dasa beautifully captures a Gopis complaint to Yashodha about little Krishna’s playful mischief. The Gopi complains that Krishna enters their homes, drinks milk, breaks pots, and teases them. However, she quickly checks herself, reminding Yashodha not to be overly angry with little Krishna, for he is none other than Purandara Vitthala, the Lord of the universe resting in the cradle.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Ēna pēḷale gōpi ninna magana jāla māna tappi banda maneyoḷage ||pa||
Meaning: O Gopi (Yashodha), what shall I say of your son's mischievous tricks? He comes into our homes casting all decorum aside!
Stanza 1
Koḍa hālu kuḍidane gaḍigeya oḍedane aḍagiddane doḍḍa koḍadoḷage huḍuga sikkidanendu hoḍeya hōdare baḍavara maganēne hoḍeyalikke ||1||
Meaning: Did he not drink the milk from the pot? Did he not break the earthen vessel? Did he not hide inside a large jar? When we try to beat the boy upon catching him, is he the son of some poor person that we can bring ourselves to strike him?
Stanza 2
Aḷiyana vēṣadi magaḷa kareya banda kalaha māḍi tā kaḷisenda olumeyindali tiṅgaleraḍiṭṭukoṇḍare giḷiyaṁtha heṇṇina keḍisidane gōpi ||2||
Meaning: Disguised as a son-in-law, he came to call for our daughter, picking fights and demanding we send her away. If she stayed affectionately for a couple of months, O Gopi, has he ruined our parrot-like maiden?
Stanza 3
Iṣṭoṁdu siṭṭēke ciṇṇa kṛṣṇana mēle puṭṭisabēḍire anyāyava sṛṣṭigoḍeyanaṁma purandaraviṭhalanna dṛṣṭisi nōḍire toṭṭilinoḷage ||3||
Meaning: Why so much anger against little Krishna? Do not fabricate unjust complaints. Behold carefully within the cradle—he is none other than our Purandara Vitthala, the Lord of creation!
***
ರಾಗ ಆನಂದಭೈರವಿ ಆದಿತಾಳ
ಏನ ಪೇಳಲೆ ಗೋಪಿ ನಿನ್ನ ಮಗನ ಜಾಲ ॥ ಪ ॥
ಮಾನ ತಪ್ಪಿ ಬಂದ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಗೋಪಿ ॥ ಅ ಪ ॥
ಕೊಡ ಹಾಲು ಕುಡಿದನೆ ಗಡಿಗೆಯ ಒಡೆದನೆ ।
ಅಡಗಿದ್ದನೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡದೊಳಗೆ ॥
ಹುಡುಗ ಸಿಕ್ಕಿದನೆಂದು ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದರೆ ।
ಬಡವರ ಮಗನೇನೆ ಹೊಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಗೋಪಿ ॥ 1 ॥
ರಾಗ ಕೇದಾರಗೌಳ
ಅಳಿಯನ ವೇಷದಿ ಮಗಳ ಕರೆಯ ಬಂದ ।
ಕಲಹ ಮಾಡಿ ತಾ ಕಳಿಸೆಂದ ॥
ಒಲುಮೆಯಿಂದಲಿ ತಿಂಗಳೆರಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ।
ಗಿಳಿಯಂಥ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಡಿಸಿದನೆ ಗೋಪಿ ॥ 2 ॥
ರಾಗ ಕಾಪಿ
ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಿಟ್ಟೇಕೆ ಚಿಣ್ಣ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ।
ಪುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿರೆ ಅನ್ಯಾಯವ ॥
ಸೃಷ್ಟಿಗೊಡೆಯ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ ।
ದೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿರೆ ತೊಟ್ಟಿಲಿನೊಳಗೆ ॥ 3 ॥
****
ರಾಗ ಆನಂದಭೈರವಿ. ಛಾಪು ತಾಳ
ಏನು ಪೇಳಲೆ ಗೋಪಿ ನಿನ್ನ ಮಗನ ಜಾಲ
ಮಾನ ತಪ್ಪಿ ಬಂದ ಮನೆಯೊಳಗೆ ||ಪ||
ಕೊಡ ಹಾಲು ಕುಡಿದನೆ ಗಡಿಗೆಯನೊಡೆದನೆ
ಅಡಗಿದ್ದನೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡದೊಳಗೆ
ಹುಡುಗ ಸಿಕ್ಕಿದನೆಂದು ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದರೆ
ಬಡವರ ಮಗನೇನೆ ಹೊಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ||
ಅಳಿಯನ ವೇಷದಿ ಮಗಳ ಕರೆಯ ಬಂದ
ಕಲಹ ಮಾಡಿ ತಾ ಕಳಿಸೆಂದ
ಒಲುಮೆಯಿಂದಲಿ ತಿಂಗಳೆರಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ
ಗಿಳಿಯಂಥ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಡಿಸಿದನೆ ಗೋಪಿ ||
ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಿಟ್ಟೇಕೆ ಚಿಣ್ಣ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ
ಪುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿರೆ ಅನ್ಯಾಯವ
ಸೃಷ್ಟಿಗೊಡೆಯ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ
ದೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿರೆ ತೊಟ್ಟಿಲಿನೊಳಗೆ ||
********
ಏನ ಪೇಳಲೆ ಗೋಪಿ ನಿನ್ನ ಮಗನ ಜಾಲ
ಮಾನ ತಪ್ಪಿ ಬಂದ ಮನೆಯೊಳಗೆ ||pa||
ಕೊಡ ಹಾಲು ಕುಡಿದನೆ ಗಡಿಗೆಯ ಒಡೆದನೆ
ಅಡಗಿದ್ದನೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡದೊಳಗೆ
ಹುಡುಗ ಸಿಕ್ಕಿದನೆಂದು ಹೊಡೆಯ ಹೋದರೆ
ಬಡವರ ಮಗನೇನೆ ಹೊಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ||1||
ಅಳಿಯನ ವೇಷದಿ ಮಗಳ ಕರೆಯ ಬಂದ
ಕಲಹ ಮಾಡಿ ತಾ ಕಳಿಸೆಂದ
ಒಲುಮೆಯಿಂದಲಿ ತಿಂಗಲೆರಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ
ಗಿಳಿಯಂಥ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಡಿಸಿದನೆ ಗೋಪಿ ||2||
ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಿಟ್ಟೇಕೆ ಚಿಣ್ಣ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ
ಪುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿರೆ ಅನ್ಯಾಯವ
ಸೃಷ್ಟಿಗೊಡೆಯ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ
ದೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿರೆ ತೊಟ್ಟಿಲಿನೊಳಗೆ ||3||
*****
No comments:
Post a Comment