ಪಲ್ಲವಿ
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ
ಕೀರುತಿ ಪೊಗಳುತ ಹರುಷದಲಿ ||
ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಪಾರ್ವತಿ ಕೂಡ ಶಿವನ ಪೂಜಿಸಿ
ಅತಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯುತಲಿ ||
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ...
ಚರಣ 1
ಅರಿಶಿಣ ಕುಂಕುಮ ಬೆರಸಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ
ಸರ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳು ||
ಕರ್ಕಿ ಪತ್ರೆಯ ಸಹಿತವಾಗಿ
ಗೆಜ್ಜೆ ವಸ್ತ್ರಗಳೇರಿಸುತಾ ||
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ...
ಚರಣ 2
ಕಡ್ಡಿ ಬತ್ತಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ
ನಾರಿಕೇಳವ ನಿವೇದಿಸುತ ||
ಬ್ಯಾಳೆ ಕೋಸುಂಬ್ರಿ ಸಹಿತವಾಗಿ
ಅಡಿಕೆ ವೀಳ್ಯಗಳ ನೀಡುತ್ತಲಿ ||
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ...
ಚರಣ 3
ಐದು ಹುರಣದ ಆರತಿ ಮಾಡಿ
ಐದು ಗಂಟಿನ ದಾರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ||
ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಉಡಿಯ ನೀಡುತ್ತ
ಮಧ್ವೇಶ ಕೃಷ್ಣಗೆ ಬೇಡುತಲಿ ||
ಮುಕ್ತಾಯ
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ
ಕೀರುತಿ ಪೊಗಳುತ ಹರುಷದಲಿ ||
ಪಾರ್ವತಿ ಕೂಡ ಶಿವನ ಪೂಜಿಸಿ
ಅತಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯುತಲಿ ||
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ...
ಕೀರುತಿ ಪೊಗಳುತ ಹರುಷದಲಿ ||
ಕೀರುತಿ ಪೊಗಳುತ ಹರುಷದಲಿ ||
***
Pallavi & Anupallavi
āruti belagire divisi gaurige kīruti pogaḷuta haruṣadali ||
pārvati kūḍa śivana pūjisi atiyinda anugraha paḍeyutali ||
Charanam 1
ariṣiṇa kuṅkuma berasida mallige sara pārijāta puṣpagaḷu ||
karki patreya sahitavāgi gejje vastragalērisutā ||
Charanam 2
kaḍḍi battiya ārati māḍi nārikēḷava nivēdisuta ||
byāḷe kōsumbri sahitavāgi aḍike vīḷyagaḷa nīḍuttali ||
Charanam 3
aidu huraṇada ārati māḍi aidu gaṇṭina dāra kaṭṭikoṇḍu ||
muttaideyariige uḍiya nīḍutta madhvēśa kṛṣṇage bēḍutali ||
***
Pronunciation Guide
Long Vowels: Vowels with bars on top (aa, ee, ii, oo, uu) mean you hold the sound longer; drag them out for two full beats (for example, "aaruti" is sung like "aa-ru-thee").
Hard Consonants: For letters with a dot underneath (like d, t, n), curl the tip of your tongue backward against the roof of your mouth to make a sharp, heavy sound (like "karki" or "gantinadara").
The Rolling L: The special letter "l" with a dot underneath is a unique heavy sound made by curling your tongue back and flipping it forward quickly (found in words like "pogaḷuta" or "byāḷe").
The Sh Sounds: The letter "s" with an accent mark (ś) or dot underneath (ṣ) is a soft/deep "sh" sound like "sheep" or "show" (found in words like "haruṣadali" or "śivana").
The Jn Sound: The combination "jna" in "sarvajna" is traditionally pronounced in this musical tradition as a nasal blend, sounding very close to "gya-na" or "nya-na."
***
ಇದು ಶ್ರೀ ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ವ್ರತ ಅಥವಾ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಂಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಗೌರಿ ದೇವಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಬೆಳಗುತ್ತಾ ಹಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಕೀರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗೌರಿ-ಶಂಕರರ ದಿವ್ಯ ಪೂಜಾವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯ ಸೊಗಸನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
🌟 ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶ
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶವೆಂದರೆ ಸಕಲ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ದೇವಿಯಾದ ಗೌರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುವುದಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ತಾನು ಕೂಡ ಶಿವನನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನಿಂದ ಅಪಾರವಾದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಂತಹ ಮಹಾಮಾತೆಗೆ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಅರಿಶಿಣ-ಕುಂಕುಮ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಗರಿಕೆ (ಕರ್ಕಿ) ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೆಜ್ಜೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಡ್ಡಿಬತ್ತಿಯ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬ್ಯಾಳೆ ಕೋಸುಂಬ್ರಿ ಹಾಗೂ ಅಡಿಕೆ-ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ವ್ರತದ ನಿಯಮದಂತೆ ಐದು ಹುರಣದ ದೀಪಗಳ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಐದು ಗಂಟಿನ ರಕ್ಷಾ ದಾರವನ್ನು ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಬಂದ ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಮಡಿಲಕ್ಕಿ (ಉಡಿ) ನೀಡುತ್ತಾ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ವೇಶ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ (ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ) ತಮ್ಮ ಸಂಸಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಎಂದು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
📜 ಭಾವಾರ್ಥ
ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ ಕೀರುತಿ ಪೊಗಳುತ ಹರುಷದಲಿ ||
ಪಾರ್ವತಿ ಕೂಡ ಶಿವನ ಪೂಜಿಸಿ ಅತಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯುತಲಿ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಎಲೈ ಮುತ್ತೈದೆಯರೇ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ದಿವ್ಯ ಗೌರಿ ದೇವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದದಿಂದ, ಹರುಷದಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿರಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ದಿವ್ಯ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಕೊಂಡಾಡಿರಿ. ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯೇ ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಪರಮಶಿವನನ್ನು ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಂತೆ ಅತಿಯಾದ ದಿವ್ಯ ಅನುಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅಂತಹ ಪವಿತ್ರ ದೇವಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿರಿ.
1. ಮೊದಲನೇ ನುಡಿ
ಅರಿಶಿಣ ಕುಂಕುಮ ಬೆರಸಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಸರ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳು ||
ಕರ್ಕಿ ಪತ್ರೆಯ ಸಹಿತವಾಗಿ ಗೆಜ್ಜೆ ವಸ್ತ್ರಗಳೇರಿಸುತಾ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಸುಮಂಗಲಿಯರ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾದ ಅರಿಶಿಣ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮವನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು, ದಿವ್ಯ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾದ ಗರಿಕೆ (ಕರ್ಕಿ) ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಿಯ ಚರಣಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನೂಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ಏರಿಸುತ್ತಾ ಗೌರಿಗೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2. ಎರಡನೇ ನುಡಿ
ಕಡ್ಡಿ ಬತ್ತಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ ನಾರಿಕೇಳವ ನಿವೇದಿಸುತ ||
ಬ್ಯಾಳೆ ಕೋಸುಂಬ್ರಿ ಸಹಿತವಾಗಿ ಅಡಿಕೆ ವೀಳ್ಯಗಳ ನೀಡುತ್ತಲಿ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಕಡ್ಡಿ ಬತ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಂಗಳಕರವಾದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ದೇವಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪೂಜೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು (ನಾರಿಕೇಳವ) ಒಡೆದು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಾದವಾದ ಕಡಲೆಬೇಳೆ/ಹೆಸರುಬೇಳೆಯ ಕೋಸುಂಬ್ರಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂಬೂಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3. ಮೂರನೇ ನುಡಿ
ಐದು ಹುರಣದ ಆರತಿ ಮಾಡಿ ಐದು ಗಂಟಿನ ದಾರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ||
ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಉಡಿಯ ನೀಡುತ್ತ ಮಧ್ವೇಶ ಕೃಷ್ಣಗೆ ಬೇಡುತಲಿ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ವ್ರತದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ಅಥವಾ ಮಧುರವಾದ ಹೂರಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಐದು ದೀಪಗಳ ವಿಶೇಷ ಆರತಿಯನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಬೆಳಗಿ, ಗೌರಿಯ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಸಾದವಾದ ಐದು ಗಂಟಿನ ಮಂಗಳಕರ ರಕ್ಷಣಾ ದಾರವನ್ನು (ನೋಂಪಿ ದಾರ) ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಸುಮಂಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ (ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ) ಗೌರವದಿಂದ ಮಡಿಲಕ್ಕಿ (ಉಡಿಯ) ನೀಡಿ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಜಗನ್ನಾಥನಾದ ಆ "ಮಧ್ವೇಶ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ" (ಶ್ರೀಹರಿಯಲ್ಲಿ) ತಮಗೆ ಸದಾ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘ ಸುಮಂಗಲೀ ಯೋಗವನ್ನು ಕರುಣಿಸು ಎಂದು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
***
This is a beautiful, traditional devotional song (Aarati Kirtana) sung by married women during the sacred Swarna Gowri Vrata (Gowri Festival). The song colorfully describes the step-by-step ritual worship of Goddess Gowri (Parvati) and Lord Shiva, capturing the traditional essence, warmth, and festive spirit of South Indian households.
🌟 Overall Summary
The central theme of this song is the joyous offering of the sacred flame (Aarati) to Goddess Gowri, the divine mother who bestows auspiciousness, prosperity, and long life upon her devotees. The song highlights that Goddess Parvati herself once worshiped Lord Shiva with deep devotion to gain his ultimate grace and blessings. Following her example, married women honor the Goddess by offering vermilion, turmeric, fragrant jasmine and parijata garlands, and sacred grass (Karki), alongside hand-woven cotton garments (Gejje Vastra). They perform rituals using traditional cotton-wick lamps, offering coconut, festive lentil salad (Kosumbri), and betel leaves. Adhering to vows, they wave five special sweet-stuffed flour lamps, tie a sacred five-knotted protective thread around their wrists, distribute auspicious offerings (Udi) to fellow married women, and conclude with a prayer to the Supreme Lord (Madhvesha Krishna) to protect their homes and marriages.
📜 Verse-by-Verse Meaning
Pallavi & Anupallavi
Āruti belagire divisi gaurige kīruti pogaḷuta haruṣadali ||
Pārvati kūḍa śivana pūjisi atiyinda anugraha paḍeyutali ||
Meaning: Come together, O auspicious women, and wave the holy ritual flame (Āruti belagire) before the radiant, divine Mother Gowri! Let us sing and praise her glorious fame (kīruti pogaḷuta) with hearts full of pure joy and delight. Goddess Parvati herself set the supreme example by worshiping Lord Shiva (śivana pūjisi), thereby receiving his immense, boundless grace, love, and protection (atiyinda anugraha paḍeyutali).
1. First Charanam
Ariṣiṇa kuṅkuma berasida mallige sara pārijāta puṣpagaḷu ||
Karki patreya sahitavāgi gejje vastragalērisutā ||
Meaning: * The devotees lovingly offer turmeric and vermilion (Ariṣiṇa kuṅkuma)—the sacred symbols of long married life—at the feet of the Goddess.
They decorate her with tightly woven strings of fragrant jasmine (mallige sara) and celestial parijata flowers.
Along with the auspicious Karki (durva/dhoob) grass grass-leaves, they reverently dress and adorn the deity with hand-crafted, threaded cotton vestments (gejje vastragalērisutā).
2. Second Charanam
Kaḍḍi battiya ārati māḍi nārikēḷava nivēdisuta ||
Byāḷe kōsumbri sahitavāgi aḍike vīḷyagaḷa nīḍuttali ||
Meaning: * Dipping traditional cotton-stick wicks into pure ghee or oil (kaḍḍi battiya), they wave the glowing lamps before the Goddess and crack open a sacred coconut (nārikēḷava) as a holy offering.
They place the festive split-lentil salad (byāḷe kōsumbri) alongside other traditional delicacies before her, concluding this part of the ritual by presenting a fresh combination of betel nuts and betel leaves (aḍike vīḷyagaḷa nīḍuttali) as an offering of honor.
3. Third Charanam
Aidu huraṇada ārati māḍi aidu gaṇṭina dāra kaṭṭikoṇḍu ||
Muttaideyariige uḍiya nīḍutta madhvēśa kṛṣṇage bēḍutali ||
Meaning: * Following the strict tradition of the festival, they wave a special Aarati containing five lamps made from sweet flour dough (aidu huraṇada ārati). They then tie the sacred, protective festival thread featuring five distinct knots (aidu gaṇṭina dāra) tightly around their wrists.
They lovingly distribute the customary Udi offering—consisting of rice, coconut, and turmeric-vermilion—into the folds of the sarees of the visiting married women (muttaideyariige). Finally, they bow down and pray to the Supreme Lord, Madhvesha Krishna (madhvēśa kṛṣṇage bēḍutali), asking Him to forever safeguard their families and bless them with enduring happiness.
***
ಆರುತಿ ಬೆಳಗಿರೆ ದಿವಸಿ ಗೌರಿಗೆ ಕೀರುತಿ ಪೋಗಳಿದ
ankita madhwesha krishna
***
No comments:
Post a Comment