raga kapi tala mishrachapu
CLCK -> HOME
just scroll down for other devaranama
ಹತ್ತುನೂರು ನಾಮದೊಡೆಯ
ಹರಿನಾಮ ಪತಿಯೆಂದು ||ಪ||
ಗುರುಮಧ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನು ಓದುವುದೇ ಮಾಂಗಲ್ಯ
ವೈರಾಗ್ಯವೆಂಬ ಒಪ್ಪುವ ಮೂಗುತಿ
ತಾರತಮ್ಯ ಜ್ಞಾನ ತಾಯಿತ್ತು ಮುತ್ತು ಸರ
ಕರುಣರಸವೆಂಬ ಕಟ್ಟಾಣಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ||
ಹರಿಕಥೆ ಕೇಳುವುದು ಕಿವಿಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಓಲೆ
ನಿರತ ಸತ್ಕರ್ಮವು ನಿಜಕಾಂತಿಯು
ಹರಿದಾಸರ ಪಾದರಜ ಹೆರಳು ಭಂಗಾರ
ಗುರುಭಕುತಿ ಎಂಬಂಥ ಗಂಧಕುಂಕುಮ ಧರಿಸಿ ||
ಪೊಡವಿಯೊಳು ಪರಹಿತದ ಪಟ್ಟಾವಳಿಯುಟ್ಟು
ಕೊಡುವ ದಾನಗಳೆಂಬೋ ಕುಬಸ ತೊಟ್ಟು
ಬಿದದೆ ಎನ್ನೊಡೆಯ ಶ್ರೀಪುರಂದರವಿಠಲನ
ದೃಢಭಕ್ತಿಯೆಂಬಂಥ ಕಡಗ ಬಳೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ||
***
Pallavi
Mutthaidāgirabēku mudadindali |
Hattunūru nāmadodeya |
Harināma patiyendu ||
Charana 1
Gurumadhvaśāstravanu oduvudē māṅgalya |
Vairāgyavemba oppuva mūguti |
Tāratamya jñāna tāyittu muttu sara |
Karuṇarasavemba kaṭṭāṇi kaṭṭikoṇḍu ||
Charana 2
Harikathe kēḷuvudu kivige mutthina ōle |
Nirata satkarmavu nijakāntiyu |
Haridāsara pādaraja heraḷu bhaṅgāra |
Gurubhakuti embantha gandhakuṅkuma dharisi ||
Charana 3
Poḍaviyoḷu parahitada paṭṭāvaḷiyuṭṭu |
Koḍuva dānagaḷembō kubasa toṭṭu |
Bidade ennoḍeya Śrī Purandara Viṭṭhalana |
Dṛḍhabhaktiyembantha kaḍaga baḷe iṭṭukoṇḍu ||
***
Pronunciation Tips:
ḍ (as in Poḍavi): A hard 'd' sound where the tongue touches the roof of the mouth.
ṇ (as in Kaṭṭāṇi): A retroflex 'n' sound.
ś (as in Śāstra): A soft 'sh' sound (like "sugar").
ṣ (as in Doṣa/Kṣiti): A harder 'sh' sound (tongue curled back).
th (as in Mutthaida): Pronounced as a soft 't' (like in "Thailand"), not the 'th' in "the."
Long Vowels: ā, ē, ī, ō, ū are held longer than their short counterparts (e.g., bale vs. baḷē).
***
ಖ್ಯಾತ ಹರಿದಾಸರಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಕೃತಿಯು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಲೌಕಿಕ ಆಭರಣಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುಣಗಳೇ ಅಂತಹ ಆಭರಣಗಳು ಎಂದು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು "ಮುತ್ತೈದೆ" (ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ) ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ಪತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಷ್ಟೇ ಸೌಭಾಗ್ಯವಲ್ಲ; ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನೇ ಪತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸದ್ಗುಣಗಳೆಂಬ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬದುಕುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯ. ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳೇ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಶೃಂಗಾರ ಎಂದು ದಾಸರು ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥ (Stanza-wise Meaning)
ಮುತ್ತೈದಾಗಿರಬೇಕು ಮುದದಿಂದಲಿ
ಹತ್ತುನೂರು ನಾಮದೊಡೆಯ ಹರಿನಾಮ ಪತಿಯೆಂದು ||ಪ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಸಾವಿರ ನಾಮಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನೇ ತನ್ನ ಪತಿಯೆಂದು (ರಕ್ಷಕನೆಂದು) ನಂಬಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿ (ಮುತ್ತೈದೆಯಾಗಿ) ಇರಬೇಕು. ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯ.
ಗುರುಮಧ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನು ಓದುವುದೇ ಮಾಂಗಲ್ಯ
ವೈರಾಗ್ಯವೆಂಬ ಒಪ್ಪುವ ಮೂಗುತಿ
ತಾರತಮ್ಯ ಜ್ಞಾನ ತಾಯಿತ್ತು ಮುತ್ತು ಸರ
ಕರುಣರಸವೆಂಬ ಕಟ್ಟಾಣಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ||೧||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಇಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ:
ಮಾಂಗಲ್ಯ: ಗುರು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಮಂಗಲಕರವಾದ ಮಾಂಗಲ್ಯ.
ಮೂಗುತಿ: ಲೌಕಿಕ ಸುಖಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿರಕ್ತಿಯೇ (ವೈರಾಗ್ಯ) ಸುಂದರವಾದ ಮೂಗುತಿ.
ಮುತ್ತಿನ ಸರ: ದೇವ-ದಾನವ-ಮಾನವರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವ 'ತಾರತಮ್ಯ ಜ್ಞಾನ'ವೇ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ.
ಕಟ್ಟಾಣಿ (ಹಾರ): ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ತೋರುವ ಕರುಣೆಯೇ ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಂದರ ಹಾರ.
ಹರಿಕಥೆ ಕೇಳುವುದು ಕಿವಿಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಓಲೆ
ನಿರತ ಸತ್ಕರ್ಮವು ನಿಜಕಾಂತಿಯು
ಹರಿದಾಸರ ಪಾದರಜ ಹೆರಳು ಭಂಗಾರ
ಗುರುಭಕುತಿ ಎಂಬಂಥ ಗಂಧಕುಂಕುಮ ಧರಿಸಿ ||೨||
ಭಾವಾರ್ಥ: > * ಓಲೆ: ಹರಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕುವ ಮುತ್ತಿನ ಓಲೆ.
ಕಾಂತಿ: ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳೇ (ಸತ್ಕರ್ಮ) ಮುಖದ ನೈಜ ಕಾಂತಿ.
ಬಂಗಾರ: ಹರಿಭಕ್ತರ ಪಾದದ ಧೂಳನ್ನು ತಲೆಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ತಲೆಗೆ ಧರಿಸುವ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ.
ಗಂಧ-ಕುಂಕುಮ: ಗುರುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯೇ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಗಂಧ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮ.
ಪೊಡವಿಯೊಳು ಪರಹಿತದ ಪಟ್ಟಾವಳಿಯುಟ್ಟು
ಕೊಡುವ ದಾನಗಳೆಂಬೋ ಕುಬಸ ತೊಟ್ಟು
ಬಿದದೆ ಎನ್ನೊಡೆಯ ಶ್ರೀಪುರಂದರವಿಠಲನ
ದೃಢಭಕ್ತಿಯೆಂಬಂಥ ಕಡಗ ಬಳೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ||೩||
ಭಾವಾರ್ಥ: > * ಸೀರೆ (ಪಟ್ಟಾವಳಿ): ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇತರರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುವುದೇ (ಪರಹಿತ) ಉಡುವ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ.
ರವಿಕೆ (ಕುಬಸ): ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವವರಿಗೆ ನೀಡುವ ದಾನವೇ ಧರಿಸುವ ರವಿಕೆ.
ಬಳೆ/ಕಡಗ: ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಶ್ರೀಪುರಂದರವಿಠಲನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿಯೇ ಕೈಗೆ ತೊಡುವ ಬಳೆ ಮತ್ತು ಕಡಗಗಳು. ಇಂತಹ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಶೃಂಗಾರದಿಂದ ಭಕ್ತನು ಧನ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
***
This famous composition by Sri Purandara Dasa, the father of Carnatic music, uses a beautiful metaphor of a "Mutthaide" (a married woman whose husband is alive, symbolizing auspiciousness and fortune) to describe a true devotee.
Summary
In this song, Purandara Dasa redefines spiritual beauty. He suggests that instead of gold and precious stones, a devotee should wear the ornaments of knowledge, detachment, and devotion. By considering Lord Hari (the one with a thousand names) as the eternal "Husband" or protector, and by adorning oneself with virtues, one attains true spiritual "auspiciousness" that never fades.
Verse-wise Meaning
Mutthaidaagiraabeku mudadindali
Hattunooru naamadodeya harinaama patiyendu
Meaning: One should live joyfully as a "Mutthaide" (one whose fortune is intact), considering Lord Hari—the master of a thousand names—as the ultimate Protector and Spouse. True security comes from belonging to God.
Gurumadhvashaastravanu oduvude maangalya
Vairaagyavemba oppuva mooguti
Taaratamya jñāna taayittu muttu sara
Karunarasavemba katthaani katthikondu
Meaning: The poet lists the spiritual ornaments:
Maangalya (Sacred Thread): Studying the sacred philosophy of Guru Madhvacharya is the auspicious wedding thread.
Nose-ring: Cultivating detachment (Vairagya) from worldly pleasures is the shining nose-ring.
Pearl Necklace: Understanding the hierarchy of souls and the supremacy of God (Taaratamya Jnana) is the necklace of pearls.
Necklace (Katthani): Wearing a heart full of compassion (Karuna) is the decorative collar/necklace.
Harikathe keluvudu kivige mutthina ole
Nirata satkarmavu nijakaantiyu
Haridaasara paadaraja heralu bhangaara
Gurubhakuti embantha gandhakunkuma dharisi
Meaning: > * Earrings: Listening to the stories and glories of Lord Hari (Harikathe) is like wearing pearl earrings.
Glow: Constantly performing righteous deeds (Satkarma) provides the true radiance or "glow" to one's personality.
Hair Ornament: Applying the dust from the feet of Lord's devotees (Haridasas) to one's head is like wearing gold in the hair.
Tilaka: Wearing unwavering devotion to one's Guru is the sacred sandalwood and vermilion (Gandha-Kunkuma) on the forehead.
Podaviyolu parahitada pattaavaliyuttu
Koduva daanagalembo kubasa thottu
Bidade ennodeya Shripurandara Vitthalana
Dridhabhaktiyembantha kadaga bale itthukondu
Meaning: > * Saree: Living for the welfare of others (Parahita) in this world is like wearing a rich silk saree.
Blouse: The act of charity and giving (Daana) is the blouse that covers one with grace.
Bangles/Bracelets: Most importantly, having firm and unwavering faith (Dridhabhakti) in my Lord, Shri Purandara Vitthala, is like wearing protective bracelets and bangles on the wrists.
***
ರಾಗ ಕಾಂಭೋಜ ಝಂಪೆತಾಳ (raga, taala may differ in audio)
rendered by
shrI Ananda rAo, srIrangam
to aid learning the dAsara pada for beginners
Lyrics:
rAga: kApi
tALa: misra cApu
muttaidAgirabEku mudadindali
hattu nUru nAmadoDeya Hari namma patiyendu ||
guru madhva shAstravanu Oduvude mAngalya
vairAgyavemba oppuva mUkuti |
tAratamya gNAna tAyittu muttu sara
karuNa rasavembantha kaTTANi kaTTikonDu || muttaidAgirabEku ... ||
hari kathe kELuvudu kivige muttina Ole
nirata satkarmavu nijakAntiyu |
haridAsara pAdaraja heraLu bangAra
gurubhakuti embantha gandha ku~nkuma darisi ||muttaidAgirabEku ... ||
poDaviyoLu para hitada paTTAvaLiyanuTTu
koDuva dAnagaLembo kubusa toTTu |
biDade ennoDeya shrI purandara viTThalana
dRDha bhaktiyembantha kaDaga baLe iTTukonDu ||muttaidAgirabEku ... ||
***
pallavi
muttaidAgira bEku mudadindali hattu nUru nAmadoDeya hari namma patiyendu
caraNam 1
guru madhva shAstravanu Oduvude mAngalya vairAgyavemba oppuva mUkuti
tAratamya jnAnatAyittu muttu sara karuNa rasavembantha kaTTANi kaTTikoNDu
caraNam 2
harikathe kELuvudu kivige muttina Ole nirata satkarmavu nijakAntiyu
haridAsara pAdaraja heraLu bhangAra guru bhakuti embantha kandha kumkuma darisi
caraNam 3
poDEviyoLu para hitada paTTAvaLiyanuTTu koDuva dAnagaLembo kubusa toTTu
biDade ennoDeya shrI purandara viTTalana drDha bhaktiyembantha kaDaga baLe iTTukoNDu
***
No comments:
Post a Comment