PS: lyrics are different for Kruti by Kanakadasaru
check song under purandara vittala ankita
ಮುಳ್ಳು ಮೊನಿಯ ಮ್ಯಾಲ ಮೂರು ಕೆರಿಯ ಕಟ್ಟಿಎರಡು ಹೂಳು, ಒಂದು ತುಂಬಲೆ ಇಲ್ಲ 1
ತುಂಬದ ಕೆರೆಗೆ ಮೇಯಾಕ ಬಂದವು ಮೂರು ಎಮ್ಮಿಎರಡು ಗೊಡ್ಡು ಒಂದು ಕಂದು ಹಾಕಿ ಕರುವೇ ಇಲ್ಲ 2
ಕರುವಿಲ್ಲದ ಎಮ್ಮಿಯ ಕೂಡಿದರ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಾಇಬ್ಬರು ಬಂಜಿಯರು, ಒಬ್ಬಾಕಿ ಹಡೆದೇ ಇಲ್ಲ 3
ಹಡೆಯದ ಹೆಣ್ಣ ಕೂಡಿಕೊಂಡರು ಮೂವರು ಕುಂಬಾರರುಇಬ್ಬರು ಚೊಂಚರು, ಒಬ್ಬಗೆ ಕೈಯೇ ಇಲ್ಲ 4
ಕೈಯಿಲ್ಲದ ಕುಂಬಾರ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಮೂರು ಮಡಿಕಿಗಳಎರಡು ದದ್ದು, ಒಂದಕೆ ತಳವೆ ಇಲ್ಲ5
ತಳವಿಲ್ಲದ ಮಡಕಿಗಿ ಕೊಟ್ಟಾರ ಮೂರು ರೊಕ್ಕಎರಡು ನಕಲು, ಒಂದು ಸವಕಲು 6
ಸವಕಲು ರೊಕ್ಕದಾಗ ಕುಚ್ಚಲಿಕೆ ತಂದಾರ ಮೂರ ಕಡುಬಎರಡು ಕುದಿಯಲಿಲ್ಲ ಒಂದು ಬೇಯಲಿಲ್ಲ 7
ಬೇಯದ ಕಡುಬಿಗಿ ಬಂದಾರ ಮೂವರು ಬೀಗರಇಬ್ಬರು ಬೊಚ್ಚರು, ಒಬ್ಬಗೆ ಹಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ 8
ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬೀಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾರ ಮೂರು ಚಿಕಣಿ ಅಡಕಿಎರಡು ಗೋಟು, ಒಂದು ಸಿಡಿದು ಕಾಣೆಯಾಯಿತು 9
ಕಾಣೆಯಾದ ಅಡಿಕಿಯ ನೋಡಾಕಂತ ಹೋಗ್ಯಾರ ಮೂರ ಮಂದಿಇಬ್ಬರು ಒಂಚೊರಿ, ಒಬ್ಬಗೆ ಕಣ್ಣೇ ಇಲ್ಲ10
ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನ ಕರೆತರಬೇಕಂತ ಹೋಗ್ಯಾರ ಮೂರ ಮಂದಿಇಬ್ಬರು ಕುಂಟರು, ಒಬ್ಬಗೆ ಕಾಲೇ ಇಲ್ಲ 11
ಕಾಲಿಲ್ಲದವನ ಹೊತ್ತು ತರಬೇಕಂತ ಹೋಗ್ಯಾರ ಮೂರು ಮಂದಿ ಇಬ್ಬರು ಲಂಡರು, ಒಬ್ಬ ಮೊಂಡ 12
ಕಾಗಿನೆಲೆ ಕನಕದಾಸ ಹಾಕಿದ ಮುಂಡಗಿಇದ ತಿಳಿದವ ಜಾಣ. ಒಡೆದು ಹೇಳಿದವ ಕೋಣ13
***
Stanza 1
Muḷḷu moniya myāla mūru keriya kaṭṭi
Eraḍu hūḷu, ondu tumbale illa || 1 ||
Stanza 2
Tumbada kerege mēyāka bandavu mūru emmi
Eraḍu goḍḍu ondu kandu hāki karuvē illa || 2 ||
Stanza 3
Karuvillada emmiya kūḍidara mūvaru heṇmakkaḷā
Ibbaru bañjiyaru, obbāki haḍedē illa || 3 ||
Stanza 4
Haḍeyada heṇṇa kūḍikoṇḍaru mūvaru kumbāraru
Ibbaru coñcaru, obbage kaiyē illa || 4 ||
Stanza 5
Kaiyillada kumbāra māḍikoṭṭa mūru maḍikigaḷa
Eraḍu daddu, ondake taḷave illa || 5 ||
Stanza 6
Taḷavillada maḍakigi koṭṭāra mūru rokka
Eraḍu nakalu, ondu savakalu || 6 ||
Stanza 7
Savakalu rokkadāga kuccalike tandāra mūra kaḍuba
Eraḍu kudiyallila ondu bēyalilla || 7 ||
Stanza 8
Bēyada kaḍubigi bandāra mūvaru bīgara
Ibbaru boccaru, obbage hallē illa || 8 ||
Stanza 9
Hallillada bīganige koṭṭāra mūru cikaṇi aḍaki
Eraḍu gōṭu, ondu siḍidu kāṇeyāyitu || 9 ||
Stanza 10
Kāṇeyāda aḍikiya nōḍākanta hōgyāra mūra mandi
Ibbaru oñcori, obbage kaṇṇē illa || 10 ||
Stanza 11
Kaṇṇilladavana karetarabēkanta hōgyāra mūra mandi
Ibbaru kuṇṭaru, obbage kālē illa || 11 ||
Stanza 12
Kālilladavana hottu tarabēkanta hōgyāra mūru mandi
Ibbaru laṇḍaru, obba moṇḍa || 12 ||
Stanza 13
Kāginele kanakadāsa hākida muṇḍagi
Ida tilidava jāṇa. Oḍedu hēḷidava kōṇa || 13 ||
***
Pronunciation & Linguistic Notes
Dialect: This poem uses the North Karnataka (Hubli-Dharwad/Belagavi) dialect. Notice words like Myāla (instead of Mēle), Keri (instead of Kere), and Emmi (instead of Emme).
The Retroflex 'ḷ' and 'ṇ': Essential for the rhythm. In Muḷḷu (thorn) and Heṇṇu (woman), ensure the tongue curls back to the palate.
The 'c' sound: In Coñcaru, the 'c' is like the "ch" in "chat."
The 'j' sound: In Bañjiyaru (sterile women), the 'j' is soft, as in "jar."
Short vs Long Vowels: In Goḍḍu (barren), the 'o' is short. In Kōṇa (buffalo/ignorant man), the 'ō' is long.
This preserves the folk-rhythm that Kanaka Dasa intended.
***
ಈ ಕೃತಿಯು ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸರು ವಿರಚಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ 'ಮುಂಡಿಗೆ' (Riddle). ಇದು ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಪುರಂದರದಾಸರ ಮುಂಡಿಗೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಶೈಲಿಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಎಮ್ಮಿ, ಕೆರಿ, ರೊಕ್ಕ).
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಮುಂಡಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಕನಕದಾಸರು ಈ ನಶ್ವರವಾದ ಪ್ರಪಂಚ ಅಥವಾ **'ಮಾಯೆ'**ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಂಬಿ, ಇಲ್ಲದ ಆಸೆಗಳ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಹೇಗೆ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. "ಇಲ್ಲದ್ದು" ಅಥವಾ "ಶೂನ್ಯ"ವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯೇ ಈ ಸಂಸಾರ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವನೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ದಾಸರು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)
ಪದ್ಯ ೧:
ಮುಳ್ಳು ಮೊನಿಯ ಮ್ಯಾಲ ಮೂರು ಕೆರಿಯ ಕಟ್ಟಿ ಎರಡು ಹೂಳು, ಒಂದು ತುಂಬಲೆ ಇಲ್ಲ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಶರೀರವೆಂಬ 'ಮುಳ್ಳಿನ ಮೊನೆ'ಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೆರೆಗಳೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳು ಅಥವಾ ತ್ರಿಗುಣಗಳು. ಇವು ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಎಂಬ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶೂನ್ಯವಸ್ತುಗಳು.
ಪದ್ಯ ೨ - ೩:
ತುಂಬದ ಕೆರೆಗೆ ಮೇಯಾಕ ಬಂದವು ಮೂರು ಎಮ್ಮಿ ಎರಡು ಗೊಡ್ಡು ಒಂದು ಕಂದು ಹಾಕಿ ಕರುವೇ ಇಲ್ಲ.
ಕರುವಿಲ್ಲದ ಎಮ್ಮಿಯ ಕೂಡಿದರ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಾ ಇಬ್ಬರು ಬಂಜಿಯರು, ಒಬ್ಬಾಕಿ ಹಡೆದೇ ಇಲ್ಲ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಶೂನ್ಯವಾದ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಮೇಯಲು ಅಹಂಕಾರವೆಂಬ 'ಎಮ್ಮೆ'ಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಫಲ (ಕರು) ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ನಿಷ್ಫಲವಾದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಬಯಕೆಗಳೆಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಬಂಜೆಯರು, ಅಂದರೆ ಅವುಗಳಿಂದ ಮುಂದಿನ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೪ - ೫:
ಹಡೆಯದ ಹೆಣ್ಣ ಕೂಡಿಕೊಂಡರು ಮೂವರು ಕುಂಬಾರರು ಇಬ್ಬರು ಚೊಂಚರು, ಒಬ್ಬಗೆ ಕೈಯೇ ಇಲ್ಲ.
ಕೈಯಿಲ್ಲದ ಕುಂಬಾರ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಮೂರು ಮಡಿಕಿಗಳ ಎರಡು ದದ್ದು, ಒಂದಕೆ ತಳವೆ ಇಲ್ಲ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಫಲವಿಲ್ಲದ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬರುವ ಕರ್ಮಗಳೇ 'ಕುಂಬಾರರು'. ಅಸಮರ್ಥವಾದ ಈ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಬದುಕು ಅಥವಾ ಸಾಧನೆಗಳು (ಮಡಿಕೆಗಳು) ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ (ತಳವಿಲ್ಲದ) ಶೂನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪದ್ಯ ೬ - ೭:
ತಳವಿಲ್ಲದ ಮಡಕಿಗಿ ಕೊಟ್ಟಾರ ಮೂರು ರೊಕ್ಕ ಎರಡು ನಕಲು, ಒಂದು ಸವಕಲು.
ಸವಕಲು ರೊಕ್ಕದಾಗ ಕುಚ್ಚಲಿಕೆ ತಂದಾರ ಮೂರ ಕಡುಬ ಎರಡು ಕುದಿಯಲಿಲ್ಲ ಒಂದು ಬೇಯಲಿಲ್ಲ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪ್ರತಿಫಲವು ಕೂಡ 'ನಕಲು ರೊಕ್ಕದಂತೆ' ವ್ಯರ್ಥ. ಅಂತಹ ವ್ಯರ್ಥ ಫಲದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಜ್ಞಾನವು (ಕಡುಬು) ಎಂದಿಗೂ ಪರಿಪಕ್ವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ (ಬೇಯುವುದಿಲ್ಲ).
ಪದ್ಯ ೮ - ೯:
ಬೇಯದ ಕಡುಬಿಗಿ ಬಂದಾರ ಮೂವರು ಬೀಗರ ಇಬ್ಬರು ಬೊಚ್ಚರು, ಒಬ್ಬಗೆ ಹಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬೀಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾರ ಮೂರು ಚಿಕಣಿ ಅಡಕಿ ಎರಡು ಗೋಟು, ಒಂದು ಸಿಡಿದು ಕಾಣೆಯಾಯಿತು.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಅಪಕ್ವವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಬರುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೇ 'ಬೀಗರು'. ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೇ (ಹಲ್ಲು) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅನುಭವಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಾರದ 'ಗೋಟು ಅಡಿಕೆ'ಯಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.
ಪದ್ಯ ೧೦ - ೧೧:
ಕಾಣೆಯಾದ ಅಡಿಕಿಯ ನೋಡಾಕಂತ ಹೋಗ್ಯಾರ ಮೂರ ಮಂದಿ ಇಬ್ಬರು ಒಂಚೊರಿ, ಒಬ್ಬಗೆ ಕಣ್ಣೇ ಇಲ್ಲ.
ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನ ಕರೆತರಬೇಕಂತ ಹೋಗ್ಯಾರ ಮೂರ ಮಂದಿ ಇಬ್ಬರು ಕುಂಟರು, ಒಬ್ಬಗೆ ಕಾಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಾಣೆಯಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಡುವ ನಮ್ಮ ವಿವೇಕವೂ ಕುರುಡಾಗಿದೆ. ಆ ಕುರುಡು ವಿವೇಕವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು (ಕಾಲುಗಳು) ಕೂಡ ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ.
ಪದ್ಯ ೧೨:
ಕಾಲಿಲ್ಲದವನ ಹೊತ್ತು ತರಬೇಕಂತ ಹೋಗ್ಯಾರ ಮೂರು ಮಂದಿ ಇಬ್ಬರು ಲಂಡರು, ಒಬ್ಬ ಮೊಂಡ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಮನುಷ್ಯನು ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ತಿಳಿದೂ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮೊಂಡತನದಿಂದ ಅದೇ ಮಾಯೆಯ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಿದು.
ಪದ್ಯ ೧೩:
ಕಾಗಿನೆಲೆ ಕನಕದಾಸ ಹಾಕಿದ ಮುಂಡಗಿ ಇದ ತಿಳಿದವ ಜಾಣ. ಒಡೆದು ಹೇಳಿದವ ಕೋಣ.
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನ ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸರು ಹೇಳಿದ ಈ ಗಹನವಾದ ಒಗಟನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವನೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವವನು ಅಜ್ಞಾನಿ (ಕೋಣ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ದಾಸರು.
ಈ ಮುಂಡಿಗೆಯು ಕನಕದಾಸರ ತತ್ತ್ವಪದಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದುದು. ಇದರ ಉತ್ತರವು 'ಸಂಸಾರದ ಮಾಯೆ' ಮತ್ತು 'ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ' ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
***
This composition by Sri Kanaka Dasa is a celebrated 'Mundige' (Philosophical Riddle) written in the colloquial dialect of North Karnataka (using words like Emmi for buffalo and Rokka for money). It is a direct cousin to the version by Purandara Dasa but carries a grittier, folk-inspired tone.
Summary
The poem uses a chain of impossible, broken, and non-existent metaphors to describe the unreality of the material world (Maya). It paints a picture of a man chasing shadow after shadow—building on nothing, earning nothing, and seeing nothing. The riddle is a spiritual challenge: those who see through the "nonsense" to the underlying philosophy are wise, while those who take it literally are compared to a "buffalo" (ignorant).
Stanza-wise Meaning
Stanza 1:
The Paradox: On the tip of a thorn, three ponds were built; two are silted up, and one never filled.
Philosophy: The "thorn's tip" is the precarious human life. The "ponds" are our desires and the three Gunas. They never offer true fulfillment; they are either filled with the "silt" of worldly attachment or remain entirely empty of spiritual peace.
Stanza 2 & 3:
The Paradox: Three buffaloes came to graze at the empty pond; two were barren, and one gave birth but had no calf. To the calfless buffalo, three women were joined; two were sterile, and one never gave birth.
Philosophy: The "buffaloes" represent the ego. They produce no "calf" (spiritual results). The "women" represent our further desires and intentions which, in an ego-driven life, lead to no meaningful creation or enlightenment.
Stanza 4 & 5:
The Paradox: Three potters joined the woman who never gave birth; two were crippled, and one had no hands. The handless potter made three pots; two were lumpy, and one had no bottom.
Philosophy: The "potters" are our physical and mental actions (Karma). Being driven by ignorance, they are "handless" (ineffectual). The "pots" (the results of our life's work) are flawed and lack a "bottom" (a foundation in Truth).
Stanza 6 & 7:
The Paradox: Three coins were given for the bottomless pot; two were fakes, and one was worn out. With the worn-out coin, three Kadubu (dumplings) were brought to boil; two didn't simmer, and one didn't cook.
Philosophy: The rewards we get from worldly success are "fake coins"—they have no value in the afterlife. The "uncooked dumplings" represent incomplete knowledge; we try to transform our experiences into wisdom, but the fire of devotion is missing.
Stanza 8 & 9:
The Paradox: Three guests (in-laws) came for the uncooked dumpling; two were toothless, and one had no teeth at all. The toothless guest was given three betel nuts; two were hard/rotten, and one popped and vanished.
Philosophy: The "guests" are our senses trying to enjoy the fruits of life. Without the "teeth" of discrimination (Viveka), they cannot process the experience. The "vanishing betel nut" represents the fleeting nature of sensory pleasure.
Stanza 10 & 11:
The Paradox: Three people went to find the vanished nut; two were one-eyed, and one had no eyes. Three people went to bring back the blind man; two were lame, and one had no legs.
Philosophy: When we lose our way, our "blind" intellect tries to find the truth, but it is led by "legless" habits that cannot move toward the Divine.
Stanza 12:
The Paradox: Three people went to carry the legless man; two were rogues (Landa), and one was stubborn (Monda).
Philosophy: This represents the final state of an unawakened soul—carried by stubbornness and ego, refusing to admit that the path it has taken is a total illusion.
Stanza 13:
The Paradox: This is the riddle set by Kanaka Dasa of Kaginele. He who understands it is wise; he who tries to explain it literally is a buffalo.
Philosophy: Realizing that the entire material world is as "impossible" as this riddle is the first step toward God.
This is particularly valuable because it highlights Kanaka Dasa's unique ability to use "earthy" imagery to convey the highest Vedantic secrets.
***
No comments:
Post a Comment