ಶ್ರೀವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಸಾಧನ ಸುಳಾದಿ
(ಕಮಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದು ವೈರಾಗ್ಯಭಾಗ್ಯ ತಾಳಬೇಕು)
ಧ್ರುವತಾಳ
ಇರಬೇಕು ಸಂಸಾರದೊಳಿಲ್ಲದಿರಬೇಕು
ತರುಣಿ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆ ಧನ ಪಶು ಬಂಧು ಬಳಗ
ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಮುಳುಗಿ
ಹರಿದ ಕಾಲಕ್ಕು ನಾನಾ ವಿಷಯ ಲಂಪಟದಲ್ಲಿ
ಚರಿಸುತಿದ್ದರು ಬಲು ಚತುರವಂತನಾಗಿರೆ
ಇರುಳು ಹಗಲು ಉದಾಸೀನನಾಗಿ ನೋಳ್ಪರಿಗೆ
ಸರುವ ಕೋಟಲೆ ಇವನೆಂದೆನಿಸಲಿ ಬೇಕು
ನಿರುತ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಬಲು ದಾರಿದ್ರ ಬಂದಡರೆ
ಶರಧಿಯೆಂದದಿ ಸುಖಪೂರ್ಣನಾಗಲಿ ಬೇಕು
ಶಿರ ನಯನ ನಾಸಾ ಕರ್ನಾ ವದನ ಹಸ್ತಾಂಘ್ರಿ ಮಿಕ್ಕ
ಎರಡು ಕೂಡಿಂದಾಗುವ ಗಾತ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರ
ಹರಿ ಪ್ರಕೃತಿ ತಾತ್ವಿಕರಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂದು ನಿಂದು
ಅರಘಳಿಗೆ ತೊಲಗದಲೆ ಮಾಳ್ಪರು ಬಿಡದೆಂದು
ಅರಿದು ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕೆ ಹಿಗ್ಗಬೇಕು ತನ್ನೊಳಗೆ
ಪರಮ ಕ್ಲೇಶ ಸಂತೋಷ ಬರಲಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಮ
ಹರಿ ತತ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ವಯೋಗ್ಯತಾನುಸಾರ
ಪರಿಪರಿ ಕರ್ಮಗಳು ಒಳಗಿದ್ದು ಮಾಡಿಸುವ
ಅರೆಮರೆ ತಿಳಿದು ಸಂಶಯ ಬಡಬಾರದು
ನೆರದು ಮಾನವರೊಳು ಕುಳಿತಿದ್ದರು ಮನಸು
ಹರಿಪಾದದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಧೇನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು
ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದರು ದುಗ್ಗಾಣಿಗೆ ಸಲ್ಲಾನೆಂದು
ಪರರಿಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡು ನಗಬೇಕು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ
ಹರಿ ಗುರುಗಳ ದಾಸರಿಗೆ ದತ್ತ ಪ್ರಾಣ
ತರತಮ್ಯದಿಂದಲಿ ಎಣಿಪದು ಮನದೊಳಗೆ
ಮರುಳು ಬಂದವನಂತೆ ಸಕಲ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯ
ಚರಿಸಬೇಕು ತಾನು ನಿಂದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿರದೆ
ಹರಿ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭಾಲಾಭಗಳನು
ಕರಿಸಾಬೇಕಲ್ಲದೆ ಹತ್ತದೆಂದೆನೆಸಲ್ಲ
ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ವಿಘ್ನವಾಗದಂತೆ ಆತನ್ನ
ಕರುಣ ಪಡಿಯಬೇಕು ಒಂದೆ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ
ಸುರರಾದಿಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದ ಫಲ ಐದಿದರೂ
ಹರಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಒಬ್ಬರಲ್ಲ
ಬರಿದೆ ಆವಾವವರ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಾಲಣಿಯ
ಹಿರಿಯಾರು ನಮಗಿಂದ ನೀಚರಿಗಹುದೆನ್ನಿ
ಬಿರಿ ಮಳಿಯೊಳಗೆ ಹೆಳ್ಳೆ ಸಾಲು ಇಕ್ಕಿದಂತೆ
ಕುರುಹು ನೋಡಲಿಬೇಕು ಸಂಸಾರದ ಸ್ಥಿತಿ
ಪರಕೆ ಮತ್ತಾವದೊ ಸಹಾಯ ಎಂಬೋವೀ ಮಾ -
ಯರವಾಗುವದಲ್ಲದೆ ಘಳಿಸಿದ ಸರ್ವೋಪಾಯ
ಧರಣಿವಿಬುಧ ಜನುಮ ಬಯಸೊ ಮತ್ತೆ ಬಯಸೊ
ಮರುತ ದೇವನ ಮತ ಪೊಂದೊ ಸತತ ನಿಂದೂ
ಗುರುಗಳಿಗೆ ಗುರು ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ
ಶರಣರ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಮನದೆಗಿಯದೆ ನಿಲ್ಲು ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಉಂಡರೆ ಉಣಲಿಲ್ಲ ಉಟ್ಟರೆ ಉಡಲಿಲ್ಲ
ಕೊಂಡರೆ ಕೊಳಲಿಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟರೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ
ಕಂಡರೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ ಕರೆದರೆ ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ
ಹೆಂಡತಿ ಎನಗೇನು ನಾನು ಅವಳಿಗಾರು
ಗಂಡುಗಲಿಯಾರೊ ಗತಿಗೆಡುವನಾರೊ
ಥಂಡ ಥಂಡದ ಮಾತು ಪೇಳಿ ಕೇಳುವನಾರೊ
ಭಂಡು ಸಂಸಾರದೊಳು ಇಟ್ಟು ತೆಗೆವನಾರೊ
ದಂಡನೆ ಮಾಡಿಸುವ ಬಿಡಿಸಿ ಕೊಂಬವನ್ಯಾರೊ
ಮಂಡನಾದಿ ವಸ್ತು ಕೂಡಿಸಿ ಧರಿಪನಾವ
ಮಂಡಲದೊಳಗಿದ್ದು ಇದೆ ಖಚಿತವು ತಿಳಿದು
ಬೆಂಡು ಮತ್ತೆ ಕಲ್ಲು ತೇಲಿಪ ಮುಳುಗಿಸುವ
ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಇನಿತೆಂದು
ಕೊಂಡಾಡುತ ಸೊರಗಿ ನಲಿನಲಿದು ತಿರುಗಿ
ಕೆಂಡವನೆ ನೋಡಿ ಶಿಶು ಭಯ ಬೀಳದಲೆ
ಅಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಗಿ ತುಡುಕುವಂತೆ ಉ -
ದ್ದಂಡ ಭವದಲ್ಲಿ ಭವಣೆಗಳಟ್ಟಿದರು
ಕೆಂಡಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣವನು ಭಯ ಬೀಳದಂತಿರೋ
ಹಿಂಡು ದೈವದ ಗಂಡ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ್ನ
ತೋಂಡರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಲಗದೆ ಓಲ್ಯಾಡು ॥ 2 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ಅಂಗಣದೊಳು ಪಕ್ಕಿ ಕುಳಿತು ಹಾರಿದಂತೆ
ಅಂಗಡಿಯ ನೆರಹಿ ತಿರುಗಿ ಜನ ಪೋದಂತೆ
ಮುಂಗುಡಿ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಗಟ್ಟಿ ಕೆಡಿಸಿದಂತೆ
ಹಿಂಗದರವಂಟಿಗೆಯ ಮಂದಿ ಸಾಗಿದಂತೆ
ಸಂಗಾತದವರು ತನ್ನ ಕೂಡಲಿದ್ದರು ಅವರ
ಹಂಗಿಗನಾಗದೆ ಅದರಂತೆ ಗುಣಿಸೋದು
ಮುಂಗಾರಿ ಮಿಂಚಿನಂದದಿ ದೇಶದೊಳಗೆ ನಿ -
ಸ್ಸಂಗನಾಗಿ ತಿರುಗಿ ಕಾಲ ಕಳಿಯಬೇಕು
ಬಂಗಾರ ಮೊದಲಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಕಂಡರೆ
ಮುಂಗಾಲಲಿ ಒದೆದು ದಾಟಿ ಪೋಗುವದಯ್ಯ
ಹಂಗಿಗನಾಗದಿರು ಪರರ ವಶಕೆ ಶಿಲ್ಕಿ
ಭಂಗವಾದರು ಲೇಶ ಖೇದ ಬಡದಿರು
ಮಂಗಳ ಮೂರುತಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ
ಸಂಗೀತದಲಿ ಬಾಳು ಹರಿದಾಸರ ಪಾದಕೆ ಬೀಳೊ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಧರಣಿಯಂತೆ ತಾಳೊ ಮರುತನಂತೆ ಸಂ -
ಚರಿಸು ಪಾವಕನಂತೆ ಹೊರಗೆ ತೋರದಲಿರು
ಮರಳಿ ಉದಕದಂತೆ ಹರಿದು ಪೋಗುತಲಿರು
ಇರು ಅಕಾಶದಂತೆ ಸರಿಸದಲ್ಲಿ ದೂರ
ಪರರಾಪೇಕ್ಷಿಯ ಬಿಡು ಪರಲೋಕವ ಬೇಡು
ಪರಮನ್ನ ಕೊಂಡಾಡು ಪರಮಾರ್ಗವ ಬೇಡು
ಪರಮತವನೆ ಸುಡು ಪರಮಾತ್ಮನ್ನ ಕಾಡು
ಪರದೈವ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ ಲೀಲೆ
ಸ್ಮರಿಸಿ ಧನ್ಯನಾಗು ದುರಿತವ ನೀಗು ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಒಂದೆ ಪ್ರಯೋಜನ ಮಾಡಿದರದರೊಳು
ಇಂದಿರಾ ಪತಿ ಉಂಟು ಇಂದಿರೆ ಉಂಟು
ಒಂದೆರಡು ಗುಣ ಉಂಟು ಕಾಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಉಂಟು
ವೃಂದಾರಕರುಂಟು ಕ್ರಮಾನುಸಾರದಿಂದ
ಗಂಧ ರಸ ರೂಪ ಸ್ಪರ್ಶ ಶಬ್ದ ಉಂಟು
ಕುಂದದೆ ನಭ ವಾಯು ಅನಳ ಪಾವನಿ ಉಂಟು
ಇಂದ್ರಿಯಂಗಳುಂಟು ಹನ್ನೊಂದು , ಐವತ್ತು
ಒಂದು ವರ್ಣಗಳುಂಟು ಶ್ರುತಿ ಪುರಾಣಗಳುಂಟು
ಒಂದೊಂದು ಕರ್ಮವುತ್ಪತ್ತ್ಯಾದಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಉಂಟು
ಪೊಂದಿ ದೈತ್ಯರು ಉಂಟು ಶುಭ ಅಶುಭಗಳುಂಟು
ಅಂದು ಮೊದಲಾಗಿ ಕಡೆ ಭಾಗ ಪರಿಯಂತ
ಸಂಧಿಸಿ ಕೊಂಡಿಪ್ಪವು ಓಂಕಾರ ಸಹವಾಗಿ
ವಂದನೆ ನಿಂದೆ ಇನಿತು ತಿಳಿದು ಪ್ರವರ್ತಿಸಲು
ನಂದವಾಗುವದು ತತ್ತತ್ಕಾಲದಲಿ ಬಿಡದೆ
ಹಿಂದೆ ನಡೆದದೆಲ್ಲ ಹರಿ ತಾನೆ ಮಾಡಿಸಿದ -
ನೆಂದು ನಿನ್ನೊಳು ನೀನು ತಿಳಿದು ದುಶ್ಚಿತ್ತ ಬಿಟ್ಟು
ಇಂದಿನಾರಭ್ಯ ಅಲ್ಪಕಾಲ ಮೊದಲು ಮಾಡಿ
ನಿಂದಿರದೆಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಆವಾವ ಕರ್ಮವಾಗೆ
ಇಂದಿರಾಪತಿ ತಾನು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರನಾಗಿ
ಛಂದ ಛಂದದಲಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿಸುವ
ಒಂದು ಸತ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಆ ಮಾತಾಗಲಿ ಎಂದು
ಸಂದೇಹ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಂತ ನೀನಾಗದಿರು
ಮಂದರಧರ ಒಲಿದು ಆವಾವದು ಕಲ್ಪಿಸಿ -
ದಂದಾದಿ ಮಾಡುತಿರು ಹರಿ ಇತ್ತ ಸ್ವಾತಂತ್ರದಿ
ದ್ವಂದ್ವ ಸೈರಿಸುತ್ತ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ
ಮಂದನ್ನ ಉದ್ಧರಿಸುವ ಲೇಶದೋಷ ಬರಗೊಡ
ಅಂದವರಿಗೆ ಜೀವ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯ
ತಂದೆಯಾಗಿ ಭಕ್ತರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ಕಮಲದೊಳು ಕಮಲ ಇದ್ದಂತೆ ಇರು ಹೃ -
ತ್ಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ್ನ ಪೂಜಿಪದು ॥
***
Dhruva Tala
Irabēku saṃsāradoḷilladirabēku |
Taruṇi makkaḷu mane dhana paśu bandhu baḷaga |
Parivāradoḍane āsaktanāgi muḷugi |
Harida kālakku nānā viṣaya laṃpaṭadalli |
Carisutiddaru balu caturavantanāgire |
Iruḷu hagalu udāsīnanāgi nōḷparige |
Saruva kōṭale ivanendennisali bēku |
Niruta saubhagya balu dāridra bandadare |
Śaradhiyendadi sukhapūrṇanāgali bēku |
Śira nayana nāsā karnā vadanā hastāṅghri mikka |
Eraḍu kūḍindāguva gātrada vyāpāra |
Hari prakṛti tāttvikarallalli nindu nindu |
Araghaḷige tolagadale māḷparu biḍadendu |
Aridu kṣaṇakṣaṇake higgabēku tannuḷage |
Parama klēśa santōṣa baralāgi oṇḍē sama |
Hari tatkālakke svayōgyatānusāra |
Paripari karmagaḷu oḷagittu māḍisuva |
Aremare tiḷidu saṃśaya baḍabāradu |
Neradu mānavaroḷu kuḷitiddaru manasu |
Haripādadaḷḷi iṭṭu dhēnisuttirabēku |
Horage nōḍidaru duggaṇige sallānendu |
Pararindensisikoṇḍu naga-bēku prītiyalli |
Hari gurugaḷa dāsarige datta prāṇa |
Tarathamyadindali eṇipadu manadoḷage |
Maruḷu bandavarante sakala puṇyabhūmiya |
Carisabēku tānu nindalli nindirade |
Hari iccheyinda banda lābhālābhagaḷanu |
Karisabēkallade hattadendenesalla |
Hari smaraṇege vighnavāgadante ātanna |
Karuṇa paḍiyabēku oṇḍē bhaktiyalli |
Surarādigaḷa deseyinda phala aididarū |
Hari prēraṇeyallade svātantra obbaralla |
Baride āvāvavara prēraṇe pālaṇiya |
Hiriyāru namaginda nīcarigahudenni |
Biri maḷiyoḷage heḷḷe sālu ikkidante |
Kuruhu nōḍalibēku saṃsārada sthiti |
Parake mattāvado sahāya embōvī mā -
Yaravāguvadallade ghaḷisida sarvōpāya |
Dharaṇivibudha januma bayaso matte bayaso |
Maruta dēvana mata pondō satata nindū |
Guruugaḷige guru namma Vijayaviṭṭhalarēyana |
Śaraṇara saṅgadalli manade-giyade nillu ||
Matta Tala
Uṇḍare uṇalilla uṭṭare uḍalilla |
Koṇḍare koḷalilla koṭṭare koḍalilla |
Kaṇḍare kāṇalilla karedare kareyalilla |
Heṇḍati enagēnu nānu avaḷigāru |
Gaṇḍugaliyārō gatigeḍuvanārō |
Thaṇḍa thaṇḍada mātu pēḷi kēḷuvanārō |
Bhaṇḍu saṃsāradoḷu iṭṭu tegevanārō |
Daṇḍane māḍisuva biḍisi koṃbavanyārō |
Maṇḍanādi vastu kūḍisi dharipanāva |
Maṇḍaladoḷagittu ide khacitavu tiḷidu |
Beṇḍu matte kallu tēlipa muḷugisuva |
Puṇḍarīkākṣanna mahime initendu |
Koṇḍāḍuta soragi nalin alidu tirugi |
Keṇḍavane nōḍi śiśu bhaya bīḷadale |
Aṇḍiyalli pōgi tuḍakuvante u -
Ddaṇḍa bhavadadoḷu bhavaṇegaḷaṭṭidaru |
Keṇḍakke saṇṇavanu bhaya bīḷadantirō |
Hiṇḍu daivada gaṇḍa Vijayaviṭṭhalarēyanna |
Toṇḍara baḷiyalli tolagade ōlyāḍu ||
Trividi Tala
Aṅgaṇadoḷu pakki kuḷitu hāridante |
Aṅgaḍiya nerahti tirugi jana pōdante |
Muṅguḍi makkaḷu manegaṭṭi keḍisidante |
Hiṅgadaravaṇṭigeya mandi sāgidante |
Saṅgātadavaru tanna kūḍaliddaru avara |
Haṅgiganāgade adarante guṇisōdu |
Muṅgāri miñcinandadi dēśadoḷage ni -
Ssanganāgi tirugi kāla kaḷiyabēku |
Baṅgāra modalāda dravyagaḷa kaṇḍare |
Muṅgālali odedu dāṭi pōguvudayya |
Haṅgiganāgadiru parara vaśake śilki |
Bhaṅgavādaru lēśa khēda baḍadiru |
Maṅgaḷa mūrutī Vijayaviṭṭhalarēyana |
Saṅgītadali bāḷu haridāsara pādake bīḷo ||
Atta Tala
Dharaṇiyante tāḷo marutanante saṃ -
Carisu pāvakanante horage tōradaliru |
Maraḷi udakadante haridu pōgutaliru |
Iru ākāśadante sarisadalli dūra |
Pararāpēkṣiya biḍu paralōkava bēḍu |
Paramanna koṇḍāḍu paramārgava bēḍu |
Paramatavane suḍu paramāthmanna kāḍu |
Paradāiva Vijayaviṭṭhalarēyana līle |
Smarisi dhanyanāgu duritava nīgu ||
Adi Tala
Oṇḍe prayōjana māḍidaradaroḷu |
Indirā pati uṇṭu Indire uṇṭu |
Oṇḍeraḍu guṇa uṇṭu kāla prakṛti uṇṭu |
Vṛndārakaruṇṭu kramānusāradinda |
Gandha rasa rūpa sparśa śabda uṇṭu |
Kundade nabha vāyu anaḷa pāvani uṇṭu |
Indriyaṅgaḷuṇṭu hannondu , aivattu |
Oṇḍu varṇagaḷuṇṭu śruti purāṇagaḷuṇṭu |
Oṇḍondu karmavutpattyādi svātantra uṇṭu |
Pondi daityaru uṇṭu śubha aśubhagaḷuṇṭu |
Andu modalāgi kaḍe bhāga pariyanta |
Sandhisi koṇḍippavu ōṅkāra sahavāga |
Vandane ninde initu tiḷidu pravartisalu |
Nandavāgavadū tattatkāladoḷi biḍade |
Hinde naḍedadella Hari tāne māḍisida -
Nendu ninnoḷu nīnu tiḷidu duścitta biṭṭu |
Indinārabhya alpakāla modalu māḍi |
Nindiradellelli āvāva karmavāge |
Indirāpati tānu sarvādhikāranāgi |
Chanda chandadalinda vyāpāra māḍisuva |
Oṇḍu satya saṅkalpa māḍi ā mātāgali endu |
Sandēha nissandēhavanta nīnāgadiru |
Mandara-dhara olidu āvāvadu kalpisi -
Dandādi māḍutiru Hari itta svātantradi |
Dvandva sairisutta sarvōttama jñānadoḷi |
Mandanna uddharisuva lēśadōṣa baragoḍa |
Andavarige jīva Vijayaviṭṭhalarēya |
Tandeyāgi bhaktara baḷiyalli tiruguva ||
Jate
Kamaladoḷu kamala iddante iru hṛ -
Tkamaladoḷḷi Vijayaviṭṭhalanna pūjipadu ||
***
Pronunciation Guide
Vowels: "a" (cup), "ā" (father), "i" (pin), "ī" (seen), "u" (put), "ū" (boot), "e" (bed), "o" (go).
Consonants: 'ṭ/ḍ' (tongue against the roof of the mouth). 'ṅ' is the nasal "ng" as in "song".
Special: 'ś' (soft 'sh'), 'j' (as in 'joy').
Rhythm: Suladi is a complex tala structure; maintain a reflective and devotional pace.
Aspiration: Distinctly pronounce 'bh', 'dh', 'gh', 'ph' for clarity.
***
ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರು ರಚಿಸಿರುವ 'ಸಾಧನ ಸುಳಾದಿ'ಯು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಹೇಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ದಾಸರು ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ "ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ"ಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನಾಗಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಮಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೂ ಹೇಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ತನು ಸಂಸಾರದ ಎಲ್ಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು (ಮನೆ, ಮಠ, ಕುಟುಂಬ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು, ಲಾಭ-ನಷ್ಟಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದೇ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಎಂದು ವಿಜಯದಾಸರು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥ (Meaning in Kannada)
1. ಧ್ರುವತಾಳ:
ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು, ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಲ್ಲದಿರಬೇಕು. ತರುಣಿ (ಹೆಂಡತಿ), ಮಕ್ಕಳು, ಧನಕನಕಾದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದರೂ ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿರಬೇಕು. ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು ಉದಾಸೀನನನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿದರೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಡ. ಸುಖ ಬಂದಾಗ ಆನಂದಿಸು, ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದಿರು. ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಲಾಭ-ನಷ್ಟಗಳು ಬಂದಾಗ ಅದು ಹರಿಯ ಇಚ್ಛೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಭಗವಂತನ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಾಳು.
2. ಮಟ್ಟತಾಳ:
ಈ ಸಂಸಾರದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಭ್ರಮೆ. "ಹೆಂಡತಿ ನನ್ನವಳು, ನಾನು ಇವಳ ಗಂಡ" ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೇ ಸುಳ್ಳು. ಭಗವಂತನು ಬೆಂಡನ್ನು ಮುಳುಗಿಸುವ, ಕಲ್ಲನ್ನು ತೇಲಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅಂತಹ ಪರಮಾತ್ಮನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡು. ಮಗು ಕೆಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಭಯಪಡದಂತೆ, ಸಂಸಾರದ ಭವಣೆಗಳಿಗೆ ನೀನು ಭಯಪಡಬೇಡ. ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನ ಭಕ್ತರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಇರಿಸು.
3. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ:
ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ಬಂದು ಹಾರಿ ಹೋಗುವಂತೆ, ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನ ಬಂದು ಹೋಗುವಂತೆ ಈ ಸಂಸಾರ ಕ್ಷಣಿಕ. ಸಂಬಂಧಿಕರ ಹಂಗಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡ. ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಜೀವನ ಅಲ್ಪಕಾಲದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿರು. ಬಂಗಾರವನ್ನೇ ಕಂಡರೂ ಅದನ್ನು ಒದೆದು ದಾಟುವಷ್ಟು ವೈರಾಗ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೋ. ಭಂಗ ಬಂದರೂ ದುಃಖ ಪಡಬೇಡ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ದಾಸರ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಬಾಳು.
4. ಅಟ್ಟತಾಳ:
ಧರಣಿಯಂತೆ (ಭೂಮಿಯಂತೆ) ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸು, ವಾಯುವಿನಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸು, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊರಗಡೆ ಕಠೋರವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಒಳಗೆ ಪವಿತ್ರನಾಗಿರು. ಆಕಾಶದಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೆ ದೂರವಿರು. ಪರರ ಅಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಲೋಕದ (ಭಗವಂತನ) ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸು. ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳು.
5. ಆದಿತಾಳ:
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹನ್ನೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕರ್ಮಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ನಡೆದದ್ದು, ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಹರಿಯೇ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಬಿಡು. ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸು. ಅವನ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ, ಅವನು ತಂದೆಯಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಜತೆ:
ಕಮಲದ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಇದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆ ನಿನ್ನ ಹೃದಯ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಬದುಕು.
***
The 'Sadhana Suladi', composed by the great saint Sri Vijaya Dasa, is one of the most profound and instructional works in Dasa Sahitya. It serves as a comprehensive guide on how a devotee should live within the world while maintaining spiritual detachment and ultimately attaining the Lord.
Summary
In this Suladi, the poet-saint teaches the core principle of "Nirliptate" (detachment/equanimity). Using the beautiful metaphor of a lotus leaf—which grows in water but remains dry and untouched by it—he instructs the devotee to perform all worldly duties and live within a family without becoming emotionally entangled or enslaved by material desires. He emphasizes that all events in life—joy, sorrow, gain, and loss—are orchestrated by the Lord. By understanding that Hari (the Lord) is the ultimate doer, one should surrender their ego, remain tranquil, and dedicate their life to the Lord’s constant remembrance.
Meaning Stanza by Stanza
1. Dhruva Tala (Detachment in Worldly Life):
You must live in the world, yet not belong to it. While you may be surrounded by your wife, children, wealth, and relatives, do not lose yourself in attachment to them. If the world treats you with indifference, do not be concerned. When wealth comes, be blissful; when poverty arrives, remain equanimous. Recognize that every movement of your body and every action is driven by the Lord's inspiration. Offer all gains and losses to Hari and live in constant, loving devotion.
2. Matta Tala (The Illusion of Ego):
Understand that worldly relationships are illusions. The sense of "my wife," "my husband," and "my possessions" is a delusion. Know that the Lord possesses the incredible power to make the heavy float and the light sink; contemplate His divine play. Just as a child does not fear a burning ember, you should not be intimidated by the trials of worldly life. Remain steadfastly in the company of the Lord's devotees.
3. Trividi Tala (The Transient Nature of Life):
Life is temporary, like a bird that rests in a courtyard for a moment before flying away, or customers who visit a shop and then depart. Do not become dependent on the approval of relatives. Life is as fleeting as a flash of lightning; live as a recluse within. Develop enough detachment to ignore the allure of gold and wealth. If you face humiliation, do not despair; instead, spend your life immersed in the music and devotion of Sri Vijaya Vittala.
4. Atta Tala (Nature as a Teacher):
Endure everything like the Earth, travel everywhere like the wind, remain pure within like fire (without revealing it outwardly), and remain detached like the sky. Abandon the desire for praise from others and seek the higher spiritual realm. Burn away false ideologies and constantly yearn for the Supreme Lord, Vijaya Vittala, to cleanse your sins and make you blessed.
5. Adi Tala (The Supremacy of the Lord):
Every single activity in this universe—the functioning of the eleven senses, the laws of nature, and our daily actions—is under the supreme control of the Lord. Understand that whatever has happened in the past and whatever will happen in the future is orchestrated by Hari. Drop all doubts and confusion. Surrender your actions to Him. Once you realize He is the Father who protects His devotees, you will be liberated from the burdens of duality and reach the pinnacle of knowledge.
Conclusion (Jate):
Just as the lotus leaf stays in the water without being wetted, keep your heart-lotus pure and continue to worship Vijaya Vittala while remaining detached from the world.
***
No comments:
Post a Comment