ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ
ಪಲ್ಲವಿ:
ಹಾದಿಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ |
ಬೀದಿ ಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ ||
ಹಾದಿಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ ಬೀದಿಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ |
ಹಾದಿಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ || ಹಾದಿ ||
ಚರಣ 1:
ನಂದಗೋಕುಲದಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೃಂದಾವನದೊಳಗಾಡಿ |
ಇಂದಿರಾ ರಮಣ ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ || ಹಾದಿ ||
ಚರಣ 2:
ನೀಲ ಕೊಡುಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಕಾಲಲಂದುಗೆ ಕಡಗ ತೊಟ್ಟು |
ನೀಲ ವರ್ಣ ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ || ಹಾದಿ ||
ಚರಣ 3:
ಹಾರ ತುರುಬು ಜೀರಿಗೆ ಹೊಳಲೆ ಅರಳಲೆ ಗೊಂಡೆಯನಿಟ್ಟು |
ವಾರಿಜಾಕ್ಷ ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ || ಹಾದಿ ||
ಚರಣ 4:
ಕಡಗೋಲು ನೇಣ ಹಿಡಿದು ಕಡಗದ ಮರವನ್ನೇರಿ |
ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ || ಹಾದಿ ||
ಚರಣ 5:
ಮಾರನ ಪಿತ ತಾನು ದ್ವಾರಕೆಯ ವಾಸನೆಂದು |
ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ || ಹಾದಿ ||
***
Pallavi
Hadimeredu bandanallo Manmathana ayya Krishna |
Beedi meredu bandanallo ||
Hadimeredu bandanallo beedimeredu bandanallo |
Hadimeredu bandanallo Manmathana ayya Krishna ||
Stanza 1
Nandagokuladi hutti Brundavanadolagadi |
Indira ramana bandanallo Manmathana ayya Krishna ||
Stanza 2
Neela koduge gejje ittu kalalanduge kadaga tottu |
Neela varna bandanallo Manmathana ayya Krishna ||
Stanza 3
Haara turubu jeerige holale aralale gondeyanittu |
Varijaksha bandanallo Manmathana ayya Krishna ||
Stanza 4
Kadagolu nena hididu kadagada maravanneri |
Udupi Krishna bandanallo Manmathana ayya Krishna ||
Stanza 5
Marana pita tanu Dwarakeya vasanendu |
Purandara Vitthala bandanallo Manmathana ayya Krishna ||
***
Pronunciation Guide
The Retroflex "L" (L): In words like Bandanallo, Hollale, and Vitthala, curl your tongue back to the roof of your mouth for the heavy Kannada "La."
Vowel Length: Keep 'a' short (as in up) and 'aa' long (as in father). In Beedi, ensure the 'ee' is a long "ee" sound.
Soft "T" & "D": In Tottu and Dwarakeya, keep the 't' and 'd' soft by touching the tip of your tongue to your upper teeth.
The "Zh/Rh" Sound: In Jeerige, the 'r' is a soft rolling sound, typical of South Indian languages.
Compound Words: Pronounce Indira-Ramana and Manmathana-Ayya as continuous flows to maintain the musical rhythm (Tala).
The "Sh" Sound: Distinguish between the soft "sh" in Krishna (where the tongue is pulled slightly back) and the regular "s" in Savitri.
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಕೃತಿಯು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಅಂದಚಂದವನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನು ಗೋಕುಲದಿಂದ ಉಡುಪಿಯವರೆಗೆ ತೋರಿದ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ವರ್ಣಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಡಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಕೃಷ್ಣನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪರಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆತನ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ಆತನು ಧರಿಸಿರುವ ಒಡವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ಬೃಂದಾವನ, ಉಡುಪಿ, ದ್ವಾರಕೆ) ಆತನು ನೆಲೆಸಿರುವ ವೈಭವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಭಕ್ತರ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಭಾವ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಹಾದಿಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ ಮನ್ಮಥನ ಅಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣ | ಬೀದಿ ಮೆರೆದು ಬಂದನಲ್ಲೋ ||
ಅರ್ಥ: ಸೌಂದರ್ಯದ ದೇವತೆಯಾದ ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು, ಹಾದಿ-ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ನೋಡಿರಿ.
ಚರಣ 1:
ನಂದಗೋಕುಲದಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೃಂದಾವನದೊಳಗಾಡಿ | ಇಂದಿರಾ ರಮಣ ಬಂದನಲ್ಲೋ...
ಅರ್ಥ: ನಂದರಾಜನ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಬೃಂದಾವನದ ಹಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ (ಇಂದಿರಾ ರಮಣ) ಕೃಷ್ಣನು ಈಗ ನಮ್ಮೆದುರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ 2:
ನೀಲ ಕೊಡುಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಕಾಲಲಂದುಗೆ ಕಡಗ ತೊಟ್ಟು | ನೀಲ ವರ್ಣ ಬಂದನಲ್ಲೋ...
ಅರ್ಥ: ನೀಲ ವರ್ಣದ ಸುಂದರವಾದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಅಂದುಗೆಗಳನ್ನು (ಪಾದಾಭರಣ) ತೊಟ್ಟು, ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಆ ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮನು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ 3:
ಹಾರ ತುರುಬು ಜೀರಿಗೆ ಹೊಳಲೆ ಅರಳಲೆ ಗೊಂಡೆಯನಿಟ್ಟು | ವಾರಿಜಾಕ್ಷ ಬಂದನಲ್ಲೋ...
ಅರ್ಥ: ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾರ, ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ತುರುಬು, ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಳೆಯುವ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅರಳಲೆ ಎಂಬ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ (ವಾರಿಜಾಕ್ಷ) ಕೃಷ್ಣನು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ 4:
ಕಡಗೋಲು ನೇಣ ಹಿಡಿದು ಕಡಗದ ಮರವನ್ನೇರಿ | ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಬಂದನಲ್ಲೋ...
ಅರ್ಥ: ಮೊಸರು ಕಡೆಯುವ ಕಡಗೋಲು ಮತ್ತು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಕಡಗದ ಮರವನ್ನು ಏರಿ ಆಟವಾಡುವ ನಮ್ಮ ಉಡುಪಿಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ಇವನೇ ನೋಡಿರಿ.
ಚರಣ 5:
ಮಾರನ ಪಿತ ತಾನು ದ್ವಾರಕೆಯ ವಾಸನೆಂದು | ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಬಂದನಲ್ಲೋ...
ಅರ್ಥ: ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಈತನು ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು. ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೇ ಈ ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಲಹಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
***
This classic devaranama by Sri Purandara Dasa celebrates the enchanting presence of Lord Krishna as he walks through the streets, capturing his beauty, ornaments, and divine pastimes.
Summary
The song is a joyful observation of the young Krishna (referred to as the father of Manmatha, the God of Love) as he parades through the streets. The poet describes Krishna’s physical charm, his ornaments like the anklets and waist-bands, and his journey from the cowherd colonies of Gokula and Vrindavana to his famous forms in Udupi and Dwaraka. It concludes by identifying this beautiful child as none other than the Supreme Lord, Purandara Vitthala.
Verse-by-Verse Meaning
Pallavi (Refrain):
Hadimeredu bandanallo Manmathana ayya Krishna | Beedi meredu bandanallo ||
Meaning: Look! Krishna, the father of Manmatha (the God of Love), has arrived, gracing the path with his presence. He is parading through the streets in all his glory.
Stanza 1:
Nandagokuladi hutti Brundavanadolagadi | Indira ramana bandanallo...
Meaning: Born in the cowherd village of Nanda's Gokula and having played in the lush gardens of Vrindavana, the beloved of Goddess Lakshmi (Indira Ramana) has now arrived before us.
Stanza 2:
Neela koduge gejje ittu kalalanduge kadaga tottu | Neela varna bandanallo...
Meaning: Wearing beautiful blue garments and adorning his feet with tinkling bells (Gejje) and anklets (Anduge), the blue-complexioned Lord is walking toward us.
Stanza 3:
Haara turubu jeerige holale aralale gondeyanittu | Varijaksha bandanallo...
Meaning: With a garland around his neck and his hair tied in a beautiful bun adorned with traditional ornaments like Jeerige and Aralale, the lotus-eyed one (Varijaksha) has arrived.
Stanza 4:
Kadagolu nena hididu kadagada maravanneri | Udupi Krishna bandanallo...
Meaning: Holding the churning rod (Kadagolu) and the rope used for making butter, and climbing the Kadaga trees in play—see, it is our very own Udupi Krishna who has come.
Stanza 5:
Marana pita tanu Dwarakeya vasanendu | Purandara Vitthala bandanallo...
Meaning: He is the father of Mara (Manmatha) and the resident of the city of Dwaraka. Our Lord Purandara Vitthala himself has appeared in this form of Krishna to bless us.
***
No comments:
Post a Comment